VII SA/Wa 815/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-12-13
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananośnik reklamowypozwolenie na budowęplan miejscowyrozbiórkanadzór budowlanyurządzenie reklamowe

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego nośnika reklamowego, uznając go za budowlę niezgodną z planem miejscowym.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że nośnik został wybudowany samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że konstrukcja jest trwale związana z gruntem i jej wymiary (ok. 18 m² powierzchni reklamowej) są sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia jej legalizację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. S.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującą rozbiórkę nośnika reklamowego. Sprawa wywodziła się ze zgłoszenia o konieczności interwencji dotyczącego nośnika przy Al. J. w Warszawie. Po przeprowadzeniu oględzin i analizie dokumentacji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał rozbiórkę, uznając nośnik za samowolę budowlaną, ponieważ jego realizacja wymagała pozwolenia na budowę, a nie tylko zgłoszenia. Dodatkowo, PINB stwierdził, że nośnik jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza reklamy o powierzchni do 8 m², podczas gdy sporny nośnik miał ok. 18 m² powierzchni reklamowej. WINB utrzymał decyzję PINB w mocy, podzielając ustalenia i argumentację. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów planu miejscowego, Prawa budowlanego (art. 48 ust. 2 i 3) oraz ustawy o drogach publicznych, kwestionując błędną kwalifikację prawną i brak wszczęcia procedury legalizacyjnej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów nadzoru budowlanego za prawidłowe. Sąd potwierdził, że nośnik, ze względu na swoje wymiary, konstrukcję i sposób posadowienia (fundament, stalowy słup), stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę. Stwierdzono samowolę budowlaną. Kluczowe dla oddalenia skargi było potwierdzenie sprzeczności nośnika z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiło legalizację zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że interpretacja planu miejscowego przez organy była prawidłowa, a powierzchnia reklamowa ok. 18 m² naruszała jego postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nośnik reklamowy o wymiarach ok. 3x6 m, mocowany do stalowego słupa osadzonego w fundamencie, trwale związany z gruntem, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, wskazując, że kryterium rozróżnienia stanowi zakres prac, wielkość obiektu, jego masa, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa, które w tym przypadku uzasadniały kwalifikację jako budowli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Prawo budowlane art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

MPZP art. 6 § 2

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu cmentarza przy ulicy R. – część I

Dopuszcza lokalizowanie reklam o powierzchniach nie większych niż 8 m², wyłącznie na terenach ulic głównych, głównych ruchu przyspieszonego oraz działek przylegających do tych ulic.

MPZP art. 6 § 3

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu cmentarza przy ulicy R. – część I

Zakazuje lokalizowania reklam innych niż wymienione w ust. 2.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 3 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli, w tym urządzenia reklamowego wolno stojącego i trwale związanego z gruntem.

Prawo budowlane art. 29 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wyłączenie obowiązku pozwolenia na budowę dla instalowania tablic i urządzeń reklamowych, z zastrzeżeniami.

Prawo budowlane art. 3 § 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowy.

Prawo budowlane art. 43 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący odległości od krawędzi jezdni (wspomniany przez organ II instancji, ale nie kluczowy dla rozstrzygnięcia).

Prawo budowlane art. 43 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Możliwość uzyskania zgody zarządcy drogi na odstępstwo od przepisów o odległościach.

Prawo budowlane art. 151

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa prawna orzekania przez WSA.

Prawo budowlane art. 38 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy pozwolenia na budowę.

Prawo budowlane art. 83 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy decyzji o pozwoleniu na budowę.

u.d.p. art. 43 § 1

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 43 § 2

Ustawa o drogach publicznych

MPZP art. 2 § 23

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu cmentarza przy ulicy R. – część I

Definicja reklamy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nośnik reklamowy stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę. Nośnik reklamowy jest sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia jego legalizację. Powierzchnia reklamowa nośnika (ok. 18 m²) przekracza dopuszczalną w planie miejscowym wielkość (8 m²).

Odrzucone argumenty

Nośnik reklamowy jest jedynie instalacją wymagającą zgłoszenia, a nie budowlą. Organy błędnie zinterpretowały przepisy planu miejscowego dotyczące powierzchni reklam. Organy powinny były wszcząć procedurę legalizacyjną zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Kryterium rozróżnienia pomiędzy budową budowli – tj. urządzenia reklamowego a instalowaniem tablicy lub urządzenia reklamowego stanowią cechy tego urządzenia i sposób jego posadowienia. Wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy może to być obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący nie trwale związany z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Wbrew wywodom skargi, zapisy § 6 planu nie powodują trudności w interpretacji; owszem, nie określa się w nich "wprost", że powierzchnia reklamy to "powierzchnia reklamowa reklamy"; niemniej skoro powierzchnia reklamowa/ekspozycyjna nośnika reklamowego jest "powtarzalnym" i zasadniczym elementem (każdej) reklamy, pozwalającym w efekcie na jej identyfikację/określenie, nie sposób przyjąć, aby ww. zapisy planu nie dotyczyły tej jej "części".

Skład orzekający

Joanna Gierak-Podsiadły

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

członek

Monika Kramek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna nośników reklamowych jako budowli, zasady legalizacji samowoli budowlanej w kontekście planów miejscowych, interpretacja przepisów planistycznych dotyczących powierzchni reklam."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i konkretnego planu miejscowego. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i planistycznych może być różna w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty konflikt między inwestorami a organami nadzoru budowlanego w kwestii samowoli budowlanej, szczególnie w kontekście reklam. Pokazuje, jak kluczowe są wymiary i sposób posadowienia dla kwalifikacji prawnej obiektu.

Czy Twój billboard to samowola budowlana? Sąd wyjaśnia, kiedy reklama wymaga pozwolenia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 815/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Monika Kramek
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 1331/19 - Wyrok NSA z 2022-04-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Monika Kramek, Protokolant specjalista Monika Gąsińska - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] S.A. w W. ("skarżąca") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("[...]WINB") z [...] stycznia 2018 r. nr [...], wydana w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego, w następującym stanie sprawy.
W dniu 15 maja 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wpłynęło pismo Stowarzyszenia [...], w którym zgłoszono konieczność interwencji i dokonania rozbiórki nośnika reklamowego usytuowanego przy AL. J. w W.
Pismem z 18 maja 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ("PINB") zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w spawie wolnostojącego nośnika reklamowego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy Al. J. w W.
W odpowiedzi na pismo tego organu z 18 maja 2017 r., w piśmie z 7 czerwca 2017 r. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] poinformował, że w archiwum Wydziału nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej nośników reklamowych usytuowanych na ww. działce nr ew. [...].
Następnie, 28 czerwca 2017 r. PINB przeprowadził oględziny ww. nieruchomości i stwierdził, że przy północnym skraju wschodniej elewacji budynku zlokalizowany jest nośnik reklamowy składający się z posadowionej na gruncie stopy fundamentowej o wymiarach 220 x 400 x 60 cm, do której za pomocą śrub przytwierdzony jest słup stalowy, na którym zamontowana jest na wysokości 5,75 m tablica reklamowa dwustronna o wymiarach ok. 600 x 300 cm, posiadająca nr [...] oraz [...]; całkowita wysokość konstrukcji wynosi 9,35 m, a jej odległość od krawędzi jezdni Al. J. – 6,5 m. Podczas oględzin 20 sierpnia 2017 r., przedstawiciel skarżącej przedłożył do akt kopię umowy najmu z [...] kwietnia 2009 r. zawartej pomiędzy R. Sp. z o.o. a skarżącą, celem umieszczenia na nieruchomości przy Al. J. w W. 9 nośników reklamowych o powierzchni reklamowej do 18 m², oraz kopię pisma z 28 lutego 2017 r. o połączeniu spółek, zgodnie z którym zmianie uległa nazwa R. Sp. z o.o. na A. Sp. z o.o.
Dalej, PINB decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.; "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wolnostojącego dwustronnego nośnika reklamowego o nr ident. [...] usytuowanego na działce ew. [...] w obrębie [...], przy Al. J. w W., nakazał A. S.A. w W. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego w postaci dwustronnej tablicy reklamowej o ww. oznaczeniu i wymiarach ok. 3 x 6 m, mocowanej do słupa stalowego utwardzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu, wybudowanego na działce jw. W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że sprawa dotyczy nośnika będącego wolnostojącym urządzeniem reklamowym, którego realizacja wymagała pozwolenia na budowę. PINB wyjaśnił jednocześnie, że realizacja tego nośnika nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a tylko zgłoszenie. Podniósł, że wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak fundament, konstrukcja nośna, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w tym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Przedmiotowy nośnik musiał być wykonany na miejscu w docelowej lokalizacji, po uprzednim przygotowaniu podłoża.
W konsekwencji, PINB stwierdził, że objęty postępowaniem nośnik został zrealizowany samowolnie, bo (jak ustalono) inwestor nie uzyskał na jego realizację wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym wskazał, że w sprawie znajdował zastosowanie tryb uregulowany w art. 48 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ podał, że wobec okoliczności sprawy, brak było możliwości zalegalizowania ww. inwestycji, i należało orzec rozbiórkę. Brak możliwości legalizacji wynikał z tego, że zrealizowana inwestycja jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu cmentarza przy ulicy R. – część I uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...]. Organ podał, że w świetle § 6 ust. 2 pkt 3 ww. planu, dopuszcza się realizację reklam o powierzchniach nie większych niż 8 m², wyłącznie na terenach: ulic głównych, ulic głównych ruchu przyspieszonego oraz działek przylegających do tych ulic. Przedmiotowy nośnik posiada tablicę dwustronną o powierzchni reklamowej każda ok. 18 m ², wobec czego nie spełnia ustaleń ww. planu.
Odwołanie od tej decyzji, w ustawowym terminie, złożyła skarżąca. [...]WINB, po rozpatrzeniu tego odwołania, wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] stycznia 2018 r., którą to utrzymał w mocy decyzję I instancji i podzielił ustalenia oraz ocenę tego organu.
I tak, [...]WINB wskazał za organem I instancji, że przedmiotowy nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem, tak by móc się opierać czynnikom atmosferycznym i nie stwarzać zagrożenia dla uczestników ruchu drogowego i przechodniów. To zaś świadczy o tym, że nośnik ten (składający się z dwustronnej tablicy reklamowej o wymiarach ok. 3 x 6 m, mocowanej do słupa stalowego utwardzonego w fundamencie), to wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego też właściwym było zastosowanie w sprawie art. 48 Prawa budowlanego regulującego kwestię samowoli budowlanej (skoro inwestor nie dysponuje ww. zezwoleniem). Organ II instancji podzielił więc stanowisko PINB w zakresie kwalifikacji inwestycji i zastosowanego trybu; za prawidłowe uznał też wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 48 ust. 1 ww. ustawy. Wskazał za PINB na zapisy planu miejscowego, z którymi inwestycja jest sprzeczna, co oznacza, że nie jest możliwym jej zalegalizowanie. Dodał nadto, że nośnik usytuowany jest w odległości mniejszej niż wymagana od zewnętrznej krawędzi jezdni, a wynikającej z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych; to zaś stanowi dodatkową okoliczność uniemożliwiającą przeprowadzenie w sprawie postępowania legalizacyjnego. [...]WINB przywołał przy tym art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wskazując na warunki, jakie muszą być spełnione przed wszczęciem procedury legalizacyjnej.
W skardze do Sądu na ww. decyzję [...]WINB z [...] stycznia 2018 r., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej zarzucając naruszenie:
-§ 6 ust. 2 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu cmentarza przy ulicy R. – część I uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten dotyczy powierzchni reklamowej reklam;
-art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez błędne ich zastosowanie polegające na tym, że organy II i I instancji stwierdziły, że nośnik reklamowy jest bez żadnej wątpliwości niezgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z innymi przepisami w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie nośnika reklamowego do stanu zgodnego z prawem;
-art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych poprzez błędną interpretację, że na etapie legalizacji nośnika reklamowego nie jest możliwe zastosowanie przedmiotowego przepisu;
-art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieumożliwienie rozpoczęcia procedury legalizacji nośnika reklamowego poprzez wydanie postanowienia o nałożeniu obowiązku złożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji reklamy na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędnie w okolicznościach sprawy organy odstąpiły od procedury legalizacyjnej. Błędnie bowiem przede wszystkim uznały, że inwestycja jest w sposób oczywisty sprzeczna z obowiązującym planem miejscowym. W planie tym, mowa jest nie tyle o powierzchni reklamowej reklam, co o powierzchni, a wobec tego równie dobrze może być to powierzchnia zabudowy czy powierzchnia terenu zajętego pod inwestycję. Nie jest to oczywiste, dlatego wykładnia tych przepisów winna być przeprowadzona przez organy właściwe dla sprawy – zajmujące się merytorycznie sprawami z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym uprawnione było zastosowanie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego i zażądanie od skarżącej m.in. stosownego zaświadczenia.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...]WINB z [...] stycznia 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] listopada 2017 r. nakazującą rozbiórkę nośnika reklamowego, w postaci dwustronnej tablicy reklamowej o nr ident. [...] i [...] i wymiarach ok. 3 x 6 m na słupie stalowym mocowanym do stopu fundamentowej, usytuowanego na działce nr ew. [...] w obrębie [...], przy Al. J. w W.
Nakazując rozbiórkę tego nośnika po pierwsze uznano, że został on zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, po drugie przyjęto, że wobec zapisów obowiązującego na tym terenie planu miejscowego – brak jest możliwości wdrożenia w stosunku do niego procedury legalizacyjnej. Te zaś okoliczności uzasadniają zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Ocena ta, zdaniem Sądu, jest prawidłowa; oparta na wyczerpująco ustalonych okolicznościach faktycznych, a także na właściwych przepisach prawa, w tym budowlanego i miejscowego, i właściwej ich interpretacji. Dlatego też Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów podniesionych w skardze, zgadzając się z organami nadzoru budowlanego tak co do kwalifikacji objętego postępowaniem nośnika reklamowego, jak również – wykładni przepisów obowiązującego na tym obszarze planu miejscowego.
Rozwijając tę ocenę zauważyć trzeba, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło nośnika reklamowego składającego się z posadowionej na gruncie stopy fundamentowej o wymiarach 220 x 400 x 60 cm, do której za pomocą śrub przytwierdzony jest słup stalowy, na którym to zamontowana jest na wysokości 5,75 m tablica reklamowa dwustronna o wymiarach ok 600 x 300 cm. Bezspornym jest, że inwestorem i właścicielem tego nośnika jest skarżąca – Spółka A. (v. m. in. kopia umowy najmu z [...] kwietnia 2009 r. dotycząca części nieruchomości przy Al. J. w W. na posadowienie 9 nośników reklamowych o pow. 18 m²), oraz, że na jego realizację nie uzyskano wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W trakcie oględzin na nieruchomości, przedstawiciel Spółki nie okazał żadnej dokumentacji budowlanej dotyczącej tego nośnika, a jak ustalił organ w oparciu o informacje przekazane z Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...], w archiwum tego Wydziału brak jest zgłoszeń/pozwoleń na budowę dotyczących nośników reklamowych zlokalizowanych na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy Al. J. w W. Nie budzi przy tym wątpliwości w sprawie dokonana przez organy orzekające kwalifikacja prawna zrealizowanego nośnika.
Niezależnie od braku zarzutów skarżącej w tej ostatniej kwestii, Sąd wyjaśnia, że nie stwierdził, aby dokonując oceny w tym zakresie, błędnie zinterpretowano art. 3 pkt 3 czy art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
Zgodnie z tym ostatnim, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Z powyższego wynika, że ww. roboty -instalacja tablic i urządzeń reklamowych- nie zostały objęte obowiązkiem uzyskania (wcześniej: ostatecznego) pozwolenia na budowę, a jedynie obowiązkiem dokonania zgłoszenia. Odstępstwo to, od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, ma charakter wyjątku, a wobec tego nie może być też interpretowane rozszerzająco. Przy czym, co do zasady – wniesienie budowli, przez którą ustawa uznawała i uznaje nadal urządzenie reklamowe wolno stojące i trwale związane z gruntem (v. art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), wymagało/wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Kryterium rozróżnienia pomiędzy budową budowli – tj. urządzenia reklamowego a instalowaniem tablicy lub urządzenia reklamowego stanowią cechy tego urządzenia i sposób jego posadowienia. Jak zauważa się w orzecznictwie, w wyniku czynności instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe; zakres jednak prac, jakie winny być wykonane przy realizacji tego urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. "Inne będą bowiem prace wykonywane przy realizacji urządzenia wolnostojącego o wadze kilku kilogramów, a inne o wadze kilku ton, inne przy urządzeniu o wysokości jednego metra, a inne przy urządzeniu o wysokości kilkunastu metrów. (...) Wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy może to być obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący nie trwale związany z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Dokonując kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę również przepis art. 5 Prawa budowlanego w świetle, którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne" (v. wyrok NSA z 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1034/09). W konsekwencji, jak wskazał NSA w cyt. wyroku, "dla przyjęcia, czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b., istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego (...)".
Podzielając w całości to stanowisko i przenosząc je grunt niniejszej sprawy, Sąd zauważa, że przedmiotowa inwestycja nie polegała tylko na instalowaniu urządzenia; inwestycja ta obejmowała większy zakres prac, a to prowadziło do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazał na to organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie akcentując wymiary urządzenia reklamowego (wymagające trwałego związania z gruntem), jego ustawienie w określonym miejscu, ale też wskazując na jego elementy – w tym stalową konstrukcję wsporczą utwardzoną w mocowanym do gruntu fundamencie. Inwestycja ta wymagała realizacji podłoża/fundamentu, mocowania konstrukcji, po czym dopiero mógł nastąpić montaż tablicy reklamowej o wymiarach ok. 3 x 6 m. Z tych też powodów rację mają organy orzekające w sprawie wskazując, że dotyczy ona wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Analizując sprawę w tym aspekcie prawidłowo organ odwoławczy podniósł, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje wyłącznie sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.
Dlatego też, kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do wadliwego uruchomienia trybu uregulowanego w art. 48 Prawa budowlanego (skoro skarżąca nie uzyskała na przedmiotową inwestycję wymaganego pozwolenia na budowę), a także – aby wadliwie na jego podstawie orzeczono nakaz rozbiórki (wobec, w szczególności, niezgodności tej inwestycji z obowiązującym planem miejscowym).
W tej ostatniej kwestii zważyć trzeba, że zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl ust. 2, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, w celu zalegalizowania inwestycji, stosując dalej art. 49 tej ustawy.
Rację ma więc organ odwoławczy podnosząc w niniejszej sprawie, że dopuszczalność legalizacji obiektów budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej została uzależniona od spełnienia dwóch (określonych w cyt. ust. 2) warunków, w tym: zgodności tej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co w przypadku obowiązywania planu miejscowego oznacza brak sprzeczności z ustaleniami tego planu. Rację mają także organy orzekające w niniejszej sprawie wskazując, że ta przesłanka w tym przypadku nie jest spełniona; dlatego też nie było możliwe uruchomienie procedury legalizacyjnej i należało orzec na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
I tak, Sąd stwierdza, że działka, na której wykonano przedmiotowy nośnik reklamowy położona jest na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu cmentarza przy ul. . – część I (uchwała Rady [...] Nr [...], Dz. Urz. Woj. [...] z 2013 r., poz. [...]). Plan ten, w rozdziale 4 "Zasady lokalizowania reklam, szyldów i słupów ogłoszeniowych", ustala m.in. zasady w zakresie rozmieszczenia reklam (czyli nośników informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami (...), w tym tablic reklamowych, v. § 2 pkt 23 planu). Z § 6 ust. 2 pkt 3 wynika, że na terenie planu dopuszcza się lokalizowanie reklam o powierzchniach nie większych niż 8 m², wyłącznie na terenach: ulic głównych, ulic głównych ruchu przyspieszonego oraz działek przylegających do tych ulic. Z § 6 ust. 3 wynika zaś zakaz lokalizowania reklam innych niż wymienione w ust. 2. Jednocześnie wskazać trzeba, że w § 6 planu przewidziano jako dopuszczalne dwa typy reklam, o powierzchni do 3 m², albo o powierzchni do 8 m²; co istotne, w żadnym miejscu plan nie dopuszcza lokalizacji reklam o powierzchni większej. Analizując te zapisy planu, prawidłowo -zdaniem Sądu- przyjęto w niniejszej sprawie, że sporny nośnik reklamowy o powierzchni reklamy (tj. powierzchni ekspozycyjnej) ok. 18 m², jest sprzeczny z zapisami ww. planu, a tym samym nie ma możliwości jego legalizacji. Wbrew wywodom skargi, zapisy § 6 planu nie powodują trudności w interpretacji; owszem, nie określa się w nich "wprost", że powierzchnia reklamy to "powierzchnia reklamowa reklamy"; niemniej skoro powierzchnia reklamowa/ekspozycyjna nośnika reklamowego jest "powtarzalnym" i zasadniczym elementem (każdej) reklamy, pozwalającym w efekcie na jej identyfikację/określenie, nie sposób przyjąć, aby ww. zapisy planu nie dotyczyły tej jej "części" . Poprzez właśnie ten element plan określa reklamy dopuszczalne, a potwierdzeniem tego jest chociażby zapis § 6 ust. 2 pkt 2, w którym mowa jest o "reklamach o powierzchniach nie większych niż 3 m², w tym reklamach dwustronnych o powierzchni każdej ze stron nie większej niż 3 m²"; odniesienie "powierzchni" do innego elementu niż powierzchnia ekspozycyjna reklamy, wypaczyłoby sens tego przepisu.
Zatem, Sąd nie stwierdził, aby organy orzekające naruszyły przepisy art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie. W ww. warunkach, legalizacja przedmiotowego nośnika nie była bowiem możliwa, a organ I instancji miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Na koniec Sąd dostrzega, że niezgodność inwestycji zrealizowanej samowolnie, z obowiązującym planem miejscowym jest oczywista i uniemożliwiała legalizację. Wprawdzie oprócz tej okoliczności, organ II instancji wskazał także na usytuowanie nośnika w odległości mniejszej niż wymagana od zewnętrznej krawędzi jezdni (v. art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych), niemniej na mocy art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, zarządca drogi może na takie usytuowanie wyrazić zgodę. Zatem, o ile tego rodzaju niezgodność z przepisami prawa mogłaby być ewentualnie w postępowaniu legalizacyjnym usunięta, o tyle już wskazana sprzeczność z planem miejscowym - nie, a to stanowi wystarczającą przyczynę dla niedopuszczalności legalizacji tej inwestycji.
Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI