VII SA/Wa 844/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-05-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanewejście na teren sąsiedniniezbędność robótgranica działkidecyzja administracyjnakontrola instancyjnauchylenie decyzjipostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy bezpodstawnie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, naruszając przepisy Prawa budowlanego dotyczące wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi E. i H. O. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych (ocieplenia i otynkowania ściany szczytowej). Wojewoda uznał, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, podnosząc kwestie projektu zagospodarowania działki i prawa do dysponowania nieruchomością. Sąd uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył art. 47 Prawa budowlanego, bezzasadnie kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. i H. O. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych. Organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 47 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, orzekł o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości należącej do E. M. w celu ocieplenia i otynkowania ściany szczytowej budynku usytuowanego w ostrej granicy działki. Wojewoda, rozpatrując odwołanie E. M., uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak projektu zagospodarowania działki, niejasności dotyczące naruszenia granicy działki oraz brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną i uchylił decyzję Wojewody. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy naruszył art. 47 Prawa budowlanego, ponieważ kompetencje organu w takich sprawach są ściśle określone i nie obejmują kwestionowania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę ani badania kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę jest ostateczna. Sąd stwierdził, że Wojewoda bezzasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., zamiast merytorycznie rozpoznać sprawę w granicach kompetencji wynikających z art. 47 Prawa budowlanego. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona, a sąd stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. i bezzasadnie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, naruszając tym samym art. 47 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy przekroczył swoje kompetencje, kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i prawa do dysponowania nieruchomością, które nie wchodzą w zakres postępowania prowadzonego na podstawie art. 47 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę w ramach wskazanych przepisów, a nie uchylać decyzję i przekazywać ją do ponownego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

P.b. art. 47 § ust. 1

Prawo budowlane

Określa obowiązek inwestora uzyskania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście.

P.b. art. 47 § ust. 2

Prawo budowlane

Określa kompetencje organu w przypadku braku uzgodnienia, w tym rozstrzyganie o niezbędności wejścia i warunkach korzystania.

P.b. art. 47 § ust. 3

Prawo budowlane

Dotyczy określenia przez organ granic niezbędnej potrzeby i warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy nie zastosował tego przepisu, mimo wskazania go jako podstawy prawnej.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy zastosował ten przepis, uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, co sąd uznał za nieprawidłowe.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd wskazał, że organ drugiej instancji winien przeprowadzić dowody w ramach postępowania odwoławczego, jeśli zachodzi taka potrzeba.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy bezzasadnie zarzucił naruszenie tego przepisu przez organ pierwszej instancji.

P.b. art. 27 § ust. 2

Prawo budowlane

P.b. art. 27 § ust. 3

Prawo budowlane

P.b. art. 82 § ust. 2

Prawo budowlane

PPSA art. 145 § § 1 a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył art. 47 Prawa budowlanego, bezzasadnie kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Kwestie dotyczące ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i prawa do dysponowania nieruchomością nie wchodzą w zakres postępowania prowadzonego na podstawie art. 47 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Uchybienia organu odwoławczego w wydanym rozstrzygnięciu wymaga w ocenie Sądu przytoczenia istoty treści wskazanego przepisu regulującego przedmiotową kwestię. Jest to jedyny przepis w prawie budowlanym całościowo i wyczerpująco regulujący problem prawny uzyskania wejścia na teren sąsiedni przez inwestora w celu wykonania prac budowlanych. Bezzasadny całkowicie jest wniosek organu odwoławczego o naruszeniu przez organ pierwszej instancji art. 7 kpa. To organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 138 § 2 kpa w związku z art. 47 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, co miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie.

Skład orzekający

Bożena Walentynowicz

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

członek

Tadeusz Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości oraz zakresu kontroli organu odwoławczego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wejścia na teren sąsiedni w celu wykonania robót budowlanych, z uwzględnieniem ostateczności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy spór sąsiedzki w kontekście budowlanym i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy administracji.

Sąd wyjaśnia: Kiedy można wejść na sąsiednią działkę budowlaną?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 844/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Tadeusz Nowak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), Sędziowie ( WSA, As. WSA Tadeusz Nowak, Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2005 r. sprawy ze skargi E. i H. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. znak [...] Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E. M. od decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r. wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] dotyczącej wejścia na teren sąsiedni, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ pierwszej instancji opisaną decyzją na podstawie art. 27 ust. 2 i 3 oraz art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego orzekł o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości tj. działki Nr [...] z obrębu [...] przy ul. N. w W. stanowiącej własność E. M. w celu wykonania robót budowlanych ocieplenia i otynkowania szczytowej ściany budynku usytuowanego w ostrej granicy działki. Okres trwania robót ustalono na 2 tygodnie, a pas niezbędnej działki do zajęcia określono na 1,5m od granicy, przy zachowaniu najmniejszej uciążliwości dla właściciela.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji ponadto podkreślił, że inwestor realizuje budynek na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ściana budynku usytuowana jest w zbliżeniu 15cm od granicy z działką. Po ociepleniu ściana ta będzie w ostrej granicy z działką sąsiednią. Wobec sprzeciwu właściciele działki na wejście w celu zrealizowania robót ociepleniowych należało stosownie do art. 47 ust 2 Prawa budowlanego wydać powyższe zezwolenie.
Organ odwoławczy rozpoznając zarzuty odwołania E.. M. uznał, że sprawa nie została ostatecznie wyjaśniona. Brak jest projektu zagospodarowania działki i wskazania czy projektowane ocieplenie mieści się w granicach działki inwestora.
Brak oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca zarzuca, ze realizacja ocieplenia ściany szczytowej z otynkowaniem może spowodować naruszenie granicy działki i utrudnić w przyszłości dobudowanie drugiego bliźniaczego budynku. W ocenie organu odwoławczego winno to być wyjaśnione w ponownym postępowaniu.
Skargę na powyższą decyzję złożyli E. i H. O. wnosząc o uchylenie decyzji jako naruszającej prawo. Skarżący podnieśli, że ocieplenie ściany wynosić będzie 10cm i pozostanie całkowicie na działce inwestora. Okap dachu zgodnie z projektem budowlanym dochodzi do granicy działki także jej nie przekraczając, dochodzi do ogrodzenia z siatki, które postawiła E. M..
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko z decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Uchylenie przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej nastąpiło bez jakiejkolwiek uzasadnionej podstawy z ewidentnym naruszeniem art. 47 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Przepis ten jednoznacznie określa, jakie są kompetencje organu w przypadku konieczności wydania orzeczenia w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych. Uchybienia organu odwoławczego w wydanym rozstrzygnięciu wymaga w ocenie Sądu przytoczenia istoty treści wskazanego przepisu regulującego przedmiotową kwestię:
Art. 47 ust. 1 stanowi, iż
,"Jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor winien przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście..." a ust. 2
" ...w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ustępie pierwszym właściwy organ na wniosek inwestora rozstrzyga w drodze decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ określa granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości."
Jest to jedyny przepis w prawie budowlanym całościowo i wyczerpująco regulujący problem prawny uzyskania wejścia na teren sąsiedni przez inwestora w celu wykonania prac budowlanych.
Tylko jego treść może być podstawą orzeczenia właściwego organu rozpoznającego wniosek inwestora o urzędowe rozstrzygnięcie problemu, gdy strony zainteresowane nie zdołały dojść do porozumienia. Treść wskazanego przepisu art. 47 Prawa budowlanego miał na uwadze organ pierwszej instancji wydając decyzję Nr [...], którą zakwestionowała E. M..
Już tylko z treści odwołania wynika, że zatwierdzony ostateczną decyzją projekt budowlany przewiduje realizację budynku mieszkalnego inwestorów w zabudowie bliźniaczej, – co oznacza budowę w zbliżeniu do granicy.
Organ odwoławczy zgodnie z treścią art. 138 kpa ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli instancyjnej, ale także winien ponownie rozpoznać sprawę merytorycznie.
Badając decyzję pierwszej instancji w ramach zarzutów podniesionych w odwołaniu organ winien przede wszystkim skontrolować słuszność zarzutów w aspekcie ustaleń i oceny prawnej organu pierwszej instancji i ostatecznie ocenić czy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odpowiada prawu.
W razie konieczności uzupełnienia materiału dowodowego organ drugiej instancji winien przeprowadzić dowody w ramach swego postępowania odwoławczego na podstawie art. 136 kpa.
W niniejszym postępowaniu Wojewoda [...], mimo iż wskazał jako podstawę prawną swej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 kpa nie orzekł zgodnie z podanym przepisem natomiast orzekł na zasadzie art. 138 § 2 kpa – uchylając decyzję zaskarżoną w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ odwoławczy przytoczył w całości treść uzasadnienia z decyzji organu pierwszej instancji. Zawiera ono ustalenia tego organu dokonane w myśl wymogów art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego i oceny zasadności wniosku oraz rozstrzygnięcia na podstawie art. 47 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Zawiera, więc odpowiedź na zarzuty odwołania, które są oparte na obawach i domniemaniach skarżącej E. M.. Organ odwoławczy miał, więc możliwość kontroli zarzutów już tylko przez dokonanie oceny ustaleń pierwszoinstancyjnych i powołanych przez ten organ dowodach. Oceny takiej organ odwoławczy nie dokonał i nie odniósł się do treści rozstrzygnięcia w aspekcie art. 47 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy w postępowaniu, które winno być ograniczone do zbadania zasadności wniosku inwestora w zakresie upoważnienia go do wejścia na cudzą nieruchomość – bezzasadnie i w sposób niedopuszczalny uznał za celowe badanie kwestii dotyczących ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z odwołania E. M. wynika, że inwestorzy prowadzą budowę domu w oparciu o ostateczną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę wg tego projektu.
Każda decyzja ostateczna korzysta z domniemania, iż jest zgodna z prawem dopóki nie zostanie wzruszona. Niedopuszczalne, więc jest kontrolowanie faktów wynikających z ostatecznej decyzji podlegającej wykonaniu. Tak właśnie uczynił organ odwoławczy w sprawie niniejszej gdzie bezpodstawnie stwierdził konieczność ponownych ustaleń, co do: prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektu zagospodarowania terenu, a także wykazania czy planowane ocieplenie ścian przy granicy działki nie naruszy tej granicy.
Stwierdzić stanowczo należy, ze te kwestie nie wchodzą w ogóle w zakres kompetencji organu działającego w trybie art. 47 Prawa budowlanego.
Bezzasadny całkowicie jest wniosek organu odwoławczego o naruszeniu przez organ pierwszej instancji art. 7 kpa. To organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 138 § 2 kpa w związku z art. 47 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, co miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 a, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI