VII SA/Wa 847/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] S.A. na czynność Prezydenta Miasta odmawiającą wyłączenia zespołu przemysłowego z gminnej ewidencji zabytków. Skarżąca argumentowała, że zespół utracił wartość historyczną i naukową, powołując się na opinię ekspercką. Prezydent Miasta, opierając się na opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków, odmówił wyłączenia, wskazując na historyczne znaczenie zespołu jako jednego z najdłużej działających zakładów przemysłowych w Warszawie oraz jego wartość przestrzenną. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ wykazał w sposób dostateczny, iż odmowa wykreślenia nie była dowolna. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o ochronie zabytków, zabytki nieruchome podlegają ochronie bez względu na stan zachowania, a przesłanką do wykreślenia jest utrata statusu zabytku spowodowana zniszczeniem uniemożliwiającym przywrócenie stanu poprzedniego. Sąd zaznaczył, że kwestie ekonomiczne nie są podstawą do wykreślenia, a kwestionowanie charakteru zabytkowego obiektu jest spóźnione w postępowaniu o wykreślenie, jeśli nie zostało podniesione w postępowaniu o wpis.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących gminnej ewidencji zabytków, dopuszczalności kwestionowania charakteru zabytkowego obiektu w postępowaniu o wykreślenie, oraz relacji między ochroną zabytków a prawem własności.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wyłączenia z ewidencji, gdzie charakter zabytkowy obiektu był już wcześniej ustalony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ prawidłowo odmówił wyłączenia zespołu przemysłowego z gminnej ewidencji zabytków, mimo argumentów skarżącej o utracie jego wartości historycznej i naukowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo odmówił wyłączenia, ponieważ zespół nie utracił swoich wartości zabytkowych, a wpis do ewidencji stanowi najsłabszą formę ochrony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ wykazał, iż zespół nie utracił wartości zabytkowych, a zgodnie z ustawą, zabytki podlegają ochronie bez względu na stan zachowania. Zniszczenie uniemożliwiające przywrócenie stanu poprzedniego jest jedyną przesłanką do wykreślenia, a kwestie ekonomiczne nie mają znaczenia.
Czy kwestionowanie charakteru zabytkowego obiektu jest dopuszczalne w postępowaniu o wyłączenie go z gminnej ewidencji zabytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestionowanie charakteru zabytkowego jest spóźnione i nieskuteczne w postępowaniu o wykreślenie, jeśli nie zostało podniesione w postępowaniu o wpis.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że dokonanie wpisu do rejestru lub ewidencji zabytków powoduje, że późniejsze kwestionowanie charakteru zabytkowego w postępowaniu o wykreślenie jest prawnie nieskuteczne.
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądu administracyjnego sprawowana jest pod kątem naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania, o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na czynność z zakresu administracji publicznej, uchyla ten akt lub stwierdza bezskuteczność czynności.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Pomocnicze
u.o.z. art. 3 § pkt 1 i 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku jako dzieła człowieka lub związanego z jego działalnością, stanowiącego świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, którego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Zabytek nieruchomy to nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości.
u.o.z. art. 6 § ust. 1 pkt 1 lit. b) i c)
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zabytki nieruchome, w tym dzieła architektury i budownictwa, podlegają ochronie i opiece, bez względu na stan zachowania.
u.o.z. art. 22 § ust. 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy.
u.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome wpisane do rejestru, inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, jak też inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków art. 10 § ust. 1 i 2
Nie wynika obowiązek poprzedzenia wpisu do gminnej ewidencji zabytków ekspertyzą lub opinią biegłego. Wzór karty ewidencyjnej nie posiada rubryki na uzasadnienie wpisu.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków art. 16 § ust. 1 i 2
Podstawą do wyłączenia z gminnej ewidencji zabytków karty adresowej zabytku jest utrata przez nieruchomość statusu zabytku.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków art. 18c
Dokumenty dotyczące zabytku uzasadniające treść w karcie adresowej gromadzi się w sposób zapewniający ich kompletność i ochronę.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zespół przemysłowy utracił wartość historyczną i naukową z powodu przebudowy, modernizacji i wyburzeń. • Organ nie wykazał, że zespół posiada aktualnie wartość historyczną i naukową uzasadniającą ochronę. • Organ nie odniósł się merytorycznie do opinii eksperckiej skarżącej. • Organ nie wykazał, że zespół posiada wartość historyczną, artystyczną lub naukową, której zachowanie leży w interesie społecznym.
Godne uwagi sformułowania
wpis do gminnej ewidencji zabytków stanowi najsłabszą formę ochrony i najmniejszy sposób ingerencji w prawo własności. • kwestionowanie charakteru zabytkowego obiektu wpisywanego do rejestru zabytków lub ujmowanego w gminnej ewidencji zabytków może być skuteczne wyłącznie w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie takiego wpisu lub w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest kontrola prawnej prawidłowości wpisu (ujęcia) już dokonanego. • dokonanie wpisu do rejestru zabytków lub ujęcie w gminnej ewidencji zabytków obiektu powoduje, że kwestionowanie charakteru zabytkowego w postępowaniu o wykreślenie z rejestru lub wyłączenie karty ewidencyjnej jest spóźnione i przez to nieskuteczne prawnie.
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
sprawozdawca
Małgorzata Jarecka
przewodniczący
Michał Podsiadło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących gminnej ewidencji zabytków, dopuszczalności kwestionowania charakteru zabytkowego obiektu w postępowaniu o wykreślenie, oraz relacji między ochroną zabytków a prawem własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wyłączenia z ewidencji, gdzie charakter zabytkowy obiektu był już wcześniej ustalony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony dziedzictwa kulturowego i praw własności, z praktycznym znaczeniem dla właścicieli nieruchomości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów w konkretnej sytuacji.
“Czy można wykreślić zabytek z ewidencji, jeśli stracił wartość? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.