VII SA/Wa 905/07

VII SA/Wa 905/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Tadeusz Nowak
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Uzasadnienie
UZSADNIENIE
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007r, nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, na podstawie art.104 §1 i 2 kpa i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. - o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz.U. z 2006r, Nr 122, poz 851 ), po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej u A. W. - nje stwierdził choroby zawodowej w postaci [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. - w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115).
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzję wydano na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Instytut Medycyny Pracy w [...] i przedstawiając przebieg pracy zawodowej podał, że A. W. zatrudniona była: [...]
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny podniósł, że Instytut Medycyny Pracy w [...], po przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji medycznej, analizie narażenia zawodowego oraz badań lekarskich, nie znalazł podstaw do rozpoznania u A. W. choroby zawodowej pod postacią [...].
Po rozpatrzeniu odwołania A. W., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] marca 2007r., nr [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz § 8 ust 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2007r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wojewódzki ponownie przedstawił przebieg pracy zawodowej A. W. podnosząc ponadto, że przeprowadzona ocena narażenia zawodowego wykazała, że do obowiązków zawodowych skarżącej należało pisanie odręczne tekstów długopisem i pisanie na zwykłej maszynie do pisania oraz komputerze.
Badania okresowe, wykonywane podczas zatrudnienia, nie wykazały istnienia ww. schorzeń.
Przypadek A. W. był rozpoznawany przez dwie uprawnione do orzekania jednostki medyczne tj. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...], oddział w W. oraz Instytut Medycyny Pracy w [...].
Konsultacja neurologiczna i badanie elektoneurograficzne wykazało kliniczne cechy [...], które figuruje w pozycji [...] ww. wykazu chorób zawodowych jako przewlekła choroba [...], wywołana sposobem wykonywania pracy.
Jednak mając na uwadze sposób wykonywania pracy, zawarty w ocenie narażenia zawodowego oraz rodzaj, zakres i stopień obciążenia czynnościami, które mogły powodować [...] oraz chronometraż czynności powodujących obciążenie [...], lekarze orzecznicy nie znaleźli podstaw do potwierdzenia u A. W. zawodowej [...].
Organ podkreślił, że przy rozpoznawaniu chorób zawodowych jednostki służby zdrowia posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi. Zgodnie z wiedzą medyczną, do czynników ryzyka, sugerujących zawodowe pochodzenie [...], należy praca związana z wielokrotnym wykonywaniem ruchów [...], nawet do kilku tysięcy razy podczas zmiany roboczej, w długich okresach czasowych z powtarzającą się, określoną pozycją [...].
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że orzeczenie o braku postaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów Inspekcji Sanitarnej, co skutkowało odmową stwierdzenia choroby zawodowej.
W skardze na powyższą decyzję A. W. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji podnosząc, że przez całe życie pracowała jako dziennikarka w kilku polskich redakcjach, a przez ostatnie 13 lat była zatrudniona w [...], obecnie [...]. Wykonywana praca wiązała się z koniecznością robienia odręcznych notatek, jak również przez większość stażu pracy posługiwania się mechaniczną maszyną do pisania, a później klawiaturą komputera, co w ocenie skarżącej złożyło się na powstanie opisanych dolegliwości.
Zdaniem skarżącej, nie negując stanowiska, że orzeczenie lekarskie może mieć walor opinii biegłego, organ winien dokonać własnej oceny narażenia zawodowego, a w szczególności danych, zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz w ocenie narażenia zawodowego. Skarżąca podniosła, że biorąc pod uwagę treść wydanych decyzji, w ogóle nie można doszukać się analizy ocen narażenia zawodowego w odniesieniu do pracy dziennikarza, bowiem decyzje powielają jedynie ogólne sformułowania z orzeczeń lekarskich.
Skarżąca wskazała, że wykonywana przez 37 lat praca polegała właśnie na wykonywaniu opisanych przez organ II instancji ruchów [...]. Dodatkowo przez lata [...], czy wreszcie obsługiwania posiedzenia [...].
W ocenie skarżącej organy naruszyły prawo poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy i brak przeprowadzenia rzetelnej oceny narażenia zawodowego pracownika.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności zaskarżonych decyzji, jedynie pod względem ich zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem w toku postępowania administracyjnego dopuszczono się uchybień, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać trzeba, iż zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ) właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia, na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że organy inspekcji sanitarnej nie odniosły się do dowodów w postaci kart ocen narażenia zawodowego.
W karcie wydanej na podstawie postępowania przeprowadzonego w dniach [...] maja i [...] lipca 2006r. stwierdzono, że skarżąca podczas wykonywania obowiązków zawodowych w [...] później [...] narażona była na wykonywanie - w wymuszonej pozycji ciała [...]. Wykonywaną pracę określono jako stwarzającą możliwość powstania choroby zawodowej.
Podobne konkluzje zawiera karta oceny narażenia zawodowego przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2006r, na podstawie pisma firmy P. S.A. w W., w której zbadano czynności zawodowe skarżącej na przestrzeni lat od 1965 - 1966, 1968 - 1991, 1993 -1994. W opinii tej podano, że skarżąca wykonywała czynności zawodowe związane z pisaniem odręcznym długopisem i pisaniem na zwykłej maszynie do pisania oraz komputerze. Czynności te wykonywane były w długich przedziałach czasowych, w wymuszonej pozycji ciała [...]. Wykonywane czynności również określono jako stwarzające możliwość powstania choroby zawodowej.
Natomiast w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia [...] września 2006r., wydanego przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...], Oddział w W. stwierdzono, że z analizy wywiadu zawodowego oraz dochodzenia epidemiologicznego wynika, że czynności zawodowe badanej, mimo zaangażowania [...], szczególnie w latach 1994 - 2006r.
W motywach kontrolowanych decyzji organy, zarówno I jak II instancji nie ustosunkowały się do wyżej wskazanych rozbieżności.
Mając na uwadze, że orzeczenie lekarskie posiada charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa i organ nie może działać sprzecznie z ta opinią, wskazać należy, że organ inspekcji sanitarnej winien wnieść o jego uzupełnienie, względnie przeprowadzić dowód z opinii innych biegłych w celu wyjaśnienia, czy przyczyną powstania [...] u skarżącej mogła być wykonywana praca, bądź jakie czynniki wpłynęły na okoliczność, iż praca ta pozostawała bez wpływu na stwierdzone schorzenie.
Uprawnienie organów inspekcji sanitarnej do uzupełnienia orzeczenia sformułowano w treści § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia - zgodnie z którym organ może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego.
Z akt sprawy nie wynika, by organy zobowiązały lekarzy przeprowadzających badanie skarżącej do zajęcia stanowiska w związku z treścią przedmiotowych kart.
W tym miejscu przypomnieć trzeba, że aby stwierdzić chorobę zawodową spełnione muszą być dwie przesłanki: choroba musi być wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą zawodową.
Stwierdzona u skarżącej choroba [...] wymieniona jest pod pozycją [...] cytowanego wykazu chorób zawodowych.
Natomiast - jak już wskazano wyżej - ustalenie braku zawodowego pochodzenia choroby [...] stwierdzonego u skarżącej, nie zostało dostatecznie wyjaśnione i uzasadnione przez organy inspekcji sanitarnej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie ( vide wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 3 lutego 1999r., III N 110/98; z dnia 19 lipca 1984r, II PRN 9/84 - OSNCP 1985, z.4, poz. 53; a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 kwietnia 1982r, II SA 37/82, z dnia 4 lipca 2001 r. I SA 2244/00, LEX nr 53801 ).
Nie wyklucza to oczywiście udowodnienia, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę, powstanie cieśni nadgarstka nastąpiło u skarżącej z innych przyczyn, nie związanych z zatrudnieniem. W takim jednak przypadku, ciężar dowodu spoczywa na organach inspekcji sanitarnej, przy czym - co wymaga podkreślenia - nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie.
Dodać należy, iż każda opinia oprócz szczegółowej konkluzji, powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie zajętego stanowiska z odniesieniem się do przeprowadzonych wyników badań, bowiem orzeczenie lekarskie zgodnie z treścią art. 80 kpa, jak każdy inny dowód, podlega ocenie organu administracji.
W ocenie Sądu, wydane w niniejszym postępowaniu orzeczenia lekarskie, jako lakoniczne i pozostające w sprzeczności z innymi dowodami zgromadzonymi w
sprawie, nie mogły być podstawą do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 7, 77, 80, i 107 § 3 kpa a także z obrazą § 8 pkt 1 w związku z § 8 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. - w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ). w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionego powyżej stanowiska Sądu.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie i sentencji. W zakresie punktu II i III orzeczono na podstawie art. 152 i 200 ww. ustawy.