VII SA/WA 932/25

VII SA/Wa 932/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Michał Podsiadło. /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Michał Podsiadło po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2025 r. sprawy ze skargi R. C. na pismo Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Warszawie z dnia [...] marca 2025 r. znak: [...] w przedmiocie szkolenia kandydatów na egzaminatorów postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
R. C. (skarżący) wystąpił do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Warszawie (dalej: OKE) z wnioskami: 1) o wpis do ewidencji egzaminatorów egzaminu maturalnego z języka angielskiego oraz 2) egzaminu maturalnego z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym.
Decyzją z [...].12.2024 r. nr [...], Dyrektor OKE wpisał skarżącego do ewidencji egzaminatorów OKE w Warszawie jako egzaminator egzaminu maturalnego z zakresu języka angielskiego i egzaminu eksternistycznego z obowiązkowych zajęć edukacyjnych określonych w ramowym planie nauczania liceum ogólnokształcącego dla dorosłych i egzaminów eksternistycznych z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla zasadniczej szkoły zawodowej.
W dniu 3 marca 2025 r. skarżący przekazał Dyrektorowi OKE "pismo z zastrzeżeniami" dotyczącymi "niespójności proceduralnej przy selekcji zgłoszeń na szkolenie kandydackie na egzaminatora maturalnego (j. angielski-dwujęzyczny – termin szkolenia: 8 marca 2025)".
Pismem z [...] marca 2025 r. znak: [...], Dyrektor OKE poinformował skarżącego, że przeprowadził kontrolę procedury weryfikacji zgłoszeń w charakterze kandydata na egzaminatora egzaminu maturalnego z języka angielskiego oraz kandydata na egzaminatora egzaminu maturalnego z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym, a także procedury zaproszenia skarżącego na szkolenie.
Dyrektor OKE zreferował przebieg czynności podjętych w następstwie zgłoszeń skarżącego i stwierdził, że sprawa była procedowana właściwie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazał, że na szkolenie skarżący został zaproszony bez zbędnej zwłoki, w pierwszym od chwili wpłynięcia zgłoszenia terminie przeprowadzania szkoleń, co można zweryfikować na stronie internetowej, gdzie znajduje się wykaz terminów wszystkich szkoleń z zakresu przedmiotów ogólnokształcących przeprowadzonych przez OKE w 2024 r. Zatem przedstawione fakty nie potwierdzają zarzutu pomijania skarżącego przy zapraszaniu na szkolenie, czy powoływania się przez pracowników OKE na kolejność alfabetyczną zaproszeń. Wyjaśniono, że przy zapraszaniu na szkolenia realizowana jest zasada kolejności zgłoszeń, przy czym na koniec kolejki oczekujących przesuwane są osoby, w zgłoszeniach których stwierdzono błędy lub braki formalne i wezwano do poprawy czy uzupełnienia dokumentów.
Następnie Dyrektor OKE poinformował, że ze względu na fakt, że skarżący uzyskał wpis do ewidencji egzaminatorów dopiero po sesji oceniania przeprowadzonej w 2024 r., OKE nie miała jeszcze żadnej możliwości oceny jego działań w charakterze egzaminatora. Przypomniano, że w art. 9c ust. 5 ustawy o systemie oświaty istnieje procedura skreślenia egzaminatora z ewidencji, jeżeli np. nie uczestniczy w pracach zespołów sprawdzających egzaminy lub nie przestrzega przepisów dotyczących zasad oceniania rozwiązań zadań. Podkreślono, że ze względu na tę procedurę OKE musi mieć możliwość zweryfikowania działań każdego nowo wyszkolonego egzaminatora w praktyce, zanim uzna, że wpis do ewidencji egzaminatorów pozostaje w mocy i może zaprosić kandydata na kolejne szkolenie nadające uprawnienia egzaminatora egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego na poziomie dwujęzycznym. Okres pięciu lat weryfikacji jest umowny, ustalony pomiędzy koordynatorami przedmiotu w Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i okręgowych komisjach egzaminacyjnych, i zależy od tego, jakie działania i z jakim skutkiem podejmuje dany egzaminator. Udział egzaminatora w jednej sesji egzaminacyjnej to za mało, żeby móc zweryfikować np. poprawność stosowania przez niego zasad oceniania w sytuacji, gdy tylko wybrane pojedyncze prace sprawdzone przez egzaminatora są poddawane ponownemu sprawdzeniu przez weryfikatora lub/i przewodniczącego zespołu egzaminatorów. Należy wziąć również pod uwagę, że egzaminator ma prawo z uzasadnionych powodów (np. uroczystości komunijne w rodzinie, choroba, itp.) odmówić udziału w pracach zespołu w danej sesji.
We wspomnianym piśmie stwierdzono ponadto, że ponieważ w tym momencie Dyrektor OKE nie może stwierdzić, jak będzie przebiegała praca skarżącego w zespole sprawdzającym, nie może również jednoznacznie określić, kiedy skarżący zostanie zaproszony na szkolenie dla kandydatów na egzaminatorów egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego na poziomie dwujęzycznym. Dyrektor OKE poinformował, że z całą pewnością skarżący nie może odbyć takiego szkolenia przed weryfikacją jego działań podczas sesji sprawdzania, czyli nie może zostać zaproszony na szkolenie zaplanowane na 8 marca 2025 r. Na zakończenie, Dyrektor OKE poprosił skarżącego cierpliwość, a przede wszystkim o systematyczną współpracę z OKE w sesjach sprawdzania i oceniania prac egzaminacyjnych.
Skarżący odpowiedział na ww. pismo Dyrektora OKE, a następnie – pismem z 12 marca 2025 r. – Dyrektor OKE poinformował skarżącego, że jego odpowiedź nie wnosi nic nowego do sprawy. Zastrzeżenia skarżącego uznał za bezzasadne i niemające potwierdzenia w dokumentacji prowadzonej przez OKE. Dyrektor OKE uznał sprawę za zamkniętą.
Pismem z 22 marca 2025 r., R. C. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. pismo Dyrektora OKE, określając je jako "decyzję nr [...] Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Warszawie, z dnia 06.03.2025, ostatecznie utrzymaną dnia 12.03.2025 (załącznik), odmawiającą przyjęcia mnie na kurs egzaminatorów dla egzaminów maturalnych dwujęzycznych w zakresie języka angielskiego pomimo spełnienia wymogów formalnych i posiadania wolnych miejsc".
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu, a ponadto o zobowiązanie Dyrektora OKE do przyjęcia skarżącego "na kurs dla egzaminatorów dwujęzycznych zgodnie z obowiązującymi przepisami i jego ponowne zorganizowanie bez zbędnej zwłoki", a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OKE wniósł o jej odrzucenie, względnie – z ostrożności procesowej – o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
– decyzje administracyjne;
– postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
– postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
– inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
– pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
– opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
– akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
– akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
– akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
– bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
– bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
– w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
– w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W ocenie Sądu, zaskarżony dokument nie mieści się w katalogu aktów podlegających kontroli sądowej sprawowanej przez sąd administracyjny.
Przede wszystkim, zaskarżone pismo nie stanowi decyzji administracyjnej. Jak bowiem wynika z art. 9c ust. 6 ustawy o systemie oświaty, w drodze decyzji administracyjnej dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej następuje wpis do ewidencji egzaminatorów, odmowa wpisu oraz skreślenie z ewidencji. Na mocy zaskarżonego pisma nie wpisano skarżącego do ewidencji egzaminatorów ani też nie orzeczono o odmowie jego wpisu do takiej ewidencji. Treścią tego pisma nie było również skreślenie skarżącego z ewidencji egzaminatorów. Zaskarżony dokument nie jest również postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie ani też postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Zawartość tego pisma nie nawiązuje do żadnej z kompetencji organów administracji publicznej, które w świetle obowiązujących przepisów wymagałaby wydania postanowienia. Z oczywistych przyczyn pismo to nie może zostać potraktowane jak postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
Dlatego też Sąd rozważył, czy zaskarżony dokument stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, albowiem wówczas podlegałby kontroli sądowoadministracyjnej z uwagi na art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tym zakresie wzięto pod uwagę, że ratio legis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, jest wiązane z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej, oraz z potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej i w zakresie zadań realizowanych przez te organy (T. Woś (w:) H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 3). Tym samym obywatele i inne podmioty konkretnych uprawnień lub obowiązków mają zapewnioną ochronę w drodze sądowej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność ma cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak wynika z orzecznictwa (por. uchwały składu 7 sędziów NSA: z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, ONSAiWSA 2008, Nr 2, poz. 21; 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13, ONSAiWSA z 2014 r. Nr 1, poz. 2, 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II GPS 2/13, ONSAiWSA z 2014 r. Nr 6, poz. 88), użyte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kryteria, chociaż obejmują dość zróżnicowane kategorie działań administracji, które trudno dokładnie scharakteryzować, stanowią akty lub czynności, które:
– mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a.;
– są skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność
– są podejmowane w sprawach indywidualnych;
– mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych;
– dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność.
Natomiast zaskarżony obecnie dokument z 6 marca 2025 r. nie ma charakteru władczego, lecz informacyjny. Dyrektor OKE wyjaśnia w nim zasady działania OKE w zakresie dotyczącym organizacji szkoleń dla kandydatów na egzaminatorów. W piśmie tym nie zawarto żadnego władczego rozstrzygnięcia dotyczącego sytuacji prawnej skarżącego. Nie nałożono nim na skarżącego żadnego obowiązku ani też nie przyznano mu żadnego uprawnienia. Pismo to nie wpływa w żaden sposób na sytuację prawną skarżącego, nie pozbawia go żadnego z dotychczasowych lub potencjalnych uprawnień. Wyjaśnia jedynie, dlaczego skarżący nie został objęty konkretnym szkoleniem. Jako informacja udzielona przez Dyrektora OKE, nie podlega zatem kontroli sądowoadministracyjnej wynikającej z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z oczywistych względów zaskarżone pismo nie stanowi również żadnej z form działania przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 4a-9 ani § 2a p.p.s.a. Wspomniana wcześniej ustawa o systemie oświaty również nie przewiduje sądowej kontroli tego typu aktu.
W ocenie Sądu, zaskarżone pismo stanowi natomiast informację o sposobie załatwienia skargi skarżącego, zawartej w jego piśmie do Dyrektora OKE z 1 marca 2025 r. przekazanym 3 marca 2025 r.
Jak wynika z art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Lektura wspomnianego pisma skarżącego wskazuje, że zgłaszał on wątpliwości (zastrzeżenia) dotyczące sposobu działania OKE w zakresie jego aplikacji na egzaminatora. Była to zatem tzw. skarga "powszechna", tj. taka, o której mowa w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniesiona w oparciu o art. 227 k.p.a. skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną - zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi, o którym mowa w art. 238 k.p.a., które stanowi prawną formę działania organu administracji publicznej. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego, w tym ich "efektów" – zawiadomień o sposobie załatwienia skargi (art. 238 k.p.a.). Stanowisko odnośnie braku właściwości sądu administracyjnego względem spraw dotyczących skarg, o których mowa w art. 227 k.p.a., prezentowane jest w orzecznictwie jednolicie (por. postanowienia NSA z 20 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2783/13, LEX nr 1440514, z 18 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2621/13, LEX nr 1440263 oraz z 24 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 960/13, LEX nr 1432371).
Z tych przyczyn Sąd odrzucił analizowaną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.