VII SA/WA 839/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), który wcześniej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty M. z października 2018 r. Decyzja Starosty zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynków inwentarsko-składowych na kurniki, budowę zbiornika na gaz propan oraz zbiornika na ścieki. Sąd uznał, że decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie przeprowadzono wymaganej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Inwestycja, polegająca na chowie zwierząt (łącznie 50,5 DJP) w odległości mniejszej niż 100 m od terenów mieszkaniowych, kwalifikowała się jako mogąca potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów. Sąd podkreślił, że brak takiej oceny stanowi rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Ponadto, sąd wskazał na niezgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) w zakresie strefy ochrony ujęcia wody oraz naruszenie Prawa wodnego. Sąd uznał, że GINB błędnie uchylił decyzję Wojewody, który wcześniej stwierdził nieważność decyzji Starosty, akceptując tym samym rażące naruszenie prawa i ignorując interes społeczności lokalnej oraz środowiska.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymóg przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji w rolnictwie, interpretacja przepisów o MPZP i strefach ochrony ujęć wody, kryteria rażącego naruszenia prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących oceny środowiskowej i planowania przestrzennego, ale ogólne zasady dotyczące rażącego naruszenia prawa i ochrony środowiska mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pozwolenie na budowę fermy drobiu, która może znacząco oddziaływać na środowisko, może zostać wydane bez uprzedniej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie pozwolenia na budowę przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Uzasadnienie
Inwestycja polegająca na chowie zwierząt (powyżej 40 DJP) w odległości mniejszej niż 100 m od terenów mieszkaniowych kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co obliguje organ do przeprowadzenia oceny oddziaływania i wydania decyzji środowiskowej przed wydaniem pozwolenia na budowę.
Czy zmiana sposobu użytkowania budynków inwentarskich z obór na kurniki, przy jednoczesnym zmniejszeniu obsady zwierząt, stanowi nową inwestycję podlegającą ocenie środowiskowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli charakter działalności pozostaje podobny (chów zwierząt), a obsada zmniejszona, to rozpoczęcie nowej działalności hodowlanej, zwłaszcza w kontekście potencjalnego oddziaływania na środowisko i sąsiednie tereny, może być traktowane jako nowe przedsięwzięcie wymagające oceny środowiskowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że istotne jest nie tylko istnienie budynków, ale faktyczne rozpoczęcie działalności, która może mieć znaczący wpływ na środowisko. W przypadku braku jednoznacznych dowodów na prowadzenie hodowli przez wiele lat, rozpoczęcie nowej działalności, jak ferma drobiu, powinno być poprzedzone oceną środowiskową.
Czy lokalizowanie fermy chowu zwierząt w strefie ochrony pośredniej ujęcia wody, wyznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli plan miejscowy przewiduje zakaz lokalizowania ferm chowu zwierząt w takiej strefie, a inwestycja znajduje się w wymaganej odległości od ujęcia wody.
Uzasadnienie
Plan miejscowy wyznaczył strefę ochrony pośredniej ujęcia wody z zakazem lokalizowania ferm chowu zwierząt. Inwestycja zlokalizowana była w odległości mniejszej niż 100 m od działki z ujęciem wody, co stanowiło naruszenie ustaleń planu.
Czy naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko i zgodności z MPZP przy wydawaniu pozwolenia na budowę stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli naruszenie jest oczywiste, dotyczy przepisu o istotnym znaczeniu (jak wymóg oceny środowiskowej) i prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak oceny środowiskowej dla inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko oraz niezgodność z MPZP stanowią oczywiste i rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.
Przepisy (38)
Główne
p.b. art. 32 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wydanie pozwolenia na budowę wymaga uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeśli przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
ustawa ocenowa art. 71 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 103 lit. a
Chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP, prowadzona w odległości mniejszej niż 100 m od terenów mieszkaniowych, jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności w przypadku wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska.
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 71 § ust. 1 pkt 2
Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie, bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 59 § ust. 1 pkt 2
Przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 71 § ust. 2
Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § ust. 1 pkt 51
Chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § ust. 2
Rozbudowa, przebudowa lub montaż przedsięwzięć wymienionych w ust. 1, osiągająca progi określone w ust. 1, jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1
Rozbudowa, przebudowa lub montaż przedsięwzięć wymienionych w ust. 1, powodująca osiągnięcie progów określonych w ust. 1, jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 2 pkt 1
Rozbudowa, przebudowa lub montaż przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1, niespełniających kryteriów z § 2 ust. 2, jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska.
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 130 § ust. 1 pkt 7
Zakaz lokalizowania zakładów przemysłowych i ferm chowu zwierząt na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody.
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 135 § ust. 1 pkt 2
Kompetencja wojewody do ustanowienia terenów ochrony bezpośredniej i pośredniej ujęcia wody.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne zostały udowodnione.
p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obiekty budowlane powinny być projektowane i budowane w sposób zapewniający poszanowanie, między innymi, uzasadnionych interesów osób trzecich.
p.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obszar oddziaływania obiektu to teren wokół obiektu budowlanego spowodowany jego wpływem na otoczenie.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów i okoliczności faktycznych, stanowisko stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie podstaw prawnych i faktycznych decyzji.
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 62 § ust. 1
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wpływ przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, aby zminimalizować skutki negatywnego wpływu.
p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor powinien dołączyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie art. 6 § ust. 3
Określa odległości zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce od pomieszczeń dla ludzi, magazynów, itp.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie art. 12
Wymaga izolacji pasem zieleni budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia.
p.b. art. 3 § pkt 13
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja ochrony środowiska.
p.o.ś. art. 3 § pkt 13
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Definicja ochrony środowiska.
p.o.ś. art. 6
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Zasada prewencji i przezorności w ochronie środowiska.
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustalenie stron postępowania.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość dopuszczenia dowodów uzupełniających.
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej art. 2 § pkt 8, 9, 10, § 27, § 28, § 29, § 34
Wymagania dotyczące utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezbędność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przed wydaniem pozwolenia na budowę fermy drobiu. • Niezgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. • Naruszenie przepisów Prawa wodnego dotyczących strefy ochrony ujęcia wody. • Rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
Odrzucone argumenty
Argumenty GINB o braku jednoznaczności w kwestii obowiązku przeprowadzenia oceny środowiskowej. • Argumenty uczestnika postępowania o tym, że zmiana sposobu użytkowania nie jest nową inwestycją i nie wymaga oceny środowiskowej. • Argumenty uczestnika o braku zakazu lokalizowania ferm w strefie ochrony pośredniej MPZP.
Godne uwagi sformułowania
Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. • Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. • Zasada przezorności nakazuje podejmowanie wszelkich środków ostrożności - łącznie z rezygnacją z inwestycji - w razie niemożności przewidzenia wszystkich jej negatywnych skutków dla środowiska. • Wydanie pozwolenia na budowę, z pominięciem uprzedniego przeprowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stoi w oczywistej sprzeczności z przepisami p.b. i ustawy ocenowej.
Skład orzekający
Artur Kuś
sprawozdawca
Grzegorz Rudnicki
przewodniczący
Tomasz Stawecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymóg przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji w rolnictwie, interpretacja przepisów o MPZP i strefach ochrony ujęć wody, kryteria rażącego naruszenia prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących oceny środowiskowej i planowania przestrzennego, ale ogólne zasady dotyczące rażącego naruszenia prawa i ochrony środowiska mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony środowiska i praworządności w kontekście inwestycji rolniczych, które mogą wpływać na lokalną społeczność i zasoby naturalne. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych.
“Farma drobiu bez zgody środowiska? Sąd administracyjny stawia tamę rażącemu naruszeniu prawa.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.