VII SA/Wa 851/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-07-31
NSAbudowlaneŚredniawsa
inwestycja drogowadroga wojewódzkazezwolenie na realizacjęprojekt budowlanypodział nieruchomościWSA Warszawaspecustawa drogowanaruszenie prawanieistniejące działki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w części decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej z powodu błędnego uwzględnienia nieistniejących działek ewidencyjnych.

Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia nowego zapisu usytuowania obiektu oraz w części ustalającej nową tabelę nieruchomości podlegających podziałowi. Powodem uchylenia było uwzględnienie przez organ odwoławczy nieistniejących działek ewidencyjnych, co stanowiło naruszenie przepisów specustawy drogowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia nowego zapisu usytuowania obiektu (drogi) oraz w części ustalającej nową tabelę nieruchomości podlegających podziałowi. Głównym powodem uchylenia było stwierdzenie, że organ odwoławczy, mimo posiadanej wiedzy o zmianie stanu prawnego działek ewidencyjnych, dokonał rozstrzygnięcia w oparciu o nieistniejące działki, co naruszało przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W pozostałym zakresie skargi zostały oddalone. Sąd podkreślił, że interes prawny skarżących ogranicza się do części decyzji dotyczącej ich nieruchomości, a kwestie takie jak wpływ inwestycji na działalność gospodarczą czy dostęp do drogi publicznej, jeśli nie wynikają bezpośrednio z przepisów specustawy, mogą być dochodzone przed sądem powszechnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy naruszył prawo, wydając rozstrzygnięcie w oparciu o nieistniejące działki ewidencyjne, co stanowiło naruszenie przepisów specustawy drogowej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, mimo posiadania wiedzy o zmianach w ewidencji gruntów i podziale działek, dokonał rozstrzygnięcia w oparciu o nieistniejące numery ewidencyjne, co uniemożliwiło ujawnienie stanu faktycznego i prawnego w księgach wieczystych i katastrze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

specustawa drogowa art. 11a § 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 11f

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 17 § 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 5 § 1

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 32 § 1

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 35 § 1

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 39 § 2

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 39 § 3

Ustawa Prawo budowlane

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 40 § 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 40 § 3

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

g.n. art. 2 § 11

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

g.n. art. 99

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

g.n. art. 120

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Prawo wodne art. 9 § 1

Ustawa Prawo wodne

ustawa o środowisku art. 72 § 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 9 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył prawo, wydając rozstrzygnięcie w oparciu o nieistniejące działki ewidencyjne. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie może obejmować nieruchomości, dla których nie wydano decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące braku dostępu do drogi publicznej dla niektórych nieruchomości. Zarzuty dotyczące wpływu inwestycji na działalność gospodarczą. Zarzuty dotyczące braku uwzględnienia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Godne uwagi sformułowania

uchyla pkt I zaskarżonej decyzji w części dotyczącej orzeczenia o nowym zapisie usytuowania obiektu uchyla pkt II zaskarżonej decyzji w części ustalającej nową tabelę przedstawiającą nieruchomości podlegające podziałowi uchyla zaskarżoną decyzję w części określonej w pkt I i II wyroku usankcjonował fikcyjny stan faktyczny i prawny interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Daria Gawlak - Nowakowska

członek

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy drogowej dotyczących podziału nieruchomości i uwzględniania stanu prawnego działek w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego uwzględnienia nieistniejących działek w decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne ustalenie stanu prawnego nieruchomości w postępowaniach administracyjnych, a błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Pokazuje też ograniczenia interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Błąd w numeracji działek doprowadził do uchylenia decyzji o budowie drogi.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 851/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 339/13 - Wyrok NSA z 2014-02-25
Skarżony organ
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r. sprawy ze skarg M. L., K. K., P. K., W. K., B. S., J. Ł., K. G., A. K., A. J., S. K., U. S., J. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...]lutego 2012 r., znak: [...]w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej I. uchyla pkt I zaskarżonej decyzji w części dotyczącej orzeczenia o nowym zapisie usytuowania obiektu – drogi – Dzielnica [...] W. w zakresie działek ewidencyjnych nr [...] (po podziale [...],[...]) oraz działki [...] z obrębu [...]; II. uchyla pkt II zaskarżonej decyzji w części ustalającej nową tabelę przedstawiającą nieruchomości podlegające podziałowi w zakresie działki o numerze ewidencyjnym [...] (po podziale [...],[...]); III. w pozostałym zakresie skargi oddala; IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt I i II wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; V. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej solidarnie na rzecz U. S., J. S. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
VII SA/Wa 851/12
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją Nr [...]z dnia [...] listopada 2010r., działając na podstawie art. 11a ust 1, 11f i art. 17 ust 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz.U z 2008r.,Nr 193,poz.1194 z póź.zm.), po rozpatrzeniu wniosku Miasta W. reprezentowanego Prezydenta W.- zatwierdził projekt budowlany i udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: budowa drogi wojewódzkiej nr [...] w ciągu ulic [...]-[...] na odcinku: węzeł [...]-granica miasta (km 0+000 - km 4+820,93) - Etap I (od ul. [...] do skrzyżowania ulic [...]-[...]- przez [...]) - kategoria obiektów budowlanych XXV, XXVI, XXVIII.
Numery ewidencyjne działek usytuowania obiektu - drogi (w nawiasach - numery działek po podziale; tłustym drukiem - numery działek przeznaczone pod inwestycję):
Dzielnica [...] W.
obręb [...] - dz. nr: [...],[...],[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...], [...],[...] ([...],[...]), [...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]
Dzielnica [...]W.
obręb [...]-dz. nr: [...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...],[...] ([...],[...]), obręb [...] - dz. nr: [...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...][...],[...]),[...]([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...])[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...][...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
obręb [...] - dz. nr: [...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]), Dzielnica [...] W. obręb [...]. dz. nr [...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...]
obręb [...]. dz. nr: [...] ([...],[...]),[...],[...],[...], [...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),
obręb [...], dz. nr: [...] ([...],[...]),[...],[...],[...]([...],[...]),[...] ([...],[...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...] ([...], [...]), [...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...] ([...],[...]),[...],[...],[...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]
obręb [...], dz. nr: [...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...][...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...],[...],[...] ([...],[...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...],[...][...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...],[...],[...]
Organ zatwierdził także na potrzeby powyższej inwestycji podział nieruchomości w tym działek: z obrębu [...] nr ew.
[...] ( po podziale [...]i [...]) oraz działki [...] ( po podziale [...]i [...]) stanowiących własność K. G., [...] ( po podziale [...]i [...]) stanowiącej własność K. K., [...] ( po podziale [...]i [...]),[...] ( po podziale [...]i [...]) , [...] ( po podziale [...]i [...]) stanowiących współwłasność K. K., P. K. oraz W. K., [...] ( po podziale [...]i [...]) stanowiącej własność M. L. i D. L.,
Z obrębu [...]działki nr ew.
[...] ( po podziale [...]i [...]) stanowiącą własność K. S., [...] ( po podziale [...]i [...]) stanowiącej własność K. S. oraz J. S. oraz [...] ( po podziale [...]i [...]) stanowiącej współwłasność J. N. i K. S..
Organ wskazał działki, które w całości przeszły pod inwestycję i wyjaśnił ,iż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości - art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r.. Nr 193, poz. 1194 ze zm.).
Nadto organ ustalił obowiązek dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu oraz przebudowy dróg innych kategorii i zezwolił na wykonanie powyższego obowiązku na konkretnych nieruchomościach. Jednocześnie wskazał, iż działki przeznaczone pod przebudowę urządzeń infrastruktury technicznej, nie wchodzą w skład projektowanego pasa drogowego, jednakże przedmiotową decyzją ograniczył na rzecz inwestora sposób korzystania z tych nieruchomości.
Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał miedzy innymi, iż budowana droga wojewódzka nr [...] (ciąg ulic [...]-[...]) posiada ponadlokalną funkcję. Stanowi element tzw. Obwodnicy W. i jest jednym z ważniejszych wjazdów do miasta w tym rejonie. Droga ta stanowi kontynuację Trasy [...] (droga klasy GP), którą zrealizowano do węzła [...], a obecnie trwa budowa węzła [...]do ul. [...], czyli do granicy z przedmiotową inwestycją. Realizacja I etapu inwestycji przewidziana została w latach 2010-2012 natomiast II etapu po roku 2013. Środki zarezerwowane w obecnie obowiązującym Wieloletnim Programie Inwestycyjnym W. na lata 2010-2014 zapewniają finansowanie wykonania dokumentacji projektowej, wypłaty odszkodowań za nieruchomości objęte terenem inwestycji oraz wykonanie robót budowlanych dla I etapu inwestycji.
Pilna potrzeba realizacji tej inwestycji wynika również z awaryjnego stanu wiaduktów i złych warunków ruchu, które są spowodowane wyczerpaniem przepustowości na odcinku ul. [...]oraz w rejonie skrzyżowania ul. [...]z ul. [...]. Jej parametry są dalece niewystarczające dla obecnego ruchu, a wykonane prognozy wskazują dalszy znaczący jego wzrost. Ponadto postępujące zagęszczenie zabudowy i rozbudowa infrastruktury m.in. na terenach przyległych do odcinka drogi wojewódzkiej nr [...]przebiegającego między miejscowościami M., Z. oraz Z. już obecnie spowodowało na tyle istotny wzrost ruchu, że zagraża to paraliżem komunikacyjnym.
Szybką realizację inwestycji uzasadniają także wyniki raportu o oddziaływaniu na środowisko, który stanowił załącznik do materiałów w oparciu o które Prezydent W. w dn. [...].02.2008r., wydał decyzję nr [...]o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie drogi publicznej o nawierzchni utwardzonej tj. modernizacji ciągu ulicy [...]-[...], na odcinku od węzła [...]do granicy miasta w W. (km 0+000 - km 4+818,00). Wynika z nich, że w chwili obecnej normy dotyczące klimatu akustycznego w otoczeniu drogi są w znacznym stopniu przekroczone. Doprowadzenie ich do poziomu określonego za dopuszczalny możliwe jest jedynie przez realizację planowanej obecnie inwestycji.
Reasumując organ stwierdził, że istnieje konieczność spełnienia ważnego interesu społecznego poprzez szybką realizację głównego celu zamierzenia inwestycyjnego, poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego, ograniczenie negatywnego oddziaływania ruchu drogowego na środowisko, zapewnienia możliwości w zakresie rozpoczęcia realizacji przedsięwzięcia w roku 2010.
Organ wyjaśnił, iż całe postępowanie administracyjne zakończone przedmiotową decyzją Wojewoda prowadził zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.). W toku postępowania dokonano sprawdzeń wniosku pod względem formalno-prawnym oraz materialno-prawnym. W tym zakresie stwierdzono spełnienie przez wnioskodawcę ustawowych obowiązków.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lutego 2012r., po rozpoznaniu odwołań S. K., K. K., P. K., W. K., U. S., J. S., J. N., M. P., T. P., K. G. oraz M. L., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa:
I. Uchylił zapis znajdujący się na stronie 1 zaskarżonej decyzji wiersze od 26 do 31 zawierający numery ewidencyjne działek usytuowania obiektu - drogi - Dzielnica [...] W.(w nawiasach - numery działek po podziale; tłustym drukiem - numery działek przeznaczone pod inwestycję):
"obręb [...] - dz. nr: [...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...]
([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...]([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),
[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],
[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),
[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]", oraz zapis znajdujący się na stronie 2 zaskarżonej decyzji wiersze od 1 do 9 zawierający numery ewidencyjne działek usytuowania obiektu - drogi - Dzielnica [...] W.(w nawiasach - numery działek po podziale; tłustym drukiem - numery działek przeznaczone pod inwestycję):
"obręb [...], dz. nr: [...] ([...],[...]),[...],[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...] ([...],[...]),[...],
[...],[...],[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],
[...],[...],[...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...],[...]"
i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowych zapisów: ..obręb [...] - dz. nr: [...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],
[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...],
[...],[...],[...]", oraz
"obręb [...], dz. nr: [...] ([...],[...]),[...],[...],[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...],
[...]),[...] ([...],[...]),[...], [...]([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...] ([...],[...]),[...],
[...],[...],[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],[...] ([...],[...]),[...],[...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...],[...]¸[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]".
II. Uchylił tabelę znajdującą się na stronach od 2 do 5 zaskarżonej decyzji, określającej nieruchomości, podlegające podziałowi i orzekł w to miejsce poprzez ustalenie nowej tabeli przedstawiającej nieruchomości podlegające podziałowi,
III. Uchylił załącznik nr 1 tj. mapę zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości stanowiącej integralną część zaskarżonej decyzji, w zakresie w jakim dotyczy on podziału działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]oraz nr [...]" i zatwierdził w to miejsce załącznik 1a tj. mapę zawierającą projekt podziału działki nr [...] ([...]i [...]) i załącznik 1b tj. mapę zawierająca projekt podziału działki [...] (
[...] i [...]), stanowiące integralna część decyzji,
IV. Zmienił załącznik nr 2, stanowiący integralną część zaskarżonej decyzji Wojewody [...], arkusz 1 części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, tom 2/05 przebudowa sieci wodociągowej, tom 2.07.01 przebudowa urządzeń elektroenergetycznych, tom 2: projekt architektoniczno-budowlany 08 przebudowa urządzeń telekomunikacyjnych tom 2/09 przebudowa i zabezpieczenia kanalizacji sanitarnej, w zakresie w jakim dotyczy on działek nr [...]oraz nr [...], obręb [...], w ten sposób, że zatwierdził, jako integralną część ww. załącznika:
- nowy załącznik nr 2a, stanowiący arkusz 1 części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu,
- nowy załącznik nr 2ab, stanowiący tom 2/05 Przebudowa sieci wodociągowej, 2/05/01 budowa przyłącza wodociągowego do działki nr [...],
- nowy załącznik nr 2ac, stanowiący tom 2: projekt architektoniczno-budowlany 07. Energetyka przyłącze energetyczne do posesji na działce nr [...], obręb [...],
- nowy załącznik nr 2ad, stanowiący tom 2: projekt architektoniczno-budowlany 08. Przebudowa urządzeń telekomunikacyjnych przyłącze telekomunikacyjne do posesji na działce nr [...], obręb [...],
- nowy załącznik nr 2ae, stanowiący tom 2/09/01 przebudowa i zabezpieczenie kanalizacji sanitarnej, budowa przyłącza kanalizacyjnego do działki nr [...], obręb [...],
w zakresie w jakim dotyczą one działek nr [...]oraz [...], obręb [...].
V. Zmienił załącznik nr 2 stanowiący integralną część zaskarżonej decyzji Wojewody [...], w zakresie, w jakim dotyczy on działek nr [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...] oraz działek nr [...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...], w ten sposób, że zatwierdził jako integralną część ww. Z
ałącznika nowy załącznik nr 2b, zawierający projekt budowlany rozwiązania zamiennego obsługi komunikacyjnej obszaru ograniczonego ulicami [...],[...],[...],[...], w zakresie ww. działek z wyłączeniem działek
nr [...],[...],[...],[...]oraz [...], obręb [...].
VI.Uchylił tabelę nr 2 "Lokalizacja i wysokość ekranów posadowionych na gruncie" znajdującą się na stronach od 8 do 9 tomu 2: projekt architektoniczno-budowlany 11. Ochrona akustyczna i orzekł w to miejsce, poprzez
zatwierdzenie nowej tabeli przedstawiającej lokalizację i wysokość ekranów akustycznych posadowionych na gruncie, stanowiącej załącznik nr 2c
niniejszej decyzji.
VI. Zmienił zapis znajdujący się na stronie 8 zaskarżonej decyzji w pkt 81 tabeli określającej działki w całości wchodzące pod inwestycję, dotyczący działki nr
[...], obręb [...], poprzez jego wykreślenie.
VIII. Uchylił zapis znajdujący się w pkt 4 na stronie 15 zaskarżonej decyzji:
"Linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawiono linią ciągłą koloru
zielonego na poświadczonej za zgodność z oryginałem przez uprawnionego geodetę kopii mapy zasadniczej do celów projektowych w skali 1:500. Przedmiotowa mapa stanowi część graficzną projektu zagospodarowania (element projektu budowlanego) zatwierdzonego niniejszą decyzją"
i orzekł w to miejsce, poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowego zapisu: "Linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawiono linią ciągłą koloru
zielonego na arkuszu 1 i 2 mapy stanowiącej część rysunkową projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego załącznik nr 2 zaskarżonej decyzji
oraz na arkuszu 1 mapy stanowiącej część rysunkową projektu
zagospodarowania terenu, stanowiącej załącznik nr 2a niniejszej decyzji oraz
na mapie stanowiącej część rysunkową projektu zagospodarowania terenu projektu budowlanego rozwiązania zamiennego obsługi komunikacyjnej
obszaru ograniczonego ulicami [...],[...],[...], [...], stanowiącego załącznik nr 2b niniejszej decyzji.
IX. Uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 17 w pkt 7:
"Należy uwzględnić wszelkie warunki i normy wynikające z obowiązującego prawa budowlanego, ze szczególnym uwzględnieniem art. 5 ustawy z dnia 7
lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn.
zm.)", i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia,
nowego zapisu: "Inwestycję zaprojektowano stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.) w sposób zapewniający poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Inwestor zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu ustanowienie
na rzecz J. N. i U.S. służebności gruntowej na działkach nr [...] oraz nr [...] (powstałej w wyniku podziału działki o nr ew. [...]), będącej we władaniu Zarządu Dróg Miejskich w W., z uwagi na konieczność zapewnienia działce o nr ew. [...] (powstałej w wyniku podziału działki nr [...]), stanowiącej współwłasność J. N. i U. S., dostępu do drogi publicznej".
Ponadto inwestor zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu udostępnienie oraz możliwość korzystania, zgodnie z przeznaczeniem, ze zbiornika bezodpływowego, znajdującego się na działce nr [...] (po podziale działka nr [...]), na rzecz Pana K. K., P. W. K. oraz
Pana P. K..
X. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż przedłożony przez inwestora wniosek o zezwolenie na realizacje inwestycji drogowej, że jest kompletny, tj. zawiera wszystkie elementy wskazane w przepisach specustawy.
Przed złożeniem wniosku inwestor, zgodnie z art. 11 b ust. 1 ustawy, uzyskał opinie właściwych miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta), tj.:
-opinię Zarządu Województwa [...]z dnia [...] maja 2009 r., znak:
[...],
-opinię Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...],
Do wniosku załączono mapę w skali 1:500, na której przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Nadto inwestor załączył także analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty
podziału nieruchomości oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu.
Do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji
drogowej, inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w
art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Przedmiotowy projekt budowlany, w części, w jakiej zatwierdzony jest
niniejszą decyzją jest zgodny z decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na
przebudowie drogi publicznej o nawierzchni utwardzonej tj. modernizacji ciągu ulicy [...]-[...], na odcinku od węzła [...]do granicy miasta w W. (km 0+000 - km 4+818,00).
Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym organ II
instancji stwierdził, iż wydana decyzja w części określonej w pkt I niniejszej decyzji
nie odpowiada prawu, gdyż obejmuje swoim zakresem działkę o nr [...], obręb [...], która to nieruchomość nie została objęta decyzją środowiskową.
W wyniku uwzględnienia zarzutów K., W. i P. K. inwestor, pismem z dnia 13 października 2011 r., poinformował organ odwoławczy, iż istnieje możliwość zastosowania rozwiązania zamiennego w obszarze nieruchomości należących do skarżących poprzez zaniechanie budowy ulicy [...]. Wobec powyższego Minister Infrastruktury zobowiązał inwestora do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji, uwzględniającej zmiany, które wskazał inwestor.
Na podstawie uzyskanych dokumentów Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej orzekł o uchyleniu w części decyzji organu I instancji w
zakresie zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji na działce nr [...]
należącej do skarżących W. K., P. K. oraz K. K., na działce nr [...], należącej do I. P., na działce nr [...]należącej do I. D., M. P., na działce nr [...]oraz nr [...], jako zbędnych dla realizacji ww. przedsięwzięcia. W związku z powyższym organ odwoławczy zatwierdził załącznik nr 2b, stanowiący projekt budowlany rozwiązania zamiennego obsługi komunikacyjnej obszaru ograniczonego ulicami [...],[...],[...],[...], w zakresie działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...]oraz działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], zatwierdził nowe linie rozgraniczające teren
inwestycji, przedstawione na załączniku nr 2b niniejszej decyzji, a także uchylił załącznik nr 1 stanowiący integralną część zaskarżonej decyzji, w zakresie w jakim dotyczy on podziału działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]oraz nr [...]i zatwierdził w to miejsce załącznik nr la zawierający projekt podziału działki
nr [...] ([...]i [...]) i lb zawierający projekt podziału działki nr [...] ([...]i [...]), stanowiące integralną część niniejszej decyzji.
Uwzględniając zarzuty U. i J. S. dotyczące nie zaprojektowania mediów do działki nr [...]a także zarzuty dotyczące długości
ekranu akustycznego 1L na działkach nr [...]i [...], organ odwoławczy zatwierdził załącznik nr 2a stanowiący arkusz 1 części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, a także załącznik nr 2ab, stanowiący tom 2/05 Przebudowa sieci
wodociągowej 2/05/01 budowa przyłącza wodociągowego do działki nr [...], załącznik nr 2ac, stanowiący tom 2: projekt architektoniczno-budowlany 07. Energetyka przyłącze energetyczne do posesji na działce nr [...], obręb [...], załącznik nr 2ad, stanowiący tom 2: projekt architektoniczno-budowlany 08.
Przebudowa urządzeń telekomunikacyjnych przyłącze telekomunikacyjne do posesji na działce nr [...], obręb [...], a także załącznik nr 2ae, stanowiący tom 2/09/01 przebudowa i zabezpieczenie kanalizacji sanitarnej, budowa przyłącza kanalizacyjnego do działki nr [...], obręb [...], w zakresie w jakim dotyczą one działek nr [...] oraz [...], obręb [...]oraz zatwierdził, w miejsce uchylonej tabeli
nr 2 "Lokalizacja i wysokość ekranów posadowionych na gruncie" znajdującej się na stronach od 8 do 9 tomu 2: projekt architektoniczno-budowlany 11. Ochrona akustyczna, załącznik nr 2c, przedstawiający lokalizację i wysokość ekranów akustycznych posadowionych na gruncie, gdzie zmodyfikowano długość ekranu akustycznego 1L do długości w km 0+372, zgodnie z zapisami decyzji
środowiskowej.
Odnosząc się do zarzutów S. K. stwierdził organ , iż nieruchomość należąca do skarżącego jest niezbędna dla celów realizacji
inwestycji, ponieważ z analizy akustycznej przeprowadzonej w toku postępowania o wydanie decyzji środowiskowej wynikało, iż poziom hałasu mierzonego na elewacji budynku, nawet po zastosowaniu ekranów akustycznych będzie przekroczony i w związku z tym inwestor zdecydował się objąć inwestycją całą nieruchomość skarżącego. Ponadto, raport oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko przewidywał rozbiórkę budynku znajdującego się na działce skarżącego. Nadto zgodnie z zatwierdzonym zaskarżoną decyzją projektem budowlanym, na działce skarżącego zaprojektowany został chodnik, będący częścią drogi, a także przewidziano przebudowę telekomunikacji kablowej.
W zakresie dostępu do drogi publicznej do działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), należącej m.in. do U.S., w pkt IX decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zobowiązał inwestora do zapewnienia takiego dostępu poprzez podjęcie działań zmierzających do
ustanowienia odpowiedniej służebności gruntowej, która umożliwi dostęp do drogi publicznej dla działki nr [...].
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia 31
stycznia 2012 r., wezwał inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego o projekt sieci monitoringu, co inwestor uczynił przesyłając brakujący dokument przy piśmie z dnia 1 lutego 2012 r. i co stanowi o uczynieniu zadość wymaganiu określonemu w
pkt 3.7 decyzji środowiskowej.
Jednocześnie organ nie uwzględnił zarzutu dotyczącego nieaktualnego stanu prawnego nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...]oraz [...], a także zarzutu naruszenia art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez nie naniesienie zmian wynikających z decyzji Wojewody [...]z dnia [...]grudnia 1997 r. nr [...], stwierdzającej nieważność decyzji wywłaszczeniowej z
dnia [...] kwietnia 1977 r., w zakresie zgłaszania właściwemu staroście wszelkich
zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków bowiem uznał, iż obowiązek
ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków,
wynikających z decyzji właściwych organów. Wskazał także, że na dzień złożenia wniosku przez inwestora, w ewidencji gruntów i budynków figurowały działki o nr
[...]oraz [...]. Zgodnie z tym wnioskiem obie działki zostały w części wskazane pod inwestycję i z racji tego sporządzono dla tych nieruchomości projekty podziału, które zostały zatwierdzone zaskarżoną decyzją zaś inwestor wniósł o
rozstrzygnięcie postępowania odwoławczego w oparciu o dokumentację
pozostającą w dyspozycji organu.
Odnosząc się do zarzutu U. S., dotyczącego braku dostępu
do drogi publicznej, stwierdził organ, iż w decyzji organ odwoławczy zobowiązał inwestora do podjęcia działań mających na celu ustanowienie służebności
gruntowej na działkach nr [...]oraz nr [...], umożliwiającej dostęp do drogi publicznej dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], będącej współwłasnością skarżącej.
Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego braku zaprojektowania mediów
do działek nr [...],[...]oraz [...]organ wyjaśnił, że w niniejszej decyzji
uwzględnił część zarzutów skarżących dotyczących doprowadzenia przyłączy wodnych, kanalizacyjnych, energetycznych oraz telekomunikacyjnych do działki nr [...]. Stwierdził także, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy ustalił, iż działka nr [...]wyposażona była w ww. przyłącza. Natomiast działka nr [...], zdaniem organu odwoławczego nie była wyposażona w żadne przyłącza, natomiast fakt istnienia podziemnej sieci uzbrojenia terenu nie
może być podstawą do żądania zaprojektowania przyłączy do takiej sieci.
Wyjaśnienia skarżących opisane w ich pismach z dnia 26 stycznia i 10 lutego 2012
r. dotyczące faktu istnienia skrzynki prądowej oraz przyłączy do działki nr [...]nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.
Zdaniem organu zarówno wniosek inwestora, postępowanie
przeprowadzone przez organ I instancji, jak i zaskarżona decyzja Wojewody [...]Nr [...]z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...], w zakresie, w jakim została utrzymana w mocy decyzją Ministra, nie naruszają prawa.
Skargi na powyższą decyzję wnieśli:
B. S. i J. Ł.- współwłaściciele działki nr ew. [...]z
obrębu [...], którzy kwestionują pkt VII zaskarżonej decyzji w zakresie
wyłączenia działki nr ew. [...] spod nieruchomości objętych inwestycją pomimo rozpoczęcia na niej robót budowlanych na skutek nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności.
S. K.- właściciel nieruchomości dz.ew [...], zarzucając, iż powyższa działka nie była objęta decyzją Prezydenta W. z dnia [...]
lutego 2008 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia co narusza art. 11 d ust 1
pkt 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Nadto skarżący zarzucił organom naruszenie art. 10 kpa bowiem został pozbawiony możliwości wglądu do
dokumentów z uwagi na zbyt krótki termin wyznaczony przez organ na dokonanie
tej czynności.
K. G.- właścicielka działki ew. [...]i [...], K. K., P.K. i W. K.- właściciele działek [...],[...],[...],[...], A. K. i A. J. wnieśli o rozpatrzenie sprawy dostępu działek do drogi publicznej, montażu ekranów akustycznych na odcinku ul. [...],które będą miały negatywny wpływ na prowadzoną działalność gospodarczą, zapewniania przyłączy mediów do działek stanowiących ich własność (odpowiednio powstałych po
podziale).
M. L.- współwłaściciel działki [...]zakwestionował bezprawne jego zdaniem pozbawienie go parkingu przy ul. [...], wadliwość decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, brak dostępu swojej nieruchomości do drogi publicznej ( ul. [...]), zaprojektowanie ekranów akustycznych.
U. S. i J S. –( działki [...],[...],[...],[...]) wnieśli o stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ja poprzedzająca zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa o którym mowa w art. 156 kpa.
Zaskarżonej decyzji zarzucili kwalifikowane naruszenie art. 7 i 77 kpa oraz 10 § 1
kpa a nadto art. 11ust 1 pkt 3,8,9 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez brak mapy podziałowej odzwierciedlającej faktyczny stan prawny nieruchomości,
brak pozytywnej opinii konserwatorskiej, brak pozytywnej opinii zarządcy
infrastruktury kolejowej, brak pozwolenia wodno-prawnego, brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przyjętego rozwiązania drogowego.
Skarżący nadto zarzucili naruszenia przepisów Prawa budowlanego tj. art. 5 ust 1 pkt 1 w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji wiaduktów WD-1,WD-3 oraz schodów
z wiaduktu WD-1 w odległości niezgodnej z przepisami, art. 5 ust 1 pkt 7 poprzez
brak ochrony obiektów wpisanych do rejestru zabytków, art. 5 ust 1 pkt 9 poprzez niezapewnienie dostępu do drogi publicznej, art. 32 ust 1 pkt 1 i 2 w zakresie braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na rozbiórkę wiaduktów WD-1 i WD-3, art. 35 ust 1 pkt 1, 2 i 3 Prawa budowlanego i art. 39 ust 2 i ust 3 taj ustawy poprzez brak zgody Generalnego Konserwatora Zabytków na rozbiórkę obiektu wpisanego do rejestru zabytków.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia
przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w
prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Za uzasadniony należy uznać zarzut skargi U. S. i J. S., dotyczący nie uwzględnienia przez organ odwoławczy zmiany stanu prawnego działek objętych inwestycją o nr ew. [...]oraz [...] ( po podziale [...]i [...]) i dokonania w decyzji podziału działek nieistniejących co stanowi
naruszenia art. 11 d ust 1 pkt 3 w związku z art. 12 ust 1 i 3 ustawy z dnia 10
kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
O ile racje ma organ odwoławczy, iż na dzień złożenia wniosku przez inwestora, w ewidencji gruntów i budynków figurowały działki o nr [...]oraz [...]i zgodnie z tym wnioskiem obie działki zostały w części wskazane pod inwestycję i z racji tego sporządzono dla tych nieruchomości projekty podziału, o tyle należy pokreślić, iż obowiązkiem organu odwoławczego , rozpoznającego sprawę merytorycznie, było uwzględnienie tych zmian w swoim rozstrzygnięciu nawet przy odmiennym stanowisku inwestora.
Jak wynika z wykazu zmian danych w ewidencji gruntów przyjętych na
podstawie art. 40 ust 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1999r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U Nr 100 z 2000r., poz.1088 ze zm.), do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20 października 2011r., działka o nr
ew. [...]z obrębu [...]została podzielona na działki o nr ew. [...]o pow.
0,0013 ha oraz działkę [...]o pow.0,0069 ha.
W dniu 1 grudnia 2011r. do tegoż zasobu przyjęto wykaz zmian , na podstawie którego dokonany został podział działki ew. nr [...]z obrębu [...]na działki ew.
nr [...]o pow. 0,0686 ha oraz działkę ew. [...]o pow. 0,0998ha.
Tymczasem organ odwoławczy posiadając wiedzę o zmianie stanu prawnego tych działek dokonał w pkt I decyzji orzeczenia o nowym zapisie usytuowania obiektu (
drogi) w zakresie nieistniejących działek ew. [...] ( po podziale [...][...])
oraz działki nr ew. [...], a w pkt II decyzji ustalił nową tabelę przedstawiającą nieruchomości podlegające podziałowi obejmującą działkę [...] (po podziale [...]
i [...]). Tym samym usankcjonował fikcyjny stan faktyczny i prawny , który nie
będzie możliwym do ujawnienia w ewidencji gruntów oraz księdze wieczystej, wobec nieistnienia działki nr ew. [...]z naruszeniem normy art. 12 ust 3 specustawy.
Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ppsa w związku z art. 11 g ust 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz.U z 2008r.,Nr 193,poz.1194 z póź.zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części określonej w pkt I i II wyroku.
Pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż skarżący A. J. i
A. K. ( nie składali odwołania) nie posiadają interesu prawnego w kwestionowaniu przed Sądem decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i
Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012r.Zgodnie z art. 50 ppsa skarżący musi
mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między
sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością.
W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Jak wynika z akt administracyjnych inwestycja drogowa stanowiąca przedmiot rozstrzygnięcia organów nie obejmuje żadnej nieruchomości, której właścicielami
lub użytkownikami wieczystymi byliby skarżący a skargi nie wskazują na interes prawny po stronie A. J. i A. K. uzasadniający ich legitymację skargową w niniejszym postępowaniu.
Skargę może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową - legitymacją do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego. W przypadku niewykazania tego rodzaju legitymacji skargowej sąd administracyjny jest
zobowiązany skargę oddalić wprost.
Zgodnie z art. 11d ust. 1 specustawy wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności: 1) mapę w skali co najmniej 1:5.000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu;
2) analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi; 3) mapy zawierające
projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami;
4) określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu;
5) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem, o którym
mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane,
aktualnym na dzień opracowania projektu; 6) wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne.
Zgodnie z art. 11f ust. 1 specustawy decyzja o zezwoleniu na realizację
inwestycji drogowej zawiera w szczególności: 1) wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii; 2) określenie linii rozgraniczających teren; 3) warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska,
ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa;
4) wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich;
5) zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1;
6) oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które
stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego; 7) zatwierdzenie projektu budowlanego; 8) w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące: a) określenia szczególnych warunków zabezpieczenia
terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, b) określenia czasu
użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych, c) określenia terminów rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania oraz tymczasowych obiektów budowlanych, d) określenia szczegółowych wymagań dotyczących nadzoru na budowie, e) obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, f) obowiązku
przebudowy dróg innych kategorii, g) określenia ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązków, o których mowa w lit. e i f, h)
zezwolenia na wykonanie obowiązków, o których mowa w lit. e i f.
Jak wynika z analizy akt sprawy przedłożona dokumentacja oraz decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej spełniają ustawowe wymogi, a podniesione w skargach zarzuty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
Należy w pełni zaakceptować rozstrzygniecie organu odwoławczego w
zakresie działki o nr [...], obręb [...], która to nieruchomość nie została objęta decyzją środowiskową. Inwestor składając wniosek o wydanie decyzji
środowiskowej, a także przedstawiając w toku postępowania środowiskowego raport
o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko, nie ujął w tych dokumentach
działki nr [...]. Zasadnie więc organ wskazał, iż przedmiotem decyzji środowiskowej nie była ww. nieruchomość, a w konsekwencji należy wyłączył z zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej na tej działce z powodu naruszenia
art. 11d ust. 1 pkt 9 specustawy, poprzez brak określenia środowiskowych uwarunkowań na realizacje przedsięwzięcia w stosunku do przedmiotowej działki. Okoliczności tej nie zmienia fakt rozpoczęcia robót na tej działce na podstawie
decyzji organu I Instancji zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności. Poza bowiem kognicją Sądu badającego legalność decyzji zezwalającej na realizacje inwestycji drogowej znajduje się ocena w rzeczywistości wykonanych robót na
gruncie .
Inaczej przedstawia się sytuacja dotycząca działki nr ew. [...], bowiem inwestor działkę tę wskazał jako objętą planowaną inwestycją, co znalazło wyraz w załącznikach graficznych stanowiących integralną część sporządzonego na
potrzeby oceny inwestycji na środowisko, raportu oddziaływania na środowisko. Należy więc stwierdzić, iż decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lutego
2008 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia obejmuje także działkę nr ew. [...]zgodnie z normą art. 11 d ust 1 pkt 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Nietrafny jest także zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 kpa, bowiem w dniu 1 lutego 2012r. organ zawiadomił strony o możliwości
wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań do dnia 17 lutego 2012r. Skarżący S. K. powyższe pismo odebrał w dniu 14 lutego 2012r. , z przysługującego mu prawa nie skorzystał. Należy także podnieść, iż skarżący nie wykazał , iż naruszenia art. 10 kpa miało istotny wpływ na wynika
sprawy a jedynie takie naruszenia przepisów postepowania stanowi podstawę uchylenia przez Sąd decyzji administracyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c
ppsa.
Odnosząc się do wskazywanego w skargach zarzutu dotyczącego montażu ekranów akustycznych wzdłuż ul [...], na odcinku objętym zaskarżoną decyzją , należy wskazać, iż obowiązek ich zaprojektowania wynika z decyzji Prezydenta
W. z dnia [...] lutego 2008r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację
przedsięwzięcia, która w pkt II podpunkt 3.5 szczegółowo określa konieczność zaprojektowania i umieszczenia ekranów akustycznych obustronnie pochłaniających bądź lewostronnie i prawostronnie pochłaniających. W zakresie ustaleń środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organ architektoniczno-budowlany udzielający zgody na realizację przedsięwzięcia
związany jest warunkami wskazanymi przez organ środowiskowy w ostatecznej
decyzji z dnia [...] lutego 2008r.
Kwestia negatywnego wpływu tego rozwiązania projektowego na działalność gospodarczą prowadzoną wzdłuż ul. [...] na odcinku objętym zaskarżoną decyzją nie podlega ocenie tego organu a co za tym idzie sądu administracyjnego kontrolującego zgodność z prawem decyzji zezwalającej na realizacje inwestycji drogowej. Zgodnie jednak z normą art. 13 ust 3 specustawy jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do wykorzystania na
dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi obowiązany jest na wniosek
właściciela lub użytkownika wieczystego do nabycia tej nieruchomości. Jednakże wniosek o nabycie części nieruchomości nieobjętej lokalizacją inwestycji, jeżeli nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania przez właścicieli na dotychczasowe cele, złożony w trybie art. 13 ust. 3 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nie jest
rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego, gdyż nie jest to sprawa administracyjna w rozumieniu k.p.a. Jest to roszczenie cywilnoprawne, którego w
razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym.
Rozważenia wymagają także zarzuty dotyczące zapewnienia dostępu do drogi publicznej nieruchomości powstałych w wyniku podziału zatwierdzonego zaskarżoną decyzją.
W odniesieniu do nieruchomości K. K., P. K. i W. K., projekt zakłada likwidacje bezpośredniego zjazdu z ul . [...], bowiem po przebudowie uzyska ona klasę techniczną GP w odniesieniu do której zastosowanie
ma rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Droga tej klasy zgodnie z przepisami prawa musi mieć zapewniony określony poziom bezpieczeństwa. Cel ten jest realizowany w sposób wskazany w §
9 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia (poprzez ograniczenie ilości zjazdów) i
zapewnienie dojazdu z innych dróg niższych klas. Z powyższego wynika, że ustanowienie zjazdu indywidualnego w przypadku drogi klasy G jest stosowane warunkowo w zależności od tego, czy w przypadku jego ustanowienia zapewniona będzie płynność ruchu i bezpieczeństwo użytkowników danej drogi. Wobec treści zarzutów skargi, w tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest podstawowym kryterium wyrażania zgody na wykonanie
zjazdów z dróg publicznych i może wpływać na uprawnienia właściciela działki w swobodnym korzystaniu z jego własności. Prawo własności nie jest bowiem prawem absolutnym. Może ono doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z
przepisów prawa. Do takich norm prawnych należą między innymi przepisy ustawy o drogach publicznych oraz akty wykonawcze do tej ustawy (por. wyrok Naczelnego
Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1148/06, publ. LEX
nr 382712). Mając powyższe na względzie projekt zakłada skomunikowanie nieruchomości skarżących z drogami publicznymi- ul. [...] oraz drogą 4P
zbierającą ruch lokalny połączona z ul. [...] skomunikowaną z ul. [...].
Z drogi 4P zaprojektowano także zjazd z działki nr ew. [...]stanowiącej współwłasność skarżącego M. L., a powstałej po podziale działki nr [...]. Dla obsługi komunikacyjnej tych nieruchomości zaprojektowano dwukierunkową ulicę klasy D zakończona placem do zawracania z możliwością zatrzymywania się i
postoju.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy mając na względzie zarzuty
odwołującej się U. S. zobowiązał inwestora do podjęcia działań mających na celu ustanowienie na rzecz J. N. i U. S. służebności gruntowej na działkach nr [...]oraz nr [...] (powstałej w wyniku podziału działki o nr ew. [...]), będącej we władaniu Zarządu Dróg Miejskich w W., z uwagi na konieczność zapewnienia działce o nr ew. [...] (powstałej
w wyniku podziału działki nr [...]), stanowiącej współwłasność J. N. i U. S., dostępu do drogi publicznej. Skarżąca U. S. kwestionuje powyższe rozstrzygniecie jako naruszające art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Z mocy art. 11f ust 1 pkt 5 w związku z art. 12 ust. 1-3 ustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa między innymi projekt podziału nieruchomości i stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości.
Kwestie podziału nieruchomości uregulowane zostały w dziale III rozdziale 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r.,
Nr 261, poz. 2603, ze zm. - dalej powołanej w skrócie jako "g.n."). Zgodnie z art. 2
pkt 11 tej ustawy, nie narusza ona innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności m.in. wymienionej we wspomnianym już pkt 11 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie
dróg publicznych. Artykuł 2 ustawy g.n. wskazuje więc, jakich aktów prawnych nie naruszają przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i jakie należy uznać zarazem za przepisy o charakterze szczególnym w stosunku do tej ustawy. Oznacza
to, że przepisy szczególne należy stosować z wyłączeniem przepisów ustawy g.n. W zakresie bowiem ich regulacji wyłączają one albo modyfikują stosowanie przepisów
tej ustawy. Tylko w razie wyraźnego odesłania do odpowiedniego przepisu ustawy
g.n. czy w zakresie nieuregulowanym w tych przepisach, można stosować przepisy ustawy g.n.
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest zatem ustawą szczególną (lex specialis) w stosunku do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i z mocy jej art. 1 samodzielnie reguluje ona zasady i warunki przygotowywania inwestycji w zakresie dróg publicznych, w tym m.in. lokalizację, nabywanie nieruchomości i ich podział oraz określa organy właściwe do
orzekania w tych sprawach.
W decyzji o zezwoleniu na realizację w zakresie dróg publicznych nie
dochodzi jednak do wydzielenia odrębnych nieruchomości. Nie jest to bowiem przedmiotem zawartego w niej orzeczenia. Stanowi to natomiast skutek prawny
decyzji, powstający z mocy prawa z chwilą, gdy decyzja ta stanie się ostateczna. Ponieważ wszystkie te części nieruchomości, które ujęte zostały w liniach rozgraniczających teren ustalonych omawianą decyzją, wchodząc dotychczas w
skład nieruchomości objętej prawem własności przysługującym określonej osobie, z chwilą uostatecznienia się tej decyzji, staną się przedmiotem własności innego podmiotu tj. Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
Zatem zachodzi tu konieczność stosowania ustawy specjalnej, bo dzięki temu realizowane będzie zamierzenie-cel ustawodawcy tj. uproszczenie i przyspieszenie procedur uzyskiwania decyzji administracyjnych poprzedzających rozpoczęcie
budowy lotniska celu publicznego.
Należy więc podkreślić, iż art. 99 oraz 120 ustawy o gospodarce
nieruchomościami nie będzie miał w sprawie niniejszej zastosowania wobec
odrębnego uregulowania w ustawie szczególnej jaką jest ustawa dnia 10 kwietnia
2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie
dróg publicznych. Do wydania omawianej decyzji w części dotyczącej zatwierdzenia podziałów nieruchomości nie stosuje się procedury podziałowej wynikającej z ustawy
o gospodarce nieruchomościami, ponieważ brak jest w tym przedmiocie
jakiegokolwiek odesłania do ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Należy podnieść, iż art. 11 f specustawy pozwala wyeliminować w postępowaniu lokalizacyjnym odrębne postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału
nieruchomości. Nie ma tu więc zastosowania administracyjny tok postępowania, wynikający z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem
zatwierdzenie podziału nieruchomości pod lotnisko użytku publicznego nie następuje
w drodze ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w decyzji o zezwoleniu na realizację drogi wydanej przez wojewodę.
Brak jest więc podstawy do żądania aby decyzja wywłaszczeniowa zawierała w sobie jako element niezbędny ustanowienie służebności dostępu do drogi publicznej powstałej po podziale działki przy jednoczesnym twierdzeniu, iż podział
nieruchomości możliwy jest jedynie po ustanowieniu takiej służebności.
Wobec braku ustawowego obowiązku ustanowienia służebności dostępu do
drogi publicznej przed podziałem nieruchomości ,należy uznać, iż rozstrzygniecie organu odwoławczego w tym zakresie ma na celu ochronę interesów skarżących w rozumieniu art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zwłaszcza ,iż kontrola wykonania orzeczonego przez organ obowiązku nastąpi na etapie udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 32 ust 1 i 2 specustawy.
W odniesieniu do braku pozwolenia wodno-prawnego dotyczącego
planowanej inwestycji podzielić należy stanowisko organów, iż takie pozwolenie nie było wymagane dla przedmiotowej inwestycji, z racji niewystępowania w tym
zakresie budowy urządzeń wodnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy Prawo wodne. Przebudowa zaś istniejących urządzeń kanalizacyjnych nie wymaga takiego pozwolenia.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi U. S. i J. S.co do braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przyjętego przez organ odwoławczy rozwiązania drogowego należy wskazać, iż zgodnie z art. 72 ust 2 ustawy z dnia 3 października 2008r.o udostępnianiu
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2008.199.1227 ),wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się w przypadku zmiany decyzji, polegających na odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącym:
a) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
b) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez
osoby niepełnosprawne
- które nie spowodują zmian uwarunkowań określonych w wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Rozwiązanie przyjęte przez organ odwoławczy w zakresie rozwiązania zamiennego obsługi komunikacyjnej obszaru ograniczonego ulicami [...],[...],[...],[...], w zakresie działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...]oraz działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb
[...]nie powodują zmian uwarunkowań określonych w decyzji Prezydenta W. z dnia [...]lutego 2008r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Należy także podnieść, iż Sąd podziela argumentację organu dotyczącą
zakresu interesu prawnego stron postępowania w sprawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Interes prawny w takim postępowaniu wynika z przysługującego prawa do nieruchomości i nie dotyczy całej decyzji, lecz tej jej
części, która dotyczy nieruchomości danej osoby. Osoba posiadająca prawo
własności, użytkowania wieczystego lub inne ograniczone prawo rzeczowe jest
stroną decyzji, ale tylko w części dotyczącej jej nieruchomości .
Z tych względów należy uznać, iż skarżący U. S. i J. S. nie posiadają interesu prawnego do podnoszenia zarzutów
dotyczących nieruchomości położonych przy ul. [...] i [...], gdyż nie należą one
do skarżących. Uwaga ta dotyczy wszystkich pozostałych zarzutów skarżących nie pozostających w związku z nieruchomościami stanowiącymi ich własność lub pozostających w ich użytkowaniu wieczystym.
Sąd zauważa jednak, że zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. f specustawy, właściwy organ konserwatorski - [...]Konserwator Zabytków zaopiniował pozytywnie przebieg planowanej inwestycji w obszarze wskazanych nieruchomości (opinie [...]Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...] oraz z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...]). Natomiast Wojewoda [...]postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., udzielił inwestorowi zgody na odstępstwo w zakresie usytuowania obiektów WD-1
oraz WD-3 a także odcinka ulicy [...]w odległości mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego i mniejszej niż 20 m od osi skrajnego toru i w związku z tym nie można zarzucić niezgodności projektowanego odcinka drogi z prawem.
Z tych wszystkich względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a
ppsa w związku z art. 11 g ust 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz.U z 2008r.,Nr 193,poz.1194 z póź.zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części określonej w pkt I i II wyroku.- zaś w pozostałym zakresie skargi oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) . Rozstrzygniecie w pkt IV i V wyroku oparto na treści art. 152 i 200 przywołanej ustawy.