VII SA/Wa 892/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-06-12
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyprzewody wentylacyjnestan technicznynieprawidłowościpostępowanie administracyjnekontroladowodydecyzja administracyjnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ pierwszej instancji przedwcześnie wydał decyzję bez należytego wyjaśnienia stanu technicznego przewodów wentylacyjnych.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu M. D. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazania usunięcia nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw, stwierdzając, że organ pierwszej instancji przedwcześnie wydał decyzję, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności, w tym aktualnego stanu technicznego wentylacji w lokalu skarżącej. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprzeciw M. D. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiającą nakazania usunięcia nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu skarżącej. Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że zaskarżona decyzja MWINB, uchylająca decyzję PINB i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że PINB przedwcześnie wydał swoją decyzję, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności, w tym aktualnego stanu technicznego wentylacji w lokalu skarżącej. Skarżąca od lat nie udostępniała lokalu do obowiązkowych kontroli, a przedłożone dokumenty (protokół z badania instalacji gazowej, notatka służbowa) nie stanowiły wystarczającego dowodu na prawidłowe działanie wentylacji. MWINB prawidłowo wskazał na wady postępowania dowodowego i konieczność ponownego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji, zgodnie z wytycznymi sądu z poprzedniego wyroku w tej sprawie. Sąd uznał, że uchylenie decyzji PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykraczał poza dyspozycję art. 136 k.p.a. i miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji przedwcześnie wydał decyzję bez należytego wyjaśnienia stanu technicznego przewodów wentylacyjnych i prawidłowości ich działania, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, w tym aktualnego protokołu z przeglądu kominiarskiego, opierając się jedynie na notatce służbowej i oświadczeniach strony. Konieczne było ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Pomocnicze

u.p.b. art. 66 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uzasadnienia faktycznego.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie uzupełniające.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji przedwcześnie wydał decyzję bez należytego wyjaśnienia stanu technicznego wentylacji. Materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji był niewystarczający i dotknięty wadami. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza dyspozycję art. 136 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące wadliwości uzasadnienia decyzji MWINB, podczas gdy sąd uznał, że skarżąca wniosła sprzeciw od decyzji jako całości.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie nie może być wyeliminowane z obrotu przez sąd administracyjny bez jednoczesnego wyeliminowania rozstrzygnięcia. Wniesienie skargi przeciwko uzasadnieniu decyzji zawsze oznacza zaskarżenie decyzji jako całości, której poszczególne elementy są ze sobą nierozerwalnie związane, stanowią integralną całość. Zaprzeczenie twierdzeniom skarżącej możliwe jest tylko poprzez powołanie dowodów odnoszących się do oceny aktualnego stanu faktycznego, a takich w tej sprawie nie było.

Skład orzekający

Justyna Wtulich-Gruszczyńska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście wadliwego postępowania dowodowego organu pierwszej instancji oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze sprzeciwu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udostępnienia lokalu do kontroli i wadliwego postępowania dowodowego organu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących stanu technicznego budynków, w szczególności kwestie dowodowe i obowiązki stron.

Wadliwe postępowanie dowodowe organu pierwszej instancji – kiedy sąd uchyla decyzję?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 892/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Wtulich-Gruszczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1895/23 - Wyrok NSA z 2023-10-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 66 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA w Warszawie Justyna Wtulich - Gruszczyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. D. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2023 r., nr 278/2023 w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powoływany dalej jako "MWINB" zaskarżoną decyzją z 7 marca 2023 r., nr 278/2023 po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy, powoływanego dalej jako "PINB" z 7 października 2022 r., znak : PINB.IIIOT.5162.25.2013.IC odmawiającej nakazania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. z uwagi na bezzasadność zgłoszonego żądania, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że niniejsza sprawa dotycząca stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. była już przedmiotem rozpatrywania przed organem. Ostatnim z rozstrzygnięć tj. decyzją z 13 maja 2021 r., Nr 556/2021 MWINB utrzymał w mocy decyzję PINB z 13 sierpnia 2014 r., Nr IIIOT/438/2014 odmawiającą nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. z uwagi na bezzasadność zgłoszonego żądania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1450/21, uchylił ww. decyzję MWINB z 13 maja 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu ww. wyroku sąd wskazał na konieczność oceny aktualnego stanu faktycznego sprawy.
W toku ponownie rozpatrywanej sprawy [...] Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]" przesłała do akt sprawy m. in protokół z 12 października 2021 r., Nr 1527/2021 ze sprawdzenia technicznej sprawności przewodów kominowych wentylacyjnych w budynku przy u. [...] w W. Jednocześnie Spółdzielnia wskazała, że M. D. - właścicielka lokalu nr [...] nie udostępnia lokalu do przeprowadzania obowiązkowych rocznych kontroli wentylacji oraz szczelności instalacji gazowej. W protokole ujęto, "że "(...) W sprawdzonych lokalach wszystkie przewody kominowe wentylacji grawitacyjnej posiadały drożność oraz ciąg kominowy prawidłowy przy zachowaniu ciągłości infiltracji powietrza z zewnątrz do lokali (...). W pionie lokali nr: [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...] na wylotach przewodów kominowych obsługujących wentylację pomieszczeń kuchni
i łazienek są zainstalowane niskociśnieniowe nasady mechaniczne".
Pismem z 21 kwietnia 2022 r. PINB wezwał M. D. do udostępnienia lokalu nr [...] w ww. budynku celem dokonania przez spółdzielnię przeglądu kominiarskiego i gazowego. Ponadto, wezwał M. D. do przedłożenia aktualnych przeglądów kominiarskich i gazowych dotyczących lokalu nr [...]. Pismem z 1 czerwca 2022 r. organ poinformował M. D. o kontroli wentylacji przeprowadzonej w lokalu nr [...] w ww. budynku i stwierdzeniu braku nieprawidłowości, które mogłyby wpływać na działanie wentylacji w lokalu nr [...].
Przy piśmie z 4 czerwca 2022 r. M. D. przedłożyła do akt sprawy kopię protokołu z okresowego przeglądu i kontroli szczelności instalacji gazowej i urządzeń gazowych z 2 czerwca 2022 r., sporządzonego przez instalatora gazowego M. B. (nr upr. [...]). Z protokołu tego wynika, że uznano instalację gazową w lokalu nr [...] za szczelną, a jej stan techniczny za zgodny z obowiązującymi przepisami.
Pismem z 13 czerwca 2022 r. PINB ponownie wezwał M. D. do przedłożenia aktualnych przeglądów kominiarskich dotyczących lokalu nr [...]. W piśmie z 24 czerwca 2022 r. [...] SBM "[...]" poinformowała, że M. D. nadal nie udostępnia lokalu nr [...] do przeprowadzenia obowiązkowych kontroli rocznych wentylacji oraz szczelności instalacji gazowej.
Pismem z 14 lipca 2022 r., a następnie z 26 lipca 2022 r. PINB wezwał ponownie M. D. do przedłożenia aktualnych przeglądów kominiarskich dotyczących lokalu nr [...]. Następnie, pismem z 16 sierpnia 2022 r. zawiadomił o przeprowadzeniu kontroli wentylacji w lokalu nr [...] w dniu 13 września 2022 r.
Z przeprowadzonych czynności kontrolnych w dniu 13 września 2022 r. w lokalu nr [...] sporządzono protokół. W protokole tym stwierdzono, że: "W kuchni widoczna jest jedna kratka wentylacyjna - wentylacja grawitacyjna - ogólna wentylacja. Właściciel oświadcza, że w kuchni nad kuchnią gazową zlokalizowany jest pochłaniacz nie podłączony do wentylacji. Według oświadczenia właściciela mieszkania zimą robi się bardzo zimno i śmierdzi - w zasadzie przez okrągły rok. Właściciel podejrzewa, że problemy te wynikają na wskutek zakłócenia wentylacji grawitacyjnej przez nieprawidłowo działającą wentylację w lokalu [...]. Mieszkanie jest oddane do użytkowania 1999/2000 - w trakcie budowy budynek został podwyższony o jedną kondygnację. Problemy z wentylacją ujawniły się w 2009 r. w czerwcu po zakończonym remoncie w lokalu nr [...]. Właściciel lokalu się nie zmienił. Pomimo tego, że spółdzielnia wielokrotnie próbowała usprawnić/poprawić działanie przez wydłużenie, turbowent, hybrydowy areko wentylator zbiorczy na dachu sytuacja się nie poprawiła. W łazience właścicielka informuje, że śmierdzi, zaduch, zimno. Problemy z wentylacją w łazience również się nasiliły po remoncie sąsiada w 2009 roku...". Do ww. protokołu sporządzono w dniu 14 września 2022 r. notatkę służbową, w której potwierdzono prawidłowe działanie wentylacji w pomieszczeniu kuchni i łazienki w lokalu nr [...].
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy stwierdził, że PINB co najmniej przedwcześnie wydał kwestionowaną decyzję, bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy. Organ zaznaczył, że skarżąca nie przedłożyła do akt sprawy aktualnego protokołu z przeglądu kominiarskiego dotyczącego przewodów wentylacyjnych w jej lokalu nr [...] (pomimo wezwań organu powiatowego). Przedłożyła jedynie protokół z badania szczelności instalacji gazowej. Ponadto, jak wskazuje [...] Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]" skarżąca już od kilku lat nie udostępnia lokalu do przeprowadzania obowiązkowych rocznych kontroli wentylacji oraz szczelności instalacji gazowej, a dotychczas wykonane (na zlecenie spółdzielni) sprawdzenia sprawności przewodów kominowych, wentylacyjnych w budynku przy ul. [...]
w W. nie obejmowały przewodów wentylacyjnych lokalu nr [...], których stan techniczny jest przedmiotem postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, wydanie decyzji przez organ I instancji jedynie w oparciu o notatkę służbową pracownika organu powiatowego sporządzoną w dniu 14 września 2022 r., czyli dzień po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w lokalu jest bezzasadne i nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym (zwłaszcza, że w protokole kontroli z 13 września 2022 r. nie zawarto żadnych ustaleń pracownika organu powiatowego odnośnie stanu technicznego wentylacji, a jedynie ujęto w nim oświadczenia skarżącej). MWINB podkreślił, że protokół oględzin jest dokumentem urzędowym i jako taki musi być dokumentem czytelnym, nie może się ograniczać do stwierdzeń ogólnikowych, tak jak to zostało uczynione w niniejszej sprawie. Czynność ta ma dostarczyć niebudzące wątpliwości dowody, na których organ opiera się wydając decyzję o określonej treści, a które pozwolą później na zweryfikowanie zasadności jej wydania.
W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie postępowanie dowodowe dotknięte jest wadami, bowiem zachodzą wątpliwości co do tego, czy faktycznie sporna wentylacja jest w odpowiednim stanie technicznym.
MWINB wskazał, że jeżeli nadal nie będzie możliwe przeprowadzenie przeglądu kominiarskiego w ww. lokalu na zlecenie [...] Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]" z uwagi na nieudostępnianie przez skarżącą lokalu, to należy rozważyć zastosowanie instrumentów prawnych przewidzianych przepisami Prawa budowlanego w stosunku do właściciela lokalu. Dodał, że organ powiatowy może nałożyć na samą skarżącą obowiązek sporządzenia stosownej opinii kominiarskiej, jeżeli w jej ocenie wentylacja nadal działa nieprawidłowo. MWINB zaznaczył, że organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien uwzględnić wskazania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z 21 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1450/21, wydanego w omawianej sprawie. Z uzasadnienia wyroku wynika wprost, że należy odnieść się "(...) w sposób adekwatny do okoliczności powoływanych przez skarżącą z których wynikało, że pomimo upływu czasu zgłaszane problemy z wentylacją w jej mieszkaniu pozostają aktualne, a skutki nieprawidłowej wentylacji nasiliły się". Jak wskazał sąd w ww. wyroku zaprzeczenie twierdzeniom skarżącej możliwe jest tylko poprzez powołanie dowodów odnoszących się do oceny aktualnego stanu faktycznego, a takich w tej sprawie nie było"(...). MWINB zaznaczył, że stosownie do treści art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "ppsa" ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W ocenie MWINB dopiero dostateczne wyjaśnienie przywołanych okoliczności, które niewątpliwie mają istotny wpływ na wynik sprawy umożliwi zajęcie merytorycznego stanowiska w ramach postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza dyspozycję art.136 k.p.a. oraz ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu l instancji dotknięty jest znacznymi brakami, które nie mogą zostać uzupełnione przez organ II instancji w ramach postępowania odwoławczego, bowiem prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zaznaczył, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a. Nawiązując do zarzutów podniesionych w odwołaniu MWINB wyjaśnił, że omawiana sprawa dotyczy stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., nie zaś przebudowy lokalu nr [...] w ww. budynku.
Sprzeciw od decyzji MWINB z 7 marca 2023 r., nr 278/2023 wniosła M. D. Skarżąca wskazała, że zaskarża decyzję w części, tj. w zakresie jej uzasadnienia.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na naruszeniu art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotem postępowania jest (wyłącznie) stan techniczny przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] położonym w budynku przy ul. [...] w W. Zdaniem skarżącej, w tym zakresie materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu I instancji dotknięty jest znacznymi brakami, które nie mogą zostać uzupełnione przez organ II instancji w ramach postępowania odwoławczego a zatem zasadne jest uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji w sytuacji gdy wprawdzie sentencja zaskarżonej decyzji jest prawidłowa, ale jej uzasadnienie wadliwe. Skarżąca zaznaczyła, że w toku niniejszej sprawy od samego początku wskazywała i nadal wskazuje na nieprawidłowości powstałe w sąsiednim lokalu nr [...] (położonym w tym samym budynku przy ul. [...] w W.) podnosząc, że skutki tych nieprawidłowości są odczuwalne w lokalu
nr [...]. W ocenie skarżącej, przedmiotem niniejszego postępowania jest przede wszystkim sytuacja w lokalu nr [...] i w tym zakresie faktycznie materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu I instancji dotknięty jest rażącymi brakami, które nie mogą zostać uzupełnione przez organ II instancji w ramach postępowania odwoławczego, a zatem uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji uzasadnione było przede wszystkim tymi brakami, do których MWINB nie odniósł się w ogóle w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części (tj. w zakresie uzasadnienia) oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnieść należy, że zakres kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie wywołanej sprzeciwem od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest odmienny od zakresu kontroli w sprawach wywołanych skargą. Z przepisów art. 64b § 2 i 3, art. 64e, art. 151a § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 t.j.) powoływanej dalej jako "ppsa" wynika, że kontrola sądu w sprawie ze sprzeciwu ma charakter znacznie węższy, niż w przypadku wniesienia skargi. W postępowaniu sądowym wywołanym sprzeciwem bierze udział tylko wnoszący sprzeciw i organ. Stronami postępowania administracyjnego nie są uczestnicy postępowania, w szczególności wymienieni w art. 33 § 1 ppsa (art. 64b § 3 ppsa).
Wobec tego, że postępowanie sądowe wywołane sprzeciwem dotyczy tylko kontroli zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przesłanek z art. 138 § 2 kpa, w postępowaniu tym nie ma zastosowania art. 145 i art. 145a ppsa. Art. 64e ppsa wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny jedynie przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zauważyć należy, że decyzja na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. może być wydana w sytuacji, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, skutkiem czego nie zostały w nim poczynione ustalenia wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie norm prawa materialnego, a zakres postępowania, jakie powinno jeszcze zostać przeprowadzone przekracza granice postępowania uzupełniającego, które może przeprowadzić organ odwoławczy, stosownie do art. 136 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zdaniem Sądu, ani rozstrzygnięcie, ani uzasadnienie nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie, niezależnie od siebie. Uzasadnienie nie może więc być wyeliminowane z obrotu przez sąd administracyjny bez jednoczesnego wyeliminowania rozstrzygnięcia. Takie orzeczenie rodziłoby niemożliwe do zaakceptowania skutki prawne (...). Podnosi się przy tym, że wniesienie skargi przeciwko uzasadnieniu decyzji zawsze oznacza zaskarżenie decyzji jako całości, której poszczególne elementy są ze sobą nierozerwalnie związane, stanowią integralną całość" (wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1492/19). Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarżąca wnosi sprzeciw od decyzji MWINB jako całości.
Podstawą do wydania przez MWINB zaskarżonej decyzji z 7 marca 2023 r. był przepis art. 138 § 2 k.p.a., na mocy którego organ uchylił decyzję PINB
z 7 października 2022 r., odmawiającą nakazania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...], w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., z uwagi na bezzasadność zgłoszonego żądania.
Jak trafnie podniósł organ odwoławczy wydanie ww. decyzji przez PINB było co najmniej przedwczesne ze względu na brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na wynik postępowania.
Podkreślić należy, że jak wskazuje [...] Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa "[...]" skarżąca już od kilku lat nie udostępnia lokalu do przeprowadzania obowiązkowych rocznych kontroli wentylacji oraz szczelności instalacji gazowej, a dotychczas wykonane (na zlecenie spółdzielni) sprawdzenia sprawności przewodów kominowych, wentylacyjnych w budynku przy ul. [...] w W. nie obejmowały przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...], których stan techniczny jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Organ powiatowy pismami z 21 kwietnia 2022 r., 3 czerwca 2022 r., 14 lipca 2022 r. i 26 lipca 2022 r. wzywał skarżącą do udostępnienia lokalu celem dokonania przez spółdzielnię przeglądu kominiarskiego i gazowego oraz do przedłożenia aktualnego przeglądu kominiarskiego dotyczącego lokalu nr [...], w budynku przy ul. [...] w W.
Pomimo licznych wezwań organu powiatowego skarżąca nie przedłożyła do akt sprawy aktualnego protokołu z przeglądu kominiarskiego dotyczącego przewodów wentylacyjnych w jej lokalu. Skarżąca przedłożyła jedynie protokół z badania szczelności instalacji gazowej z 2 czerwca 2022 r. sporządzony przez instalatora gazowego M. B. W protokole tym uznano wyłącznie instalację gazową za szczelną i jej stan techniczny za zgodny z obwiązującymi przepisami.
W ocenie Sądu, jak prawidłowo podniósł MWINB wydanie decyzji przez organ I instancji jedynie w oparciu o notatkę służbową pracownika organu powiatowego sporządzoną w dniu 14 września 2022 r., czyli dzień po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w lokalu skarżącej jest bezzasadne i nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z notatki tej wynika jedynie, że pracownik PINB stwierdził prawidłowe działanie wentylacji w pomieszczeniu kuchni i łazienki na podstawie "przyłożenia kartki papieru ręką do kratek wentylacyjnych". Natomiast,
w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 13 września 2022 r. nie zawarto żadnych ustaleń pracownika organu powiatowego odnośnie stanu technicznego wentylacji, a jedynie ujęto w nim same oświadczenia skarżącej.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że protokoły oględzin są dokumentami urzędowymi i zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (wyrok WSA w Warszawie z 11 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2871/11, wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2112/14, wyrok WSA w Warszawie z 7 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1184/16).
W niniejszej sprawie w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 13 września 2022 r. brak jest jakichkolwiek stwierdzeń dotyczących stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] jak również prawidłowości ich działania.
Zaznaczyć należy, że protokół oględzin jako dokument urzędowy musi być dokumentem czytelnym i nie może się ograniczać tylko i wyłącznie do stwierdzeń ogólnikowych, tak jak to zostało uczynione w niniejszej sprawie. Czynność ta ma dostarczyć niebudzące wątpliwości dowody, na których organ opiera się wydając decyzję o określonej treści, a które pozwolą później na zweryfikowanie zasadności wydania tej decyzji.
Zdaniem Sądu, jak trafnie podniósł MWINB umknęło uwadze organu
I instancji, że nadal stan faktyczny sprawy nie jest ustalony. Nie wiadomo nadal, czy faktycznie sporna wentylacja w lokalu skarżącej nr [...] jest w odpowiednim stanie technicznym. Brak jest bowiem nadal w aktach sprawy aktualnego protokołu z przeglądu kominiarskiego czy też opinii kominiarskiej dotyczącej stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w lokalu mieszkalnym skarżącej nr [...].
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z
21 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1450/21 " zaprzeczenie twierdzeniom skarżącej możliwe jest tylko poprzez powołanie dowodów odnoszących się do oceny aktualnego stanu faktycznego, a takich w tej sprawie nie było "(...)".
W ocenie Sądu, za dowód taki nie można uznać notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu następnego dnia po dniu przeprowadzonej kontroli. Prawidłowo zatem MWINB stwierdził, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie dotknięte jest wadami, gdyż zachodzą wątpliwości co do tego, czy wentylacja w lokalu nr [...] jest w odpowiednim stanie technicznym. Zaznaczyć należy, że nadal nie przeprowadzono w lokalu skarżącej okresowej kontroli przewodów wentylacyjnych, jak również skarżąca nie przedłożyła aktualnego protokołu z przeglądu kominiarskiego czy też opinii kominiarskiej, które potwierdziłyby że wentylacja w lokalu nr [...] jest w odpowiednim stanie technicznym.
Zaniechanie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności wadliwie przeprowadzone postępowanie dowodowe skutkowało naruszeniem przez PINB podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. przepisu art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 § 1 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania), art. 77 § 1 k.p.a. (zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego) oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. (obowiązek uzasadnienia faktycznego).
Zdaniem Sądu, wobec prawidłowego ustalenia przez MWINB, że organ powiatowy naruszył ww. przepisy postępowania, zasadnie uchylił decyzję PINB z
7 października 2022 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W niniejszej sprawie konieczne jest wyjaśnienie przez organ powiatowy w oparciu o przeprowadzone nowe dowodowy, jaki jest aktualny stan techniczny wentylacji w lokalu skarżącej nr [...] i czy wentylacja działa w sposób prawidłowy. Niezbędne jest w tym celu przeprowadzenie przeglądu kominiarskiego w lokalu skarżącej bądź też nałożenie na skarżącą obowiązku sporządzenia stosownej opinii kominiarskiej bądź oceny stanu technicznego instalacji wentylacji obejmującej lokal nr [...]. Zaznaczyć należy, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w lokalu nr [...] nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, a zatem konieczne jest ustalenie aktualnego stanu technicznego instalacji wentylacji w lokalu nr [...].
Sąd podziela stanowisko MWINB, że postępowanie odwoławcze nie może zastępować postępowania przed organem pierwszej instancji. Postępowanie odwoławcze jest postępowaniem weryfikującym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i ewentualnie w niezbędnym zakresie uzupełniającym materiał dowodowy zgromadzony przed organem niższej instancji. Jak słusznie podniósł MWINB w analizowanym przypadku wydanie orzeczenia przez organ drugiej instancji spowodowałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności o której mowa w art. 15 k.p.a.
Reasumując, prawidłowo organ odwoławczy zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. PINB
nie przeprowadził bowiem jakiejkolwiek oceny stanu technicznego oraz prawidłowości działania przewodów wentylacyjnych w lokalu skarżącej. Rozstrzygnięcie organu zostało oparte jedynie na sporządzonej dzień po przeprowadzonej kontroli notatce służbowej pracownika organu powiatowego. Brak jest w sprawie jakichkolwiek dowodów odnoszących się do oceny aktualnego stanu faktycznego przewodów wentylacyjnych w lokalu skarżącej oraz potwierdzających prawidłowe działanie wentylacji. Tym samym organ I instancji, nie wyjaśnił dostatecznie okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, prawidłowo MWINB uchylił decyzję PINB z 7 października 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza dyspozycję art. 136 k.p.a. oraz ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151a § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do treści art. 64d § 1 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI