VII SA/Wa 788/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-07-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
zabytkinieruchomościpostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościochrona dóbr kulturyzespół pałacowo-parkowyprawomocność orzeczeńart. 61a k.p.a.

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia zespołu pałacowo-parkowego, uznając, że sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z 1985 r. dotyczącej przejęcia zespołu pałacowo-parkowego, a następnie decyzji Ministra z 2009 i 2012 r. odmawiających stwierdzenia jej nieważności. Minister odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wskazując na prawomocny wyrok WSA z 2013 r. oddalający skargę na decyzję Ministra z 2012 r. Sąd administracyjny uznał odmowę za zasadną, podkreślając, że kwestie podnoszone przez skarżącego dotyczące decyzji z 1985 r. były już przedmiotem kontroli sądowej i nie znalazły podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1985 r. dotyczącej przejęcia zespołu pałacowo-parkowego na rzecz Skarbu Państwa, a także decyzji Ministra z lat 2009 i 2012 utrzymujących ją w mocy. Minister odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2013 r. (sygn. akt VII SA/Wa 3031/12), który oddalił skargę na decyzję Ministra z 2012 r. Sąd administracyjny uznał odmowę wszczęcia postępowania za prawidłową. Podkreślono, że zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09), żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez odmowę wszczęcia postępowania, gdy sąd już zbadał kwestię podnoszoną przez stronę. Sąd stwierdził, że wyrok z 2013 r. kompleksowo zbadał sprawę, w tym zarzuty dotyczące decyzji z 1985 r., i nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra. Zarzuty skarżącego dotyczące fałszywości dowodów czy braku udziału stron w postępowaniu z 1985 r. zostały uznane za potencjalne podstawy do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra. Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd administracyjny już zbadał i ocenił kwestie podnoszone przez stronę, organ powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA, zgodnie z którą prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na decyzję stanowi przeszkodę przedmiotową do ponownego rozpoznania tej samej kwestii w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności, uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania, gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny, w tym przeszkody przedmiotowe wynikające z prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki wznowienia postępowania.

u.o.d.k. art. 33

Ustawa o ochronie dóbr kultury i o muzeach

Podstawa prawna decyzji z 1985 r. dotyczącej przejęcia zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje moc wiążącą prawomocnego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocny wyrok WSA z 2013 r. oddalający skargę na decyzję Ministra z 2012 r. stanowi przeszkodę do wszczęcia nowego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tych samych decyzji. Kwestie podnoszone przez skarżącego dotyczące wad pierwotnej decyzji z 1985 r. były już przedmiotem analizy sądowej i nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra. Zarzuty dotyczące fałszywości dowodów lub braku udziału stron w postępowaniu z 1985 r. mogą być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra.

Odrzucone argumenty

Minister naruszył art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zakresu wniosku i nieuwzględnienie, że okoliczności stanowiące podstawę decyzji z 1985 r. były fałszywe. Minister naruszył art. 7 i 77 k.p.a. przez niezbadanie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Minister naruszył art. 61a § 1 k.p.a. przez jego zastosowanie i uznanie, że istnieją uzasadnione przyczyny odmowy wszczęcia postępowania. Minister naruszył art. 145 § 1 k.p.a. przez odmowę wznowienia postępowania pomimo fałszywości dowodów i braku udziału wszystkich stron.

Godne uwagi sformułowania

żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym kompleksowo zbadano w nim sprawę administracyjną nie stwierdzając naruszenia w tym zakresie nie podzielając zastrzeżeń skargi nie stwierdził podstaw do zakwestionowania tej oceny nie można przyjąć, że działanie Ministra naruszało prawo Ewentualna fałszywość okoliczności (...) może stanowić podstawę żądania wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.

Skład orzekający

Tomasz Stawecki

przewodniczący

Grzegorz Antas

członek

Wojciech Sawczuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na znaczenie prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla dalszego postępowania administracyjnego, w tym w trybach nadzwyczajnych. Podkreśla, że sądowa kontrola decyzji wyklucza ponowne badanie tych samych kwestii przez organ administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja była już przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę. Interpretacja uchwały NSA z 2009 r. w kontekście obecnych przepisów k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o zabytek i własność, z elementami historii PRL (naciski SB). Pokazuje, jak prawomocność orzeczeń sądowych wpływa na możliwość ponownego dochodzenia swoich praw przez obywatela.

Długi bój o pałac: Sąd ostatecznie zamknął drzwi do ponownego procesu w sprawie zabytkowej nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 788/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Antas
Tomasz Stawecki /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne
Zabytki
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2714/20 - Wyrok NSA z 2023-07-05
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
I.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej jako k.p.a.) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem A. B. (dalej jako Skarżący) o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji numer [...] wydanej w dniu [...] lipca 1985 r. przez zastępcę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Wydziału Ochrony Zabytków [...], jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. nr 98 poz. 1150 ze zm. - nazwa ustawy została zmieniona).
II.
Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, Minister kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ przede wszystkim przypomniał, że w dniu [...] lipca 1985 r. zastępca Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Wydziału Ochrony Zabytków [...] wydał decyzję numer [...] o następującej treści:
"DECYZJA
Na podstawie art. 33 Ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach /Dz. U. Nr 10 poz. 48/ stwierdza się konieczność przejęcia na rzecz Skarbu Państwa zabytkowego zespołu pałacowo - parkowego [...] w K.. W skład zespołu wchodzi budynek pałacu, oficyny i otaczającego ich parku. Nieruchomość, której własność winna przejść na rzecz Skarbu Państwa objęta jest [...] dz. Nr [...] o pow: 29683 m2, dz. nr [...] objęta [...] o Pow. 118 m2, dz. nr [...] objęta [...] opow. 4366 m2.
Od decyzji niniejszej służy stronom odwołanie do Ministerstwa Kultury i Sztuki za pośrednictwem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Zgodnie z art. 130 4 Kodeksu Postępowania Administracyjnego decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania jako zgodna z żądaniem wszystkich stron."
Stronami prowadzonego wówczas postępowania byli: A. B., K. B. i J. G.. Decyzja ta, jako zgodna z żądaniem wszystkich strona została niezwłocznie wykonana w dniu [...] lipca 1985 roku (akt notarialny rep. [...] Numer: [...] Państwowego Biura Notarialnego w [...]). A. B., K. B. i J. G. sprzedali wówczas Skarbowi Państwa posiadane w przedmiotowej nieruchomości udziały wynoszące łącznie 55/100. Jednocześnie Skarb Państwa objął współposiadanie nieruchomości, zaś zbywcy otrzymali uzgodnioną wcześniej cenę. Powyższa decyzja z dnia [...] lipca 1985 r. stanowi załącznik opisanego aktu notarialnego i zawiera podpisy wszystkich stron postępowania akceptujących treść tego dokumentu.
Minister dalej wskazał, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2001 r. byli współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1985 r. zarzucając, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na brak uzasadnienia przewidzianego w art. 107 k.p.a. a także, że została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie tj. tylko do współwłaścicieli posiadających łącznie 55/100 udziałów i pominięcie spadkobierców S. Z., który był ujawniony jako współwłaściciel w udziale wynoszącym [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku (znak: [...]), Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1985 r. zaś po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
Z kolei wyrokiem z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 35/08 tutejszy Sąd uchylił decyzję Ministra z dnia [...] października 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2003 r. Sąd przesądził, że akt z dnia [...] lipca 1985 r. jest decyzją administracyjną.
Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Minister orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1985 r.
Po rozpoznaniu złożonych przez A. B. i J. S. wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Minister uchylił w całości swojej wcześniejszej rozstrzygnięcie z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] i orzekł o umorzeniu postępowania I instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1985 r.
Kolejnym wyrokiem z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 78/11 (prawomocny od dnia 3 lutego 2012 r.) tutejszy Sąd uwzględnił skargi Gminy Miejskiej [...] oraz A. B. i uchylił decyzję Ministra z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] zwracając uwagę na naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.).
Badając sprawę po raz trzeci (po wyroku Sądu) Minister decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1985 r. Wyjaśnił, że istniała podstawa prawna do wydania decyzji z [...] lipca 1985 r. - art. 33 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury. Organ stanął na stanowisku, że wydając decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. prawidłowo uznał i ustalił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej Zastępcy Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Wydziału Ochrony Zabytków [...].
Również i to rozstrzygnięcie zostało poddane ocenie tutejszego Sądu na skutek skargi A. B..
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 3031/12 (prawomocnym od dnia 8 października 2013 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra z dnia [...] października 2012 r.
W związku z powyższym stanem faktycznym sprawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zauważył, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. wpłynął do niego przekazany przez Wojewodę [...] wniosek A. B. z dnia [...] lipca 2019 r. "o wznowienie rozpatrywanej od 2001 r. w Ministerstwie Kultury sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Ochrony Zabytków Urzędu [...] z dnia [...].07.1985 r. znak: [...]. Oznaczonej z dnia [...] grudnia 2012 r.: [...],[...] z powodu nowych obowiązujących dokumentów Wydanych przez Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny."
Wezwany do sprecyzowania wniosku A. B. wyjaśnił (pismo z dnia [...] września 2019 r.), że żąda stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [...].
Organ wyjaśnił, że w sprawie zachodzi sytuacja opisana w art. 61a § 1 k.p.a., gdyż postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn tj. z uwagi na to, że sprawa rozstrzygnięta ostateczną decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2012 r. była przedmiotem weryfikacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 3031/12. Skarga A. B. rozpoznana w tamtej sprawie nie została odrzucona z powodów proceduralnych jak obecnie twierdzi Skarżący ale została oddalona z uwagi na jej bezzasadność.
Odnośnie do zarzutu braku udziału wszystkich stron w wydaniu decyzji z dnia [...] lipca 1985 r. zwrócono uwagę, że brak udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie stwierdzenia nieważności, a nadto przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności nie jest prawidłowość decyzji z dnia [...] lipca 1985 r., ale prawidłowość ostatecznej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2012 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] lutego 2009 r.
W sprawie nie ma żadnych nowych okoliczności, które zmieniałyby stan faktyczny sprawy objętej rozstrzygnięciem Sądu.
Wszystkie okoliczności sprawy zostały gruntownie i szczegółowo omówione w wyroku WSA w Warszawie, zwłaszcza zaś kwestia ewentualnego wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) w związku z art. 33 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach. Kwestie poprawności decyzji objętych wnioskiem Skarżącego jak również kwestie prawidłowości decyzji z dnia [...] lipca 1985 r. zostały zbadane i ocenione w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 3031/12.
W powołanym wyroku Sąd podzielił stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przedstawiając jednoznaczną ocenę prawną w której stwierdził, że obie decyzje objęte obecnie wnioskiem o ich unieważnienie wykonują wytyczne obu wyroków wydanych wcześniej w tej sprawie, zwłaszcza zaś co do konieczności uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd nie stwierdził wówczas, aby wydane decyzje (rozpoznające wniosek o unieważnienie decyzji z dnia [...] lipca 1985 r.) zostały wydane z naruszeniem prawa. Sąd podzielił także stanowisko Ministra, że decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym nie była dotknięta żadną z wad nieważności.
Tym samym WSA w Warszawie, kontrolując decyzje objęte obecnie wnioskiem o ich unieważnienie, nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego ich uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Organ wskazał również na art. 170 p.p.s.a. zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zgodnie z poglądami doktryny: "Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Skoro zatem WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 3031/12 oddalił skargę A. B. na decyzję Ministra z dnia [...] października 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2009 r., to obecnie Minister nie może prowadzić postępowania administracyjnego w związku z wnioskiem A. B. o stwierdzenie nieważności tych decyzji.
Końcowo Minister wskazał również na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 w której wskazano, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Zdaniem organu taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
III.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł A. B. kwestionując je w całości i zarzucając naruszenie:
1. art. 80 k.p.a. i błędną ocenę zakresu wniosku Skarżącego złożonego w celu ponownego rozpatrzenia sprawy i uwzględnienia, iż okoliczności, na podstawie których oparto decyzję z dnia [...] lipca 1985 r. były fałszywe, gdyż oparte na nieprawdziwej podstawie faktycznej,
2. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy stanowiących o prawdziwości okoliczności będących podstawą wydania decyzji, która następnie faktycznie pozbawiła Skarżącego własności zespołu pałacowo-parkowego [...] w [...], a także zaniechanie zbadania zasadności wniosku Skarżącego o ponowne zbadanie sprawy oraz stwierdzenie nieważności postępowania,
3. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż w sprawie zaistniały uzasadnione przyczyny odmowy wszczęcia postępowania,
4. art. 145 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wznowienie postępowania pomimo, iż dowody na podstawie których podjęto pierwotną decyzję o konieczności przejęcia na rzecz Skarbu Państwa zespołu pałacowo-parkowego [...] w [...] były fałszywe i bezpodstawne, a także pomimo faktu, iż nie wszystkie strony postępowania brały udział w sprawie, a mianowicie brak wezwania do udziału w sprawie L. i M. B., którzy posiadali prawo do dożywotniego użytkowania części zespołu pałacowo-parkowego [...].
Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia Ministra i przekazania sprawy do rozpatrzenia co do istoty oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.
Zdaniem Strony zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie zawiera liczne naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ dokonując ponownego rozpoznania sprawy kierował się jedynie literalnym brzmieniem wszelkich pism składanych przez Skarżącego. Co prawda na pewnym etapie zwrócono się do Skarżącego o sprecyzowanie wniosku i wskazanie, czy domaga się wznowienia postępowania, ale po otrzymaniu odpowiedzi, iż Skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji organ całkowicie zaniechał badania, czy biorąc pod uwagę zakres wniosku oraz liczne argumenty faktyczne i prawne przez niego podnoszone nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Skarżący, który nie jest podmiotem profesjonalnie zajmującym się świadczeniem usług prawnych, nie ma obowiązku, a także odpowiedniej wiedzy do wskazania podstawy prawnej swojego żądania, a organ winien dokonać analizy złożonego pisma i ustalić, czy w rzeczywistości nie chodzi o wznowienie postępowania a o stwierdzenie nieważności decyzji.
Strona podniosła także zarzuty względem decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 1985 r. oraz zwróciła uwagę na okoliczności, w jakich doszło do jej wydania oraz przeniesienia własności zabytkowej nieruchomości.
Tymczasem przejęcie nieruchomości miało nastąpić w celu jej odnowy i udostępnienia społeczeństwu, a więc budowa budynków o charakterze komercyjnym nie wypełnia przeznaczenia i celu decyzji. Niniejsze okoliczności wskazują na fałszywość stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania decyzji o pozbawieniu Skarżącego prawa własności Nie zostały one przez organ w żadnym stopniu przeanalizowane, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania.
Organ zbagatelizował okoliczności zaistniałe w latach 80-tych XX wieku poprzedzających pozbawienie Skarżącego własności przedmiotowej nieruchomości, a mianowicie potwierdzonych i udokumentowanych informacji dotyczących inwigilacji Skarżącego oraz jego rodziny, nacisków i wymuszeń Służby Bezpieczeństwa, które miały na celu przymuszenie go do sprzedaży nieruchomości.
Ponadto organ winien wziąć pod uwagę fakt, iż w sprawie nie zostały wezwane do udziału wszystkie strony postępowania. Nie zostali bowiem o nim poinformowani L. i M. B., którzy jako uprawnieni do dożywotniego użytkowania części terenu znajdującego się w [...] powinni zostać uznani za stronę postępowania administracyjnego, ponieważ ewentualna decyzja dotyczy ich praw.
IV.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
V.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z trafnie przywołaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a."
Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż wskazana uchwała przecięła istniejące poprzednio wątpliwości powstałe na tle problematyki związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę na decyzję, w następczym postępowaniu dotyczącym kontroli tejże decyzji w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności. W istocie więc uchwała przeciwdziała wadliwej praktyce organów, przejawiającej się w niejako automatycznym, negatywnym już we wstępnej fazie, rozstrzyganiu wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, poddanych wcześniej prawomocnej kontroli sądu administracyjnego, który nie podzielił argumentów przedstawionej mu skargi. Uchwała nie zmieniła jednak domniemania, że w tych sprawach, w których decyzja była oceniana przez sąd administracyjny, inicjowanie procedury nadzwyczajnej stwierdzenia nieważności, zależy przede wszystkim od zakresu orzekania sądu, które miało już miejsce i dotyczyło istoty sprawy.
Upraszczając powyższe rozważania Sąd wskazuje, że uchwała dopuszcza formalne rozstrzygnięcie w przedmiocie postępowania nieważnościowego (odmowa wszczęcia postępowania obecnie następuje w trybie art. 61a § 1 k.p.a.) w sytuacji, gdy już ze wstępnych okoliczności sprawy, zwłaszcza zaś z analizy wydanego wyroku i skontrolowanej decyzji wynika, że "wada nieważności", a ściślej określona kwestia, z której aktualnie Strona wywodzi skutki nieważności decyzji, została zbadana i oceniona przez sąd administracyjny. Nie zmienia tego poglądu uchylenie przez ustawodawcę art. 157 § 3 k.p.a., bowiem uchwała zachowuje swoją aktualność także w obecnym stanie prawnym, w którym odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego następuje w drodze postanowienia wydawanego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
VI.
Analizując zatem w niezbędnym zakresie wydany przez tutejszy Sąd wyrok z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 3031/12 należy stwierdzić, iż kompleksowo zbadano w nim sprawę administracyjną, zakończoną decyzjami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2012 r. i z dnia [...] lutego 2009 r.
Sąd poddał przy tym analizie zarówno kwestię związania organów wcześniejszymi prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych (nie stwierdzając naruszenia w tym zakresie), jak i przesłanki nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. (również nie podzielając zastrzeżeń skargi sformułowanych w tym względzie). W przedmiotowym wyroku szczegółowo odniesiono się do merytorycznego stanowiska wyrażonego w obu decyzjach Ministra odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Wydziału Ochrony Zabytków [...] z dnia [...] lipca 1985 r. Sąd oceniając decyzję z 1985 r. ocenioną wcześniej przez Ministra w trybie nieważności nie stwierdził podstaw do zakwestionowania tej oceny. Nie podzielił argumentacji co do skierowania decyzji z 1985 r. do niewłaściwej strony, a także nie zgodził się z zarzutem wydania jej bez podstawy prawnej.
W obecnie prowadzonym postępowaniu strona zgłosiła zaś wniosek o unieważnienie decyzji odmawiających unieważnienia decyzji z [...] lipca 1985 r. przy czym podnosi zarzuty dotyczące decyzji z 1985 roku nie zaś decyzji Ministra oceniających to rozstrzygnięcie w 2009 i 2012 roku.
Takie stanowisko zdaniem Sądu jest nietrafne i organ słusznie odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności swoich decyzji ocenionych uprzednio przez tutejszy Sąd. Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa przeprowadzona w 2013 r. była pełna, a nadto z istoty rozpoznanej sprawy (dotyczącej decyzji wydanych w trybie nieważności), wynika że Sąd przeprowadził kompleksową ocenę zaskarżonych przez A. B. decyzji. Z uwagi zaś na formułowanie we wniosku o unieważnienie rozstrzygnięć nadzorczych z 2009 i 2012 roku wadliwości dotyczących w istocie decyzji z 1985 roku a nie decyzji wydanych w postępowaniu nadzwyczajnym, nie można przyjąć, aby działanie Ministra naruszało prawo.
Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę nie podziel zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. Ewentualna fałszywość okoliczności (opartych na nieprawdziwej podstawie faktycznej), w kontekście których wydano decyzję z dnia 9 lipca 1985 r. może stanowić podstawę żądania wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. W niniejszym postępowaniu organ nie przeprowadzał ponownej oceny decyzji z 1985 roku. Nie jest więc słuszne twierdzenie o niezbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy wskazujących na prawdziwość zdarzeń będących podstawą wydania decyzji, mocą której faktycznie pozbawiono Skarżącego własności zespołu pałacowo-parkowego [...] w [...]. Strona zdaje się nie dostrzegać, że jej żądanie dotyczyło unieważnienia decyzji wydanych w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności, które wcześniej ocenił też Sąd. Kwestia ważności decyzji z 1985 roku została już prawomocne oceniona (wyrok tutejszego Sądu uprawomocnił się - nie złożono skargi kasacyjnej). Tym samym, w kontekście twierdzeń wniosku i pism go doprecyzowujących słusznie organ zastosował art. 61a § 1 k.p.a. bowiem z uwagi na przeprowadzoną kontrolę sądowoadministracyjną zbadano przesłanki nieważności względem decyzji z 1985 roku nie znajdując podstaw do jej wyeliminowania z obrotu.
Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 145 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wznowienie postępowania pomimo, iż dowody na podstawie których podjęto pierwotną decyzję o konieczności przejęcia na rzecz Skarbu Państwa zespołu pałacowo-parkowego [...] w [...] były fałszywe i bezpodstawne, a także pomimo faktu, iż nie wszystkie strony postępowania brały udział w sprawie, a mianowicie brak wezwania do udziału w sprawie L. i M. B., którzy posiadali prawo do dożywotniego użytkowania części zespołu pałacowo-parkowego [...]. Sąd podkreśla, że są to okoliczności stanowiące potencjalnie o możliwości zainicjowania sprawy o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1985 roku. Nie ma też powodów aby kwestionować działanie organu co do prawidłowej interpretacji wniosku złożonego przez Skarżącego. Jest w tej sprawie rzeczą niekwestionowaną, że początkowo wniosek Skarżącego nie był jasny co do trybu nadzwyczajnego jaki miałby zastosować organ. Niemniej jednak podjęta przez Ministra inicjatywa wyjaśnienia rodzących się na tle interpretacji wniosku wątpliwości i udzielone w tym zakresie odpowiedzi Skarżącego nie mogą wskazywać, że organ błędnie zinterpretował zgłoszone żądanie. Strona jasno określiła, że żąda unieważnienia decyzji z 2009 i 2012 roku łącząc to żądanie z wadami jakich od lat upatruje w decyzji z 1985 r.
Z powyższych względów słusznie uznano, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. i z przyczyn przedmiotowych należało odmówić wszczęcia postępowania o unieważnienie decyzji Ministra.
W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI