VII SA/Wa 868/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-11-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo wodnepozwolenie wodnoprawnepiętrzenie wódjazrzekaochrona środowiskanieruchomościgranice działkiścianka szczelnasądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki W., uznając, że nie narusza ona przepisów prawa ani nie powoduje szkód.

Sprawa dotyczyła skarg M. C. i S. sp. z o.o. na decyzję Ministra Infrastruktury w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki W. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa wodnego, błędnych ustaleń faktycznych oraz braku należytego zabezpieczenia ich nieruchomości przed negatywnymi skutkami piętrzenia. Sąd uznał skargi za bezzasadne, stwierdzając, że decyzja Ministra Infrastruktury była prawidłowa, a pozwolenie wodnoprawne nie narusza przepisów ani nie powoduje szkód, zwłaszcza w kontekście istniejących zabezpieczeń i przeznaczenia nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi M. C. oraz S. sp. z o.o. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 3 marca 2022 r., która uchyliła w części decyzję Starosty S. z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki W. i orzekła o udzieleniu pozwolenia na okres 3 lat. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytego zabezpieczenia ich nieruchomości przed podnoszeniem się poziomu wód gruntowych oraz błędne ustalenia faktyczne dotyczące wpływu piętrzenia. Sąd, związany wcześniejszymi wyrokami sądów administracyjnych, uznał skargi za bezzasadne. Stwierdził, że pozwolenie wodnoprawne jest zgodne z przepisami Prawa wodnego, planami zagospodarowania przestrzennego i nie narusza interesów skarżących. Podkreślono, że nieruchomość M. C. ma specyficzne położenie i przeznaczenie, a istniejące zabezpieczenia (ścianka szczelna typu Larsen) skutecznie chronią przed negatywnymi skutkami piętrzenia. W odniesieniu do skargi spółki S. sp. z o.o., sąd uznał, że ustalenie okresu obowiązywania pozwolenia na 3 lata było uzasadnione i mieściło się w granicach uznania administracyjnego, a zarzuty procesowe nie miały wpływu na prawidłowość decyzji. Ostatecznie, sąd oddalił obie skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwolenie wodnoprawne nie narusza przepisów prawa wodnego ani nie powoduje szkód dla nieruchomości skarżącego, zwłaszcza w kontekście istniejących zabezpieczeń i przeznaczenia nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwolenie jest zgodne z Prawem wodnym, planami zagospodarowania przestrzennego i nie narusza interesów skarżących. Istniejące zabezpieczenia (ścianka szczelna) skutecznie chronią przed negatywnymi skutkami piętrzenia, a nieruchomość skarżącego ma specyficzne położenie i przeznaczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (32)

Główne

u.p.w. art. 122 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Szczególne korzystanie z wód, w tym piętrzenie, wymaga pozwolenia wodnoprawnego.

u.p.w. art. 37 § pkt 4

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Piętrzenie śródlądowych wód powierzchniowych jest szczególnym korzystaniem z wód.

u.p.w. art. 125 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń planów gospodarowania wodami oraz planów zagospodarowania przestrzennego.

u.p.w. art. 126 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Określa przesłanki odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego, m.in. naruszenie planów lub brak zapewnienia wykorzystania potencjału hydroenergetycznego.

u.p.w. art. 128 § ust. 1 pkt 7a

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne może zawierać obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki.

u.p.w. art. 127 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na czas określony, nie dłuższy niż 20 lat.

Pomocnicze

u.p.w. art. 31 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Wody podlegają ochronie, a korzystanie z nich nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów ani wyrządzać szkód.

u.p.w. art. 38 § ust. 2

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Określa zasady korzystania z wód.

u.p.w. art. 122 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Szczególne korzystanie z wód, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wymaga pozwolenia wodnoprawnego.

u.p.w. art. 125 § pkt 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.

u.p.w. art. 125 § pkt 2

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

u.p.w. art. 131 § ust. 2 i 2a

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Wymienia dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

u.p.w. art. 132

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Określa wymogi stawiane operatowi wodnoprawnemu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnych wyrokach.

p.p.s.a. art. 111 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy o tym samym przedmiocie można połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.

u.p.w. art. 5 § ust. 3 pkt 1a

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Śródlądowe wody powierzchniowe obejmują wody znajdujące się w rowach.

u.p.w. art. 128 § ust. 1 pkt 7a

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

W pozwoleniu wodnoprawnym ustala się obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki.

u.p.w. art. 64a

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Umożliwia legalizację umocnienia skarpy brzegu.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 3 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Umożliwia rozpoznawanie spraw na posiedzeniu niejawnym.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i orzec w tym zakresie o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Strony mają prawo wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów.

k.p.a. art. 8 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do ich działań.

k.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy podejmują wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie, podstawę prawną, wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwolenie wodnoprawne jest zgodne z przepisami prawa wodnego. Pozwolenie wodnoprawne nie narusza ustaleń planów zagospodarowania przestrzennego. Istniejące zabezpieczenia (ścianka szczelna) skutecznie chronią przed negatywnymi skutkami piętrzenia. Nieruchomość skarżącego ma specyficzne położenie i przeznaczenie, co wpływa na ocenę ryzyka. Ustalenie 3-letniego okresu obowiązywania pozwolenia było uzasadnione.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa wodnego przez udzielenie pozwolenia. Możliwość powstania szkód i negatywnego oddziaływania na działkę skarżącego. Błędne ustalenia faktyczne dotyczące poziomu wód i wpływu piętrzenia. Niewłaściwy poziom napełnienia koryta przy przepływie nienaruszalnym. Niewłaściwe zaprojektowanie ścianki szczelnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał skargi za bezzasadne. Pozwolenie wodnoprawne nie narusza przepisów prawa ani nie powoduje szkód. Nieruchomość skarżącego ma specyficzne położenie i przeznaczenie. Istniejące zabezpieczenia skutecznie chronią przed negatywnymi skutkami piętrzenia.

Skład orzekający

Małgorzata Jarecka

przewodniczący

Bogusław Cieśla

sprawozdawca

Artur Kuś

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących pozwoleń wodnoprawnych, ocena wpływu piętrzenia wód na nieruchomości sąsiednie, znaczenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz istniejących zabezpieczeń technicznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z jazem, rzeką i specyficznym położeniem nieruchomości. Ocena wpływu piętrzenia na konkretną działkę wymaga analizy indywidualnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a interesem publicznym w zakresie korzystania z zasobów wodnych, a także złożoność postępowań administracyjnych i sądowych w sprawach środowiskowych.

Czy piętrzenie rzeki zagraża Twojej nieruchomości? Sąd wyjaśnia, kiedy pozwolenie wodnoprawne jest legalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 868/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Małgorzata Jarecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 879/23 - Wyrok NSA z 2024-12-05
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1121
art. 122 ust. 1 1 pkt 1, art. 37 pkt 4, art. 125, art. 126, art. 128, art. 31 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 2, art. 127 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Artur Kuś, , po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg M. C. i S. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 3 marca 2022 r. nr GM-DOK-4.7700.14.2021.LD w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargi
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg M. C. i S. sp. z o. o. z siedzibą w R. była decyzja Ministra Infrastruktury z dnia 3 marca 2022 r. nr GM-DOK-4.7700.14.2021.LD w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] listopada 1965 r., udzielono Powiatowemu Inspektorowi Wodnych Melioracji w S. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody na jazie zlokalizowanym w korycie rzeki W. w granicach rzędnych 19,80-20,45 m n.p.m. oraz na kierowanie do Kanału M. przepływu w ilości 2,5 m3/s.
Decyzją Wojewody Słupskiego z dnia 30 grudnia 1993 r., utrzymano warunki piętrzenia wód w zakresie, o którym mowa w decyzji z 23 listopada 1965 r., natomiast ograniczono wielkość przepływu Kanałem do 1,7 m3/s. W decyzji tej określono, że pozwolenie jest ważne do 31 grudnia 2023 r.
Z uwagi na wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 11 ustawy o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych ustaw z dnia 3 czerwca 2005 r. (Dz. U. nr 130, poz. 1077), [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. wystąpił w dniu 19 grudnia 2013 r. z wnioskiem o kolejne pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wód jazem zlokalizowanym w km 49+305 rzeki W. w granicach rzędnych 19,66 – 20,31 m n.p.m., przy nadzwyczajnym poziomie piętrzenia równym 20,61 m n.p.m. oraz na przepływ Kanałem M. w wielkości 1,7 m3/s.
Starosta S. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 123 ust. 2, art. 127, art. 128 i art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo Wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469) udzielił wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na piętrzeniu śródlądowych wód powierzchniowych rzeki W. za pomocą istniejącego jazu zlokalizowanego w km 49+305 w miejscowości P. (działki nr [...] obr. P. i [...] obręb W., gmina S.). W decyzji określono warunki korzystania z wód, a także zobowiązano wnioskodawcę do zachowania przepływu nienaruszalnego w rzece W. na poziomie Qn = 2,95 m3/s. Ważność pozwolenia wodnoprawnego określono do dnia 10 lipca 2035 r., a decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że jaz zlokalizowany w km 49+305 W. piętrzy śródlądowe wody powierzchniowe, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne na potrzeby ujęcia wody do nawodnień rolniczych, potrzeb gospodarstwa rybackiego oraz na potrzeby produkcji energii elektrycznej przez Małą Elektrownię Wodną zlokalizowaną na Kanale M.. Piętrzenie wody wykorzystywane jest również na potrzeby zasilania w wodę przepławki ryb zlokalizowanej na prawym brzegu rzeki W. w bezpośrednim sąsiedztwie jazu. Piętrzenie śródlądowych wód powierzchniowych jest rodzajem szczególnego korzystania z wód, o którym mowa w art. 37 pkt 4 Prawa wodnego, wymagającym pozwolenia wodnoprawnego uzyskiwanego w trybie art. 122 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Z przedstawionego przez wnioskodawcę operatu wodnoprawnego opracowanego w listopadzie 2013 r. wynikało, że piętrzenie wód w km 49+305 rzeki W. za pomocą jazu P. odbywa się w normalnych warunkach pracy na rzędnej 20,31 m n.p.m. (Normalny Poziom Piętrzenia). W pozwoleniach wodnoprawnych z 1965 r. oraz z 1993 r. maksymalna rzędna piętrzenia wynosiła 20,45 m n.p.m., natomiast minimalna – 19,80 m n.p.m. Kontrole przeprowadzone w 2012 r. na węźle wodnym w P. wykazały niedostosowanie urządzeń pomiarowych węzła do rzeczywistych rzędnych oraz do rzędnych zwartych w dokumentacji. Po wykonaniu ponownej niwelacji oraz określeniu lokalizacji i rzędnych państwowego repera zlokalizowanego na przyczółku jazu (rzędna 20,45 m n.p.m.) dokonano sprawdzenia poziomu bolca stalowego określającego NPP i określono jego rzędną na poziomie 20,31 m n.p.m. Organ wskazał, że na tej podstawie określono poziom maksymalny piętrzenia na NPP-MaxPP na rzędnej 20,31 m n.p.m. oraz wysokość nadzwyczajnego poziomu piętrzenia MaxPP na rzędnej 20,61 m n.p.m. Zmiana opisu rzędnych nie spowodowała zmiany poziomów piętrzenia. Poziom piętrzenia jest kontynuacją poprzednich pozwoleń wodnoprawnych. Zobowiązano wnioskodawcę do zachowania przepływu nienaruszalnego w rzece na poziomie Qn= 2,95 m3/s.
Organ I instancji podkreślił, że rozważał możliwość nałożenia na wnioskodawcę obowiązku wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom lub zmniejszającym negatywne skutki wykonania pozwolenia wodnoprawnego, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego. Wzywano wnioskodawcę do wskazania rozwiązań, które mogłyby przyczynić się do zmniejszenia poziomu wody gruntowej na dz. nr. [...] obręb P.. Problem ten podnosił kilkukrotnie M. C., będący właścicielem powyższej działki. Wnioskodawca w piśmie z 18 maja 2015 r., wyjaśnił, że kontynuacja piętrzenia na poziomie wynoszącym 20,31 m n.p.m. nie spowoduje pogorszenia warunków gruntowo-wodnych w stosunku do stanu poprzedniego, kiedy piętrzenie także się odbywało.
W tym kontekście Starosta podał, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] zlokalizowana jest na terenie oznaczonym jako 6WW, czyli terenie istniejącego urządzenia wodnego most – jaz z budynkiem do dalszego użytkowania. Nabywając działkę nr [...] jej właściciel był świadomy warunków jakie występują na ternie węzła wodnego P., znana była mu również funkcja tej działki. Wobec braku zmian w istniejących już stosunkach gruntowo-wodnych organ uznał, że nie ma podstaw do nakładania na wnioskodawcę dodatkowych obowiązków związanych z zabezpieczeniem działki nr [...], wskazując dodatkowo na toczące się przed Starostą S. postępowanie w sprawie legalizacji ścianek szczelnych zabezpieczających ww. nieruchomość.
W konsekwencji Starosta stwierdził, że należało udzielić wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego. Piętrzenie wód rzeki W. w km 49+305 służyć będzie zaspokojeniu potrzeb kilku podmiotów gospodarczych. Piętrzenie do poziomu 19,80 m n.p.m. odpowiadającemu MinPP zapewnia przepływ w Kanale M. w wielkości 1,70 m3/s. Ewentualne obniżenie piętrzenia poniżej 19,80 m n.p.m. stanowiłoby zagrożenie wyłączenia przepławki z pracy, mogłoby doprowadzić zachwiania stosunków biologicznych w środowisku wodnym. Powyższe uzasadniało nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Piętrzenie do poziomu 20,31 m n.p.m. nie będzie stanowiło naruszenia ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego przyjętych rozporządzeniem nr 3/2013 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S..
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., po rozpatrzeniu odwołania M. C., uchylił w części, dotyczącej pkt IV, decyzję Starosty S. i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, wskazując na konieczność wykonania dodatkowych prac zabezpieczających w postaci lokalnego odwodnienia terenu (drenowania) wraz z odprowadzeniem wód poniżej budowli piętrzącej (jazu) w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 284/16, po rozpoznaniu skargi [...]Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w S., uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. z dnia [...] stycznia 2016 r.
W ocenie Sądu sentencja decyzji nie zawierała rozstrzygnięcia w zakresie punktów od I do III decyzji Starosty S., co stanowiło, że organ odwoławczy nie orzekł o całości sprawy, lecz jedynie o jej części.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 530/17, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 września 2016 r. i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 125/19, uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. z dnia [...] stycznia 2016 r. Sąd Wojewódzki wskazał, że organ odwoławczy musiał ustalić, że wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego może wywołać szkody lub nieść ze sobą negatywne oddziaływanie. Tylko ryzyko realnego wystąpienia tych okoliczności uzasadniałoby nałożenie w decyzji obowiązków na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podał, że z powodem nałożenia na wnioskodawcę zobowiązania do wykonania prac zabezpieczających przed oddziaływaniem piętrzenia wód na działkę nr [...]w postaci lokalnego odwodnienia terenu (drenowania) ww. działki i odprowadzenia wód poniżej budowli piętrzącej (jaz), była potrzeba zmniejszenia poziomu zwierciadła wody na działce nr [...], który ulega podwyższeniu wraz z piętrzeniem wody rzeki W.. Sąd zaaprobował ocenę organu odwoławczego, zgodnie z którą elementem odniesienia powinien być stan jaki istniałby, gdyby pozwolenie wodnoprawne nie było wykonywane, nie zaś stan wynikających z wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie Sąd uznał, że sam fakt zwiększenia się poziomu wód na działce [...], będący skutkiem piętrzenia, nie jest równoznaczny z wykazaniem szkód wiążących się z tą okolicznością jak i negatywnym oddziaływaniem. Przyjmując tezę o konieczności zapobiegania szkodom lub zmniejszenia negatywnych skutków wykonywania pozwolenia wodnoprawnego organ powinien wykazać, na czym te szkody lub negatywne skutki będą polegać, odnosząc to np. do przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i możliwości jej wykorzystania. Dopiero wykazanie takiego związku pozwala na określenie relewantnych środków, które należy podjąć aby potencjalnym szkodom zapobiec lub zmniejszyć negatywne skutki wykonywania pozwolenia wodnoprawnego.
Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że okolicznością istotną dla oceny zasadności nałożenia obowiązku wykonania określonych urządzeń było wyjaśnienie wątpliwości co do legalności istnienia ścianek Larsena, które zostały zrealizowane w ramach samowoli budowlanej. Zalegalizowanie ich lub objęcie nakazem rozbiórki determinować będzie bezpośrednio zakres oddziaływania piętrzonych wód rzeki W. na grunty sąsiednie, w tym m. in. na brzeg działki nr [...] i co za tym idzie na określenie zakresu ewentualnych obowiązków, które powinny uwzględniać funkcjonowanie lub brak ww. ścianek Larsena.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 18 grudnia 2019 r. nr 270/2019/KUZ, po rozpatrzeniu odwołania M. C., utrzymał w mocy decyzję Starosty S.z dnia [...] lipca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 345/20, , po rozpoznaniu skargi M. C., stwierdził nieważność decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 18 grudnia 2019 r. Sąd uznał bowiem, że Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie był organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla przedmiotowego urządzenia wodnego. Organem właściwym był bowiem minister do spraw gospodarki wodnej.
Minister Infrastruktury opisaną na wstępnie decyzją z dnia 3 marca 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M. C. - uchylił decyzję Starosty S. z dnia [...] lipca 2015 r. w części dotyczącej czasu obowiązywania ww. pozwolenia wodnoprawnego i orzekł w tym zakresie o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód powierzchniowych jazem zlokalizowanym w km 49+305 rzeki W., w miejscowości P., na okres 3 lat od dnia wydania decyzji; w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] lipca 2015 r.
Uzasadniając powyższą decyzją organ odwoławczy wskazał, że węzeł wodny na rzece W. w P. jest obiektem istniejącym od lat 50-tych ubiegłego wieku, który ukształtował zarówno ekosystem rzek, jak i terenów przyległych. Spiętrzone wody rzeki W. oraz Kanału M. (M.) wykorzystywane są przez: przepławki dla ryb, Małą Elektrownie Wodną, stawy rybne, Ośrodek Chowu i Hodowli [...] w obrębie W. oraz umożliwia pobór wód na potrzeby nawodnień rolniczych.
Organ podał, że z uwagi na związanie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 345/20, przeprowadził postępowanie odwoławcze i wydał rozstrzygnięcie.
Minister Infrastruktury przypomniał, że pismem z dnia 16 października 2014 r. [...] Zarząd Melioracji i Urzadzeń Wodnych w S. złożył skorygowany wniosek o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód jazem P. w km 49+305 rzeki W. do rzędnych: minimalny poziom piętrzenia = 19,66 m n.p.m., maksymalny poziom piętrzenia = 20,31 m n.p.m. oraz nadzwyczajny poziom piętrzenia = 20,61 m n.p.m. przy zachowaniu przepływu nienaruszalnego w rzece Qn – 5,91 m3/s, określając cel piętrzenia jako zaspokojenie potrzeb gospodarki rybackiej, energetyki i rolnictwa. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny z 2013 r., a także pozostałe dokumenty wynikające z art. 131 ustawy Prawo wodne. Z operatu wodnoprawnego wynikało, że korzystanie z zasobów nie naruszało uprawnień innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne i nie zmieniało warunków oddziaływania na tereny przyległe.
Po przytoczeniu art. 126 pkt 1 i art. 125 pkt 1 Prawa wodnego, organ odwoławczy stwierdził, że z materiałów zawartych w operacie wodnoprawnym wynika, że piętrzenie do poziomu 20,31 m n.p.m. nie będzie naruszać planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r., ani warunków korzystania z wód regionu wodnego Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego przyjętych rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. nr 3/2014.
Minister Infrastruktury ocenił, że pozwolenie wodnoprawne nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego przez Radę Gminy S. uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. i wybranych miejscowości: W., K., P., B., Ł., S., W..
Dalej wskazał, że działka nr [...], będąca własnością M. C., zlokalizowana jest na terenie oznaczonym jako 6WW o funkcji: teren istniejącego urządzenia wodnego most – jaz z budynkiem do dalszego użytkowania. Z kolei działki przyległe do wód oznaczonego są jako obszary zalewowe. Korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, ani wyrządzać szkód stosownie do art. 31 ust. 2 Prawa wodnego, gdyż wody, jako integralna część środowiska podlegają ochronie, niezależnie od tego, czyją stanowią własność. Wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego nie może doprowadzić do wyrządzenia szkód. Dokonana przez organ analiza potwierdziła, że utrzymanie piętrzenia na poziomie istniejącym od 1965 r. nie wpłynie na pogorszenie stanu wód, ani także nie doprowadzi do wyrządzenia szkód. W decyzji Starosty S. prawidłowo wskazano, iż nie zaistniały żadne okoliczności określone w art. 125 i 126 Prawa wodnego.
Odnosząc się do zarzutów M. C. organ odwoławczy podał, że żądanie zaniechania piętrzenia, oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom nie mają uzasadnienia, bowiem piętrzenie nie powoduje podniesienia lustra wody ponad poziom przewidywany w decyzjach obowiązujących od 1965 r. Ten sam poziom piętrzenia utrzymywany był przez cały czas. Zaznaczono, że postępowanie nie dotyczy wykonania nowych urządzeń wodnych, a także nie wskazuje warunków, które mogłyby wywoływać dodatkowe negatywne skutki w kształtowaniu zasobów wodnych. Utrzymuje jedynie skutki dotychczasowe, usankcjonowane wcześniejszymi pozwoleniami wodnoprawnymi - trwające niezmiennie od ponad 55 lat.
Wskazując na art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego, organ odwoławczy zaznaczył, że obowiązki, o których mowa w tym przepisie, dotyczą skutków powodowanych wykonywaniem udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Skutki piętrzenia wód rzeki W. jazem w P. powstały kilkadziesiąt lat temu, gdy udzielono pozwolenia wodnoprawnego, na wykonanie budowli tworzących węzeł wodny – Kanał M. oraz jaz piętrzący. W wyniku powyższych działań, działka o numerze [...], znalazła się w rozwidleniu pomiędzy Kanałem M. oraz rzeką W. będąc jednocześnie w zasięgu ich oddziaływania. Powyższy teren to obszar o specyficznym charakterze. Potwierdza to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 1996 r., gdzie możliwość użytkowania działki została mocno ograniczona, czego właściciel miał pełną świadomość w dacie jej zakupu. Zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego dla gminy S. dotyczące działki [...] określają jej współzależność z istniejącym jazem.
Minister powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2019 r., gdzie stwierdzono, że sam fakt zwiększenia się poziomu wód na działce [...], będący skutkiem piętrzenia, nie jest równoznaczny z wykazaniem szkód wiążących się z tą okolicznością jak i negatywnym oddziaływaniem piętrzenia. Stagnowanie wody, nie oznacza powstania szkody rozumianej jako uszczerbek na majątku. Przedmiotowa nieruchomość jest gruntem niezabudowanym, nie są z niej pobierane pożytki w postaci np. uprawianych roślin. Powstanie ewentualnej szkody musi być w związku przyczynowo-skutkowym z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego.
Skarżący nabył działkę nr [...] w roku 1994, kiedy piętrzenie odbywało się na tym samym poziomie od ponad 30 lat, miał świadomość warunków wodno-gruntowych tam panujących. Warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym przez organ I instancji nie doprowadzają do negatywnych zmian w stosunkach wodno-gruntowych, gdyż jedynie potwierdzają stan usankcjonowany kolejnymi pozwoleniami wodnoprawnymi.
Minister wskazał (wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zawarte w wyroku z dnia 16 maja 2019 r., dotyczące odniesienia się do ubezpieczeń brzegów działki nr [...]), że własną decyzją z dnia 15 lipca 2021 r. zalegalizował na podstawie art. 64a Prawa wodnego umocnienie skarpy brzegu rzeki W. i Kanału Mi. ścianką szczelną, typu Larsen. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2022 r. VII SA/Wa 2031/21, oddalił skargę na tę decyzję. W pkt II powyższej decyzji zobowiązano PGW Wody Polskie do prowadzenia kontroli stabilności ścianki szczelnej, bieżącej konserwacji remontów i napraw celem zachowania funkcji urządzenia. Wobec powyższego nie zachodzi potrzeba ustalenia dodatkowych obowiązków uwzględniających funkcjonowanie ścianki typu Larsen, z uwagi na fakt, iż zostały one już określone w decyzji z dnia 15 lipca 2021 r.
W ocenie Ministra Infrastruktury opisywana ścianka szczelna typu Larsen, spełnia funkcję zabezpieczającą dla działki należącej do skarżącego.
Organ odwoławczy, powołując opinię z dnia 4 listopada 1965 r., przytoczył zawarte w niej wskazania, zgodnie z którymi należy udzielić pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody na jazie żelbetowym w P. do maksymalnej rzędnej 20,45 m n.p.m. z uwagi na potrzebę nawodnienia terenów rolniczych. W powołanej opinii wskazano, że rzędna piętrzenia na jazie była znana i uwzględniona przy opracowaniu projektów melioracyjnych. Już w latach 60-tych wskazano potrzebę umocnienia brzegów działki znajdującej się w rozwidleniu rzeki W. oraz Kanału M.. Nie wskazano natomiast konieczności wykonania innych prac zabezpieczających. Organ zwrócił uwagę, że rzędna piętrzenia określona w ww. opinii jest taka sama, jak rzędna piętrzenia określona w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym przez organ I instancji, gdyż różnica w wysokości rzędnej piętrzenia w dokumentacji prowadzonej do roku 2014 r., wynikała z błędnego oznaczenia wysokości na jazie. Dopiero prowadzona przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w S. kontrola gospodarowania wodami z dnia 21 stycznia 2014 r., wykazała niedostosowanie urządzeń pomiarowych węzła do rzeczywistych rzędnych oraz rzędnych zawartych w dokumentacjach węzła.
Organ wskazał na opinię z dnia 16 lipca 2015 r. oraz opinię techniczną z dnia 20 lutego 2015 r., z których wynikało, że wykonanie ścianki szczelnej wyeliminowało rozmywanie i erozję gruntu na działce [...], zabezpiecza istniejący jaz na rzece W. przed filtracją boczną, który stanowi podstawowy element węzła wodnego. Zastosowana ścianka powoduje przecięcie drogi filtracji i jej wydłużenie, zmniejszenie średniej prędkości filtracji i ciśnienia spływowego. Podobne treści zawiera operat wodnoprawny sporządzony w listopadzie 2013 r.
Minister Rozwoju wskazał, że zaniechanie piętrzenia wód rzeki W. jazem w P. skutkować będzie tym, iż pozostałe zakłady posiadające pozwolenia wodnoprawne na pobór i korzystanie z wód ww. rzeki zostaną pozbawione wystarczającej ilości wody do prawidłowego działania. Zaprzestanie piętrzenia, które odbywa się nieprzerwalnie na takich samych warunkach od ponad 55 lat, pociągnie za sobą poważne konsekwencje gospodarcze, społeczne oraz środowiskowe.
Podkreślono, że działka nr [...] znajduje się w specyficznej lokalizacji (ma kształt klina w rozwidleniu pomiędzy kanałem a rzeką). Ewentualne zaniechanie piętrzenia na jazie P. nie doprowadzi do istotnej zmiany poziomu wód gruntowych na działce należącej do M. C.. Będzie ona nadal stale narażona na występowanie niekorzystnych zjawisk naturalnych bez względu na to, czy piętrzenie na jazie P. będzie utrzymywane.
Ścianka szczelna została wykonana w 2013 r. Podczas zabezpieczenia brzegów, zarówno wschodni jak i zachodni brzeg działki M.C. został uzupełniony narzutem ziemnym. Biorąc pod uwagę stałe oddziaływanie na działkę nr [...] wód rzeki W. i wód Kanału M., stagnująca woda w okolicach ścianki szczelnej jest zjawiskiem normalnym.
Ścianka szczelna znajduje się na działkach nr ewid[...] obręb P.. Granica działki [...] została przesunięta w najszerszym miejscu o 1,5 m. Powyższe potwierdza operat wodnoprawny. Wskazywany przez M. C. niewielki, zlokalizowany tuż przy ściankach szczelnych obszar stagnującej wody, występuje na granicy działki o numerze [...] i działek wodnych o numerach [...]. W ocenie Ministra Infrastruktury ścianka spełnia swoją funkcję, w przypadku jej braku, działka o numerze [...] byłaby bardziej podatna na działanie filtracji bocznej. Wykonanie zabezpieczenia przeciwfiltracyjnego w postaci ścianki typu Larsen spełnia swoją funkcję i zabezpiecza działkę M. C.przed niekorzystnym działaniem wody poprzez stabilizację brzegów.
Organ odniósł się również do opinii biegłego sądowego Sądu Okręgowego w S. z lipca 2021 r. w sprawie o sygn. akt [...]. W jego ocenie opinia nie wskazuje, czy poziom wód gruntowych na działce M. C. na przestrzeni lat uległ zmianie oraz czy miało to związek z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego.
Organ odwoławczy podał, że zbadał również zarzut M. C., dotyczący niewłaściwego poziomu napełnienia koryta przy przepływie nienaruszalnym w dolnym stanowisku jazu. Wskazał, że napełnienie koryta o wartości odpowiadającej wymaganemu przepływowi nienaruszalnemu musi być zachowane przy wylocie z przepławki oraz w dalszym biegu rzeki. Podkreślił również, że był związany żądaniem wnioskodawcy, postępowanie nie może wykraczać poza zakres złożonego przez wnioskodawcę podania.
W ocenie Ministra Infrastruktury sposób wyliczeń przepływu nienaruszalnego określony w operacie wodnoprawnym i instrukcji gospodarowania wodą został przez wnioskodawcę dokonany w sposób prawidłowy. Wskazane wartości zostały obliczone wg obowiązującego rozporządzenia nr 3/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. w sprawie ustalenia warunków korzystania wód regionu wodnego Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego, określając wielkość przepływu nienaruszalnego na poziomie Qn = 5,91 m3/s.
Minister Infrastruktury wskazał, że wniosek z dnia 19 grudnia 2013 r., inicjujący postępowanie, nie określał terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. W dniu 18 lutego 2022 r. pełnomocnik PGW Wody Polskie wystąpił do Ministra o zmianę terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na okres 3 lat od dnia ostateczności decyzji. W ocenie organu odwoławczego zmiana terminu obowiązywania pozwolenia na okres 3 lat, umożliwi aktualizację rzeczywistych warunków panujących na Węźle Wodnym w P..
S. sp. z o. o. z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 3 marca 2022 r. w części, w jakiej organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji -co do okresu obowiązywania ww. pozwolenia wodnoprawnego i orzekł o udzieleniu przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego na okres 3 lat.
Skarżąca spółka podniosła zarzuty naruszenia:
1. art. 10 § 1 k.p.a., przez pozorne zapewnienie jej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i oświadczeń innych stron, w szczególności złożonego 18 lutego 2022 r. wniosku Wód Polskich o zmianę obowiązywania pozwolenia na okres 3 lat albowiem zawiadomienie z art. 10 § 1 k.p.a. doręczono pełnomocnikowi w dniu 3 marca 2022 r. z pouczeniem o siedmiodniowym terminie do wypowiedzenia się w sytuacji, gdy już 3 marca 2022 r. organ wydał zaskarżoną decyzję;
2. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a., które przejawiło się w zmianie okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na okres 3 lat bez wyjaśnienia zasadności takiej zmiany, gdy pozwolenie wodnoprawne spółki S. skorelowane z pozwoleniem ZZMiUW z dnia [...] lipca 2015 r. jest wydane do 2035 r.;
3. art. 1 ust. 2 i 3 oraz art. 31 ust. 1 Prawa wodnego, które przejawiło się w ograniczeniu pozwolenia wodnoprawnego do okresu 3 lat, z pominięciem racjonalnego traktowania wód i uzyskiwania maksymalnych korzyści z gospodarowania wodami.
Spółka wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Także M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 3 marca 2022 r., zarzucając jej naruszenie:
- przepisów prawa materialnego tj. art. 31 ust. 2 oraz art. 38 ust. 2 Prawa wodnego polegające na ich niezastosowaniu w sytuacji, gdy wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego może spowodować powstanie szkód oraz negatywnie oddziaływać na działkę skarżącego nr [...];
- nierozpoznanie istoty sprawy - organ nie poczynił ustaleń czy zwiększenie poziomu zwierciadła wody na działce nr [...], występowałoby również, gdyby pozwolenie wodnoprawne nie było wykonywane, pomimo że wynikało to z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 16 maja 2019 r.,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż udzielone pozwolenie nie powoduje podniesienia lustra wody ponad poziom przewidywany w decyzjach obowiązujących od 1965 r., błędne ustalenia, że ten sam poziom piętrzenia utrzymywany był przez cały czas od 1965 r., podczas gdy faktycznie piętrzenie do maksymalnej rzędnej wskazanej w decyzji nastąpiło dopiero po ogroblowaniu lewego brzegu rzeki W. w 2009 r. oraz w momencie wybudowania przepławki w 2012 r., co spowodowało podtopienie działki skarżącego i powstanie szkód na kwotę ok. 100. 000 zł,
- błąd w ustalenia faktycznych w zakresie w jakim przyjęto, iż obniżenie piętrzenia poniżej poziomu 19,80 – 19,66, stanowi zagrożenie wyłączenia przepławki z pracy, spowoduje zatrzymanie pracy elektrowni wodnej, podczas gdy w lutym 2014 r. faktycznie obniżono piętrzenie i nie stwierdzono zakłóceń w pracy przepławki, stawów rybnych i małej elektrowni wodnej,
- błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie w jakim przyjęto, iż ścianka szczelna typu Larsen zabezpiecza działkę M. C. podczas gdy ścianka ta została źle zaprojektowana,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak oceny, czy zwiększenie się poziomu zwierciadła wody na działce [...], występowałoby również w sytuacji, gdyby pozwolenie wodnoprawne nie było wykonywane,
- art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną i pobieżną analizę dowodów, bez zbadania wpływu piętrzenia na działkę nr [...] oraz powstawania szkód.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub zmianę decyzji i odmowę udzielenia pozwolenia wodnoprawnego lub udzielenie go pod warunkiem prawidłowego zabezpieczenia działki nr [...].
Odpowiadając na skargi Minister Infrastruktury wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 869/22, połączono na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawę o sygn. akt VII SA/Wa 869/22 ze sprawę o sygn. akt VII SA/Wa 868/22 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz postanowiono prowadzić sprawę dalej pod sygn. akt VII SA/Wa 868/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W oparciu o powyższe kryteria Sąd doszedł do przekonania, że skargi M. C. oraz S. sp. z o. o. z siedzibą w R. były bezzasadne.
Kwestionowaną decyzją z dnia 3 marca 2022 r. Minister Infrastruktury uchylił w części, dotyczącej okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, decyzję Starosty S. z dnia [...] lipca 2015 r. i orzekł w tym zakresie o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na okres 3 lat od dnia wydania własnej decyzji, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Starosty S..
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Minister Infrastruktury oraz Sąd orzekający w niniejszej sprawie, z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. związani byli oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, wydanych w sprawie zainicjowanej wnioskiem [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. z dnia 19 grudnia 2013 r. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Zwłaszcza wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2019 r., sygn. sygn. akt II SA/Sz 125/19.
Poddane kontroli Sądu postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego zostało wszczęte w czasie obowiązywania ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, zaś zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia 3 marca 2022 r. wydana została pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy, regulującej materię prawa wodnego, to jest ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. (t.j. Dz. U. z 2021r. , poz. 2233). Zgodnie z regułą intertemporalną z art. 545 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, przepisy prawa materialnego ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. znajdowały zastosowanie w niniejszej sprawie.
Sąd uznał, że Minister Infrastruktury, wydając zaskarżaną decyzję i rozstrzygając sprawę, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, a następnie prawidłowo powołał i zastosował przepisy Prawa wodnego. Dokonał też właściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego szczególne korzystanie z wód, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z art. 37 pkt 4 Prawa wodnego, szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, a w szczególności jest nim piętrzenie oraz retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych.
Przepis art. 125 Prawa wodnego zawierał wymogi stawiane pozwoleniu wodnoprawnemu w zakresie jego zgodności z innymi aktami. Pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni (pkt 1); ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym (pkt 1a); ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy (pkt 1b); ustaleń krajowego programu ochrony wód morskich (pkt 1c); ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych (pkt 1d); ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy (pkt 2); wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów (pkt 3).
Natomiast w art. 126 Prawa wodnego określono katalog przesłanek, których zaistnienie obliguje organ do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego. Wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli: 1) projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3; 2) projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. W przypadku, gdy organ nie stwierdzi wystąpienia negatywnych przesłanek, wymienionych w art. 126 Prawa wodnego, zobowiązany jest udzielić pozwolenia wodnoprawnego wnioskodawcy. W konsekwencji, aby wydać pozwolenie wodnoprawne np. na szczególne korzystanie z wód śródlądowych poprzez ich piętrzenie, należy wykazać, że nie zachodzą okoliczności świadczące o tym, że wnioskowane korzystanie z wód spowoduje negatywne stuki dla wartości, wymienionych w powyższym przepisie.
Organ odwoławczy potwierdził zgodność pozwolenia wodnoprawnego z zapisami planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r. oraz zgodność z rozporządzeniem nr 3/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. z dnia 3 czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód regionu wodnego Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego.
Trafnie organ odwoławczy ocenił również, że udzielone pozwolenie wodnoprawne nie narusza ustaleń uchwały nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...]marca 1996 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. i wybranych miejscowości: W., K., P., B., Ł., S., W.. Nieruchomość skarżącego M. C., zgodnie z tym planem, znajduje się na obszarze 6WW (tj. teren istniejącego urządzenia wodnego most – jaz z budynkiem do dalszego użytkowania), działki przylegające do wód, oznaczone są jako obszary zalewowe.
Przepis art 125 pkt 2 Prawa wodnego zakazuje wydawania pozwoleń wodnoprawnych sprzecznych z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Przy czym, chodzi o sprzeczność pozwolenia wodnoprawnego z konkretną normą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analizując uchwałę Rady Gminy S., Sąd podzielił ocenę organu o braku sprzeczności kontrolowanego pozwolenia wodnoprawnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Brak było również negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 126 pkt 2 Prawa wodnego. Projektowany sposób korzystania z wód rzeki W. dla celów energetyki wodnej zapewnia wykorzystanie jej potencjału hydroenergetycznego.
W art. 128 Prawa wodnego zamieszczono obligatoryjne elementy, które musi zawierać pozwolenie wodnoprawne (ust. 1) oraz fakultatywne obowiązki, które ustala się w pozwoleniu wodnoprawnym w razie potrzeby (ust. 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że elementy wymienione w art. 128 ust. 2 prawa wodnego są konieczne do zamieszczenia w pozwoleniu wodnoprawnego tylko wtedy, gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika potrzeba ich określenia.
Stosownie do art. 128 ust. 1 pkt 7a w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się między innymi obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki udzielanego pozwolenia wodnoprawnego.
Kontrolowane pozwolenie wodnoprawne nie narusza art. 128 Prawa wodnego, gdyż organ prawidłowo ocenił, uwzględniając też w swojej ocenie wiążący go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2019 r., że nie zachodziły okoliczności, uzasadniające wykonanie dodatkowych urządzeń zapobiegających szkodom, w odniesieniu do działki skarżącego M. C. nr [...]. Słusznie organ podkreślał, że przeznaczenie tej działki określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego determinuje sposób jej użytkowania i stanowi o jej współzależności z istniejącym jazem. Ustalone w odrębnym postępowaniu umocnienie skarpy brzegu rzeki W. i Kanału M. ścianką szczelną typu Larsen spełnia funkcję ochronną wobec działki skarżącego, czyniąc zbytecznym wykonanie dodatkowych urządzeń. Prawidłowość decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 15 lipca 2021 r., znak GM-DOK-3.7707.1.2021.MM, na podstawie której zalegalizowano umocnienia brzegów rzeki W. i Kanału M., została potwierdzona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2031/21.
Choć organ odwoławczy w kontrolowanym postępowaniu nie ustalał, jaki byłby stan wód gruntowych na działce skarżącego w przypadku zaprzestania piętrzenia (czy również wtedy woda stagnowałaby), to uprawniony był do przyjęcia w świetle powoływanego wyroku WSA w Szczecinie, że działka M. C. nie doznaje w aspekcie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego szkód. Powyższa ocena miała swoje uzasadnienie w dokonanej przez Ministra Infrastruktury analizie, wskazywanych w decyzji okolicznościach, tj. nabycia przez skarżącego specyficznej nieruchomości – klin w rozwidleniu pomiędzy kanałem a rzeką, jak również przeznaczeniem w akcie prawa miejscowego oraz zalegalizowaniem istniejących zabezpieczeń technicznych.
Sąd, nie stwierdził naruszenia ogólnych zasad korzystania z wód, tj. art. 31 ust. 1 i 2, jak również art. 38 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 18 lipca 2001r. Decyzja nie narusza też przepisów art. 131 i 132 Prawa wodnego. Pierwszy z powołanych przepisów wymienia m. in. dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o wydanie każdego pozwolenia wodnoprawnego (ust. 2), jak również wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód powierzchniowych (ust. 2a). Natomiast przepis art. 132 Prawa wodnego określa wymogi stawiane dołączanemu do wniosku o udzielenie pozwolenia operatowi wodnoprawnemu.
Podsumowując, zgodnie z art. 126 oraz art. 125 Prawa wodnego z 2001r., organy nie miały podstaw by odmówić wnioskodawcy wydania pozwolenia wodnoprawnego, a zakres i termin jego udzielenia prawa nie narusza.
Odnosząc się do skargi S. sp. z o. o. z siedzibą w R., której istota sprowadzała się do kwestionowania okresu obowiązywania udzielonego pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód powierzchniowych jazem zlokalizowanym w km 49+305 rzeki W. na okres 3 lat od dnia wydania decyzji drugoinstancyjnej, wyjaśnić należy, że stosownie do art. 127 ust. 1 i 2 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód wydaje się, na czas określony, jednak nie dłuższy niż 20 lat.
Uwzględniając nadanie decyzji Starosty S. rygoru natychmiastowej wykonalności oraz treść zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 3 marca 2022 r. zauważyć należy, że udzielone pozwolenie wodnoprawne obowiązywać ma w okresie od 15 lipca 2015 r. do dnia 3 marca 2025 r. W ocenie Sądu, udzielenie pozwolenia wodnego (w sposób faktyczny) na okres niemal 10 lat stanowiło o braku zasadności skargi spółki. Analiza przepisów Prawa wodnego, ze szczególnym uwzględnieniem powołanego art. 127 ust. 1 i 2, prowadzi do stwierdzenia, że organ administracyjny, określając termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, działał w granicach uznania administracyjnego. Minister Infrastruktury, dokonując zmiany terminu obowiązywania udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, wyjaśnił przyczyny które stały za koniecznością wydania pozwolenia wodnoprawnego na krótszy okres. Wskazując na wolę wnioskodawcy oraz możliwość aktualizacji rzeczywistych warunków panujących na węźle wodnym w Pomiłowie, ich dostosowania do udzielonych pozwoleń wodnoprawnych, wykazał zasadność takiego określenia terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, którego notabene adresat nie kwestionował.
Odnosząc się do zarzutów procesowych wskazać należy, że choć Minister Infrastruktury wydał decyzję przed upływem zakreślonego stronom terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i oświadczeń w sprawie, to jednak po wpływie wniosku Wód Polskich z dnia 18 lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącej spółki zapoznał się z aktami sprawy i powyższym wnioskiem, nadto pośpiech organu odwoławczego znajdował usprawiedliwienie, w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt VII SAB/Wa 241/21, zobowiązującym Ministra Infrastruktury do rozpoznania odwołania M. C. od decyzji Starosty S. nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. – w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Nade wszystko jednak, nie stwierdzono aby naruszenie to miało jakikolwiek wpływ na prawidłowość wydanej decyzji.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargi, o czym orzeczono w wyroku.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI