VII SA/Wa 2087/25

VII SA/Wa 2087/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Mirosław Montowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze sprzeciwu M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 lipca 2025 r. nr 1050/OPO/2025 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda Mazowiecki (dalej także: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 28 lipca 2025 r., nr 1050/OPO/2025, działając na podstawie art. 138
§ 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 418, dalej jako: "Pr.bud.") po rozpatrzeniu odwołań A. G. i J. J. – orzekł
o uchyleniu decyzji Prezydenta W. (dalej także "organ I instancji") z [...] nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Do wydania decyzji Wojewody doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.
W dniu [...] wpłynął do Prezydenta W. wniosek M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej również jako: "Spółka", "Skarżąca") o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i zagospodarowaniem terenu na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W., czego następstwem było wszczęcie postępowania administracyjnego, o czym organ I instancji zawiadomił strony pismem z [...]
Postanowieniem z [...] maja 2022 r. nr [...], sprostowanym następnie postanowieniem z [...] maja 2022 r. nr [...], organ I instancji nałożył na Spółkę obowiązek usunięcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia nieprawidłowości i braków w dokumentacji projektowej przedłożonej wraz ze złożonym wnioskiem. Spółka w dniu [...] przedłożyła odpowiedź na ww. wezwanie, a następnie organ I instancji zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłaszaniu uwag
i zastrzeżeń.
Decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...], Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na wnioskowaną budowę.
W dniu [...] A. G. wystąpiła do organu I instancji
o wstrzymanie wydania pozwolenia na budowę do czasu rozpatrzenia wniosku z [...]. o podział działki nr ewid. [...] na działki bliźniacze.
Pismem z [...], w oparciu o art. 64 § 1 k.p.a., organ I instancji wezwał A. G., do sprecyzowania złożonego pisma, w wyniku czego – po wpłynięciu [...] odpowiedzi – pismo to zostało potraktowane jako odwołanie od ww. decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 14 [...]. Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta W. z [...] wnieśli również J. J. i A. G. - z zachowaniem ustawowego terminu.
W wyniku rozpatrzenia wniesionych odwołań, decyzją z 11 stycznia 2023 r. nr 23/OPON/2023, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W.
z [...] czerwca 2022 r. o pozwoleniu na budowę. Powyższa decyzja Wojewody - po rozpatrzeniu skarg złożonych przez J. J. i A. G. - została wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta W. z [...] czerwca 2022 r. uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2023 r., sygn. akt: VII SA/Wa 465/23. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt: II OSK 520/24, oddalił skargę kasacyjną Spółki od ww. wyroku Sądu I instancji.
Natomiast nieprawomocnym wyrokiem z 7 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 553/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały nr LXVII/2081/2009 Rady m.st. Warszawy z 26 listopada 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu urbanistycznego ŻD Marymont - Marymont I - Część I (Dz.Urz. Woj. Maz. z 2009 r., Nr 217, poz. 6911, dalej: "Plan miejscowy", "MPZP") w części dotyczącej § 22 pkt 1 lit. b tiret trzeci
w stosunku do działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] - Dzielnica B. [...] W.
Ponownie rozpatrując sprawę, Prezydent W. postanowieniem
z [...] stycznia 2025 r., nr [...], sprostowanym następnie postanowieniem z [...] maja 2025 r. nr [...], nałożył na S. obowiązek usunięcia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, nieprawidłowości i braków w dokumentacji projektowej przedłożonej do wniosku o pozwolenie na budowę.
Po wpłynięciu 20 lutego 2025 r. odpowiedzi Spółki na powyższe postanowienie, organ I instancji pismem z 6 marca 2025 r. zawiadomił strony, bez podania terminu, o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłaszaniu uwag i zastrzeżeń.
J. J. w piśmie z 26 lutego 2025 r., wniósł o odmowę pozwolenia na budowę z powodu niezgodności zgłoszonego projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją z [...] marca 2025 r. nr [...], Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., według określonego projektu budowlanego, stanowiącego integralną część decyzji organu I instancji.
Decyzji tej, na wniosek S., organ I instancji postanowieniem z [...] marca
2025 r. nr [...], nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Na skutek zażaleń A. G. i J. J., Wojewoda postanowieniem z 28 lipca 2025 r. nr 320/OPO/2025 uchylił ww. orzeczenie organu I instancji o nadaniu decyzji o pozwoleniu na budowę rygoru natychmiastowej wykonalności.
Jednocześnie A. G. i J. J. wnieśli odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] marca 2025 r. o pozwoleniu na budowę.
Po rozpatrzeniu przedmiotowych odwołań, wspomnianą na wstępie decyzją
z 28 lipca 2025 r. nr 1050/OPO/2025, Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta W. z [...] marca 2025 r. o pozwoleniu na budowę i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie kluczowe dla organów administracji obu instancji jest związanie prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych, zapadłymi już uprzednio, a wynikające z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a"). Zatem organy zobowiązane są wykonać wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2024 r., w którym wskazano, że przedmiotowa sprawa wymaga uchwycenia szerszej perspektywy - dotyczącej zabudowy także kolejnych działek, tj. działek nr [...], tak aby realizacja przedmiotowej inwestycji na działce nr ewid. [...]
z uwzględnieniem zasady wolności budowlanej (art. 4 Prawa budowlanego) nie powodowała nieuprawnionego ograniczenia prawa do zabudowy nieruchomości sąsiednich, który to wymóg wynika na gruncie Prawa budowlanego z art. 5 ust. 1 pkt 9 (poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich). Wojewoda stwierdził, że ze wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku z 11 września 2024 r. wynika, że z uwagi na treść Planu miejscowego oraz stan faktyczny związany
z sąsiedztwem inwestycji z działkami węższymi niż 11 m, pomimo korzystania przez inwestora z "zasady wolności budowlanej" (art. 4 Prawa budowlanego), wymagane jest dokonanie pogłębionej oceny projektu budowlanego z perspektywy uzasadnionych interesów osób trzecich, a co za tym idzie - ewentualnego wpływu przedmiotowej inwestycji na możliwość zabudowy sąsiednich nieruchomości.
Wojewoda zwrócił uwagę, że wykonanie powyższych wskazań NSA wiąże się z poszerzeniem obszaru oddziaływania planowanej inwestycji o nowe działki, a co za tym idzie – z koniecznością ustalenia nowych stron postpowania, tj. właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nowo ujętych działek w postępowaniu.
W ocenie Wojewody zachodzi zatem konieczność powrotu sprawy do organu I instancji, gdyż nowe strony mają prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. Zasada ta gwarantuje, że organ wyższej instancji ma nie tylko obowiązek skontrolowania sprawy, lecz również jej merytorycznego ponownego rozpatrzenia, po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Oznacza to, że strona ma prawo do odwołania się od decyzji i otrzymania rozstrzygnięcia w pełnym zakresie, co jest podstawowym prawem jednostki gwarantowanym w Konstytucji RP.
Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że w niniejszej sprawie należało rozważyć zawieszenie postępowania z uwagi na wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrok z 7 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 553/24, w którym Sąd stwierdził nieważność § 22 pkt 1 lit. b tiret trzeci Planu miejscowego w stosunku do działki objętej wnioskiem Spółki. Przy czym Wojewoda na wcześniejszym etapie uzasadnienia decyzji dostrzegł, że orzeczenie to nie jest jeszcze prawomocne z powodu wniesienia skargi kasacyjnej przez organ samorządowy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co oznacza, że przepis § 22 pkt 1 lit. b tiret trzeci Planu miejscowego w dalszym ciągu obowiązuje. Organ odwoławczy zauważył bowiem, powołując się na art. 152 § 1 i § 2 p.p.s.a., że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej, przy czym przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego.
Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który wniósł sprzeciw do tutejszego Sądu.
W sprzeciwie Skarżąca podniosła następujące zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które w jej ocenie miały istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tj.:
1. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę - tym samym bezzasadne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podczas gdy ten nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, jak również nie zaszła potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który uzasadniałby przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a tym samym
w niniejszej sprawie nie zaistniały ustawowe przesłanki pozwalające na wydanie przez Wojewodę decyzji kasatoryjnej;
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte rozpoznanie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji bezzasadne uznanie, że organ
I instancji po dokonaniu przez inwestora analizy zabudowy działek sąsiednich, nie określił na nowo strefy oddziaływania inwestycji, a tym samym nie dokonał ponownego ustalenia kręgu stron postępowania, podczas gdy inwestor zobowiązany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2024 r. dokonał pogłębionej oceny projektu budowlanego z perspektywy uzasadnionych interesów osób trzecich, tj. ewentualnego wpływu inwestycji na możliwość zabudowy sąsiednich nieruchomości, przedkładając m.in. sporządzoną przez projektanta analizę możliwości zabudowy działek sąsiednich na skutek nałożonego przez organ
I instancji postanowieniem z [...] stycznia 2025 r. nr [...] obowiązku uzupełnienia dokumentacji, a także niezależną analizę wpływu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami podziemnymi przy ul. [...]
w W. na zabudowę istniejącą i możliwą zabudowę sąsiednich działek datowaną na kwiecień 2025 r., a w związku z tym - wobec braku oddziaływania inwestycji na dalsze działki, właściciele tych nieruchomości nie mogli zostać uznani za strony postępowania wobec dyspozycji art. 28 ust. 2 Pr.bud. w zw.
z art. 3 pkt. 20 Pr.bud.;
3. art. 6 w zw. z art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji Wojewody z rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady słusznego interesu strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji, a także poprzez nieprzyczynienie się przez ten organ do starannego
i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego na celu zagwarantowanie podmiotom równości wobec prawa.
Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W szerokim uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik Spółki przedstawił argumenty przemawiające jego zdaniem za zasadnością podniesionych tam zarzutów.
W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprzeciw okazał się zasadny.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 lipca 2025 r., nr 1050/OPO/2025, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., od której Skarżąca wniosła sprzeciw, uregulowany w art. 64a ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Decyzja ta zapadła po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] marca 2025 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.
Wobec powyższego zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast stosownie do art. 151a § 2 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.
Jak z powyższego wynika, cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia bowiem wyłącznie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej; nie rozstrzyga więc, jak w przypadku skarg, w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd nie bada zatem w tym postępowaniu (o charakterze przyśpieszonym) innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., a kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem sprowadza się wyłącznie do oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej będzie więc ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., czy inaczej: odstąpienia od zasady ogólnej ponownego (w toku instancji, na skutek wniesionego odwołania), merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Co przy tym istotne, dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, tj. wypowiadania się w kwestiach materialnoprawnych występujących w sprawie, skoro decyzja kasacyjna nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Tym samym, także orzeczenie sądu w przedmiocie sprzeciwu ma wyłącznie charakter niejako procesowy; nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem, a rozstrzyga jedynie o prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (o czym przesądza także brzmienie art. 64e p.p.s.a.). Zatem, sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej co do zasady ogranicza się do badania, czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., w efekcie: do ustalenia, czy zaszły w sprawie wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o charakterze procesowym.
Jednocześnie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m.in. wyroki: z 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19; z 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3311/19; z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 286/21, dostępne na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"), zgodnie z którym, w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny całkowicie zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie. Oznacza to, że art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie.
Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, po pierwsze gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a po wtóre, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie
Dokonując kontroli w niniejszej sprawie w takim też zakresie, Sąd stwierdza, że Wojewoda Mazowiecki naruszył przepis art. 138 § 2 k.p.a., poprzez błędne, tj. nieuzasadnione jego zastosowanie.
Stosując ten przepis i wydając decyzję kasacyjną w niniejszej sprawie Wojewoda nie wykazał, zdaniem Sądu, aby postępowanie organu I instancji było wadliwe w stopniu uzasadniającym jego powtórzenie.
Przede wszystkim Sąd dostrzegł, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zasadniczym powodem, dla którego Wojewoda uznał za konieczne uchylenie decyzji organu I instancji było stwierdzenie, że wykonanie wskazań zawartych
w wyroku NSA z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt II OSK 520/24: "wiąże się
z poszerzeniem obszaru oddziaływania planowanej inwestycji o nowe działki, a co za tym idzie – z koniecznością ustalenia nowych stron postępowania, tj. właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nowo ujętych działek w postępowaniu". Wojewoda uznał zatem, że zachodzi konieczność "powrotu sprawy do organu I instancji, gdyż nowe strony mają prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności".
Mając to na uwadze, należy po pierwsze zauważyć, że wbrew twierdzeniom Wojewody, Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z 11 września 2024 r., sygn. akt II OSK 520/24, w żadnym razie nie przesądził, że właściciele działek nr [...], powinni być uznani za strony przedmiotowego postępowania. Otóż jak wskazał NSA, niezależnie od kierunku wykładni
§ 22 pkt 1 lit. b MPZP, z uwagi na treść tegoż Planu miejscowego oraz stan faktyczny związany z sąsiedztwem inwestycji z działkami węższymi niż 11 m, wymagane jest dokonanie pogłębionej oceny projektu budowlanego z perspektywy uzasadnionych interesów osób trzecich, tj. ewentualnego wpływu przedmiotowej inwestycji na możliwość zabudowy sąsiednich nieruchomości. NSA zauważył, że sprawa wymaga uchwycenia szerszej perspektywy, bo dotyczącej zabudowy, ale także kolejnych działek, tj. działek nr [...], tak aby realizacja przedmiotowej inwestycji na działce nr [...] z uwzględnieniem zasady wolności budowlanej (art. 4 Pr.bud.) nie powodowała nieuprawnionego ograniczenia prawa do zabudowy nieruchomości sąsiednich, który to wymóg wynika na gruncie Prawa budowlanego wprost z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy (poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich). Jak zaznaczył Sąd Naczelny, taki zaś zakres koniecznego do wyjaśnienia postępowania będzie też wymagał uwzględnienia przepisów technicznych, w tym zawartych w § 12 rozporządzenia
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny opowiadać budynki i ich usytuowanie, czego na etapie postępowania administracyjnego zabrakło ze strony organów architektoniczno-budowlanych.
Inaczej rzecz ujmując, w świetle powyższych wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponownie rozpoznając sprawę organy zobligowane były do dokonania wyczerpującej oceny i zbadania, czy realizacja przedmiotowej inwestycji na działce nr [...] z uwzględnieniem obowiązujących przepisów Planu miejscowego w rzeczywistości nie powoduje nieuprawnionego ograniczenia prawa do zabudowy nieruchomości sąsiednich, w tym także działek nr [...]. Nie oznacza to jednak, że Sąd Naczelny kategorycznie przesądził już w przywołanym orzeczeniu, iż projektowane przez Inwestora rozwiązania powodują takie właśnie ograniczenia
w odniesieniu do ww. nieruchomości.
To powinnością organów raz jeszcze orzekających w niniejszej sprawie było zatem ustalenie, m.in. w oparciu o dokumentację sporządzoną i przedłożoną na tę okoliczność przez inwestora, czy planowane zamierzenie rzeczywiście skutkować będzie objęciem jego oddziaływaniem także nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, lecz znajdujących się w jego dalszym sąsiedztwie, tj. działek nr [...]. Z akt sprawy wynika, że w toku ponownego postępowania przed organem I instancji Skarżąca przedłożyła na tę okoliczność analizę sporządzoną w dniu 31 stycznia 2025 r., a mającą według niej wskazywać na brak przeszkód w możliwości zabudowy działek sąsiednich. Również
w postępowaniu odwoławczym Skarżąca przedłożyła analizę wpływu planowanej inwestycji na możliwość zabudowy sąsiednich działek z kwietnia 2025 r., wskazującą w jej ocenie na brak ograniczeń w zabudowie nieruchomości nr ew. [...]. Wobec – jak się wydaje – zaakceptowania tego stanowiska przez organ I instancji,
w konsekwencji takiej perspektywy Prezydenta W., to do organu odwoławczego należało dokonanie ostatecznej i wszechstronnej oceny, czy wobec zapisów Planu miejscowego dla tego terenu i parametrów ww. działek (ich szerokości), planowane przedsięwzięcie w kształcie i usytuowaniu przewidzianym
w złożonej dokumentacji projektowej, będzie powodowało jakiekolwiek ograniczenia w zabudowie tych nieruchomości. Dopiero zaś w zależności od wyników tej oceny
i w razie krytycznego stanowiska organu odwoławczego względem postępowania organu I instancji i ustalonego przez Prezydenta W. zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a tym samym i ustalonego przez ten organ kręgu stron postępowania, Wojewoda był uprawniony do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, Wojewoda uznając, że w odniesieniu do terenu działek nr [...] wystąpią ograniczenia w zabudowie ww. nieruchomości, w żaden sposób nie wykazał, w czym upatruje takiego oddziaływania spornego przedsięwzięcia na ww. nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie przedstawił jakichkolwiek ustaleń i ocen pozwalających stwierdzić, że wymienione działki – wskutek planowanej inwestycji – doznają ograniczeń w zabudowie, a tym samym, że właściciele tych nieruchomości powinni być uznani za strony postępowania. Ponownie podkreślić należy, że Skarżąca przedłożyła w toku powtórnie prowadzonego postępowania dowody, z których tego rodzaju wnioski nie wypływają. Natomiast Wojewoda nie podzielając wynikających
z tych opracowań konkluzji, zobowiązany był samemu wskazać na przesłanki przemawiające za odmiennym stanowiskiem i przyjętą oceną obszaru oddziaływania inwestycji, która uzasadniałaby uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji.
W tym miejscu tutejszy Sąd czuje się w obowiązku podkreślić, że z uwagi na charakter sprawowanej w niniejszym postępowaniu kontroli zaskarżonej decyzji, która jak już wyjaśniono na wstępie, ograniczona jest wyłącznie do zbadania, czy organ prawidłowo zastosował normę prawną wyrażoną w art. 138 § 2 k.p.a., Sąd
w żadnym razie nie wyklucza, iż faktycznie planowane zamierzenie może powodować ograniczenia także w zabudowie działek nr ew. [...],
a przedmiotowe postępowanie o pozwolenie na budowę powinno toczyć się
z udziałem ich właścicieli. Rację ma bowiem Wojewoda wyjaśniając, że pominięcie niektórych stron w postępowaniu przed organem I instancji nie może być sanowane na etapie postępowania odwoławczego, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Jednakże okoliczności te nie zostały przez organ odwoławczy należycie wykazane w niniejszej sprawie.
Za całkowicie nieuzasadnione uznać trzeba poza tym nakazanie przez Wojewodę organowi I instancji rozważenia możliwości zawieszenia postępowania
w przedmiotowej sprawie z uwagi na nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie
z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 553/24, którym stwierdzono nieważność § 22 pkt 1 lit. b Planu miejscowego w stosunku do działki nr ew. [...] objętej planowaną inwestycją. Jak słusznie podnosi w tym względzie Skarżąca, nieprawomocne orzeczenie Sądu I instancji dotyczące aktu prawa miejscowego, jakim jest niewątpliwie Plan miejscowy, nie powoduje, że w sprawie pojawiło się zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadnia zawieszenie postępowania. Rację ma tu Skarżąca zwracając uwagę, że zgodnie z art. 152 § 2 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na akt prawa miejscowego, nie powoduje utraty jego mocy obowiązywania, a skutek ten następuje dopiero po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia. Jak zatem przyjmuje się w doktrynie
i orzecznictwie, toczące się postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące oceny ważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż nie skutkuje jeszcze utratą (nawet czasową) jego mocy obowiązującej (por. m.in. wyroki WSA
w Warszawie: z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 740/17; z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1622/17, CBOSA).
Z uwagi na zaprezentowane wyżej argumenty, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja kasatoryjna organu odwoławczego jest dotknięta wadliwością, skutkującą potrzebą jej eliminacji z obrotu prawnego. W kontrolowanej decyzji Wojewoda Mazowiecki nie przedstawił bowiem wystarczających merytorycznych przesłanek wskazujących na to, że w niniejszej sprawie zachodziła potrzeba ponownego rozpoznania sprawy przy udziale innych podmiotów niż biorące już udział w tym postępowaniu. Powtórnie rozpoznając odwołania wniesione od decyzji organu I instancji organ odwoławczy dokona zatem pogłębionej oceny – zgodnie
z wytycznymi zawartymi w przywołanym już wyroku NSA – dotyczącej m.in. zakresu oddziaływania planowanej inwestycji i dopiero w zależności od wyniku tak przeprowadzonego merytorycznego badania, dokona weryfikacji tego, czy
w postępowaniu przed organem I instancji miały zapewniony czynny udział wszystkie strony tegoż procesu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od sprzeciwu (100 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).