VII SA/WA 851/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-11-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneochrona zabytkówdecyzja o warunkach zabudowyukład urbanistycznyzabytkiinwestycje budowlanepostępowanie administracyjnesąd administracyjnyKraków

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra uchylające odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w zabytkowej części Krakowa, uznając odmowę za przedwczesną.

Skarżący R.M. wniósł skargę na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, które uchyliło postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego z garażem podziemnym w zabytkowej części Krakowa. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że odmowa uzgodnienia przez konserwatora była przedwczesna, a Minister prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji w celu dalszego wyjaśnienia sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi R.M. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, które uchyliło postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Konserwator odmówił uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji (budynek mieszkalny wielorodzinny z hotelem i garażem podziemnym) na działce w historycznym układzie urbanistycznym Krakowa, wpisanym do rejestru zabytków. Jako główne powody odmowy podano ingerencję w historyczny układ, możliwość natrafienia na relikty archeologiczne oraz przeskalowanie planowanej zabudowy (wskaźnik zabudowy 56-62%, wysokość 18-20 m). Minister uchylił postanowienie konserwatora, uznając, że odmowa była przedwczesna i nie wszystkie kwestie zostały wystarczająco wyjaśnione, zwłaszcza w kontekście możliwości prowadzenia badań archeologicznych i oceny wpływu nowej zabudowy na historyczny charakter miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra, że organ konserwatorski nie zebrał i nie ocenił materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co uzasadniało uchylenie jego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że ochrona zabytków nie oznacza całkowitego zakazu robót budowlanych, ale wymaga odpowiednich badań i analiz, a także precyzyjnego uzasadnienia ewentualnych odmów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa była przedwczesna, ponieważ organ konserwatorski nie zebrał i nie ocenił materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a Minister prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji w celu dalszego wyjaśnienia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ochrona zabytków nie wyklucza prowadzenia robót budowlanych, ale wymaga badań archeologicznych i precyzyjnej oceny wpływu inwestycji na historyczny charakter miejsca. Odmowa uzgodnienia powinna być oparta na jednoznacznych przeszkodach prawnych i faktycznych, a nie przypuszczeniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków.

u.o.z. art. 7

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z. art. 3 § 12

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Definicja historycznego układu urbanistycznego.

u.o.z. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Zasada zapobiegania zagrożeniom dla wartości zabytku przez organy administracji.

u.o.z. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Ochrona układów urbanistycznych i zespołów budowlanych.

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb uzgodnień między organami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji, ponieważ odmowa uzgodnienia była przedwczesna i wymagała dalszego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ochrona zabytków nie wyklucza prowadzenia robót budowlanych, ale wymaga badań archeologicznych i precyzyjnej oceny wpływu inwestycji na historyczny charakter miejsca. Wskaźnik zabudowy i wysokość planowanego budynku nie zostały jednoznacznie ocenione pod kątem kolizji z zasadami ochrony historycznego układu urbanistycznego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. (wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego bez wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego). Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 6 i 8 k.p.a. (naruszenie zasady prawdy obiektywnej i praworządności). Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. (zbyt skrótowe uzasadnienie postanowienia Ministra).

Godne uwagi sformułowania

ochrona nawarstwień kulturowych nie oznacza zakazu prowadzenia robót budowlanych, wymaga natomiast wykonania wyprzedzających badań archeologicznych. bryła nowego budynku przy wysokości pomiędzy 18 m - 20 m będzie zdecydowanie przeskalowana w stosunku do istniejącej zabudowy. przy zróżnicowanej wysokości budynków w tej części kwartału, takie uzasadnienie organu konserwatorskiego nie jest wystarczające.

Skład orzekający

Marta Kołtun-Kulik

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Montowski

członek

Tomasz Janeczko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku inwestycji na terenach zabytkowych, zakres kontroli sądu administracyjnego nad decyzjami organów ochrony zabytków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji w obszarze wpisanym do rejestru zabytków i uznanym za pomnik historii, z uwzględnieniem specyfiki Krakowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem urbanistycznym a ochroną dziedzictwa kulturowego, co jest tematem często pojawiającym się w kontekście planowania przestrzennego i inwestycji w historycznych miastach.

Czy nowoczesna inwestycja może zniszczyć historyczny charakter miasta? Sąd rozstrzyga spór o budowę w sercu Krakowa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 851/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Montowski
Tomasz Janeczko
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1484/22 - Postanowienie NSA z 2025-02-25
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 64 ust. 1, art. 53 ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] lutego 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2026 r., znak: [...], Minister Kultury Dziedzictwa Narodowego i Sportu (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") po rozpoznaniu zażalenia K. Spółka partnerska (dalej: "Spółka") - działając m.in. na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "k.p.a." - uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "organ I instancji", "organ konserwatorski") z [...] marca 2020 r., znak [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią hotelową i garażem podziemnym na dz. nr [...] wraz z drogami wewnętrznymi na dz. nr [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Z akt sprawy wynika poniższy stan faktyczny i prawny.
W wyniku rozpoznania wniosku organu prowadzącego postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy - Prezydenta Miasta [...], na rzecz Kart sp. z o.o., organ I instancji, na podstawie art. 61 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), art. 89 pkt 2 i art. 91 ust. 4 pkt 4 i 9 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2871 oraz ) w związku z art. 106 § 5 k.p.a. odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji wyżej opisanej.
Organ konserwatorski wskazał, że obszar inwestycji zlokalizowany jest w obrębie układu urbanistycznego oraz zespołu zabudowy IV dzielnicy katastralnej miasta K. "[...]", wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją z [...] października 2015 r. oraz na obszarze uznanym za pomnik historii "[...] - historyczny zespół miasta" zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 8 września 1994 r. Planowana inwestycja stanowi radyklaną i niemożliwą do akceptacji ingerencję w historyczny układ dawnej jurydyki [...], obecnie wchodzącej w chroniony prawem obszar Pomnika Historii, strefy buforowej Starego Miasta wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Organ konserwatorski stwierdził, że z uwagi na wysoce prawdopodobną możliwość natrafienia na relikty archeologiczne (warsztatów rzemieślniczych m.in. garncarskich, garbarskich oraz młynów usytuowanych niegdyś przy tzw. "[...]", przekopie przebiegającym na tyłach nieruchomości wzdłuż ulicy [...]) prowadzenie głębokich wykopów na tym obszarze jest ostatecznością, stąd lokalizowanie wielopiętrowych garaży podziemnych jest niedopuszczalne. Podniósł, że historyczna zabudowa dzielnicy kształtowana była w oparciu o średniowieczny układ dróg, a potem ulic, w konsekwencji tworząc charakterystyczny układ kwartałowy - zabudowę przyuliczną z zamkniętymi wewnętrznymi enklawami, wykorzystywanymi do uprawy roślin, następnie stopniowo przekształcanymi w ogrody, w których pojawiały się zabudowania gospodarcze, czasem boczne i tylne oficyny, zawsze jednak podporządkowane przyjętej zasadzie urbanistycznej, stąd skromniejsze formą i gabarytami. Zachwianie tej zasady stanowi wzniesiona w międzywojennym okresie przeskalowana, monumentalna zabudowa pierzei ulicy [...], której tylne oficyny wypełniły wewnętrzną przestrzeń działek. W narożniku kwartału, którego dotyczy inwestycja dużo ważniejszym, w ocenie organu, jest kontekst niskiej zabudowy dawnych zajazdów, o XVIII-wiecznej (a może i starszej) proweniencji (ul. [...] nr [...], [...], ul. [...]), które stanowią otoczenie dla niegdyś zielonej przestrzeni ogrodu śródblokowego. Ponadto, w części obecnego podworca zachowała się zabytkowa nawierzchnia - wapienny bruk, jak również relikty śródblokowego ogrodu na tyłach zabudowy od strony ul. [...] z niezwykle cennymi dla centrum miasta dorodnymi drzewami. Do wartości chronionych na omawianym terenie należą istniejące wnętrza urbanistyczne, osie, panoramy widokowe, intensywność zabudowy i zieleń komponowana. Lokalizacja nowych obiektów powinna zostać podporządkowana rewitalizacji oraz uczytelnieniu historycznej struktury funkcjonalno-przestrzennej oraz ekspozycji walorów układu przestrzennego i zespołu zabudowy. Przedstawione w projekcie parametry inwestycji nie respektują ww. zasad, w szczególności wskaźnik nowej zabudowy w przedziale od 56% do 62 % spowoduje praktycznie pełną zabudowę podworca, a w połączeniu z opuszczoną wysokością pomiędzy 18-20 m oznacza, że jego bryła będzie zdecydowanie przeskalowana w stosunku do istniejącej zabudowy. Zatem, organ I instancji, negatywnie ocenił ustalenia przedstawionego projektu decyzji wskazując, że zaproponowany zakres inwestycji ingeruje w istniejący obszar zabudowy i zaburza historyczny ład przestrzenny.
W wyniku rozpoznania zażalenia Spółki, Minister uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że dla terenu objętej postępowaniem działki gruntowej nr [...] wraz z drogami wewnętrznymi na dz. nr [...], [...], [...] obr. [...]przy ul. [...] w K., nie został opracowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym, określenie sposobu zagospodarowania o warunków zabudowy ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w przedmiotowej sprawie wynika z faktu, że objęte wnioskiem działki znajdują się na terenie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej. [...].
Minister podkreślił, że art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowi, że historyczny układ urbanistyczny jest to przestrzenne założenie miejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg. Natomiast, w przypadku wpisania do rejestru zabytków dodatkowo zespołu budowlanego (zlokalizowanego na obszarze objętego ochroną układu urbanistycznego) tj. powiązanej przestrzennie grupy budynków, przedmiotem ochrony jest ten zespół, który tworzą wchodzące w jego skład budynki.
Oznacza to, że na terenie wpisanego do rejestru zabytków "Układu urbanistycznego oraz zespołu zabudowy d. IV dzielnicy katastralnej [...] – [...]" ochronie i opiece podlegają m.in.: układ przestrzenny i krajobrazowy miasta, określony przez historyczne rozplanowanie placów i ulic, historyczny kształt i wielkość działek oraz ich sposób zagospodarowania, współzależność między zabudową, zielenią a otwartą przestrzenią a także zespoły zieleni komponowanej ora formy architektonicznie historycznych obiektów i zespołów zabudowy, współkształtujące ww. układ przestrzenny.
Organ odwoławczy podkreślił, że działka objęta wnioskiem - nr [...] obr. [...]przy ul. [...] w K. - położona jest w głębi kwartału ograniczonego ul. [...], [...] i [...]. Dostęp do niej z ul. [...] prowadzi przez działki drogowe nr [...], [...], [...]. Dotychczasowy sposób zagospodarowania tego kwartału stanowi świadectwo przemian urbanistycznych, które przez wieki zaszły na tym terenie. Zasada urbanistyczna charakterystyczna dla kwartałów zabudowy dzielnicy Piaski to zabudowa przyuliczna z zamkniętymi wewnętrznymi enklawami, wykorzystywanymi do uprawy roślin, a potem stopniowo przekształcanymi w ogrody, w których pojawiały się zabudowania gospodarcze, czasem boczne i tylne oficyny o formach i gabarytach skromniejszych od zabudowy w pierzejach ulic. Przy czym, wzniesiona w międzywojennym okresie dużo wyższa zabudowa pierzei ulicy [...], której równie wysokie tylne oficyny wypełniły wewnętrzną przestrzeń działek.
Dalej Minister podniósł, że oceniając, czy prowadzenie wnioskowanych robót budowlanych jest dopuszczalne ze względów konserwatorskich, organ konserwatorski kieruje się ogólną zasadą, unormowaną w art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którą ochrona zabytków polega m. in. na zapobieganiu przez organy administracji publicznej zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku. Minister podniósł, że przyczyną odmowy uzgodnienia przez organ I instancji przedmiotowej inwestycji, obejmującej budowę garażu podziemnego, jest m.in. możliwość natrafienia na relikty archeologiczne. Zdaniem organu odwoławczego jest to niezrozumiałe, gdyż co do zasady, ochrona nawarstwień kulturowych na terenie układu orbanistcznego nie oznacza zakazu prowadzenia robót budowlanych, wymaga natomiast wykonania wyprzedzających badań archeologicznych. W ocenie Ministra głębokie wykopy wydają się mieć przede wszystkim wpływ na istniejący w obrębie podworca drzewostan. Wątpliwości organu odwoławczego budzi ponadto wskazanie przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że wskaźnik nowej zabudowy działki [...] w przedziale od 56% do 62 % spowoduje praktycznie pełną zabudowę podworca. Nawet jeśli przekracza połowę jej powierzchnię trudno się zgodzić ze stwierdzeniem, że oznacza pełną zabudowę. Brak również wskazania, na jakiej części nieruchomości znajduje się wapienny bruk.
Zgodnie z argumentacją orzeczenia bryła nowego budynku przy wysokości pomiędzy 18-20 m będzie zdecydowanie przeskalowana w stosunku do istniejącej zabudowy. Za wzorzec wskazana została najniższa zabudowa 2-3 kondygnacyjna (ul. [...] nr [...], [...] ul. [...]). Istnienie tej zabudowy w pn. - zach, narożniku omawianego kwartału zabudowy nie budzi wątpliwości. Niemniej stanowienie przez nią otoczenia, dla niegdyś zielonej przestrzeni ogrodu śródblokowego, nie jest wystarczającym uzasadnieniem (przy zróżnicowanej wysokości budynków w tej części kwartału) do wyznaczania wysokości nowej zabudowy jedynie w kontekście jej wysokości.
Wobec powyższego, w ocenie Ministra, organ konserwatorski nie ustalił stanu faktycznego w badanej sprawie, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł R. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionując je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego (postępowania) mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 138 § 2 w zw. z art 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego, podczas gdy organ odwoławczy zaniechał wyjaśnienie w sposób wyczerpujący istniejącego stanu faktycznego sprawy oraz zebranego w niej materiału dowodowego, uznając przedwcześnie, iż w niniejszej sprawie pozostaje do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a organ ten nie jest w stanie go wyjaśnić na etapie postępowania odwoławczego;
2) art. 6 i art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez działanie organów administracyjnych z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i praworządności, takie poprzez działanie w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy publicznej;
3) art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.
Biorąc powyższe zarzuty pod uwagę R. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów oraz przytoczył stan faktyczny sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Sportu z [...] lutego 2021 r. uchylające postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] marca 2020 r. odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią hotelową i garażem podziemnym na dz. nr [...] wraz z drogami wewnętrznymi na dz. nr [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K." i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania.
Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o warunkach zabudowy, w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zatem, tryb wskazany w art. 106 k.p.a. będzie miał zastosowanie w sytuacji, w której przed podjęciem decyzji organ zwraca się o wyrażenie stanowiska do innego organu administracji publicznej.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wynik postępowania uzgodnieniowego ma charakter wiążący dla organu orzekającego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Co za tym idzie, może mieć on decydujący wpływ na końcowe rozstrzygnięcie podjęte w postępowaniu głównym. Wszczęcie postępowania uzgodnieniowego następuje na wniosek organu wydającego decyzję. Organ występuje o dokonanie uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem inwestora i przekazuje projekt decyzji o warunkach zabudowy.
Zauważyć należy, że uzgodnienie aktu polega na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego rozstrzygnięcia, które wojewódzki konserwator zabytków zobowiązany jest - jako organ uzgadniający - ocenić przez pryzmat regulacji prawnych dotyczących ochrony zabytków.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 w zw. z pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zabytkiem nieruchomym jest nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Z kolei stosownie do art. 3 pkt 12 ww. ustawy historyczny układ urbanistyczny to przestrzenne założenie miejskie zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące, w szczególności układami urbanistycznymi i zespołami budowlanymi.
Z ustaleń organów wynika, że planowana inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią hotelową i garażem podziemnym na dz. nr [...] wraz z drogami wewnętrznymi na dz. nr [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. - zlokalizowana jest na terenie układu urbanistycznego oraz zespołu zabudowy IV dzielnicy katastralnej miasta [...] "[...]", wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją z [...] października 2015 r. oraz na obszarze uznanym za pomnik historii "[...] - historyczny zespół miasta" zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 8 września 1994 r.
W przedłożonym do uzgodnienia projekcie decyzji nr [...] ustalono następujące wymagania wynikające z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
– nieprzekraczalna linia zabudowy na przedłużeniu elewacji od strony ul. [...] budynku na dz. nr [...] obr. [...] (oficyna tylna ul. [...]);
– wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki [...] – w przedziale 59% do 62%, udział powierzchni biologicznie czynnej nie mniej niż 20%;
– szerokość elewacji frontowej (w obrysie ścian zewnętrznych od strony ul. [...]) od 16 do 24 m;
– wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej dla attyki od 2,2 do 6,5 m, nie wyżej niż 227,4 m n.p.m.; dla kalenicy od 18 do 20 m, nie wyżej niż 227,4 m n.p.m.
– dach płaski o nachyleniu połaci dachowych 0-12°, nieprzekraczający wysokości attyki, dla dachu spadzistego kąt nachylenia połaci dachowych 20-32°, wysokość kalenicy głównej zgodnie z ww. ustaleniami, kierunek głównej kalenicy równoległy, prostopadły do ul. [...]; doświetlenie poddasza: lukarny nad połaciami dachu o kącie nachylenia połaci min. 30°, facjaty, okna połaciowe, dopuszczono możliwość stosowania dachów płaskich jako tarasu.
Ponadto ustalono: realizację infrastruktury komunikacyjnej na terenie inwestycji, ograniczenie niwelacji terenu do niezbędnego minimum; nowa zabudowa, jako układ funkcjonalny i przestrzenny oraz rozwiązania techniczne i materiałowe elementów budowlanych winny być projektowane i wykonane w sposób odpowiadający wynikającym z lokalizacji, z dbałością o wysoki standard i jakość architektoniczną; zalecono zastosowanie detali architektonicznych występujących w sąsiednich historycznych budynkach jako twórczą ich interpretację (cokoły boniowania, gzymsy, opaski, balustrady), rodzaj i kolor wykończenia elewacji: tynki, szlachetne okładziny przeszklenia, kolorystyka ścian w odcieni bieli, szarość barw pastelowych, kolorystyka całego obiektu niekontrastująca z kolorystyką sąsiedniej zabudowy, rodzaj i kolor pokrycia dachu - różne materiały i elementy, w ciemnych kolorach czerwieni, brązu, szarości dopuszcza się przeszklenia dachu, wyklucza się stosowanie agresywnych elementów architektonicznych i instalacji wystających ponad ustalony maksymalny gabaryt budynku.
Uzgodnienia dokonywane przez organy konserwatorskie w trybie art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, mają charakter uznania administracyjnego. Zdaniem Sądu, Minister jako organ odwoławczy, zasadnie przyjął, że na tym etapie postępowania zaistniały podstawy do uchylenia postanowienia organu konserwatorskiego I instancji, celem wyjaśnienia wskazanych kwestii, tym samym odmowa uzgodnienia przedstawionego projektu decyzji o warunkach zabudowy, była przedwczesna.
Zgodzić należy się z organem I instancji, że planowana inwestycja stanowi dużą ingerencję w historyczny układ dawnej jurydyki [...], obecnie wchodzącej w chroniony prawem obszar dawnej dzielnicy [...], nie mniej jednak zajmując stanowisko odmowne w kwestii ustalenia warunków zabudowy, organ ten winien wypowiedzieć się jednoznacznie (a nie przypuszczalnie) o przeszkodach prawnych i faktycznych zamierzonej inwestycji - w kontekście przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
I tak organ konserwatorski stwierdził, że w ramach tej inwestycji lokalizowanie wielopiętrowych garaży podziemnych uważa się za niedopuszczalne "z uwagi na wysoce prawdopodobną możliwość natrafienia na relikty archeologiczne". Rację ma więc organ odwoławczy, że ochrona nawarstwień kulturowych nie oznacza całkowitego zakazu prowadzenia robót budowlanych. W takiej sytuacji wymagane jest natomiast wykonanie wcześniejszych badań archeologicznych. Zresztą, skoro organ I instancji stwierdził, że "prowadzenie głębokich wykopów na tym obszarze jest ostatecznością", należy wywieść wniosek, że ewentualności takiej nie wykluczył sam organ.
Następnie organ konserwatorski wskazał, że przedstawione w projekcie decyzji parametry dla sposobu kształtowania architektury w tym miejscu, w żaden sposób nie respektują zapisów decyzji o wpisie do rejestru zabytków, która podkreśla przedmiot ochrony, do którego należą: istniejące wnętrza urbanistyczne, osie, panoramy widokowe, intensywność zabudowy, zieleń komponowana. W treści wpisu zaznaczono ponadto: że lokalizacja nowych obiektów ma być podporządkowana rewitalizacji oraz uczytelnieniu historycznej struktury funkcjonalno-przestrzennej a dalej ekspozycji zabytkowych walorów układu przestrzennego i zespołu zabudowy. Zdaniem organu konserwatorskiego wskaźnik nowej zabudowy do powierzchni działki w przedziale od 56 % do 62 % spowoduje praktycznie pełną zabudowę historycznie ukształtowanego podworca. W konsekwencji Sąd przychyla się do stanowiska Ministra, że takie nieostre sformułowanie organu z uwzględnieniem ww. wskaźnika zabudowy nie oznacza pełnej zabudowy i nie wyjaśnia jednoznacznie stanowiska organu w kontekście kolizji z wpisem w rejestrze zabytków, gdzie mowa jest o tym, że lokalizacja nowych obiektów ma być podporządkowana uczytelnieniu historycznej struktury.
Dalej organ I instancji stwierdził, że wprowadza się w przestrzeń niekoniecznie pożądaną w tym miejscu bryłę (o wysokości pomiędzy 18 m - 20 m), która zdecydowanie jest przeskalowana w stosunku do istniejącej zabudowy. Tutaj Minister zaznaczył, że za wzorzec wskazana została najniższa zabudowa 2-3 kondygnacyjna (ul. [...] nr [...], [...], ul. [...]). W tym zakresie Sąd podziela stanowiska organu odwoławczego, że przy zróżnicowanej wysokości budynków w tej części kwartału, takie uzasadnienie organu konserwatorskiego nie jest wystarczające.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, Minister prawidłowo uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji jako wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, nie przesądzając jednak o treści przyszłego aktu. Nakazał bowiem, ocenić dopuszczalność ustaleń uzgadnianego projektu decyzji biorąc pod uwagę wyżej opisane zastrzeżenia organu odwoławczego.
W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym - art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI