VII SA/WA 819/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-07-06
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprzywrócenie terminuodwołaniedoręczeniefikcja doręczeniaCOVID-19specustawak.p.a.postępowanie administracyjne

WSA w Warszawie uchylił postanowienie Wojewody odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że nieodebrana decyzja nie została skutecznie doręczona z uwagi na specustawę COVID-19.

Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak Wojewoda odmówił, uznając decyzję za skutecznie doręczoną na podstawie fikcji doręczenia (art. 44 k.p.a.). WSA uchylił postanowienie Wojewody, stwierdzając, że w okresie pandemii COVID-19 zastosowanie powinien mieć art. 98 ust. 1 specustawy, który wyłączał fikcję doręczenia dla nieodebranych przesyłek.

Sprawa dotyczyła skargi M.S. na postanowienie Wojewody, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 44 k.p.a. (fikcja doręczenia), uznając, że decyzja została skarżącej skutecznie doręczona po dwukrotnym awizowaniu i niepodjęciu jej w terminie. Skarżąca argumentowała, że w okresie pandemii COVID-19 zastosowanie powinien mieć art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia, który wyłączał fikcję doręczenia dla nieodebranych przesyłek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do stanowiska skarżącej. Sąd uznał, że Wojewoda błędnie zastosował art. 44 k.p.a., ignorując przepis szczególny (art. 98 ust. 1 specustawy), który miał pierwszeństwo. Sąd podkreślił, że przepis ten wyłączał fikcję doręczenia w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a jego zastosowanie nie było ograniczone wyłącznie do przedsiębiorców korzystających ze wsparcia. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na datę wejścia w życie art. 98 ust. 2 pkt 4 lit. d specustawy, który wyłączał stosowanie art. 98 ust. 1 do przesyłek organów administracji, wskazując, że przepis ten nie obowiązywał w dacie doręczenia decyzji. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody, uznając, że decyzja nie została skutecznie doręczona, a skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Zastosowanie ma art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia, który wyłącza fikcję doręczenia dla nieodebranych przesyłek w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 98 ust. 1 specustawy COVID-19 stanowi normę szczególną, która ma pierwszeństwo przed ogólnym przepisem art. 44 k.p.a. regulującym fikcję doręczenia. Wykładnia językowa i systemowa ustawy wskazuje, że przepis ten nie ogranicza się wyłącznie do przedsiębiorców korzystających ze wsparcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia art. 98 § ust. 1

Ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2

Powinien być zastosowany zamiast art. 44 k.p.a., wyłączając fikcję doręczenia w okresie pandemii.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Określa zadanie sądu administracyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 44 § § 1-4

Kodeks postępowania administracyjnego

Błędnie zastosowany przez organ w sytuacji, gdy powinien być wyłączony przez przepis szczególny.

k.p.a. art. 58

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 59

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszone poprzez uznanie decyzji za ostateczną, mimo braku skutecznego doręczenia.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszone poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszone poprzez pozbawienie strony prawa do dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 58 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszone poprzez odmowę przywrócenia terminu, gdy brak było podstaw do uznania decyzji za doręczoną.

ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia art. 98 § ust. 2 pkt 4 lit. d

Ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2

Nie miał zastosowania, gdyż wszedł w życie po dacie doręczenia decyzji.

ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia art. 2 § ust. 1

Ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2

Błędnie interpretowany przez organ jako ograniczający zastosowanie ustawy wyłącznie do przedsiębiorców.

pr.bud. art. 82 § ust. 3

Ustawa - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)

u.p.r. art. 4 § ust. 1 lub 2

Ustawa - Prawo przedsiębiorców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia zamiast art. 44 k.p.a. w okresie pandemii. Art. 98 ust. 1 specustawy nie ogranicza się do przedsiębiorców korzystających ze wsparcia. Art. 98 ust. 2 pkt 4 lit. d specustawy nie miał zastosowania w dacie doręczenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody o zastosowaniu art. 44 k.p.a. i braku zastosowania specustawy. Argumentacja Wojewody o ograniczeniu stosowania specustawy wyłącznie do przedsiębiorców. Argumentacja Wojewody o zastosowaniu art. 98 ust. 2 pkt 4 lit. d specustawy.

Godne uwagi sformułowania

"lex specialis derogat legi generali" "lex retro non agit" "nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii" "nie można uznać za prawidłowe twierdzenia, że art. 98 ust. 1 ww. ustawy znajduje zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorców gdyż tytuł ustawy tak stanowi."

Skład orzekający

Tomasz Stawecki

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sędzia

Andrzej Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym w okresie pandemii COVID-19, w szczególności zastosowanie specustawy i zasady lex specialis."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu pandemii i przepisów wprowadzonych w tym czasie. Interpretacja art. 98 ust. 1 i 2 specustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy wprowadzane w związku z nagłymi sytuacjami kryzysowymi (jak pandemia COVID-19) mogą wpływać na standardowe procedury administracyjne, w tym na kluczowe kwestie doręczeń i terminów.

Pandemia COVID-19 zmieniła zasady doręczeń w urzędach? WSA wyjaśnia, kiedy nieodebrana przesyłka nie oznacza przegranej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 819/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-07-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Tomasz Stawecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 115/22 - Wyrok NSA z 2024-10-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M.S. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2021 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku M.S. (dalej: "skarżąca") o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] maja 2020 r. odmówił przywrócenia tego terminu.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. Prezydent [...] decyzją nr [...] z [...] maja 2020 r., znak:
[...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi – [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, zlokalizowanego przy ul. [...] (róg [...]) w [...], na terenie działek nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...]-[...]-[...].
Skarżąca pismem z [...] stycznia 2021 r. (data wpływu do organu: [...] stycznia 2021 r.) wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
3. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2021 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2020 r.
Organ wojewódzki wydał swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej: "pr.bud.").
Stosownie do treści art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Organ ustalił, że decyzja Prezydenta [...] nr [...] z [...] maja 2020 r. została wysłana skarżącej na prawidłowy adres. Po dwukrotnej awizacji w dniach [...] maja 2020 r. i [...] czerwca 2020 r., w związku z niepodjęciem jej przez skarżącą, w dniu [...] czerwca 2020 r. operator pocztowy zwrócił przesyłkę do nadawcy.
Zgodnie z art. 44 k.p.a. po dwukrotnym awizowaniu, w przypadku niepodjęcia przesyłki przez adresata, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki operator pocztowy pozostawił pismo w swojej placówce do odbioru. W związku z powyższym, należało uznać, że przesyłka została doręczona skarżącej w dniu [...] czerwca 2020 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął [...] czerwca 2020 r.
Organ nie zgodził się przy tym z argumentacją skarżącej, że decyzja naruszała art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 695; dalej: "ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia"). W ocenie organu ustawa ta nie ma zastosowania w sprawie, gdyż jej przedmiotem jest wsparcie udzielane przedsiębiorcom, niezbędne dla utrzymania i kontynuacji prowadzonej działalności gospodarczej, zagrożonej na skutek ekonomicznych następstw zakazów i ograniczeń, wynikających z przepisów odrębnych, wprowadzonych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa
SARS-CoV-2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, stosuje się ją zatem jedynie do przedsiębiorców, w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424), prowadzących działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w celu udzielenia im wsparcia związanego z tą działalnością. Z akt sprawy nie wynika, aby spełnione zostały przesłanki pozwalające na zastosowanie powyższych przepisów w odniesieniu do skarżącej.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że ust. 2 ww. przepisu wyłącza stosowanie powyższej regulacji w zakresie uznawaniu przesyłek nieodebranych w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii za doręczone w odniesieniu m. in. do przesyłek wysyłanych przez organy administracji publicznej (art. 98 ust. 2 pkt 4 lit. d ustawy). Oznacza to, że przywołana ustawa nie wyłącza w żadnym przypadku stosowania w postępowaniach administracyjnych art. 44 k.p.a.
W konsekwencji Wojewoda [...] stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wyjaśnienia złożone przez skarżącą nie dają podstaw do uznania, że w sposób wystarczający uprawdopodobniła ona brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
4. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca pismem z 17 marca 2021 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:
art. 44 § 1-4 k.p.a. poprzez zastosowanie tych norm i stwierdzenie przez Wojewodę [...], w oparciu o instytucję tzw. fikcji doręczenia, że skarżącej skutecznie doręczono przesyłkę w dniu [...] czerwca 2020 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął [...] czerwca 2020 r., w sytuacji, w której przepisy normujące fikcję doręczenia przesyłek wysyłanych przez organy administracji publicznej w określonym wyżej czasie były wyłączone;
art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia, w brzmieniu obowiązującym w okresie doręczania skarżącej decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2020 r. poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego powielenia przez Wojewodę [...] stanowiska, że termin do wniesienia odwołania przez skarżącą upłynął w dniu [...] czerwca 2020 r.;
art. 98 ust. 2 pkt 4 lit. d ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia poprzez zastosowanie tego przepisu, pomimo tego, że norma weszła w życie dopiero z dniem 20 sierpnia 2020 r., na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw, a zatem nie obowiązywała w okresie, w którym Prezydent [...] skierował do skarżącej decyzję i uznał następnie tę decyzję za doręczoną w trybie tzw. fikcji doręczenia;
art. 2 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia poprzez niewłaściwą interpretację i uznanie na jego podstawie, że przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, pomimo tego że ww. ustawa obejmuje normy adresowane także do podmiotów, które statusu przedsiębiorcy nie posiadają i brak jest podstaw do przyjęcia, że przepis art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia znajduje zastosowanie jedynie do przesyłek podlegających doręczeniu do przedsiębiorców;
art. 134 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie przez Wojewodę [...] w treści uzasadnienia postanowienia, że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu;
art. 40 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, na co wskazuje stwierdzenie przez Wojewodę [...] zawarte w treści uzasadnienia postanowienia, że pełnomocnik skarżącej nie podjął w jej imieniu przesyłki zawierającej decyzję z [...] maja 2020 r., pomimo tego że pełnomocnik – wnoszący niniejszą skargę został ustanowiony przez skarżącą w dniu [...] stycznia 2021 r., zaś wcześniej ustanowiony przez skarżącą pełnomocnik umocowany był wyłącznie do wglądu do akt i dokumentów, wykonywania kopii i fotokopii oraz występowania o odpisy;
art. 16 § 1 k.p.a., a także art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez uznanie przez Wojewodę [...], że decyzja z [...] maja 2020 r. jest ostateczna, chociaż nie zaktualizowały się przesłanki objęte normą art. 16 § 1 k.p.a. do uznania decyzji za posiadającą walor ostateczności;
art. 10 k.p.a. i art. 15 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych norm prowadzące do sytuacji, w której skarżąca została pozbawiona prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji, a jednocześnie prawa do czynnego udziału w postępowaniu;
art. 58 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, w której skarżącej nie doręczono decyzji i skarżąca nie wiedziała w ogóle o jej wydaniu przed dniem [...] stycznia 2021 r., a brak było podstaw do uznania decyzji za doręczoną w trybie art. 44 § 4 k.p.a., więc skarżąca nie ponosi winy w ewentualnym uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
5. Odpowiadając w dniu [...] kwietnia 2021 r. na ww. skargę organ Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącą pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
6. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. Z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.
7. Ponadto, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842; dalej: "ustawa covidowa"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Takie rozwiązanie zostało też przyjęte w niniejszej sprawie.
8. Sąd uchylił postanowienie Wojewody [...], gdyż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie potwierdza zasadność zarzutów sformułowanych w skardze przez pełnomocnika skarżącej.
Kluczowymi elementami stanowiska organu wojewódzkiego są dwa twierdzenia, a mianowicie, że: (1) w rozpatrywanej sprawie do wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. w szczególności art. 44 k.p.a., a także art. 58 i art. 59 k.p.a. oraz (2) w sprawie nie ma zastosowania art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia, gdyż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorców, którzy korzystali z instrumentów takiego szczególnego wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2.
Zdaniem Sądu oba wskazane twierdzenia Wojewody [...] są błędne. Powołane przepisy ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia stanowią bowiem normy określające wyjątek od norm regulujących doręczanie pism przez organy administracji publicznej. W związku z tym zgodnie z ogólną zasadą przyjętą w polskiej kulturze prawnej "lex specialis derogat legi generali", czyli w przypadku kolizji normy ogólnej oraz normy szczególnej nie stosuje się tej pierwszej, a jedynie normę formułującą wyjątek. W rozpatrywanej sprawie należało zatem zastosować art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia. Przepis ten ustanawiał bowiem zasadę, że nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów.
Skoro zatem zgodnie z przepisem szczególnym znajdującym zastosowanie w sprawie, korespondencja wysyłana przez organ administracji do skarżącej na adres wskazany przez nią wcześniej, wróciła do organu z adnotacją "Zwrot – nie podjęto w terminie", to w myśl art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia należało uznać, że przedmiotowe pisma nie zostały skarżącej doręczone.
Sąd uważa również dwa argumenty podnoszone przez Wojewodę [...] za wynik błędnej wykładni przepisów prawa.
Po pierwsze, nieuzasadnione jest twierdzenie, że powołany wyżej art. 98 ust. 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem Wojewody wszystkie przepisy ustawy zgodnie z jej tytułem odnoszą się wyłącznie do przedsiębiorców, którym udzielane jest wsparcie niezbędne dla utrzymania i kontynuacji działalności gospodarczej zagrożonej konsekwencjami rozprzestrzeniania się wirusa
SARS-CoV-2. Teza ta nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia. Cały akt normatywny obejmuje bowiem ponad 120 przepisów, w tym kilka oznaczonych literami a, b, c. Tymczasem, zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy zasady, warunki oraz tryb oferowania przedsiębiorcom, na zasadach rynkowych, wsparcia niezbędnego dla utrzymania i kontynuacji prowadzonej działalności gospodarczej zagrożonej na skutek ekonomicznych następstw wprowadzenia zakazów lub ograniczeń związanych z rozprzestrzenianiem się choroby wywołanej wirusem SARS-Cov-2, określone są wyłącznie w art. 2-12 ustawy.
W pozostałych zaś przepisach nie znajdują się odesłania ani ograniczenia przewidujące, że przepisy ustawy (art. 13-118) powinny być stosowane wyłącznie do przedsiębiorców korzystających ze wsparcia. W wymienionych przepisach (art. 13 – 118) ustawy reguluje się działanie podmiotów, które nie są przedsiębiorcami, a także czynności, które nie dotyczą korzystania ze wskazanego wsparcia finansowego. Dla przykładu, reguluje się posługiwanie się przez organy administracji kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zaawansowaną bądź kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną (bez jakiegokolwiek ograniczenia podmiotowego – art. 14), zdalne podejmowanie uchwał przez zarząd lub radę nadzorczą spółdzielni (art. 15) oraz organy stowarzyszeń (art. 18), rady nadzorcze spółek akcyjnych (art. 29) oraz zgromadzenia funduszy inwestycyjnych (art. 34), przedłużenie kadencji organów P.Z.Ł. (art. 22), płatności składek ZUS (art. 26), przekazywanie metadanych zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej (art. 32), okresy korzystania ze świadczeń zdrowotnych (art. 36), sporządzanie niektórych aktów stanu cywilnego (art. 37), zawieszanie funkcjonowania korporacji uczonych P.A.N. (art. 44) itp.
Przedstawiona różnorodność treści omawianej ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. wynika z bardzo dynamicznej sytuacji w której znalazły się organy władzy ustawodawczej na wiosnę 2020 r. kiedy to odnotowano bezprecedensowy wzrost liczby zakażeń wirusem COVID-19. Niezbędne było natychmiastowe wprowadzenie odstępstw lub ograniczeń zasad działania bardzo wielu podmiotów od zasad i reguł ustanowionych w formie ustawy. Uczyniono to między innymi ustawą z dnia 16 kwietnia 2020 r., przy założeniu wszak szerokiego zakresu regulacji.
W przedstawionym kontekście argument Wojewody [...], że ograniczenie możliwości uznawania za doręczone pism nieodebranych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii dotyczy wyłącznie przedsiębiorców korzystających ze szczególnych instrumentów wsparcia i nie może być zastosowany do skarżącej jest oczywiście błędny.
Dodajmy przy tym, że niezależnie od przedstawionej wykładni językowo-systemowej nie można uznać za prawidłowe twierdzenia, że art. 98 ust. 1 ww. ustawy znajduje zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorców gdyż tytuł ustawy tak stanowi. Zasady wykładni prawa traktują tytuł aktu normatywnego za istotną część aktu, ale podlegającą interpretacji językowej, systemowej i funkcjonalnej na takich samych zasadach, jak inne części, zwłaszcza przepisy danego aktu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że tytuł aktu prawnego wskazuje na preferencje ustawodawcy, podkreśla je również preambuła. Nie oznacza to wszak, że sam tytuł przesądza o szczegółowych uprawnieniach lub obowiązkach obywateli (patrz np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 8 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 296/20).
9. W rozpatrywanej kwestii zastosowania wyjątkowej regulacji przewidzianej w ustawie o szczególnych instrumentach wsparcia należy również wskazać jeszcze jeden istotny błąd Wojewody [...]. Organ twierdzi bowiem, że wyjątek przewidziany w art. 98 ust. 1 ustawy nie ma zastosowania do skarżącej, gdyż art. 98 ust. 2 pkt 4 lit. d wyraźnie wskazuje, że przepisu ust. 1 nie stosuje się do przesyłek wysyłanych do ani wysyłanych przez organ administracji publicznej. Organ nie wyjaśnia jednak, że art. 98 ust. 2 pkt 4 lit. d został dodany do ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia przez art. 5 ustawy z dnia 24 lipca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 1423) zmieniającej ww. ustawę z dniem 20 sierpnia 2020 r. W związku z tym faktem norma obowiązująca od 20 sierpnia 2020 r. mogła mieć zastosowania do skutków awizacji przesyłki w dniach [...] maja 2020 r. oraz [...] czerwca 2020 r. Wskazany przez organ sposób zastosowania art. 98 ust. 2 pkt 4 lit. d ustawy byłby zatem sprzeczny z zasadą zakazu wstecznego działania prawa (lex retro non agit), która uważana jest za jeden ze standardów demokratycznego państwa prawnego.
10. W przedstawionym stanie rzeczy należało stwierdzić, że na uwzględnienia zasługiwał zarzut skargi, że zaskarżone postanowienie Wojewody [...] zostało wydane z naruszeniem art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia ze względu na jego niezastosowanie. Tym samym nieprawidłowe było zastosowanie przez organ art. 44 § 1- 4 k.p.a., gdyż polegało na powołaniu się w dniach 25 maja – 2 czerwca 2020 r. na ogólne przepisy, które doznawały wówczas wyłączenia (derogacji) ze względu na obowiązujące normy o charakterze wyjątku.
Konsekwentnie należało uznać, że w sprawie doszło do naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. w związku z art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez uznanie za ostateczną decyzji, która takiego charakteru nie uzyskała. Tym samym odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oznaczało naruszenia praw strony wynikających z kodeksowych zasad czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.) oraz dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.).
W rezultacie, Sąd miał obowiązek uchylić zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z [...] lutego 2021 r.
11. Rozpatrując ponownie wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, organ odwoławczy uwzględni wniosek i rozpatrzy odwołanie skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] maja 2020 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, zlokalizowanego przy ul. [...] w [...], na terenie działek nr ewid. [...] i [...] .
12. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, kwota 480 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI