VII SA/Wa 893/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-09-01
NSAAdministracyjneWysokawsa
zaświadczenieplan zagospodarowania przestrzennegok.p.a.zmiana sposobu użytkowaniabudynek mieszkalnylokale mieszkalnepostępowanie administracyjnekontrola sąduuchylenie postanowienia

WSA uchylił postanowienia organów obu instancji odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, uznając, że organy błędnie żądały od strony dokumentów, których nie mogła wytworzyć, i nie oceniły zgodności zmiany sposobu użytkowania z planem na podstawie posiadanych danych.

Skarżący domagali się wydania zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego wydzielenia trzech lokali mieszkalnych w budynku. Organy pierwszej i drugiej instancji odmówiły wydania zaświadczenia, wzywając skarżących do przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej i planu zagospodarowania terenu. WSA uchylił postanowienia organów, uznając, że żądanie dodatkowych dokumentów było niezgodne z przepisami dotyczącymi wydawania zaświadczeń, a organy nie oceniły zgodności zmiany sposobu użytkowania z planem na podstawie posiadanych danych.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wydzielenia trzech lokali mieszkalnych w budynku jednorodzinnym. Organy pierwszej i drugiej instancji odmówiły wydania zaświadczenia, wzywając skarżących do przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej oraz planu zagospodarowania terenu z bilansem zabudowy. Sąd administracyjny uznał, że postępowanie organów było wadliwe z dwóch powodów. Po pierwsze, organy przekroczyły art. 218 § 2 k.p.a., żądając od strony dokumentów, które nie mogły być uznane za mające na celu zbadanie okoliczności wynikających z posiadanych przez organ danych, a ich dostarczenie wiązałoby się z ich wytworzeniem, co jest niedopuszczalne w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Po drugie, organy nie oceniły zgodności zmiany sposobu użytkowania obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego na podstawie posiadanych przez siebie danych, co było istotą sprawy w kontekście postępowania legalizacyjnego dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nie może żądać od strony wytworzenia nowych dokumentów w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, gdyż postępowanie to ma charakter potwierdzający fakty znane organowi z jego ewidencji lub innych posiadanych danych, a nie dowodowy.

Uzasadnienie

Postępowanie o wydanie zaświadczenia jest uproszczone i odformalizowane. Organ może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające jedynie w zakresie zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez niego danych, a nie pozyskiwania nowych materiałów dowodowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

k.p.a. art. 217

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 98

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 1

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 2

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 71a § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 71 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Dz.U. 2018 poz 2096

Uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 1999 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] art. 3 § 5

Pod pojęciem zabudowy jednorodzinnej należy rozumieć budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków w układzie wolnostojącym, bliźniaczym, szeregowym.

Uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 1999 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] art. 3 § 6

Pod pojęciem zabudowy jednorodzinnej grupowej należy rozumieć zespół małych domów mieszkalnych, na wspólnym terenie, o odrębnych mieszkaniach na poszczególnych poziomach, w ilości nie większej niż 4 mieszkania w budynku.

rozp. Min. GPiB z 14.12.1994 art. 3

Rozporządzenie Ministra Gminy i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r.

Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie żądały od strony wytworzenia dokumentów (inwentaryzacji, planu zagospodarowania terenu) w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Organy nie oceniły zgodności zmiany sposobu użytkowania obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego na podstawie posiadanych danych. Odmowa wydania zaświadczenia była pozbawiona uzasadnienia prawnego i faktycznego. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania wyjaśniającego i wydawania zaświadczeń.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Zaświadczenie ma potwierdzić informacje posiadane przez organ i nie rozstrzyga żadnych kwestii spornych, wymagających analizy, czy interpretacji przepisów. Organ może poprzestać na posiadanej dokumentacji jedynie wówczas, gdy chodzi o sytuację wynikającą z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Niewątpliwie też ich dostarczenie wiązało by się z ich wytworzeniem, co w ramach tego szczególnego postępowania jest niedopuszczalne.

Skład orzekający

Włodzimierz Kowalczyk

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Janeczko

sędzia

Mirosław Montowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących wydawania zaświadczeń, w szczególności ograniczeń w żądaniu od strony dodatkowych dokumentów i konieczności oceny zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego na podstawie posiadanych przez organ danych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania zaświadczeń w kontekście zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą nadużywać procedury wydawania zaświadczeń, żądając od obywateli dokumentów, których nie powinni dostarczać, co prowadzi do frustracji i przedłużania postępowań. Jest to przykład ważnej lekcji o prawach obywatela w kontakcie z urzędem.

Urząd żądał od Ciebie dokumentów, których nie masz? Sąd wyjaśnia, kiedy to jest niezgodne z prawem!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 893/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-09-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Mirosław Montowski
Tomasz Janeczko
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 46/22 - Wyrok NSA z 2024-10-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 217, art. 218
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi A S, K B i K D na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących A S, K B i K D kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpoznaniu zażalenia A. S., K. D., K. B. na postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. odmawiające wydania zaświadczenia "o zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego tj. ustaleniami Uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 1999 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] dokonanego wydzielenia w budynku mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się w W. przy ul. [...] dz. ew. [...] z obrębu [...] trzech lokali mieszkalnych" - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu przedstawiono stan sprawy wskazując, iż wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. (data wpływu do organu pierwszej instancji - dnia [...]października 2020 r.) A. S., K. D., K. B. wystąpili o wydanie zaświadczenia "o zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego tj. ustaleniami Uchwały nr [...]Rady Gminy [...] z dnia [...]maja 1999 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] dokonanego wydzielenia w budynku mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się w W. przy ul. [...] dz. ew. [...] z obrębu [...] trzech lokali mieszkalnych".
Postanowieniem nr [...] z dnia [...]grudnia 2020 r. Prezydent [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez Wnioskodawców treści.
W uzasadnieniu owego postanowienia wskazano, że pismem z dnia [...]listopada 2020 r. wezwano Wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez dostarczenie inwentaryzacji powykonawczej budynku oraz planu zagospodarowania terenu wraz z bilansem terenu uwzględniającym wskaźnik intensywności zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej, liczby miejsc parkingowych.
W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. pełnomocnik Wnioskodawców wniósł "o zakreślenie dodatkowego 1 miesięcznego terminu na przedłożenie żądanych wezwaniem dokumentów" oraz alternatywnie o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 k.p.a.
Organ pierwszej instancji, uznając, że art. 98 k.p.a. ma zastosowania do postępowań administracyjnych, a wydawanie zaświadczeń jest czynnością materialno-techniczną, i nie znajdując uzasadnienia oraz podstaw prawnych do zakreślenia dodatkowego terminu na przedłożenie wymaganych dokumentów, odmówił wydania żądanego zaświadczenia.
We wniesionym zażaleniu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 107 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści,
- art. 217 i 218 k.p.a. poprzez odmowę zaświadczenia o żądanej treści,
- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego oraz dowolną ocenę stanu faktycznego polegającą na uznaniu, iż nie ma podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści, w sytuacji gdy organ nie dokonał jakiejkolwiek analizy dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu w tym dokumentacją architektoniczną budynku, w tym zatwierdzonym projektem budowlanym, potwierdzeniem przyjęcia budynku do użytkowania oraz wydanymi przez siebie zaświadczeniami o samodzielności czterech lokali znajdujących się w budynku, a rozstrzygnięcie zostało oparte wyłącznie na fakcie, iż wnioskodawcy nie przedłożyli w terminie wskazanym przez organ żądanej dokumentacji,
- art. 98 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania pomimo złożenia takiego wniosku przez Skarżących, w sytuacji w której organ prowadził postępowanie wyjaśniające polegające na wezwaniu Skarżących do sporządzenia i przedstawienia inwentaryzacji powykonawczej budynku.
Mając na uwadze powyższe zarzuty oraz fakt załączenia do zażalenia żądanej przez organ pierwszej instancji inwentaryzacji Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Rozpatrując powyższą sprawę Kolegium wskazało, że k.p.a., przewiduje w art. 217 dwie odrębne podstawy, w których organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie. Pierwsza z nich dotyczy sytuacji, gdy potwierdzenia określonych faktów lub stanów prawnych wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), druga zaś, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Przepis art. 218 § 1 k.p.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, zaś § 2 tegoż artykułu, że organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Organ może poprzestać na posiadanej dokumentacji jedynie wówczas, gdy chodzi o drugą sytuację, a więc wynikającą z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Za powyższym przemawia wykładnia art. 218 § 1 k.p.a., który odwołuje się do art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. W sytuacji, gdy zaświadczenia wymaga przepis prawa, zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. organ może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2001 r., sygn. akt II SA 1858/01; LEX nr 53365). Należy przyjąć, w przypadku braku ustawowego wyłączenia, istnienie domniemania stosowania przepisów "Działu VII" k.p.a. zawsze wtedy, kiedy wyłoni się potrzeba poświadczenia przez organ administracji publicznej określonych faktów lub praw.
Organ odwoławczy dalej wskazał, że w niniejszej sprawie Wnioskodawcy postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...]grudnia 2019 r. zostali zobowiązania m.in. do przedstawienia zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności dokonanej zmiany sposobu użytkowania obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. A. S., K. D. i K. B. wystąpili o wydanie zaświadczenia według wskazanej wyżej treści.
Pismami z dnia [...]października 2020 r. i [...]listopada 2020 r. Prezydent [...] wezwał Wnioskodawców do złożenia wyjaśnień i przedłożenia wskazanych w pismach dokumentów.
SKO po analizie akt postępowania uznało, że zaskarżone postanowienie zgodne jest z obowiązującymi przepisami prawa. Z akt postępowania wynika bezsprzecznie, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia organ pierwszej instancji nie dysponował inwentaryzacją powykonawczą budynku, zatem nie miał niezbędnych danych, na podstawie których mógłby potwierdzić zgodność lokalizacji obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów SKO wskazało, że nie dopatrzyło się naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego oraz dowolną ocenę stanu faktycznego. Wyjaśniono, że postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym, obowiązującego organy administracji publicznej przy podejmowaniu czynności materialno-technicznych polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Postępowanie wyjaśniające może (lecz nie musi być) przeprowadzone przy wydawaniu zaświadczeń. W niniejszym postępowaniu organ pierwszej instancji postępowanie takie przeprowadził, czego potwierdzeniem są znajdujące się w aktach sprawy wezwania z dnia [...]października 2020 r. i [...]listopada 2020 r. do złożenia wyjaśnień i o uzupełnienie braków w dokumentacji.
Niezasadnym jest również według SKO zarzut naruszenia art. 98 k.p.a. bowiem, jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji przepis art. 98 k.p.a. ma zastosowania do postępowań administracyjnych, a wydawanie zaświadczeń jest czynnością materialno-techniczną, której nie poprzedza przeprowadzenia takiego postępowania. W tym przypadku przepisów dotyczących zawieszenia postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Podkreślono że w momencie, w którym Wnioskodawcy będą dysponowali brakującymi dokumentami będą mieli możliwość złożenia nowego wniosku o wydanie zaświadczenia o żądanej treści.
Skargę na to postanowienie złożyli: A. S., K. D. i K. B.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie:
- art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 16 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu przed organem II instancji istotnej zmiany stanu faktycznego sprawy, w związku ze złożeniem przez skarżącego nowych dowodów w sprawie tj. inwentaryzacji powykonawczej budynku tj. dokumentacji żądanej przez organ I instancji wezwaniem z dnia [...]listopada 2020
- art. 8 i 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów administracji oraz zasady informowania stron poprzez brak odniesienia się lub odniesienie się w sposób niewystarczający do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia art. 107 k.p.a., art. 217 oraz 218 k.p.a. 7 i 77 k.p.a.
- art. 107 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do większości zarzutów odwołania oraz brak uzasadnienia odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści.
- art. 217 oraz 218 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia "o zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego tj. ustaleniami Uchwały nr [...]Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 1999r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] dokonanego wydzielenia w budynku mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się w W. przy ul. [...] dz. ew. [...] z obrębu [...] czterech lokali mieszkalnych" w sytuacji gdy z art. 3 ust 5 i 6 obowiązującej w systemie prawnym Uchwałą nr [...]Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 1999r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] pod pojęciem zabudowy jednorodzinnej należy rozumieć, wg § 3 rozporządzenia Ministra GPiB z dnia 14 grudnia 1994r. budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków w układzie wolnostojącym bliźniaczym, szeregowym, zaś pod pojęciem zabudowy jednorodzinnej grupowej należy rozumieć zespół małych domów mieszkalnych, na wspólnym terenie, o odrębnych mieszkaniach na poszczególnych poziomach, w ilości nie większej niż 4 mieszkania w budynku oraz w sytuacji gdy organy dysponowały dokumentacją architektoniczną budynku w tym zatwierdzonym projektem budowlanym, potwierdzeniem przyjęcia budynku do użytkowania oraz wydanymi przez siebie zaświadczeniami o samodzielności trzech lokali znajdujących się w budynku.
- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego oraz dowolną ocenę stanu faktycznego polegającą na uznaniu iż nie ma podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści w sytuacji gdy organ nie dokonał jakiejkolwiek analizy dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu w tym dokumentacji architektonicznej budynku w tym zatwierdzonego projektu budowlanego, potwierdzeniem przyjęcia budynku do użytkowania oraz wydanymi przez siebie zaświadczeniami o samodzielności trzech lokali znajdujących się w budynku zaś rozstrzygniecie oparł wyłącznie na fakcie, iż wnioskodawcy nie przedłożyli w terminie wskazanym przez organ żądanej dodatkowej dokumentacji.
- art. 98 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania pomimo złożenia takiego wniosku przez skarżących w sytuacji gdy organ prowadził postępowanie wyjaśniające polegające na wezwaniu skarżących od sporządzenia i przedstawienia inwentaryzacji powykonawczej budynku.
Wskazując na powyższe zarzuty wnosili o uchylenie zaskarżonej "decyzji" oraz "decyzji" jej poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym, w którym nie prowadzi się postępowania dowodowego w trybie przepisów Działu II (rozdział 4) k.p.a., albowiem w postępowaniu tym właściwy organ administracji publicznej o niczym nie rozstrzyga.
Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, że jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a.).
Zaświadczenie ma potwierdzić istnienie określonych faktów lub stanu prawnego, znanych z urzędu organowi administracji publicznej. Jest ono aktem wiedzy organu, opartym na informacjach wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia rolę pomocniczą, co wynika z treści tego przepisu, gdzie mowa jest jedynie o możliwości przeprowadzenia postępowania w koniecznym zakresie. Oznacza to, że może ono odnosić się wyłącznie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie jest zatem dopuszczalne tworzenie i pozyskiwanie na użytek konkretnego postępowania materiałów dowodowych mających służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści tak z urzędu, jak i na wniosek stron postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 104/09, 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1518/12, 8 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 16/16, 14 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1225/17 oraz 28 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1627/18 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się również, że zaświadczenie potwierdza informacje posiadane przez organ i nie rozstrzyga żadnych kwestii spornych, wymagających analizy, czy interpretacji przepisów. Zaświadczenie wydaje się, gdy fakt powstania skutków prawnych jest oczywisty i organ nie musi o niczym rozstrzygać.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego tj. ustaleniami Uchwały nr [...]Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 1999 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] dokonanego wydzielenia w budynku mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się w W. przy ul. [...] dz. ew. [...] z obrębu [...] trzech lokali mieszkalnych".
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że powodem wystąpienia o wydanie zaświadczenia o określonej treści było postępowanie legalizacyjne dotyczące samowolnej zmiany użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ulicy W. w W.
W ramach tego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie zobowiązujące współwłaścicieli budynku do przedłożenia między innymi zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności dokonanej zmiany sposobu użytkowania obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania.
W kontekście tych ogólnych uwag wskazać należy, że postępowanie organów administracji było wadliwe z dwóch zasadniczych powodów.
Po pierwsze z przekroczeniem art. 218 § 2 k.p.a. zobowiązano stronę do złożenia inwentaryzacji powykonawczej budynku oraz planu zagospodarowania terenu wraz z bilansem terenu uwzględniającym wskaźnik intensywności zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej, liczby miejsc parkingowych. A więc dokumentów, które w żadnym razie nie mogą być uznane jako mające zbadać okoliczności wynikające z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Niewątpliwie też ich dostarczenie wiązało by się z ich wytworzeniem, co w ramach tego szczególnego postępowania jest niedopuszczalne.
Podkreślić w tym miejscu należy, że organ I instancji w uzasadnieniu swego postanowienia przedstawił tylko przebieg postępowania kończąc swoje wywody uwagami dotyczącymi zasadności zawieszenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tym brak jest elementarnej informacji dotyczącej powodów odmowy wydania zaświadczenia. Można oczywiści domyślić się, że było to spowodowane niezłożeniem żądanej dokumentacji. Niemniej i w takiej sytuacji należało wyjaśnić dlaczego wskazana wyżej dokumentacja była niezbędna do wydania stosownego zaświadczenia. Organ odwoławczy tej oczywistej wadliwości nie naprawił ograniczając się jedynie do wskazania, że wnioskodawcy nie przedstawili inwentaryzacji powykonawczej budynku, zatem organ nie miał niezbędnych danych, na podstawie których mógłby potwierdzić zgodność lokalizacji obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Już ta wyżej wskazana wadliwość postępowania mogła być powodem zakwestionowania prawidłowości wydanych w sprawie postanowień.
Jednakże końcowa część argumentacji organu odwoławczego uwidacznia jeszcze większą wadliwość postępowania organów. Mianowicie wskazuje się na niemożność oceny zgodności lokalizacji obiektu z ustaleniami planu miejscowego.
Okoliczność ta nie mogła być przedmiotem oceny w przedmiotowej sprawie.
Ponownie przypomnieć należy, że podstawą ubiegania się o stosowne zaświadczenie było postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu. Zgodnie z art. 71a ust 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego na podmiot dokonujący samowolnej zmiany sposobu użytkowania można nałożyć obwiązek przedstawienia zaświadczenia lub kopi zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego (w tym wypadku dokonanego) sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zatem rolą organu w postępowaniu o wydanie zaświadczenia zgodnie z wymogiem ww. przepisu była ocena zgodności z przepisami planistycznymi tego nowego sposobu użytkowania. Mówiąc wprost, czy powstanie dodatkowych lokali w budynku wybudowanym w oparciu o uzyskane pozwolenie na budowę nie zmieni charakteru obiektu (budynek mieszkalny wielorodzinny)a dalej, czy będzie zgodne z zabudową dopuszczoną na tym terenie przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Żądane przez organ I instancji dokumenty w postaci inwentaryzacji powykonawczej budynku w żadnym stopniu nie wpłynie na treść wydawanego w sprawie zaświadczenia. Natomiast plan zagospodarowania terenu wraz z bilansem terenu uwzględniającym wskaźnik intensywności zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej, liczby miejsc parkingowych winien być w posiadaniu organu, który przecież wydawał pozwolenie na budowę, a plan zagospodarowania terenu jest jednym z podstawowych składników zatwierdzanego projektu budowlanego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, uwzględniając ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu, winien zatem podjąć czynności zmierzające do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności przede wszystkim w oparciu własny zasób dokumentacyjny. W szczególności ocenić czy zmiana sposobu użytkowania obiektu polegająca na wydzieleniu nowych lokali jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłatę skarbową za złożenie dokumentu pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI