VII SA/WA 81/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiające uzgodnienia rozbiórki elewacji frontowej zabytkowej kamienicy.
Spółka [...] złożyła skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia rozbiórki elewacji frontowej zabytkowej kamienicy, jednocześnie uchylając postanowienie organu I instancji w pozostałej części i umarzając postępowanie. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując skuteczność wpisu elewacji do gminnej ewidencji zabytków oraz brak należytej analizy jej wartości zabytkowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Przedmiotem skargi Sp. z o.o. było postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę elewacji frontowej zabytkowej kamienicy przy ul. [...] we [...]. Organ odwoławczy, działając po uchyleniu poprzedniego postanowienia przez WSA w Warszawie, stwierdził, że choć pozostałe części budynku utraciły walory zabytkowe i postępowanie w ich zakresie zostało umorzone z powodu braku kompetencji organu konserwatorskiego (po założeniu gminnej ewidencji zabytków), to elewacja frontowa nadal posiada wartości zabytkowe i jej rozbiórka jest niedopuszczalna pod względem konserwatorskim. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ II instancji prawidłowo rozpatrzył sprawę, uwzględniając zmianę stanu prawnego (wpis elewacji do gminnej ewidencji zabytków) i właściwie ocenił wartości zabytkowe elewacji, która stanowi cenny przykład zabudowy z przełomu XIX i XX wieku. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące skuteczności wpisu do ewidencji nie mogły być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu, a strona skarżąca ma możliwość kwestionowania samego zarządzenia o utworzeniu ewidencji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ konserwatorski jest właściwy do uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę tylko tej części budynku, która znajduje się w gminnej ewidencji zabytków. W pozostałym zakresie postępowanie powinno zostać umorzone z powodu braku kompetencji.
Uzasadnienie
Po założeniu gminnej ewidencji zabytków, kompetencje organu konserwatorskiego do uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę ograniczają się do obiektów ujętych w tej ewidencji. Jeśli tylko część budynku jest w ewidencji, organ może wypowiedzieć się tylko co do tej części.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. art. 39 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
W stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
u.o.z. art. 89 § pkt 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu I instancji i w tym zakresie umorzyć postępowanie.
Ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych ustaw art. 8 § ust. 3
Do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje wymagają uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 tej ustawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
u.o.z. art. 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Cel ochrony zabytków.
Pomocnicze
u.o.z. art. 93 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
k.p.a. art. 17 § pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych ustaw art. 7
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa.
u.s.g. art. 31
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Kontrola zarządzeń organów jednostek samorządu terytorialnego.
u.o.z. art. 22 § ust. 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 22 § ust. 5
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Elewacja frontowa kamienicy przy ul. [...] we [...] posiada wartości zabytkowe i jej rozbiórka jest niedopuszczalna pod względem konserwatorskim. Organ II instancji prawidłowo uwzględnił zmianę stanu prawnego w postaci założenia gminnej ewidencji zabytków i ograniczył zakres kompetencji do części obiektu wpisanej do ewidencji. Zarzuty dotyczące skuteczności wpisu do gminnej ewidencji zabytków nie mogły być rozpatrywane w niniejszej sprawie. Organ II instancji dokonał należytej analizy wartości zabytkowych elewacji frontowej.
Odrzucone argumenty
Organ II instancji naruszył przepisy proceduralne, w tym art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a., poprzez nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji po uchyleniu postanowienia organu II instancji. Organ II instancji powinien był orzec co do istoty sprawy, uwzględniając, że elewacja frontowa nie była wpisana do wykazu zabytków. Wpis elewacji frontowej do gminnej ewidencji zabytków nie jest skuteczny. Organ II instancji nie dokonał należytej analizy wartości zabytkowych elewacji frontowej.
Godne uwagi sformułowania
obiekt przeznaczony do rozbiórki stanowi typowy przykład kamienicy czynszowej [...] z przełomu XIX i XX w., zaś jego elewacja frontowa utrzymana jest w stylistyce neorenesansu. przedmiotowy obiekt nie utracił całkowicie cech zabytkowych. najważniejszym elementem ww. kamienicy jest zachowana w dobrym stanie elewacja frontowa. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1145/14, uchylił postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2014 r., sygn. [...]. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., które uzasadniałyby wydanie przez organ odwoławczy postanowienia kasacyjnego. tylko część ww. kamienicy została objęta ochroną konserwatorską. elewacja spornego obiektu zachowała się, przedstawia wartości zabytkowe, co więcej – jej stan nie stanowi o wystąpieniu zagrożenia katastrofą budowlaną.
Skład orzekający
Maria Tarnowska
przewodniczący
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
członek
Joanna Gierak-Podsiadły
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgadniania pozwoleń na rozbiórkę obiektów zabytkowych, w tym znaczenia gminnej ewidencji zabytków oraz właściwości organów konserwatorskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z wpisem do gminnej ewidencji zabytków i rozbiórką części zabytkowego budynku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ochrony zabytków i potencjalnego konfliktu między interesem inwestora a ochroną dziedzictwa kulturowego, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.
“Czy można rozebrać zabytkową kamienicę, jeśli tylko jej elewacja jest w ewidencji zabytków?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 81/16 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2016-12-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-01-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Joanna Gierak-Podsiadły /sprawozdawca/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Maria Tarnowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6015 Uzgodnienia Hasła tematyczne Zabytki Sygn. powiązane II OSK 1758/17 - Wyrok NSA z 2023-10-19 Skarżony organ Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 1409 art. 39 ust. 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Dz.U. 2014 poz 1446 art. 89 pkt 1, art. 53 ust. 1 Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą we [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę Uzasadnienie Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...] jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2015 r., znak: [...]. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o. o. z siedzibą we [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], sygn. [...], odmawiające uzgodnienia zamierzenia budowlanego polegającego na rozbiórce budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...],[...] obr. [...] przy ul. [...] we [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w części odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę elewacji frontowej budynku mieszkalnego przy ul. [...] we [...] oraz uchylił postanowienie organu I instancji w pozostałej części i umorzył postępowanie organu I instancji w tej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], sygn. [...],[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...],[...] obr. [...] przy ul. [...] we [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji wskazał, że obiekt przeznaczony do rozbiórki stanowi typowy przykład kamienicy czynszowej [...] z przełomu XIX i XX w., zaś jego elewacja frontowa utrzymana jest w stylistyce neorenesansu. Organ ten wskazał, iż wziął pod uwagę okoliczność dokonanych przekształceń w obrębie elewacji frontowej oraz stan techniczny obiektu, opisany w dokumentacji przedłożonej do uzgodnienia przez organ główny, stwierdzając, że przedmiotowy obiekt nie utracił całkowicie cech zabytkowych. Jednocześnie [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uznał, iż najważniejszym elementem ww. kamienicy jest zachowana w dobrym stanie elewacja frontowa i stwierdził, że rozbiórka pozostałej części budynku (która z racji złego stanu zachowania utraciła walory zabytkowe) byłaby dopuszczalna pod względem konserwatorskim. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...]. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., sygn. [...], po rozpatrzenia zażalenia [...] Sp. z o. o., uchylił ww. postanowienie organu I instancji z dnia [...] marca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem zaskarżonego postanowienia a jego uzasadnieniem. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, iż organ pierwszej instancji powinien jednoznacznie ustalić, czy omawiana nieruchomość posiada wartości zabytkowe. Zaznaczył, że w przypadku, gdy tylko część obiektu utraciła wartości zabytkowe, możliwe jest uzgodnienie pozwolenia na rozbiórkę w ww. zakresie, przy jednoczesnej odmowie uzgodnienia pozwolenia na wykonanie wnioskowanych prac w odniesieniu do pozostałej partii budynku. W razie stwierdzenia całkowitej utraty wartości zabytkowych przez ww. obiekt [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków powinien zaś uzgodnić pozwolenie na realizację całokształtu omawianej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1145/14, uchylił postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2014 r., sygn. [...]. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., które uzasadniałyby wydanie przez organ odwoławczy postanowienia kasacyjnego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], ponownie rozpatrzył zażalenie [...] Sp. z o. o. z siedzibą we [...], wniesione na postanowienie organu I instancji z dnia [...] marca 2013 r. (utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji w części odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę elewacji frontowej budynku mieszkalnego przy ul. [...] we [...], a w pozostałej części uchylając postanowienie organu I instancji i umarzając postępowanie). Uzasadniając to orzeczenie organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Stosownie do art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych ustaw, do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje o: ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, warunkach zabudowy, ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, a także pozwolenia na budowę i rozbiórkę, wymagają uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków (w formie wymaganej przepisami prawa) - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy. W momencie rozpatrywania sprawy przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków kompetencje organu konserwatorskiego do wypowiadania się w tej sprawie wynikały z faktu, że całokształt budynku wnioskowanego do rozbiórki znajdował się w wykazie zabytków nieruchomych, o którym mowa w art. 7 ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych ustaw. Niemniej zarządzeniem Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] założona została gminna ewidencja zabytków [...]. W § 3 ww. aktu określono, iż lista kart adresowych zabytków ujętych w tej ewidencji prowadzona jest w formie elektronicznej i umieszczana jest w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego we [...]. W ww. biuletynie figuruje karta adresowa ściany frontowej kamienicy przy ul. [...] we [...]. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że zobligowany jest rozpatrzyć przedmiotową sprawę na nowo, w jej aktualnym stanie prawnym, i uwzględnił orzekając okoliczność założenia gminnej ewidencji zabytków [...]. Wskazał w efekcie, że obecnie właściwość organu konserwatorskiego w niniejszej sprawie wynika z faktu, iż w powyższej ewidencji figuruje wyłącznie ściana frontowa omawianego budynku. W powyższym zbiorze zabytków nie znalazły się pozostałe partie przedmiotowego obiektu, zatem - w ocenie organu - należało umorzyć postępowanie w sprawie uzgodnienia pozwolenia na ich rozbiórkę. Organ ochrony zabytków utracił bowiem kompetencje do wypowiadania się w tym przedmiocie. I dalej, organ podał, że w świetle regulacji art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przyjąć należy, że wszystkie działania i rozstrzygnięcia organu konserwatorskiego winny być podejmowane dla zapewnienia odpowiednich warunków, umożliwiających zachowanie zabytków we właściwym stanie, ich odpowiedniego zagospodarowania i utrzymania, zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości, udaremnienia niszczenia i właściwego korzystania z zabytków. W związku z powyższym, organ ochrony zabytków rozstrzyga w omawianej sprawie, czy projektowane prace są dopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego, tj. czy nie naruszają wartości zabytkowych chronionego obszaru bądź obiektu. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po przeanalizowaniu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy uznał, iż rozbiórka elewacji frontowej kamienicy przy ul. [...] we [...] jest niedopuszczalna pod względem konserwatorskim. Zabytek ten stanowi egzemplifikację zabudowy miasta z przełomu XIX i XX w. Jego forma architektoniczna jest stosunkowo dobrze zachowana. Obiekt charakteryzuje się bogatym repertuarem detalu utrzymanego w kostiumie neorenesansowym, na który składają się m. in. ryzalit ujęty w pilastry w wielkim porządku, gzymsy międzykondygnacyjne, gzyms wieńczący, cokół, boniowanie pasowe, ozdobne obramienia okienne zróżnicowane w poszczególnych. Do chwili obecnej ww. partia kamienicy daje świadectwo o kształtowaniu się historycznej tkanki wielkomiejskiej Przedmieścia [...], zachowanej jedynie fragmentarycznie na tym terenie w wyniku zniszczeń II wojny światowej, a co za tym idzie jest cennym dokumentem do badania dziejów miasta, w tym w szczególności okresu przełomu XIX i XX w., na który przypada bardzo intensywny rozwój architektury i urbanistyki [...]. Obiekt ten stanowi także źródło do pozyskania wiedzy o formach XIX - wiecznej kamienicy czynszowej. W związku z powyższym, zachowanie jego substancji zabytkowej leży w interesie społecznym. Organ II instancji wskazał przy tym, że z akt sprawy nie wynika, by ww. element budynku znajdował się w stanie zagrożenia katastrofą budowlaną. W przedłożonym do uzgodnienia projekcie rozbiórki autorstwa mgr. inż. arch. M. D. wykonanym w grudniu 2012 r., zawierającym ocenę stanu technicznego całego budynku, nie wykazano naruszenia konstrukcji fundamentów oraz ścian obwodowych przedmiotowej kamienicy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącej, organ II instancji wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a., art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a., oraz art. 7 ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych ustaw i art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zdaniem skarżącej organ II instancji powinien był: 1) po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego orzec co do istoty sprawy, ponieważ postanowienie organu I instancji zostało już uchylone postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2014 r., a wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 października 2014 r. w sprawie VII SA/Wa 1145/14 dotyczył wyłącznie części zaskarżonej wówczas przez skarżącą, tj. przekazania przez organ II instancji sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, co oznacza, że poprzednie postanowienie pozostało w mocy w zakresie uchylenia postanowienia organu I instancji. W takiej sytuacji organ powinien był jednak przeprowadzić należycie postępowanie dowodowe oraz należytą ocenę prawną i uwzględnić, że elewacja frontowa przedmiotowego budynku nie była wpisana do wykazu zabytków sporządzonego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i przekazanego Prezydentowi zgodnie z art. 7 ustawy zmieniającej m.in. ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stąd nie mogła się skutecznie znaleźć w gminnej ewidencji zabytków utworzonej zarządzeniem Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. numer [...]; 2) względnie - mając na względzie wcześniejsze (prawomocne) uchylenie postanowienia organu I instancji - przekazać sprawę do rozpoznania organowi I instancji w związku ze zmianą stanu prawnego, tak aby nie doszło do naruszenia w sprawie zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a. Skarżąca podniosła, że skoro w wykazie zabytków sporządzonym przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i przekazanym Prezydentowi [...], przedmiotowa elewacja frontowa nie figurowała, to nie mogła również figurować w gminnej ewidencji zabytków utworzonej przez Prezydenta [...] w dniu [...] listopada 2014 r. W tej sytuacji wpis przedmiotowej elewacji do gminnej ewidencji zabytków nie jest skuteczny, a zatem nie jest możliwe wywodzenie z faktu dokonania takiego wpisu skutków prawnych w postaci odmowy uzgodnienia rozbiórki. Skarżąca podniosła także, że organ II instancji nie dokonał należytej analizy wartości zabytkowych elewacji frontowej budynku przy ul. [...] we [...], do czego był zobligowany na podstawie wyroku Sądu z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1145/14. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zważyć na wstępie trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...]. Dostrzec przy tym należy, że orzeczenie to zostało wydane po ponownym rozpatrzeniu zażalenia strony skarżącej wniesionego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] (odmawiające uzgodnienia zamierzenia budowlanego polegającego na rozbiórce budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] we [...]), a to – z uwagi na wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1145/14. Wyrokiem tym Sąd po rozpoznaniu skargi Spółki [...], uchylił poprzednie orzeczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2014 r. zapadłe w tej sprawie. Wskazany wyrok jest prawomocny od dnia 23 grudnia 2014 r., w efekcie – obligował organ II instancji do ponownego rozpatrzenia ww. zażalenia. Dodać należy, iż postanowienie tego organu objęte ww. wyrokiem miało charakter kasacyjny, a organ I instancji (nie czekając na jego prawomocność) w dniu [...] kwietnia 2014 r. wydał w sprawie kolejne postanowienie nr [...], które to jednak postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] zostało uchylone w całości (ze wskazaniem na to, że odpadła podstawa jego wydania, wobec uchylenia przez Sąd wyrokiem z dnia 31 października 2014 r. postanowienia organu II instancji z dnia [...] marca 2014 r.). Zatem, nie budzi wątpliwości Sądu, że wskazany przebieg postępowania uzasadniał ponowne rozpatrzenie przez organ II instancji zażalenia skarżącej wniesionego na postanowienie organu I instancji z dnia [...] marca 2013 r. Tak też uczynił Minister Kultury orzekając w dniu [...] października 2015 r., wobec czego całkowicie bezzasadne są argumenty skargi wskazujące na to, iż na tym etapie organ ten powinien był uwzględnić, że "postanowienie organu I instancji zostało już uchylone postanowieniem MKiDZN z dnia [...] marca 2014 r.". Wskazany powyżej wyrok tut. Sądu spowodował bowiem "powrót" sprawy do etapu zażalenia. Nie budzi także wątpliwości Sądu, że organ II instancji orzekając ponownie w sprawie obowiązany był nie tylko wziąć pod uwagę wytyczne wynikające z prawomocnego wyroku zapadłego w sprawie, ale też uwzględnić ewentualną zmianę stanu faktycznego, czy prawnego. O zachowaniu tych zasad świadczy zarówno treść wydanego przez Ministra Kultury rozstrzygnięcia, jak również jego uzasadnienie. Przy czym, zmiany, które na tym etapie przez wskazany organ zostały uwzględnione miały znaczenie dla ustalenia zakresu kompetencji organów konserwatorskich w niniejszej sprawie, w efekcie - nie czyniły koniecznym zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.. (jak wywodzi się w skardze), co więcej – uzasadniały zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 tej ustawy, i uchylenie na jego podstawie w części orzeczenia organu I instancji i umorzenia w tej części postępowania w sprawie. Rozwijając tę kwestię, zważyć należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi m. in. art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Przy czym, jak stanowi art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 75, poz. 474; zmieniającej brzmienie ww. art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego), do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy. W wymienionym art. 7 przewidziano, że w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wojewódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b niniejszej ustawy oraz wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków. W dacie orzekania przez organ I instancji w dniu [...] marca 2013 r., cały budynek mieszkalny – tj. kamienica przy ul. [...] we [...] wpisana była do wykazu zabytków (o którym mowa powyżej), pod nr [...] (v. karta 83 akt adm.). Niemniej, po założeniu gminnej ewidencji zabytków [...] (v. zarządzenie z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]), tylko część ww. kamienicy została objęta ochroną konserwatorską. Lista kart adresowych zabytków ujętych w tej ewidencji prowadzona jest w formie elektronicznej i umieszczana jest w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego we [...]. W ww. biuletynie figuruje karta adresowa tylko ściany frontowej ww. kamienicy. To też oznacza, że tylko w tym zakresie organy konserwatorskie były uprawnione do wydania postanowienia uzgadniającego w stosunku do inwestycji obejmującej rozbiórkę całości kamienicy. Stąd też prawidłowo organ II instancji orzekł o uchyleniu postanowienia organu I instancji w części nie obejmującej ściany frontowej budynku, i w tej części umorzył postępowanie. W tym bowiem zakresie odpadła podstawa do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia przez organy konserwatorskie w sprawie, na mocy ww. art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego. Powyższe nie musiało jednak skutkować przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, wbrew wywodom skargi. Stąd też i w tej materii Sąd nie podzielił stanowiska przedstawionego w skardze przez stronę skarżącą. Sąd zauważa przy tym, że w części umorzonej przez Ministra Kultury, postępowanie uzgadniające stało się zbędne/bezprzedmiotowe, wskazywanie więc na konieczność powtórzenia postępowania przez organ I instancji z uwagi na zmianę stanu prawnego jest w tym przypadku całkowicie niezrozumiałe. I dalej, wobec zarzutów skargi kwestionujących "skuteczność"/prawidłowość umieszczenia elewacji frontowej budynku w gminnej ewidencji zabytków [...], zważyć należy, iż zarzuty te nie mogły okazać się skuteczne już tylko z tej przyczyny, że skarga nie dotyczy zarządzenia Prezydenta [...] w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków [...], a wskazanego powyżej postanowienia organu konserwatorskiego wydanego w przedmiocie uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego dotyczącego (w części) obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Tym samym wskazane powyżej zarządzenie nie mogło podlegać kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Niemniej, stronie skarżącej służą odpowiednie środki do kwestionowania ww. zarządzenia i ujęcia w gminnej ewidencji zabytków ww. części budynku. Zważyć jedynie można, że zarządzenie wydane w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 9 i art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej i podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1950/12). W końcu, Sąd nie podziela zarzutów skargi wskazujących na brak dokonania przez organ II instancji należytej analizy wartości zabytkowych elewacji frontowej budynku przy ul. [...] we [...]. Zdaniem Sądu, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sposób wyczerpujący uzasadnił bowiem swoje rozstrzygnięcie o odmowie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę elewacji frontowej ww. budynku. Podważając prawidłowość tej oceny skarżąca nie wskazała jakie to okoliczności nie zostały przez ten organ uwzględnione. Zważyć przy tym trzeba, że już tylko zapoznanie się z projektem budowlanym przedłożonym przez Spółkę (i dokumentacją fotograficzną tam włączoną) wskazuje, iż ocena organu jest prawidłowa, bowiem elewacja spornego obiektu zachowała się, przedstawia wartości zabytkowe, co więcej – jej stan nie stanowi o wystąpieniu zagrożenia katastrofą budowlaną. Z tych też przyczyn, Sąd nie znalazł powodów, dla których postanowienie zaskarżone w sprawie wymagałoby wyeliminowania z obrotu prawnego. Organ II instancji orzekł stosownie do przebiegu postępowania i swoich kompetencji, z uwzględnieniem art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a więc po rozważeniu czy projektowane prace są dopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI