VII SA/WA 921/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku mieszkalnego, uznając go za trwale związany z gruntem i wymagający pozwolenia na budowę.
Skarżący K.K. kwestionował postanowienie o wstrzymaniu budowy budynku mieszkalnego, twierdząc, że jest to obiekt tymczasowy, nie wymagający pozwolenia na budowę. Sąd uznał jednak, że budynek, mimo drewnianej konstrukcji i posadowienia na bloczkach, jest trwale związany z gruntem, spełnia definicję budynku mieszkalnego i wymagał pozwolenia na budowę, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi K.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. PINB wstrzymał budowę, uznając ją za samowolę budowlaną, ponieważ skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę. Skarżący argumentował, że wzniesiony obiekt jest drewniany, nie ma fundamentów, może być przeniesiony i nie spełnia definicji budynku mieszkalnego, a zatem nie wymagał pozwolenia. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB, wskazując, że obiekt jest trwale związany z gruntem, posiada dach i przegrody budowlane, a także pełni funkcję mieszkalną, co potwierdzają m.in. podłączenie prądu, podatek od nieruchomości i zameldowanie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że cecha "trwałego związania z gruntem" nie zależy od technologii wykonania fundamentu, a od stabilności obiektu i jego odporności na czynniki zewnętrzne. Wielkość budynku, jego wiek (10 lat), nadany numer porządkowy, zamieszkiwanie w nim i opłacanie podatków świadczą o jego trwałym charakterze. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące braku instalacji wodno-kanalizacyjnej czy trzonu kuchennego, wskazując, że definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie wymaga tych elementów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, obiekt taki, ze względu na swoją wielkość, masę, stabilność zapewniającą odporność na czynniki zewnętrzne oraz fakt użytkowania jako miejsce zamieszkania, jest trwale związany z gruntem i spełnia definicję budynku mieszkalnego, wymagającego pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że "trwałe związanie z gruntem" nie zależy od technologii fundamentu, lecz od stabilności i odporności obiektu na czynniki zewnętrzne. Wielkość, wiek, użytkowanie jako miejsce zamieszkania i opłacanie podatków świadczą o trwałym charakterze obiektu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
P.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia.
P.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja "budynku" jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadającego fundamenty i dach.
P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania sądu administracyjnego o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja "tymczasowego obiektu budowlanego".
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 12
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla tymczasowych obiektów budowlanych.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek jest trwale związany z gruntem. Budynek spełnia definicję budynku mieszkalnego. Budowa wymagała pozwolenia na budowę. Obiekt nie spełniał warunków tymczasowego obiektu budowlanego.
Odrzucone argumenty
Obiekt jest tymczasowy, nie trwale związany z gruntem. Obiekt nie jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Nie było potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę. Organy naruszyły zasady K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie czy na gruncie, jak również technika, w jakiej tego dokonano. Z cytowanych przepisów nie można wywieść wniosku, że budynek traci charakter domu jednorodzinnego wtedy, kiedy np. nie ma tradycyjnie urządzonej kuchni.
Skład orzekający
Anna Milicka-Stojek
sprawozdawca
Bogusław Cieśla
przewodniczący
Włodzimierz Kowalczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budynku trwale związanego z gruntem w kontekście prawa budowlanego, zwłaszcza w przypadku obiektów o nietypowej konstrukcji lub posadowieniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być mniej przydatne w przypadkach obiektów o jednoznacznie tymczasowym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie charakteru obiektu budowlanego i jak sądy interpretują pojęcie "trwałego związania z gruntem", co ma kluczowe znaczenie w sprawach samowoli budowlanej.
“Drewniany domek na bloczkach - czy to samowola budowlana? Sąd wyjaśnia, co znaczy "trwale związany z gruntem".”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 921/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-12-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/ Bogusław Cieśla /przewodniczący/ Włodzimierz Kowalczyk Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 48, art. 3 pkt 2, art. 28 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K K na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2022 r. nr 459/22 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Uzasadnienie Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "organ" lub "WINB") postanowieniem z 14 marca 2022 r. nr 459/2022 utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej jako "PINB") z [...] lutego 2022 r. nr [...] wstrzymujące K. K. (dalej jako "skarżący") budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr [...], położonej w miejscowości C., gmina S. oraz informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację i zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: PINB postanowieniem z [...] lutego 2022 r., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.b.", wstrzymał skarżącemu budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na przedmiotowej działce oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację i zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w dniu 6 grudnia 2021 r. otrzymał pismo Starosty [...], w którym zwrócono się o zbadanie, czy ww. budynek mieszkalny został wybudowany zgodnie z przepisami. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 5 stycznia 2022 r. stwierdzono, "(...) że na ww. działce znajduje się m.in. budynek mieszkalny jednorodzinny, konstrukcji drewnianej, parterowy z poddaszem użytkowym, bez podpiwniczenia, dachem dwuspadowym krytym blachą trapezową o wym. rzutu 13,00 x 12,68 m (...)". Skarżący oświadczył do protokołu, że "budynek pobudowałem ok. 10 lat temu bez pozwolenia na budowę ponieważ Wydział Rolnictwa nie wyraził zgody z produkcji leśnej (wyłączenie) o co starałem się od 2005 r., tj. po zakupie działki, dlatego nie mogłem uzyskać pozwolenia na budowę. Ponadto oświadczam, że w 2013 r. do budynku został podłączony prąd. Wodę czerpię ze studni głębinowej (...) Oświadczam ponadto, że byłem wezwany przez Urząd Gminy w S. w celu nadania numeru posesji w 2015 r. i pracownicy Urzędu wiedzieli, że tu stoi budynek oraz nałożono na mnie podatek od nieruchomości (...)". Mając na uwadze powyższe w dniu 11 stycznia 2022 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jednocześnie instruując, że strony mogą zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W dniu 17 stycznia 2022 r. wpłynęło pismo skarżącego, do którego dołączono, m.in. wymianę korespondencji z Wójtem Gminy S., decyzję regulującą wymiar podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego, stawkach opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zawiadomienie o oznaczeniu budynku numerem porządkowym, umowę sprzedaży energii elektrycznej z 2013 r., warunki przyłączenia energii elektrycznej z 2012 r., zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały. Z kolei Starosta [...] w odpowiedzi na wezwanie PINB, w dniu 27 stycznia 2022 r. poinformował, że w posiadanych rejestrach brak jest akt sprawy dotyczącej budowy ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego PINB stwierdził, że skarżący wybudował budynek mieszkalny jednorodzinny nie uzyskując pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 P.b., co stanowi samowolę budowlaną. Z uwagi przy tym na to, że budowa obiektu została zakończona około 2012 r., nie podlega art. 49f P.b. (uproszczone postępowanie legalizacyjne). W tej sytuacji konieczne było wydanie postanowienia na podstawie art. 48 P.b. WINB postanowieniem z 14 marca 2022 r., po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, utrzymał w mocy postanowienie z [...] lutego 2022 r., podzielając stanowisko PINB odnośnie do zakwalifikowania obiektu zlokalizowanego na terenie ww. działki jako budynku mieszkalnego. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 P.b. przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przeprowadzone w sprawie czynności kontrolne potwierdziły zlokalizowanie na działce obiektu trwale związanego z gruntem (z uwagi na znaczną masę i wielkość, które zapewniają stabilność obiektu i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym), wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającego dach. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że budynek ten pełni funkcję budynku mieszkalnego, co wynika z ustaleń kontrolnych oraz wykonanej na miejscu dokumentacji zdjęciowej. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wymienione przepisy nie zwalniają z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Co więcej, skarżący sam przyznał w toku kontroli, że budynek wybudował około 10 lat temu bez pozwolenia na budowę. WINB zauważył, że tego typu obiekt nie podlega zwolnieniu z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zasadne zatem było wdrożenie trybu przewidzianego w art. 48 P.b. Sentencja zaskarżonego postanowienia odpowiada dyspozycji ww. przepisu, bowiem wstrzymuje budowę budynku, jak też zawiera informację o możliwości legalizacji samowoli budowlanej. PINB dokonał także prawidłowego wyliczenia opłaty legalizacyjnej. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie, skarżący wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia pierwszej instancji, zarzucając organom naruszenie: 1) przepisów ustawy - Prawo budowlane mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez uznanie, że obiekt zlokalizowany na przedmiotowej działce jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, dla pobudowania którego wymagane jest pozwolenie na budowę, w sytuacji, gdy wzniesiony obiekt nie jest na trwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pozwalającej przemieścić obiekt w inne miejsce bez naruszenia jego konstrukcji, co powoduje, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 i pkt 5 w zw. z art. 28 P.b. na wzniesienie takiego obiektu nie ma potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę; 2) art. 7 w zw. z art. 11 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez przekroczenie przez PINB zasady swobodnej oceny dowodów oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i brak jego wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy wyrażającą się w uznaniu, że obiekt, który nie ma trwałego połączenia z gruntem, a także poza doprowadzeniem energii elektrycznej, nie ma wewnętrznej instalacji wodnokanalizacyjnej, trzonu kuchennego, może być uznany za dom mieszkalny jednorodzinny. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że z uwagi na trudną sytuację osobistą (sprawa rozwodowa i konieczność opuszczenia dotychczasowego domu, jak też zły stan zdrowia), musiał zabezpieczyć swoje potrzeby mieszkaniowe. Powyższe skłoniło go do podjęcia próby wzniesienia małego domu, jednak nie uzyskał na to pozwolenia z uwagi na to, że działka która jest jego własnością jest zalesiona. W tej sytuacji skarżący wzniósł mały obiekt drewniany, który nie ma fundamentów i może być przeniesiony w inne miejsce. Obiekt ten, w jego ocenie, nie może być uznany jako dom mieszkalny jednorodzinny, albowiem nie spełnia podstawowych kryteriów dla uznania tego obiektu za mieszkalny. Dom mieszkalny musi być wyposażony w instalację umożliwiającą jego zamieszkiwanie, to jest w instalację wodno-kanalizacyjną, a także trzon kuchenny i ogrzewanie. Organy obu instancji nie poczyniły jednak żadnych ustaleń w tym zakresie. Dokonanie odpowiedniej kwalifikacji obiektu wiąże się natomiast z późniejszą procedurą legalizacyjną, a w szczególności z opłatami związanymi z tą legalizacją. W ocenie skarżącego, wybudowany obiekt nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę i w związku z tym nie jest budynkiem wybudowanym w ramach samowoli budowlanej. Zaskarżone postanowienie narusza zatem art. 3 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 28 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez błędną kwalifikację obiektu posadowionego na ww. działce, jako jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Oparcie się na niepełnym materiale dowodowym, a w szczególności nieprzeprowadzenie ekspertyzy co do sposobu posadowienia obiektu (który w rzeczywistości posadowiony jest na bloczkach i nie posiada fundamentów), mimo że stanowi to materię wymagającą wiadomości specjalnych oraz przekroczenie przez organy granic swobodnej oceny dowodów i przez to ustalenie, że przedmiotowy obiekt wypełnia definicję zawartą w art. 3 pkt 2 P.b., skutkowało wydaniem błędnego postanowienia. W trakcie postępowania dowodowego nie ustalono także, czy wzniesiony obiekt odpowiada warunkom wynikającym z przepisów działu III rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), co do możliwości wykorzystywania obiektu na stały pobyt ludzi, to jest czy możliwe jest w nim zamieszkiwanie. Skarżący wskazał dalej, że po wielu staraniach uzyskał zmianę stanowiska Starosty [...] w zakresie zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu dotyczącego przedmiotowej działki, w wyniku czego część tej działki, na której znajduje się wzniesiony obiekt została wyłączona z terenów leśnych. Powyższe pozwoli skarżącemu na dokonanie legalizacji obiektu, a także na przekształcenie go w dom mieszkalny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB, mocą którego wstrzymano roboty budowlane na dz. nr [...], położonej w miejscowości C., gmina S. oraz poinformowano skarżącego o możliwości złożenia wniosku o ich legalizację. Roboty te zostały przez organy obu instancji zakwalifikowane jako budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wymagająca uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którym skarżący się nie wylegitymował. Kontrolowane postępowanie zostało wszczęte po 19 września 2020 r., tj. po wejściu w życie nowelizacji P.b., dokonanej na mocy ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 r. poz. 471), w związku z czym zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy P.b. w brzmieniu nadanym powyższą nowelizacją. Istotne jest przy tym rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od usuwania jej skutków. Naruszenia prawa budowlanego oceniane są bowiem według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania jej skutków - jakkolwiek uzależnione od okoliczności konkretnej sprawy – następuje z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10, czy uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika zaś, że budowa przedmiotowego budynku miała miejsce w 2012 r., a zatem pod rządzami P.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 19 września 2020 r. Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b. Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (art. 48 ust. 3 P.b.). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 P.b.). Wedle zaś art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 P.b. (pierwszy z nich zawiera katalog budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, lecz wymagających zgłoszenia, zaś drugi reguluje procedurę zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych, sprzeciwu oraz nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie obiektu lub robót budowlanych). Rozpoczęcie procesu inwestycyjnego - robót budowlanych - powinno być zatem co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie kwestię sporną stanowi jednak dokonana przez organy nadzoru budowlanego kwalifikacja przedmiotowego budynku jako domu mieszkalnego jednorodzinnego (art. 3 pkt 2 P.b.), którego budowa wymagała pozwolenia na budowę, podczas gdy w ocenie skarżącego faktycznie jest to tymczasowy obiekt budowlany (art. 3 pkt 5 P.b.), który pozwolenia takiego nie wymagał. W ocenie Sądu, organy trafnie zakwalifikowały jednak w ujawnionych okolicznościach sprawy, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem, który wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 2 P.b. przez "budynek", należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Cecha "trwałego związania z gruntem", jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyroki z 11 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 323/11, z 19 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 1696/19; https://cbois.nsa.gov.pl). O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób w jaki posadowiono go w gruncie czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie, jak już wyżej zaznaczono, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. Sporny budynek posadowiony jest na betonowej trylince (por. protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 5 stycznia 2022 r.), choć w skardze skarżący wskazał, że są to bloczki betonowe. Niezależnie jednak od tego, zarówno betonowa trylinka, jak i bloczki betonowe stanowią fundament stanowiący element konstrukcyjny budowli przekazujący obciążenie na podłoże gruntowe w taki sposób, by podłoże nie osiadało nadmiernie, a układ budowla-podłoże był statyczny. Tym samym za pomocą betonowej trylinki (bloczków betonowych) sporny budynek jest umocowany i zakotwiony w gruncie. Trylinka (bloczki) zapewnia trwałość konstrukcji, uniemożliwia jej przesunięcie, czy zniszczenie przez działanie sił przyrody, zatem pełni funkcję fundamentu. Zauważyć trzeba, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjmuje się, a pogląd ten podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że fundament obecnie nie musi być zrealizowany pod całą powierzchnią obiektu, któremu ma służyć oraz może być posadowiony płytko w ziemi lub wręcz w ogóle nie być zagłębiony. Inaczej mówiąc, o trwałości związania z gruntem decyduje intensywność tego związania, co może mieć miejsce nie tylko wtedy, gdy budowla będzie połączona z gruntem fundamentem w gruncie tym w całości zagłębionym, ale także gdy wielkość, masa obiektu i względy bezpieczeństwa, w tym możność opierania się oddziaływaniom atmosferycznym wskazują na trwałość jego posadowienia. Obiekty trwale związane z gruntem to obiekty posadowione w taki sposób, by być odporne na działanie warunków atmosferycznych, w tym podmuchów wiatru, w sposób zapewniający im stabilność. Nie ma natomiast kluczowego znaczenia dla sprawy technologia wykonania fundamentu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1327/17 i powołane tam orzecznictwo; LEX nr 2681541). Tym samym nie budzi wątpliwości Sądu trwałość związania spornego budynku z gruntem. Wbrew więc zarzutom skargi, organy nie naruszyły art. 3 pkt 2 i pkt 5 P.b. O braku jego tymczasowości i o trwałym jego połączeniu z gruntem świadczy wielkość budynku, wskazywana przez skarżącego okoliczność, że budynek wybudowany został w 2012 r. (a zatem stoi na działce od 10 lat), ma nadany numer porządkowy, skarżący od tego czasu w nim mieszka, opłaca od niego podatek od nieruchomości (za budynek o pow. 75m2), ma podpisaną umowę na wywóz odpadów stałych oraz kompleksową umowę w zakresie dostaw energii elektrycznej. Z kolei w piśmie z 8 listopada 2022 r. skarżący wskazał, że w budynku tym jest zameldowany. Także w pismach kierowanych do Wójta Gminy S. (por. "Wniosek o dokonanie zmiany przeznaczenia gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego" z 15 listopada 2016 r.) skarżący sam wskazywał, że przedmiotowa działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym. Co więcej, z systematyki art. 29 P.b. wynika, że w ust. 1 zwolniono z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, a w ust. 2 inne niż budowa obiektu budowlanego roboty budowlane. W art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. (w brzmieniu z daty wybudowania przedmiotowego obiektu) przewidziano, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. A zatem, aby można było zakwalifikować tymczasowy obiekt budowlany do grupy wymienionej w art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b., konieczne byłoby spełnienie warunku "rozebrania lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu". Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutów, że organy błędnie stwierdziły, że przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, podczas gdy nie wyjaśniły czy posiada on instalację wodno-kanalizacyjną, a także trzon kuchenny i ogrzewanie, zauważyć trzeba, że żaden przepis prawa nie wymaga, by trzon kuchenny obowiązkowo musiał się znajdować w domu jednorodzinnym. Zgodnie z art. 3 pkt. 2a P.b. budynek mieszkalny jednorodzinny to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku. Z kolei zgodnie z § 3 pkt 9 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez mieszkanie należy rozumieć "zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego". Z cytowanych przepisów nie można wywieść wniosku, że budynek traci charakter domu jednorodzinnego wtedy, kiedy np. nie ma tradycyjnie urządzonej kuchni. Istotne może być jedynie to, czy taki dom może być i jest użytkowany jako dom jednorodzinny, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, działania skarżącego należy zakwalifikować jako samowolę budowlaną, ponieważ nie dysponuje on ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Na nieruchomości wykonano roboty, których efektem było wybudowanie budynku mieszkalnego. Nie można się zgodzić z twierdzeniami skargi, że doszło do naruszenia art. 3 pkt 2 i pkt 5 w zw. z art. 28 P.b. Przeprowadzone postępowanie nie narusza również art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Prawidłowo bowiem oceniono cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i zasadą przekonywania, rzetelnie ustalając stan faktyczny sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI