VII SA/Wa 900/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając, że organ pierwszej instancji błędnie zastosował art. 105 k.p.a. zamiast art. 157 § 3 k.p.a.
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "P." na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Spółka kwestionowała brak uznania jej za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Sąd administracyjny uznał, że spółka nie ma przymiotu strony, ale organ pierwszej instancji błędnie umorzył postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. zamiast odmówić wszczęcia na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Spółki "P." Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę wydanego Państwu M. przez Prezydenta Miasta. Spółka "P.", właściciel sąsiedniej działki, domagała się stwierdzenia nieważności pozwolenia, argumentując, że inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące intensywności zabudowy i wielkości działek. Organy administracji obu instancji uznały, że Spółce "P." nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. W związku z tym, Wojewoda umorzył postępowanie, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów co do braku przymiotu strony po stronie skarżącej spółki. Jednakże, Sąd uznał, że organ pierwszej instancji popełnił błąd proceduralny, umarzając postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. (bezprzedmiotowość postępowania), zamiast odmówić wszczęcia postępowania w trybie art. 157 § 3 k.p.a. z powodu braku legitymacji czynnej wnioskodawcy. Sąd podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania jest właściwym trybem rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest stroną. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w trybie art. 157 § 3 k.p.a., zamiast umarzać postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. z powodu braku przymiotu strony jest błędne. W takiej sytuacji właściwym trybem jest odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 28
Prawo budowlane
P.b. art. 3 § pkt 20
Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 34
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 16 § ust. 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 2 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji błędnie umorzył postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a. zamiast odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. z powodu braku przymiotu strony po stronie wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji o braku przymiotu strony po stronie skarżącej spółki w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę.
Godne uwagi sformułowania
organ powinien oprzeć swoje rozstrzygnięcie na art. 157 § 3 k.p.a. Umorzenie postępowania w sprawie w trybie art. 105 k.p.a. stanowiące rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymane orzeczeniem organu II instancji zaskarżonym w niniejszej sprawie, zapadło z obrazą art. 105 k.p.a. w zw. z art. 157 § 3 k.p.a.
Skład orzekający
Tadeusz Nowak
przewodniczący
Mirosława Kowalska
sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, w szczególności rozróżnienie między umorzeniem postępowania a odmową jego wszczęcia z powodu braku przymiotu strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii nieważności pozwolenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje subtelne, ale istotne różnice proceduralne w k.p.a., które mogą mieć znaczący wpływ na przebieg postępowania administracyjnego i możliwość jego zaskarżenia. Jest to ciekawe dla prawników procesualistów.
“Błąd proceduralny w k.p.a. – kiedy umorzenie postępowania jest niewłaściwe?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 900/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-12-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Czerwiński Mirosława Kowalska /sprawozdawca/ Tadeusz Nowak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. w W. Zakładu [...] w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego "P." Sp. z o.o. w W. Zakładu [...] w K. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2004r., znak: [...], umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.1997 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. i P. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z przyłączami: elekroenergetycznym, gazowym, wodociągowym, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, na działce przy ul. R. w G., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...].04.1997r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił Państwu R. i P. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z przyłączami: elekroenergetycznym, gazowym, wodociągowym, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, na działce przy ul. R. w G. Wojewoda [...], po wszczęciu na wniosek P. Sp. z o.o. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (zawiadomienie z dnia 29.09.2003r., znak: [...]), decyzją z dnia [...].03.2004r., znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.1997r.. uznając iż wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Powyższa decyzja została uchylona decyzją GINB z dnia [...].05.2004r., znak: [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].08.2004r., znak: [...], umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.1997r., znak: [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że w świetle art. 28 Prawa budowlanego przymiot strony w postępowaniu o udzieleniu pozwolenia na budowę przysługuje inwestorowi oraz właścicielowi, wieczystemu użytkownikowi lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z dyspozycji art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wynika zaś, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Zdaniem organu I instancji budynek mieszkalny przedmiotowy dla sprawy nie powoduje ograniczeń lub zagrożeń w korzystaniu z terenów sąsiednich, w związku z czym uznać należy, ze nieruchomość nr [...] nie leży w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu i jej właściciel nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie jego wniosku o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę. Od w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.2004r. odwołanie wniosła P. Sp. z o.o. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony i podziela w tym względzie stanowisko organu wojewódzkiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "P." Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej Spółki doszło do naruszenia art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, art. 2 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 kpa wobec tego, że organ nie uznał za zasadne wszczęcie postępowania administracyjnego stwierdzenia nieważności przedmiotowego postępowania z urzędu. Zdaniem skarżącej Spółki przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na działce, która leży na terenie, który zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, przeznaczony jest nie pod budowę domów jednorodzinnych na działkach o nieograniczonej wielkości, ale dla przedsięwzięć zintegrowanego budownictwa mieszkalnego wielorodzinnego lub jednorodzinnego o wysokiej intensywności zabudowy na działkach o pow. 140-300m². tymczasem przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji pozwolenia na budowę, która dopuszczała ją na działce nie spełniającej normatywu maksymalnej wielkości i nie dotyczyła zintegrowanego a indywidualnego budownictwa jednorodzinnego. Dodatkowo skarżąca Spółka wskazała, że będąc właścicielem sąsiedniej działki [...] została zmuszona do bardzo kosztownego podziału geodezyjnego działki na mniejsze działki odpowiadające normatywowi (do 300m²). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad postępowania mogących wpłynąć na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd miał na uwadze, ze zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd podziela pogląd organów obu instancji (zaakceptowany jak się wydaje także przez skarżącą Spółkę) co do tego, że dochodząca stwierdzenia nieważności P. Sp. z o.o. nie ma przymiotu strony. Przedmiotowe postępowanie jest postępowaniem szczególnym odrębnym od zwykłego postępowania administracyjnego, w którym zapadła zgłoszona do kontroli pod kątem nieważności przedmiotowa decyzja pozwolenia na budowę. Zgodnie z przepisem art. 157 § 2 kpa postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis § 3 art. 157 kpa przewiduje odmowę wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji (art. 157 § 3 kpa) może mieć miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną. Zdaniem Sądu na w/w dyspozycji art. 157 § 3 organ powinien oprzeć swoje rozstrzygnięcie. Umorzenie postępowania w sprawie w trybie art. 105 kpa stanowiące rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymane orzeczeniem organu II instancji zaskarżonym w niniejszej sprawie, zapadło z obrazą art. 105 kpa w zw. z art. 157 § 3 kpa. Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy organ nie rozstrzyga merytorycznie sprawy z uwagi na brak przymiotu strony u wnioskodawcy brak jest podstaw do opatrzenia rozstrzygnięcia wywodem dotyczącym oceny, czy wystąpiły w sprawie wady z art. 156 § 1 kpa porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2001, sygn. akt IV SA 650/98). W tych warunkach Sąd nie będzie odnosił się także do zgłoszonych przesłanek nieważnościowych zawartej w tym zakresie ich analizy dokonanej w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Odnosząc się do zarzutu skarżącej Spółki co do tego, że organ powinien wszcząć postępowanie z urzędu wskazać należy, co następuje: Postępowanie nieważnościowe zgodnie z przepisem art. 157 § 2 kpa wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania z urzędu ustawodawca pozostawił ocenie upoważnionego organu. Organ administracyjny będzie obowiązany wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, gdy zwróci się o to prokurator, a odmowa wszczęcia postępowania w takim przypadku ma cechy rażącego naruszenia prawa. Okoliczność braku wszczęcia przez właściwy organ z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę pozostaje poza oceną Sadu w niniejszym postępowaniu. Nie ma możliwości nakazania przez Sąd wszczęcia przez organ takiego postępowania. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI