II SA/Łd 41/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2019-06-05
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstacja bazowatelefonii komórkowejochrona środowiskadecyzja środowiskowapola elektromagnetyczneład przestrzennypark krajobrazowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej ze względu na brak należytej analizy wpływu inwestycji na środowisko.

Skarżący O.W. sprzeciwił się budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, podnosząc m.in. brak konieczności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o pozwoleniu na budowę, uznając, że inwestycja nie wymaga takiej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie dopełniły obowiązku zbadania, czy inwestycja wymaga oceny oddziaływania na środowisko, w szczególności w kontekście kumulacji pól elektromagnetycznych.

Sprawa dotyczyła skargi O.W. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący podnosił, że organy błędnie uznały, iż inwestycja nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazywał na potencjalny negatywny wpływ inwestycji na ład przestrzenny, walory krajobrazowe oraz zdrowie mieszkańców, a także na możliwość naruszenia prawa własności sąsiednich nieruchomości. Wojewoda argumentował, że inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, a miejsca dostępne dla ludności nie znajdą się w obszarze przekraczającym dopuszczalne normy pola elektromagnetycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek sprawdzić zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w tym z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu, organy obu instancji nie dopełniły tego obowiązku, nie badając wystarczająco kwestii potencjalnego znaczącego oddziaływania inwestycji na środowisko, zwłaszcza w kontekście kumulacji pól elektromagnetycznych z różnych anten oraz możliwości sumowania parametrów z innymi podobnymi przedsięwzięciami. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek sprawdzić zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w tym rozważyć, czy planowana inwestycja wymaga uzyskania decyzji środowiskowej.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 1) nakładają na organ obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w tym z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Organy nie mogą pomijać tej kwestii, nawet jeśli inwestor nie uzyskał takiej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w tym z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.

u.p.b. art. 32 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona wymagana.

Rozp. Środowiskowe art. § 2 ust. 1 pkt 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Kwalifikuje instalacje radiokomunikacyjne jako przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozp. Środowiskowe art. § 3 ust. 1 pkt 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Kwalifikuje instalacje radiokomunikacyjne jako przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozp. Środowiskowe art. § 3 ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Przewiduje sumowanie parametrów przedsięwzięć tego samego rodzaju w celu oceny potencjalnego znaczącego oddziaływania na środowisko.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa procesowego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka jak w akcie, uchylając decyzję i rozpatrując sprawę co do istoty lub umarzając postępowanie.

Pomocnicze

u.ś.o. art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Określa, czym jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.

u.ś.o. art. 72 § ust. 1 i ust. 1a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Dotyczy postępowań w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów dla dobra strony i interesu społecznego.

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego przez organ.

k.p.a. art. 107 § par. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji.

u.p.z.p. art. 50 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 51 § pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja inwestycji celu publicznego.

u.o.p. art. 5 § pkt 14

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Definicja otuliny parku krajobrazowego.

u.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Zakazy dotyczące ochrony przyrody w parkach krajobrazowych.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd związany wykładnią prawa i oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Rozp. Opłaty Adwokackie art. § 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały wystarczająco, czy inwestycja wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Analiza kwalifikacji przedsięwzięcia pod kątem oddziaływania na środowisko była niepełna, nie uwzględniono kumulacji pól elektromagnetycznych i sumowania parametrów. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Organy orzekające w niniejszej sprawie potrzeby realizacji tego obowiązku nie dostrzegają. Wykładnia systemowa § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. prowadzi do wniosku, iż celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne.

Skład orzekający

Magdalena Sieniuć

sprawozdawca

Paweł Janicki

sędzia

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Obowiązek organów administracji architektoniczno-budowlanej do samodzielnego badania kwestii środowiskowych przy wydawaniu pozwoleń na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji telekomunikacyjnych i ich potencjalnego oddziaływania na środowisko."

Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji przepisów Prawa budowlanego i rozporządzeń środowiskowych w kontekście specyficznych inwestycji, takich jak stacje bazowe telefonii komórkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy stacji bazowych telefonii komórkowej i obaw mieszkańców związanych z ich wpływem na środowisko i zdrowie. Wyrok podkreśla ważny obowiązek organów administracji w zakresie ochrony środowiska.

Czy budowa masztu telefonii komórkowej zagraża Twojemu zdrowiu? Sąd wyjaśnia obowiązki urzędników!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 41/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-06-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Magdalena Sieniuć /sprawozdawca/
Paweł Janicki
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3471/19 - Wyrok NSA z 2022-10-11
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 32 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2017 poz 1405
art. 72 ust. 1 i ust. 1a
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 71
par. 2 ust. 1 pkt 7, par. 3 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 pkt 3, par. 3 ust. 2 pkt 3
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2015 poz 1800
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit.c
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Sentencja
Dnia 5 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędzia NSA Paweł Janicki, , Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi O. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego O. W. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę A Sp. z o.o. z siedzibą w W., obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A o numerze [...], w skład której wchodzą: stalowa wieża kratowa BOT E2/60 o wysokości trzonu 60,45 m (całkowita wysokość wieży wraz z cokołem betonowym i odgromnikami 61,95 m), 9 anten sektorowych, 8 anten radioliniowych, urządzenie sterujące APM 30 i TBSB oraz wewnętrzna linia zasilająca i ogrodzenie, na nieruchomości położonej przy ul. A w Ł., część działki o nr ewid. 55/6 w obrębie [...].
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 29 czerwca 2018 roku pełnomocnik A Sp. z o.o. wystąpiła do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Pismem z dnia 10 lipca 2018 roku organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania i możliwości składania uwag i wniosków dotyczących planowanego zamierzenia inwestycyjnego. W związku z tym w okresie od dnia 17 lipca 2018 roku do dnia 23 lipca 2018 roku wpłynęły do organu zastrzeżenia indywidualne od stron postępowania: R. N., M. G.-N., S. S., I. P., R. F., G. M., W. M. oraz innych osób zamieszkujących w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Osoby te oświadczyły, iż nie wyrażają zgody na realizację przedmiotowego zamierzenia, ponieważ wysoki maszt stacji bazowej naruszy ład przestrzenny, obniży walory widokowe i krajobrazowe Parku Krajobrazowego Wzniesień [...], ograniczy wykorzystanie działek i obniży ich wartość, jak również będzie mieć negatywny wpływ na zdrowie i życie mieszkańców w najbliższej okolicy. Zgłoszone uwagi i zastrzeżenia dotyczące przedmiotowej inwestycji organ I instancji pismem z dnia 24 lipca 2018 roku przekazał inwestorowi w celu zajęcia stanowiska.
W dniu 31 lipca 2018 roku z dokumentacją zapoznała się pełnomocnik O. W. Następnie pismem z dnia 7 sierpnia 2018 roku inwestor odniósł się do zastrzeżeń wniesionych przez osoby mieszkające w sąsiedztwie spornego przedsięwzięcia i wyjaśnił, że planowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a zastosowane urządzenia będą posiadały wymagane przepisami normy i atesty. Zamierzeniem inwestora jest zapewnienie lokalnej społeczności wymiernych korzyści poprzez wzmacnianie sygnału telefonii komórkowej i Internetu. Wyjaśnienia te zostały przekazane przez organ I instancji stronom postępowania i wnoszącym uwagi.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2018 roku organ I instancji zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w przedmiotowej sprawie. O. W., reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia 2 sierpnia 2018 roku wnioskował o odmowę udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Poddał w wątpliwość możliwość usytuowania planowanej inwestycji na terenie Parku Krajobrazowego Wzniesień [...]. Podniósł również, iż inwestycja została błędnie zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego. Wskazana inwestycja wpływa negatywnie na walory widokowe i krajobrazowe terenu oraz, w ocenie O. W., organy postępowania błędnie ustaliły, że w przedmiotowej sprawie nie występuje konieczność wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
Następnie w pismach z dnia 16 sierpnia 2018 roku i 17 sierpnia 2018 roku M. G.-N., R. N., S. S. i M. K. potwierdzili, iż podtrzymują swoje wcześniejsze stanowisko dotyczące sprzeciwu w sprawie budowy planowanej inwestycji.
W dniu [...] Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę planowanej inwestycji w przedmiotowym zakresie.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył O. W., reprezentowany przez pełnomocnika, podnosząc, że organ I instancji zaniechał dokonania własnych ustaleń, co do konieczności uzyskania decyzji środowiskowej dla planowanej inwestycji. Skarżący zarzucił również brak prawidłowej analizy zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, a także podniósł, iż organ powinien zająć jednoznaczne stanowisko, czy projektowana inwestycja nie ograniczy szeroko rozumianego prawa własności, w tym prawa do zabudowy (bądź rozbudowy istniejącej zabudowy) nieruchomości właścicielom działek, znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji i czy jej faktyczne oddziaływanie nie przekroczy granic lokalizacji inwestycji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie jako wiążącej wadliwej, jego zdaniem, decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto skarżący stwierdził, iż naruszony został art. 106 w związku z art. 61a § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie przez organ I instancji, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania powyższej decyzji. Skarżący podniósł także, iż w decyzji nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy, której adresatem jest skarżący, dotyczącej nieruchomości będącej w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, organ przywołał stanowisko Dyrekcji Parku Krajobrazowego Wzniesień [...], zgodnie z którym: "wprowadzenie nowej zabudowy w tym miejscu wpłynie negatywnie na walory przyrodniczo-krajobrazowe". Stanowiska tego Dyrekcja Parku Krajobrazowego Wzniesień [...] nie podzieliła w odniesieniu do inwestycji objętej spornym pozwoleniem na budowę.
W konkluzji odwołania skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub, w przypadku nieuwzględnienia tego żądania, o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda [...] przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że obszar, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej A o numerze [...], nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego, zgodnie z art. 50 ust. 1, art. 51 pkt. 2 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.) – dalej jako: "u.p.z.p.", Prezydent Miasta Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] ustalił dla A Sp. z o.o. z siedzibą w W. lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej.
Następnie organ odwoławczy, powołując się na art. 4 pkt 18 i art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 121) - dalej jako: "u.g.n.", oraz art. 2 pkt 29 i pkt 31 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1489), a także art. 2 pkt 5 u.p.z.p., wskazał, że przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego i w związku z tym, na podstawie art. 50 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., podlega procedurze uzyskiwania decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z uwagi na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dodatkowo Wojewoda [...] wskazał, że Prezydent Miasta Ł. w dniu [...] wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ stwierdził, iż planowane przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, gdyż planowana inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia wymienionego w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Dokonując dalszej analizy organ II instancji wskazał, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne obejmuje budowę wieży stalowej o łącznej wysokości wynoszącej 61,95 m n.p.t., na której zostanie zamontowanych 9 anten sektorowych skierowane wzdłuż azymutów: 140°, 240° oraz 320°. Wysokość zawieszenia środka anten wynosi 59,0 m n.p.t. Z projektu budowlanego wynika, że zastosowane zostaną maksymalne pochylenia wiązki głównej anten sektorowych, tzw. tilty elektryczne (12°). Pochylenie mechaniczne w przypadku tej instalacji nie występuje, tilty mechaniczne dla wszystkich anten sektorowych wynoszą zero.
W ocenie organu II instancji, w przypadku omawianej stacji bazowej, jedynym źródłem zagrożenia dla środowiska jest emisja pola elektromagnetycznego. Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zostały określone w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z ww. rozporządzeniem, parametrami na podstawie których dokonuje się kwalifikacji przedsięwzięcia, jakim jest budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, czyli budowa instalacji radiokomunikacyjnej emitującej pola elektromagnetyczne o częstotliwości od 0,03 MHz do 300 000 MHz, są: równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Według art.124 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 799 ze zm.) przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Zdaniem organu odwoławczego z przedstawionej kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, że EIRP dla anten sektorowych wyniesie 2026,28 W, 6225,53 W i 7887,36 W. W rozpatrywanych odległościach, zgodnie § 3 ust. 1 pkt 8 lit. e i f cytowanego rozporządzenia, wynoszących 150 m i 200 m od środka elektrycznego anten, główne wiązki promieniowania znajdują się na wysokości powyżej 13,7 m n.p.t. dla maksymalnego projektowanego pochylenia anten, tj. dla tiltu 12° oraz 30,5 m n.p.t. dla tiltu 10°, tj. w miejscach niedostępnych dla ludności.
Nadto organ II instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z załącznikiem nr 1 (tabela 2) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. nr 192, poz. 1883), w przypadku, gdy częstotliwość pola magnetycznego mieści się w przedziale od 300 MHz do 300 GHz, gęstość pola w miejscu dostępnym dla ludności jest dopuszczalna na poziomie nie przekraczającym 0,1 W/m2. Określony w graficznym modelu obszaru oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnej na środowisko, na podstawie obliczeń i analizy przewidywanych rozkładów pól elektromagnetycznych, zasięg obszaru, dla którego poziom elektromagnetycznego promieniowania jest większy niż 0,1 W/m2, dla minimalnego i maksymalnego tiltu (0° i 12°) wystąpi na wysokości powyżej 33,5÷59,0 m (czyli w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności) w zasięgu 113,36 m od miejsca zawieszenia anten. Organ II instancji dodał przy tym, że na tej podstawie został określony obszar oddziaływania inwestycji i strony postępowania.
Organ II instancji dodał również, że kwalifikacja przedmiotowej instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej A pod względem oddziaływania na środowisko w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (Dz. U. nr 213, poz. 1397), obejmująca m. in. przewidywany rozkład pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne, została sporządzona przez mgr inż. U. K., specjalistę systemów ochrony atmosfery i stanowi element projektu budowlanego.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co zdaniem organu II instancji, potwierdza również cytowane powyżej postanowienie Prezydenta Miasta Ł. Miejsca dostępne dla ludności nie wystąpią w osiach głównych wiązek promieniowania anten sektorowych oraz w obszarze, w którym gęstość pola elektromagnetycznego przekracza dopuszczalne wartości.
W dalszych motywach decyzji organ II instancji wskazał, że obszar oddziaływania obejmuje w chwili obecnej tereny niezainwestowane o charakterze rolnym z rozproszoną zabudową mieszkaniową. Z uzasadnienia wydanej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wynika, iż w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Ł. przyjętym przez Radę Miejską w Ł. w dniu [...] uchwałą nr [...] tereny położone w sąsiedztwie planowanej inwestycji wskazane zostały pod tereny upraw polowych w strefie obrzeżnej z ograniczonym prawem zabudowy (rozbudowa istniejącej zabudowy zagrodowej i tworzenia nowej jedynie pod warunkiem wydzielenia nowego gospodarstwa), a więc o małej intensywności poziomej i pionowej zabudowy. W sporządzonym właśnie projekcie "Studium..." nie przewiduje się możliwości wyznaczania nowych terenów pod zabudowę.
Organ II instancji wskazał również, że w obszarze sąsiadującym z planowaną inwestycją, jak wynika z decyzji nr [...] z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydano kilka decyzji o warunkach zabudowy (w rejonie skrzyżowania ul. B oraz ul. C) dla rozbudowy i budowy domów mieszkalnych. Decyzje te obejmują tereny poza planowanymi azymutami kierunkowymi anten sektorowych. W związku z powyższym istniejąca i potencjalna zabudowa gwarantuje zachowanie przestrzeni dostępnych dla ludzi wolnych od oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego.
Ponadto analizując obszar oddziaływania planowanej stacji bazowej, organ II instancji stwierdził, iż mieści się on w całości w granicach otuliny Parku Krajobrazowego Wzniesień [...], powołanego rozporządzeniem Wojewody [...] i Wojewody [...] z dnia [...] w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego Wzniesień [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 1996 r. nr [...], poz. [...] oraz Dz. Urz. Woj. [...] z 1996 r. nr [...], poz. [...]) oraz Uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego Wzniesień [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010 r. nr [...], poz. [...]). Szczegółowe zasady funkcjonowania Parku i gospodarowania na jego terenie ustalają zapisy planu ochrony Parku Krajobrazowego Wzniesień [...] określone w rozporządzeniu Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2003 r. nr [...], poz. [...]). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 przywołanej uchwały Sejmiku Województwa [...] w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego Wzniesień [...], na terenie Parku występuje zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Natomiast z § 3 ust.2 pkt 4 ww. uchwały wynika, iż zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a taką inwestycją jest przedmiotowe zamierzenie. Zakazy te są zgodne z art. 17 ust.1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880). Obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji znajduje się na terenie otuliny Parku, czyli, zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, w strefie ochronnej graniczącej z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Organ II instancji zauważył przy tym, że zasady dotyczące ww. zakazów dotyczą obszaru Parku, a nie jego otuliny. Brak jest przepisu prawa nakazującego inwestorowi odrębne uzyskanie uzgodnienia w tym zakresie. Na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. wydał w dniu [...] postanowienie odmawiające uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji z uwagi na konieczność wyprzedzającego (przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) rozpoznania kwestii konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji będącej przedmiotem postępowania. W związku z wydanym przez Prezydenta Miasta Ł. w dniu [...] postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia organ sporządził kolejny projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego i przekazał Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Ł. do uzgodnienia. Projekt został uznany za uzgodniony na podstawie art. 53 ust. 5c u.p.z.p .w trybie tzw. "milczącej zgody". Dojazd do projektowanej stacji bazowej odbywać się będzie poprzez projektowany zjazd z ogólnodostępnej drogi wewnętrznej (ulica B), którego lokalizacja została uzgodniona przez Zarząd Dróg i Transportu w Ł. pismem, znak: [...], z dnia [...].
Organ II instancji wskazał również, że przedmiotowa stacja bazowa nie wymaga oznakowania przeszkodowego zgodnie z opinią nr [...] z dnia [...] Szefostwa Służb Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP.
Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Miasta Ł. z dnia 30 maja 2018 roku grunt rolny, obejmujący część działki nr ewid. 55/6 w obrębie [...], na której zlokalizowana jest inwestycja, sklasyfikowany jako RIVb na glebach pochodzenia mineralnego, może zostać wyłączony z produkcji rolnej bez konieczności wydawania decyzji zezwalającej na takie wyłączenie.
Organ II instancji podkreślił również, że przedstawiony projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Wodnej z dnia 27 kwietnia 2012 r. (Dz.U.2015.1554) w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
W końcowej części odnosząc się do treści odwołania, Wojewoda [...] na podstawie przeprowadzonej analizy wskazał, że zaprojektowana stacja bazowa telefonii komórkowej nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ II instancji dodał także, że jak wynika z projektu budowlanego, w otoczeniu planowanego obiektu nie wystąpi obszar ograniczonego użytkowania. Obszar oddziaływania obiektu, wyznaczony na podstawie zasięgów przewidywanych obszarów pola elektromagnetycznego o wartościach wyższych niż 0,1 W/m2, w tym nieruchomość skarżącego, wystąpi na wysokości powyżej 33,5÷59,0 m w zasięgu 113,36 m od miejsca zawieszenia anten. W ocenie organu odwoławczego budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na działce ewid. nr 55/6 w obrębie [...] nie będzie stanowić ograniczenia w możliwości zainwestowania działek sąsiednich.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł O. W., reprezentowany przez pełnomocnik w osobie adwokata, zarzucając naruszenie:
1. art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej jako: "k.p.a.", w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na tym, że organ administracji prowadził postępowanie w oderwaniu od zasady zaufania uczestników do władzy publicznej, w szczególności nie wyjaśnił wszystkich zgłoszonych przez strony postępowania wątpliwości i nie dokonał własnych ustaleń dotyczących tego, czy planowana inwestycja wymaga wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jako potencjalnie znacząco oddziałująca na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku § 1 w zw. z § 3 w/w rozporządzenia,
2. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, że organ administracji w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, co skutkowało błędnym ustaleniem m.in., że w sprawie nie jest wymagane wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy w sprawie nie ustalono, czy planowana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że udzielone pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z art. 4 ustawy Prawo budowlane wobec braku zbadania przez organ, czy przedmiot inwestycji i związane z nim urządzenia zostały zaprojektowane w sposób zapewniający formę architektoniczną dostosowaną do krajobrazu i otaczającej zabudowy, a kontrola ta winna nastąpić wobec sprzeczności interesów stron postępowania,
3. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 oraz pkt 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202) w zw. z art. 140 i następnie ustawy - Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1025) poprzez naruszenie zasady poszanowania interesów osób trzecich przez ustalenie obszaru oddziaływania obiektu wyłącznie na podstawie danych zawartych w projekcie budowlanym, bez przeprowadzenia własnych ustaleń w tym zakresie, zwłaszcza w kontekście możliwego oddziaływania elektromagnetycznego inwestycji na nieruchomości sąsiednie, sprawdzenia błędu metody obliczeniowej i uwzględnienia zjawiska odbić pola elektromagnetycznego,
4. art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 32 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na pominięciu przez organ, czy projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami ochrony środowiska w szczególności w zakresie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2081).
Mając na uwadze powyższe pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazała, że z rozstrzygnięciem Wojewody [...] nie zgadza się skarżący, który sprzeciwia się budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Pełnomocnik wskazała, że w ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie konieczne było wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, gdyż inwestycja potencjalnie znacząco oddziałuje na środowisko. Organ administracji w zaskarżonej decyzji nie ustalił, czy sporna inwestycja kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dodała przy tym, że zaskarżona decyzja dokonuje analizy braku podstaw do wydania decyzji środowiskowej tylko w kontekście przesłanek wskazanych w § 2 ww. rozporządzenia. Jak również postanowienie Prezydenta Miasta Ł. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia odnosi się wyłącznie do kwestii istnienia w sprawie przesłanek wskazanych w § 2 tego rozporządzenia i nie odnosi się do przesłanek wskazanych w § 3 tego rozporządzenia.
Jednocześnie pełnomocnik skarżącego podniosła, że organ nie dokonał wystarczającej analizy przesłanek wskazanych w § 3 ww. rozporządzenia i nie wyjaśnił, czy przedmiotowe przedsięwzięcie może być kwalifikowane zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia - jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną wartości określone w ust. 1 § 3 tego rozporządzenia. Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnik, organy administracji naruszyły art. 8 k.p.a., gdyż ustalenia organów nie dotyczyły § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia.
W dalszych motywach skargi pełnomocnik podniosła, że wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę w ocenie skarżącego narusza uzasadnione interesy osób trzecich, gdyż znacząco ogranicza zabudowę okolicznych nieruchomości. Dodała przy tym, że skarżący nabył nieruchomość znajdującą się w obszarze oddziaływania obiektu zanim jeszcze inwestor zdecydował się na miejsce realizacji swojej inwestycji i planował na nieruchomości wybudować dom rodzinny. Wybudowanie na spornej działce masztu telekomunikacyjnego nie tylko zmniejszy walory krajobrazowe otuliny Parku Krajobrazowego Wzniesień [...], ale również ograniczy skarżącego w jego zamierzeniach budowlanych. Ponadto, w ocenie pełnomocnik skarżącego, organy administracji w obu wydanych decyzjach nie wyjaśniły w sposób bezsporny, że zamierzenie budowlane inwestora nie będzie negatywnie oddziaływało na zdrowie mieszkańców okolicznych nieruchomości.
W odniesieniu do powyższego pełnomocnik podniosła, że zawsze lokalizacja wskazanych w zaskarżonych decyzjach zamierzeń budowlanych budzi kontrowersje mieszkańców sąsiadujących bezpośrednio z taką inwestycją. Z tego względu rolą organów administracji jest wyczerpujące udzielenie informacji w tym zakresie, a w razie konieczności posiłkowanie się wiedzą specjalną, powołanie biegłego sądowego, który jednoznacznie wskaże, czy lokalizacje inwestycji i związany z nią fakt emitowania promieniowania zagraża zdrowiu i życiu ludzi.
Zdaniem pełnomocnik skarżącego, w świetle art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ciążył na organie obowiązek poczynienia własnych ustaleń dotyczących zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, czy przedłożona przez inwestora dokumentacja uwzględnia uregulowanie § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów. W ocenie pełnomocnik wskazany przepis przewiduje bowiem wprost obowiązek sumowania oddziaływania inwestycji na środowisko. Pełnomocnik dodała przy tym, że odmienna wykładnia powołanego przepisu pozostaje w sprzeczności z treścią art.2 ust. 1 dyrektywy Rady [...] z dnia [...] sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. W E L 175 z 5 lipca 1985 r, str. 40, z póź. zm. 9 stycznia 2017 roku, Dz. Urz. UE wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 1, str. 248). Ponadto pełnomocnik skarżącego podniosła, że samo sporządzenie dokumentacji służącej do wydania decyzji w sprawie przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, nie zwalnia organu od realizowania własnych ustaleń i sprawdzenia dostarczonych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 roku pełnomocnik skarżącego oświadczył, że popiera skargę i wnosi o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie w całości.
W skardze skarżący prezentuje stanowisko, że na organie orzekającym w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ciąży obowiązek zbadania we własnym zakresie, czy planowana inwestycja wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, co w ocenie skarżącego znajduje potwierdzenie w art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) – przywołanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "ustawa Prawo budowlane". Organy orzekające w niniejszej sprawie potrzeby realizacji tego obowiązku nie dostrzegają.
Na tle tak kształtującego się sporu między stronami przypomnieć należy, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art.20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529 i 2161 oraz z 2018 r. poz. 756) – w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami tej ustawy, zwanej "inwestycja KZN".
Dodać należy przy tym, że w myśl art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlanej, pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Jednocześnie zauważyć należy, iż w powołanym przepisie art. 35 ustawy Prawo budowlane określony został zakres działania organu administracji architektoniczno – budowlanej w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Organ ten został pozbawiony możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu budowlanego. Tym samym ocenie organu może podlegać jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w zakresie ściśle określonym w ustawie. Sąd w składzie niniejszym podziela przy tym prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że w rozważanym kontekście nie ulega jednak wątpliwości, iż konieczne jest sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy (decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego) oraz wymaganiami ochrony środowiska. Do obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej należy również weryfikacja kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, a także sprawdzenie, czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane (vide: np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 stycznia 2019 r., II SA/Łd 594/18, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w świetle przywołanego wyżej art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, podstawowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, a zarazem zarysowanego powyżej sporu prawnego, miała ocena, czy budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem Sądu, jak już wyżej wskazano, wprawdzie organ wydający pozwolenie na budowę nie jest uprawniony do oceny prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ani też oceny zapadłych w tymże postępowaniu rozstrzygnięć, to jednak nie może on pominąć okoliczności, że pomimo wniosku inwestora złożonego w trybie art. 73 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, postępowanie takie w ogóle nie zostało zakończone w formie decyzji.
Podkreślić przy tym należy, że podstawą ustalenia, czy dla danego przedsięwzięcia wymagane jest (lub może być) przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 9 dnia listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2016 r. poz. 71), a w szczególności jego § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 pkt 3. W § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 wspomnianego rozporządzenia wyszczególniono instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco (§ 2 ust. 1) lub potencjalnie znacząco (§ 3 ust. 1) oddziaływać na środowisko wskazując jednocześnie, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. W przepisach tych przyjęto dwa kryteria kwalifikacji instalacji i urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo oraz odległość od miejsc dostępnych dla ludności. Natomiast w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przewidziano, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy. Powyższe przepisy obligują do rozważenia ewentualnego nakładania i sumowania się poszczególnych parametrów inwestycji, z uwagi na możliwość wystąpienia zjawiska kumulacji mocy. Do podstawowych paramentów inwestycji polegającej na budowie bazowej stacji telefonii komórkowej zalicza się bowiem m.in. ilość i moc anten, tak więc oddziaływanie pola magnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnie możliwego emitowania tego pola z urządzenia.
Jednocześnie zauważyć należy, iż w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia mowa jest o wyznaczeniu równoważnej mocy promieniowania izotropowo dla pojedynczej anteny, ale już § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przewiduje sumowanie parametrów planowanego przedsięwzięcia i parametrów realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju, gdy planowane przedsięwzięcie nie osiągnęło progów określonych w ust. 1.
Mając na względzie powyższe regulacje należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wskazano, iż przedmiotowa inwestycja jest elementem uzbrojenia uzupełniającym zagospodarowanie terenu oraz wypełniającym istniejącą sieć łączności bezprzewodowej, co dodatkowo uzasadnia, konieczność zweryfikowania, czy w sprawie nie zaistniały przesłanki wskazane w § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. W tym względzie wskazać także należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że wykładnia systemowa § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. prowadzi do wniosku, iż celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń dotyczących oddziaływania inwestycji na środowisko niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Akcentuje się także, że odmienna interpretacja prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla ustalenia, czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko, niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, z których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną, co najmniej na linii nakładania się lub przecinania, stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne.
Z powyższych względów niezbędne jest dla prawidłowej oceny, czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia (vide: np. wyrok NSA z dnia 7 września 2017 roku sygn. akt II OSK 3083/15; wyrok NSA z dnia 26 września 2017 roku sygn. akt II OSK 126/16; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018 roku sygn. akt II OSK 243/18; wyrok NSA z dnia 11 lipca 2018 roku sygn. akt II OSK 907/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018 roku sygn. akt II OSK 243/18, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższy pogląd Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela.
W konkluzji należy zatem stwierdzić, że świetle art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, na organie administracji architektoniczno-budowlanej spoczywa obowiązek poczynienia własnych ustaleń dotyczących zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w tym rozważenia wymagała kwestia, czy planowana inwestycja wymaga uzyskania decyzji środowiskowej, a ich odzwierciedlenie powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Analiza akt kontrolowanej sprawy dowodzi, że organy w niej orzekające nie zrealizowały powyższego obowiązku.
Zgodzić się jednak należy z organem II instancji, że obszar oddziaływania planowanej stacji bazowej mieści się w całości w granicach otuliny Parku Krajobrazowego Wzniesień [...], powołanego rozporządzeniem Wojewody [...] i Wojewody [...] z dnia [...] w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego Wzniesień [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 1996 r. Nr [...], poz. [...] oraz Dz. Urz. Woj. [...] z 1996 r. Nr [...], poz. 238[...]) oraz Uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego Wzniesień [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010 r. Nr [...], poz. [...]). Rację ma zatem organ odwoławczy wskazując, że szczegółowe zasady funkcjonowania Parku i gospodarowania na jego terenie ustalają zapisy planu ochrony Parku Krajobrazowego Wzniesień [...] określone w rozporządzeniu Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2003 r. nr [...], poz. [...]). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 przywołanej uchwały Sejmiku Województwa [...] w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego Wzniesień [...], na terenie Parku występuje zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Natomiast z § 3 ust. 2 pkt 4 ww. uchwały wynika, iż zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a taką inwestycją jest przedmiotowe zamierzenie. Ponadto, tak jak zauważył Wojewoda [...], zakazy te są zgodne z art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. nr 92, poz. 880). Właściwie zatem stwierdził organ II instancji, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji znajduje się na terenie otuliny Parku, czyli, zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, w strefie ochronnej graniczącej z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Organ II instancji trafnie zauważył przy tym, że zasady dotyczące ww. zakazów dotyczą obszaru Parku, a nie jego otuliny. Brak jest przepisu prawa nakazującego inwestorowi odrębne uzyskanie uzgodnienia w tym zakresie.
Na kanwie powyższych rozważań należało uznać, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i w konsekwencji także art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organu jest bowiem wydanie rozstrzygnięcia stosowanie do poczynionych w sprawie ustaleń i przepisów znajdujących w niej zastosowanie, w sposób odpowiadający regulacji zawartej w art.153 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ przeprowadzi prawidłowe postępowanie wyjaśniające i dokona istotnych, wyżej wskazanych, ustaleń faktycznych, które pozwolą na stwierdzenie ponad wszelką wątpliwość, czy sporna inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i czy zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę bez przedstawienia tej oceny było prawidłowe.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
W kwestii kosztów Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art.200 zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1797). Zasądzona kwota obejmuje kwotę uiszczonego wpisu od skargi (500 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego (480 zł).
M.K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI