VII SA/Wa 861/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi S.Z. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję o wpisie budynku koszarowego z XIX w. wraz z otoczeniem do rejestru zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.). Wskazano, że Generalny Konserwator Zabytków decyzją z 2000 roku uchylił pierwotną decyzję o wpisie z 1987 roku, powołując się na zły stan techniczny budynku zagrażający życiu i zdrowiu ludzkiemu, co stanowiło odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że decyzja z 2000 roku jest ostateczna i wiążąca, a ponowny wpis do rejestru ponad 20 lat później, bez odniesienia się do przyczyn uchylenia poprzedniej decyzji, pozostaje w kolizji z tym orzeczeniem. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie zasady ochrony praw nabytych oraz zasady lojalności władzy publicznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady trwałości decyzji administracyjnych w kontekście przepisów o ochronie zabytków oraz zastosowania art. 161 k.p.a.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wcześniejsza decyzja uchylająca wpis do rejestru została wydana w trybie nadzwyczajnym z powodu zagrożenia życia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ponowny wpis do rejestru zabytków jest dopuszczalny w sytuacji, gdy wcześniejsza decyzja uchylająca pierwotny wpis została wydana w trybie nadzwyczajnym z uwagi na zagrożenie życia i zdrowia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowny wpis jest niedopuszczalny, jeśli narusza zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej i nie odnosi się do przyczyn uchylenia poprzedniej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja Generalnego Konserwatora Zabytków z 2000 roku, uchylająca pierwotny wpis do rejestru z 1987 roku z uwagi na zły stan techniczny budynku zagrażający życiu, jest ostateczna i wiążąca. Ponowny wpis do rejestru ponad 20 lat później, bez uwzględnienia tej decyzji, narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych.
Czy organ administracji może uchylić ostateczną decyzję o wpisie do rejestru zabytków na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 161 § 1 k.p.a. dopuszcza uchylenie ostatecznej decyzji w celu usunięcia stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu, jednakże przepis ten podlega ścisłej wykładni.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że art. 161 § 1 k.p.a. stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych i może być zastosowany w sytuacjach stanu wyższej konieczności administracyjnej, gdy istnieje realne i udowodnione zagrożenie dla życia lub zdrowia.
Czy wpisanie do rejestru zabytków nieruchomości, która znajduje się w bardzo złym stanie technicznym i zagraża bezpieczeństwu, jest zgodne z prawem?
Odpowiedź sądu
Wpis jest zgodny z prawem, jeśli spełnia definicję zabytku, jednakże stan techniczny i zagrożenie bezpieczeństwa mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji o wpisie w trybie nadzwyczajnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że walory użytkowe zabytku i jego stan techniczny nie są rozważane w toku postępowania o wpis do rejestru, ale mogą być podstawą do późniejszego uchylenia decyzji w trybie art. 161 k.p.a. w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia.
Przepisy (22)
Główne
u.o.z. art. 7 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Podstawowa forma ochrony zabytków poprzez wpis do rejestru.
u.o.z. art. 9 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Tryb wpisu zabytku nieruchomego do rejestru decyzją wojewódzkiego konserwatora zabytków.
k.p.a. art. 161 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w celu usunięcia stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
Pomocnicze
u.o.z. art. 9 § ust. 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Możliwość wpisania do rejestru otoczenia zabytku, nazwy geograficznej, historycznej lub tradycyjnej.
u.o.z. art. 3 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku.
u.o.z. art. 3 § pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku nieruchomego.
u.o.z. art. 3 § pkt 15
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja otoczenia zabytku.
u.o.z. art. 13 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Stan wiedzy na temat dzieła nie musi być zamknięty w momencie wpisania do rejestru.
u.o.z. art. 36
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ograniczenia właściciela nieruchomości wpisanej do rejestru.
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem strony.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada wyjaśniania stronom zasadności przesłanek.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów na podstawie całokształtu materiału.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej poprzez ponowny wpis do rejestru zabytków, mimo wcześniejszego uchylenia pierwotnego wpisu decyzją z 2000 r. wydaną w trybie art. 161 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej • stan wyższej konieczności administracyjnej • uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na zły stan techniczny budynku zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu • nie stoi w sprzeczności z decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków
Skład orzekający
Grzegorz Antas
przewodniczący
Izabela Ostrowska
sprawozdawca
Joanna Gierak-Podsiadły
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady trwałości decyzji administracyjnych w kontekście przepisów o ochronie zabytków oraz zastosowania art. 161 k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wcześniejsza decyzja uchylająca wpis do rejestru została wydana w trybie nadzwyczajnym z powodu zagrożenia życia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między ochroną dziedzictwa narodowego a bezpieczeństwem publicznym oraz podkreśla znaczenie stabilności decyzji administracyjnych, co jest istotne dla prawników i właścicieli nieruchomości.
“Zabytek czy zagrożenie? Sąd uchyla wpis do rejestru, broniąc zasady trwałości decyzji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.