VII SA/Wa 911/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-09-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanaplan zagospodarowania przestrzennegopostępowanie administracyjneuchylenie decyzjikontrola sądowawsa

WSA w Warszawie uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę wiaty z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy niższych instancji.

Skarżący P.D. wniósł skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę wiaty, argumentując, że organy nie wyjaśniły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, w szczególności statusu działki w momencie budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, uchylając decyzje organów obu instancji. Sąd wskazał na naruszenie przepisów k.p.a., w tym zasady prawdy obiektywnej i obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi P.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wiaty. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, uznając, że wiata została wybudowana w 1994 r. bez pozwolenia na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego wyłączonym z zabudowy. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 k.p.a., nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w tym statusu działki w dacie budowy wiaty oraz prawidłowości procedury uchwalenia i publikacji planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że organ administracji ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a pominięcie jakiegokolwiek dowodu skutkuje wadliwością decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 k.p.a., nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności, takich jak status działki w dacie budowy wiaty oraz prawidłowość procedury uchwalenia i publikacji planu zagospodarowania przestrzennego. Pominięcie dowodów i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego skutkuje wadliwością decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 37 § 1 pkt 1

Prawo budowlane

Uzasadnia wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce w sytuacji, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie był przeznaczony pod zabudowę tego rodzaju.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

u.p.z.p. art. 29

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa zasady wejścia w życie planu miejscowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej (materialnej).

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Organy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Organy nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że nie powinien ponosić skutków nieuwzględnienia w protokole inwentaryzacyjnym faktu istnienia wiaty (uznany za nietrafny, gdyż skarżący zgłosił do użytkowania wyłącznie budynek mieszkalny).

Godne uwagi sformułowania

organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej Ocena legalności decyzji dokonana przez Sąd nie może polegać bowiem na przyjęciu niejednoznacznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy dokonanych przez organy obu instancji.

Skład orzekający

Ewa Machlejd

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Miron

członek

Bożena Więch-Baranowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa budowlanego z 1974 r. oraz k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to ważne z punktu widzenia praktyki prawniczej.

Błędy proceduralne organów administracji doprowadziły do uchylenia nakazu rozbiórki wiaty.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 911/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Więch-Baranowska
Ewa Machlejd /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 37 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2008 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. D. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2007r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia
14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - zwanej dalej kpa
(Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał P. D. rozbiórkę wiaty o wymiarach 10,10 m x 5,90 m, usytuowanej na działce Nr ew. [...] położonej w miejscowości W. [...], gm. W.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie wyjaśniające oraz czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 26 czerwca 2007r. wykazały, iż na powyżej wskazanej nieruchomości istnieje wiata konstrukcji drewnianej o wymiarach
10,10 m x 5,90 m, zabudowana z trzech stron, z dachem dwuspadowym, krytym blachodachówką.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ustalił, że wiata nie jest trwale związana z gruntem, została wybudowana w 1994r. i użytkowana jest na cele gospodarcze zaś inwestor nie posiada żadnej dokumentacji zezwalającej
na jej wybudowanie.
Organ I instancji w oparciu o zaświadczenie Wójta Gminy W. stwierdził, że działka Nr ew. [...] w W. w roku 1994 położona była na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy W. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy W.
Nr [...] z dnia [...] maja 1994r. (Dz. U. Woj. [...]. z dnia [...] listopada 1994r. Nr [...], poz. [...]) i zgodnie z nim w/w działka znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem RLo – teren lasu wyłączony z możliwości zabudowy. Zatem budowa jakiegokolwiek obiektu budowlanego w roku 1994 była sprzeczna z ustaleniami obowiązującego planu.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w O. złożył P. D. wnosząc o jej uchylenie.
Inwestor nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji I instancji, ponieważ
w odniesieniu do tej działki posiada prawomocną decyzję Nr [...] Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 1994r. zezwalającą na użytkowanie na działce Nr [...] budynku mieszkalnego.
Z tego faktu odwołujący wywodzi, że skoro Wójt Gminy W. wydał
w grudniu 1994r. decyzję zezwalającą na użytkowanie budynku, to w ocenie skarżącego działka, na której budynek był posadowiony, nie powinna mieć statusu wyłączającego ją z możliwości zabudowy i co najwyżej powinien mieć zastosowanie przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zezwalający na usankcjonowanie istnienia tego obiektu na terenie działki.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia
[...] kwietnia 2008r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego sprawy sporna wiata została wykonana z naruszeniem art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Wynika to z faktu braku pozwolenia na budowę
oraz usytuowania obiektu na terenie, który wedle ustaleń obowiązującego w dacie budowy planu miejscowego, wyłączony był z możliwości zabudowy jakimikolwiek obiektami.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. D. zarzucając organom naruszenie art. 7, 9, 10, 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 kpa poprzez nie podjęcie działań niezbędnych do załatwienia sprawy, brak zapewnienia stornie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz brak możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów. Nie został także rozpatrzony według inwestora cały materiał dowodowy a dowody wskazane przez niego zostały pominięte.
Skarżący uważa, że organ nie ustalił jaki był status działki Nr [...] w sytuacji wydania przez Wójta Gminy W. w grudniu 1994r. decyzji zezwalającej
na użytkowanie budynku mieszkalnego, pomimo zgłoszenia w tym zakresie zarzutu w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumentację zawartą
w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca
ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu.
Przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.
(Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który zgodnie z dyspozycją określoną w art. 1 § 2 w/w ustawy dokonuje kontroli aktu zaskarżonego pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia przepisów prawa
(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 kpa co w konsekwencji doprowadziło do uwzględnienia skargi.
Art. 7 kpa stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przepisie tym została wyrażona naczelna zasada Kodeksu postępowania administracyjnego - zasada prawdy obiektywnej (materialnej), zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest
do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny
i słuszny interes obywateli. Ponadto wymieniona wyżej zasada została wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80. W związku
z powyższym, postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ prowadzić powinno nie tylko do wyjaśnienia wszelkich zarzutów podnoszonych przez strony, ale i czynienia przez organ własnych ustaleń oraz dociekania, czy poza argumentacją stron,
nie występują inne okoliczności objęte przedmiotem prowadzonej sprawy. Ponadto
art. 77 § 1 kpa nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji
o przekonującej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 432/06, publ. Lex Polonica
Nr 1543146).
Dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc "przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku (...) wydania decyzji o przekonywującej treści" wykluczają zarzut dowolności
w ocenie sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001r., sygn. akt: I SA 1768/99).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że organ nie wyjaśnił czy w dacie budowy przedmiotowej wiaty obowiązywał plan, którego dotyczy zaświadczenie Wójta Gminy W. z dnia
[...] września 2007r. Znak: [...].
Plan ogólny zagospodarowania przestrzennego, na który powołuje się organ został uchwalony przez Radę Gminy W. w dniu [...] maja 1994r. Nr [...]
(Dz. U. Woj. [...]. z dnia [...]listopada 1994r. Nr [...], poz. [...]).
W myśl art. 29 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. ( Dz. U. nr 80 poz. 717) uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia planu miejscowego obowiązuje od dnia wejścia w życie w niej określonego jednak nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa.
Tak więc rada gminy wyznacza termin wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być on jednak termin krótszy niż 30 dni od dnia ogłoszenia planu miejscowego w dzienniku.
Plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego dopiero bowiem ma moc powszechnie obowiązującą na obszarze nim objętym jeśli jest uchwalony
i opublikowany zgodnie z właściwymi przepisami prawa.
Ponadto podstawę kontroli przez Sąd zgodności decyzji organów z ustaleniami planu stanowią łącznie rysunek planu oraz jego tekst. Organ powołuje się jedynie na informację Wójta, zaś wypisu z planu i jego tekstu w aktach administracyjnych nie ma. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien wyjaśnić kiedy miała miejsce budowa wiaty i czy we wskazanym czasookresie obowiązujący plan przewidywał zabudowę tego rodzaju.
Wykładnia przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229ze zm.) uzasadnia wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce w sytuacji, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, mającym charakter prawa miejscowego, nie był przeznaczony pod zabudowę tego rodzaju.
Wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania odnoszących się do terenu nim objętego.
Dopiero zgromadzenie wszystkich dowodów niezbędnych do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego pozwoli sądowi na skontrolowanie nie tylko podstawy faktycznej rozstrzygnięcia lecz także poprawności dokonanej subsumcji.
Ocena legalności decyzji dokonana przez Sąd nie może polegać bowiem na przyjęciu niejednoznacznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy dokonanych przez organy obu instancji.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że skarżący nie powinien ponosić niekorzystnych skutków nieuwzględnienia w protokole inwentaryzacyjnym faktu istnienia spornej wiaty należy uznać, iż zarzut nie jest trafny, ponieważ skarżący we wniosku zgłosił do użytkowania wyłącznie budynek mieszkalny.
Nie wyjaśnienie przez organy istotnych okoliczności sprawy stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit c ppsa).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku zgodnie z zasadą określoną w art. 152 ppsa.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI