VII SA/Wa 857/19

VII SA/Wa 857/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-08-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Gierak-Podsiadły
Marta Kołtun-Kulik
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 3527/19 - Wyrok NSA z 2022-11-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 roku, sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "organ II instancji"), działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 570, dalej: "ustawa o SKO"), po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2018 roku, znak sprawy: [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (t.j. Dz U. z 2018 roku poz. 716 ze zm., dalej: "uwl") z wniosku B. sp. z o.o. (dalej: "skarżąca") z dnia 21 grudnia 2018 roku – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 21 grudnia 2018 roku skarżąca wystąpiła o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu garażowego, znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. O. [...] w W.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. organ I instancji odmówił skarżącej wydania zaświadczenia o żądanej treści tj. o samodzielności lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 2 uwl dla garażu podziemnego zlokalizowanego w budynku przy ul. O. [...] w W.
W uzasadnieniu podano, że usytuowanie w garażu pomieszczeń, do których nie ma innego dostępu niż poprzez garaż tj. pomieszczenia węzła cieplnego, pomieszczenia przyłącza wody, pomieszczenia separatora, pomieszczeń rozdzielni elektrycznej i teletechnicznej, pomieszczeń gospodarczych służących do prawidłowego funkcjonowania budynku, wykluczają możliwość uznania garażu wielostanowiskowego za samodzielny lokal przeznaczony na cel inny niż mieszkalny w rozumieniu art. 2 ust. 2 uwl.
Zażalenie na postanowienie złożyła skarżąca, wskazując, że na samodzielnym lokalu garażowym w budynku przy ul. O. [...] zostaną ustanowione odpowiednie służebności, umożliwiające właścicielom wyodrębnionych lokali (członkom wspólnoty) dostęp do pomieszczeń, stanowiących części nieruchomości wspólnej. Zatem przedmiotowy lokal garażowy, zdaniem skarżącej, spełnia wymóg wydzielenia trwałymi ścianami określony w art. 2 ust. 2 oraz art. 1 uwl, a ponadto spełnia wymogi techniczne określone w § 102 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 roku, poz. 1422 ze zm. dalej: "Rozporządzenie"), wobec czego winno być wydane stosowne zaświadczenie.
Po rozpoznaniu zażalenia organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 uwl, samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Zgodnie z art. 2 ust. 4, do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż (zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi").
Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2 stwierdza starosta w formie zaświadczenia (art. 2 ust. 3 uwl). Procedura ta stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania, stąd oceny kwestii samodzielności lokalu (i wydania stosownego zaświadczenia), organ dokonuje na podstawie posiadanej dokumentacji, w tym w szczególności przedłożonej przez stronę – kierując się treścią art. 217 i nast. k.p.a.
W opinii organu odwoławczego, orzekając w mniejszej sprawie w oparciu o ww. przepisy, organ I instancji prawidłowo przyjął, że nie ma możliwości pozytywnego załatwienia żądania o wydanie zaświadczenia, albowiem dotyczy ono pomieszczenia, które z uwagi na funkcję/przeznaczenie, choć wydzielone trwałymi ścianami, nie może być uznane za lokal samodzielny w rozumieniu ww. art. 2 ust. 2 uwl.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że kryterium decydującym o odrębnej własności lokalu jest samodzielność lokalu. Jest to jedyna przesłanka, jaką musi spełniać lokal, aby mógł stać się odrębną nieruchomością. Atrybuty samodzielności lokali nie zostały co prawda bliżej opisane w ustawie, jednak w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że charakteryzuje się ona tym, iż właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że korzystanie z lokalu zgodnie z jego funkcją nie wymaga korzystania z innych lokali. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje w efekcie jego wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca i możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela (mieszkańca).
Organ odwoławczy podkreślił, że lokal samodzielny w rozumieniu art. 2 ust. 2 uwl nie może wchodzić w skład nieruchomości wspólnej (patrz: wyroki SN z dnia 2 grudnia 1998 r., sygn. akt I CKN 903/97, LEX nr 35752, i z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 696/11, LEX nr 1134305). Lokal samodzielny stanowi więc przedmiot wyłącznej własności i wyłącznego użytku właściciela lub mieszkańca.
W niniejszej sprawie wymogi o których mowa w art. 2 ust. 2 uwl nie zostały spełnione.
Z akt sprawy organ odwoławczy wniósł, że w obrębie garażu usytuowane są pomieszczenia węzła cieplnego, pomieszczenia przyłącza wody, pomieszczenia separatora, pomieszczeń rozdzielni elektrycznej i teletechnicznej, służące do prawidłowego funkcjonowania budynku, do których dostęp jest możliwy wyłącznie poprzez garaż. Pomieszczenia gospodarcze niezbędne są do funkcjonowania całego budynku nie są pomieszczeniami przynależnymi do garażu. Korzystanie z pomieszczeń gospodarczych wymaga korzystania z garażu, a zatem garaż nie może być uznany za lokal samodzielny. Jak wykazano, lokal samodzielny w rozumieniu art. 2 ust. 2 uwl nie może wchodzić w skład nieruchomości wspólnej. Zatem przedmiotowy garaż wchodzi w skład nieruchomości wspólnej.
Organ odwoławczy stwierdził, że z racji na niespełnienie przesłanek samodzielności wielostanowiskowego garażu podziemnego należało odmówić skarżącej wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, podnosząc zarzuty naruszenia:
1. przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 124 § 2 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez:
a) nieodniesienie się przez organ odwoławczy do zarzutów przytoczonych przez skarżącą w zażaleniu od postanowienia organu I instancji z dnia [...] grudnia 2018 roku, znak sprawy: [...];
b) brak wyczerpującego uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] marca 2019 roku, sygn. akt [...];
c) brak wnikliwego zbadania stanu faktycznego i prawnego sprawy, skutkujący pominięciem argumentacji i twierdzeń skarżącej;
2. przepisów postępowania administracyjnego, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 217 § 1 i 2 pkt 1) k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i brak uchylenia postanowienia organu I instancji z dnia [...] grudnia 2018 roku, znak sprawy: [...], podczas gdy w przedmiotowej sprawie zachodzą wszelkie przesłanki do wydania przez organ zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści;
3. przepisów prawa materialnego, to jest:
a) art. 2 ust. 2-3 uwl, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że lokal garażowy nie spełnia przesłanek samodzielnego lokalu o przeznaczeniu innym niż mieszkalne;
b) art 2 ust. 2 uwl w zw. z § 3 pkt. 12, 13 i 14 oraz § 5 Rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że ww. przepisy Rozporządzenia mają również zastosowanie do lokalu garażowego.
Skarżąca wniosła o:
1. uchylenie postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] marca 2019 roku, sygn. akt [...],
2. uchylenie postanowienia organu I instancji z dnia [...] grudnia 2018 roku, znak sprawy: [...],
3. zobowiązanie organu I instancji do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu garażowego w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku,
4. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz
5. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i uznając zarzuty skargi za bezzasadne. Organ odwoławczy wniósł również o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2019 roku skarżąca uzupełniła skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, czyli ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego opisane w zaskarżonym postanowieniu z dn. [...] marca 2019 r.
Sprawa o stwierdzenie spełnienia przez lokal mieszkalny lub użytkowy przesłanek samodzielności, o których mowa w art. 2 ust. 2 uwl ma charakter administracyjny, do której mają zastosowanie przepisy działu VII k.p.a. (art. 217-220 k.p.a.). W myśl art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa oraz gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia w celu przedłożenia w ewidencji lokali oraz zawarcia umowy notarialnej ustanawiającej odrębną własność lokalu. Zatem przesłanki art. 217 § 2 k.p.a. zostały spełnione.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii oceny, czy w obecnym stanie prawnym i faktycznym można było uznać za samodzielny lokal garaż wielostanowiskowy, jeśli są w nim usytuowane pomieszczenia służące do prawidłowego funkcjonowania budynku, do których nie ma innego dostępu niż poprzez przedmiotowy garaż. Analiza przepisów uwl i Rozporządzenia nie uprawnia zdaniem sądu do podzielenia stanowiska skarżącej.
Definicję samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne można wywieść z art. 2 uwl. Zgodnie z ustawą samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 1a-2 uwl, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi". Lokale wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi zaznacza się na rzucie odpowiednich kondygnacji budynku, a w razie położenia pomieszczeń przynależnych poza budynkiem mieszkalnym – także na wyrysie z operatu ewidencyjnego; dokumenty te stanowią załącznik do aktu ustanawiającego odrębną własność lokalu. W razie braku dokumentacji technicznej budynku, zaznaczeń, o których mowa w art. 2 ust. 5 uwl, dokonuje się, zgodnie z wymogami przepisów prawa budowlanego, na koszt dotychczasowego właściciela nieruchomości, o ile strony umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu nie postanowiły inaczej.
Kryteria oceny samodzielności lokalu wynikają z ustawy i zostały doprecyzowane w orzecznictwie sądów. Przyjmuje się, że wymóg samodzielności polega na zapewnieniu swobodnego dostępu dla właściciela i innych osób oraz, że korzystanie z funkcji lokalu nie wymaga korzystania z innych samodzielnych lokali. Zatem lokal posiada cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi części składowej innego lokalu a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu (wyrok NSA z dn. 1 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1479/10; wyrok WSA we Wrocławiu z dn. 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr/719/12). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż lokal samodzielny w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali nie może wchodzić w skład nieruchomości wspólnej, w związku z czym lokal samodzielny jest przedmiotem wyłącznej własności i użytku właściciela lub mieszkańca (NSA z dn. 2 grudnia 1998 r., sygn. akt I CKN 903/97 i z dn. 9 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 696/11; wyrok WSA w Warszawie z dn. 8 grudnia 2017 r.).
Z akt sprawy wynika, że w garażu usytuowane są pomieszczenia, do których nie ma innego dostępu niż przez garaż, tj. pomieszczenia węzła cieplnego, pomieszczenia przyłącza wody, pomieszczenia separatora, pomieszczenia rozdzielni elektrycznej i elektrotechnicznej, pomieszczenia gospodarcze służące do prawidłowego funkcjonowania budynku. W jego obrębie znajduje się ciąg komunikacyjny, który winien być dostępny dla właścicieli innych, wyodrębnionych lokali i administracji budynku. Przy takiej konstrukcji architektonicznej, że mimo faktycznej i technicznej możliwości ustalenia, że lokal spełnia cechy lokalu samodzielnego – nie można mu przypisać takiego atrybutu (por. wyrok NSA z dn. 6 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3174/15 i wyrok WSA we Wrocławiu z 2 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 423/15).
Zgodnie z § 3 pkt. 12,13 i 14 Rozporządzenia przez pomieszczenie techniczne należy rozumieć pomieszczenie przeznaczone dla urządzeń służących do funkcjonowania i obsługi technicznej budynku; przez pomieszczenie gospodarcze należy rozumieć pomieszczenie znajdujące się poza mieszkaniem lub lokalem użytkowym, służące do przechowywania przedmiotów lub produktów żywnościowych użytkowników budynku, materiałów lub sprzętu związanego z obsługą budynku, a także opału lub odpadów stałych; natomiast przez lokal użytkowy należy rozumieć jedno pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, wydzielone stałymi przegrodami budowlanymi, niebędące mieszkaniem, pomieszczeniem technicznym albo pomieszczeniem gospodarczym. Natomiast § 5 Rozporządzenia odnosi się do pomieszczeń nieprzeznaczonych na pobyt ludzi, do których należą również lokale garażowe.
W nawiązaniu do argumentacji skarżącej, że przewiduje zapewnienie dostępu do wymienionych pomieszczeń poprzez ustanowienie na przedmiotowym lokalu służebności na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości wspólnej, stwierdzić należy, po pierwsze, że zaświadczenie wydaje się w celu potwierdzenia określonych (realnie istniejących) faktów lub stanu prawnego, w oparciu o posiadane dane wynikające z prowadzonych ewidencji, rejestrów i innych dokumentów (art. 217 § 2 pkt 2 oraz art. 218 § 1 kpa), a dyspozycja art. 2 ust. 2 ustawy nie przewiduje powoływania się na inne, niż wymienione w tym przepisie, kryteria oceny samodzielności lokalu. Wobec tego w przedmiotowej sprawie wykluczonym jest powoływanie się przez skarżącą na ustanowienie służebności gruntowej (wyrok WSA w Poznaniu z 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 117/11).
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 124 § 2 w zw. z art. 140 k.p.a. , sąd stwierdził, że organ zebrał, rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy w sposób prawidłowy z zachowaniem reguł określonych ww. przepisach, czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.. Natomiast w postanowieniu o odmowie wydania zaświadczenia prawidłowo wskazano jako podstawę art. 219 k.p.a. pouczając o możliwości wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia.
Bezzasadnym również jest zarzut skarżącej o naruszeniu przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Jak wynika z powyższej analizy, organ I instancji słusznie odmówił skarżącej wydania zaświadczenia, a organ odwoławczy słusznie nie uwzględnił zażalenia, wobec czego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 217 § 1 i 2 pkt 1) k.p.a.
Mając na względzie powyższe, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.