VII SA/WA 78/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-04-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowędostęp do drogi publicznejinteresy osób trzecichprawo budowlanenieważność decyzjipostępowanie administracyjne WSAGINBStarosta

WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, uznając, że sprawa nie została należycie wyjaśniona w zakresie dostępu do drogi publicznej.

Sprawa dotyczyła skargi M. i L. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. GINB uznał, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nieruchomość inwestora nie miała prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej, co naruszało interesy osób trzecich. WSA uchylił decyzję GINB, stwierdzając, że stan faktyczny sprawy nie został wszechstronnie wyjaśniony, a organ odwoławczy nie wziął pod uwagę istotnych dokumentów i orzeczeń sądowych dotyczących dostępu do drogi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. i L. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] listopada 2005 r., która stwierdziła nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, a także decyzji zmieniającej to pozwolenie. GINB uznał, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nieruchomość inwestorów nie posiadała prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej, co naruszało uzasadnione interesy osób trzecich, w szczególności właściciela sąsiedniej nieruchomości J. K. WSA uchylił zaskarżoną decyzję GINB, stwierdzając, że organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy. Sąd wskazał, że GINB nie wziął pod uwagę oświadczeń zawartych w aktach notarialnych dotyczących sprzedaży nieruchomości, które wskazywały na istnienie dróg publicznych i zobowiązanie nabywcy do zapewnienia dostępu, ani wyroku Sądu Rejonowego nakazującego przywrócenie spokojnego posiadania przechodu i przejazdu. WSA podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest środkiem nadzwyczajnym i może być stosowane tylko w ściśle określonych sytuacjach, a w tej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, gdyż stan faktyczny nie został wyczerpująco wyjaśniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak dostępu narusza uzasadnione interesy osób trzecich.

Uzasadnienie

Prawo budowlane i przepisy wykonawcze wymagają zapewnienia dostępu do drogi publicznej, co jest elementem ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Brak takiego dostępu może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli jest to rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 5 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo budowlane

Obiekt budowlany należy projektować i budować zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

rozp. war. techn. art. 14 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Do działki budowlanej oraz do budynku i urządzeń z nim związanych należy zapewnić dojście i dojazd od drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu jego użytkowania oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/postanowień.

k.p.a. art. 156 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

u.p.b. art. 32 § ust. 4

Ustawa Prawo budowlane

Wymagania dotyczące pozwolenia na budowę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę oświadczeń z aktów notarialnych dotyczących dróg publicznych i dostępu. Organ odwoławczy nie odniósł się do wyroku Sądu Rejonowego nakazującego przywrócenie posiadania przechodu i przejazdu. Stan sprawy nie został należycie wyjaśniony przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/postanowień Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi nadzwyczajny środek weryfikacji decyzji ostatecznych wydanie decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa Fakt ten użytkownik wieczysty akceptował, czego wyrazem było jego oświadczenie zawarte w akcie notarialnym stan sprawy nie został należycie wyjaśniony, a twierdzenie organu odwoławczego [...] jest co najmniej przedwczesne.

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący

Tadeusz Nowak

sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej jako elementu ochrony interesów osób trzecich w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz kontrola sądowa decyzji o stwierdzeniu nieważności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i orzecznictwa z okresu sprzed nowelizacji Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki związany z dostępem do nieruchomości i pokazuje, jak ważne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy administracji.

Dostęp do drogi: klucz do pozwolenia na budowę czy pułapka dla sąsiadów?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 78/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Mariola Kowalska. /przewodniczący/
Tadeusz Nowak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. i L. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i L. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wg projektu typowego "Edyta" wraz z przyłączami wodociągowym i kanalizacyjnym oraz instalacji gazowej na gaz propan N/-2700I, na dz. nr [...] w S. gm. M..
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak [...] Starosta [...] zmienił w/w pozwolenie na budowę w części dotyczącej projektu technicznego budynku mieszkalnego polegającego na budowie garażu na dz. nr [...] w S. gm. M..
W dniu [...] czerwca 2005 r. J. K. właściciel sąsiedniej nieruchomości, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o uchylenie w/w decyzji na budowę budynku mieszkalnego podnosząc, że inwestor nie miał prawnie zagwarantowanego dojazdu do swojej działki.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].10.2005r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2002r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i L. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wg projektu typowego "Edyta" wraz z przyłączami wodociągowym i kanalizacyjnym oraz instalacji gazowej na gaz propan V-2700 1, na dz. Nr [...] w S. gm. M., oraz zmieniającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...].08.2004r., znak: [...].
Zdaniem Wojewody Inwestor spełnił wymagania określone w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz.U. 2000 Nr 106, poz. 1126 ze zm.).
Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy J. K. dot. braku dostępu do drogi publicznej Wojewoda wyjaśnił, że z dokumentów przedłożonych przez inwestora do pozwolenia na budowę to jest z aktów notarialnych z dnia [...] marca 2002 r. repertorium A nr [...]/2002, z dnia [...] stycznia 2001 r. repertorium A nr [...]/2001, z dnia [...] września 2001 r. repertorium A nr [...]/2001 wynika, że działki [...] posiadają dostęp do drogi publicznej. Natomiast z decyzji Nr [...]/2002 z dnia [...] marca 2002 r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowę budynku
mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączami wodociągowym i kanalizacyjnym oraz instalacją zbiornikową naziemną na gaz propan V-27001.wynika, że rozwiązanie komunikacyjne ma przebiegać przez dz. dojazdową nr [...] z drogą gminną.
Od wskazanej decyzji Wojewody odwołał się J. K..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11.2005r. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2002r., Nr [...], znak: [...] oraz zmieniającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...].08.2004r., znak: [...].
Organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego za wadliwe, wskazując, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994r. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), obiekt budowlany należy projektować i budować zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje zaś w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej, co wynika również z §14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 140).
Poprzez udzielenie pozwolenia na budowę na nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi publicznej organ wydający przedmiotowe pozwolenie naruszył uzasadnione interesy osób trzecich, przez których nieruchomości będzie się odbywał dojazd do terenu inwestycji.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieruchomość, na której została zaprojektowana sporna inwestycja, nie miała prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej. Nieruchomość nr [...], przez którą odbywał się dojazd do działek inwestora nr [...], będąca aktualnie w użytkowaniu wieczystym J. i M. K. w dniu wydania pozwolenia na budowę i decyzji zmieniającej to pozwolenie nieruchomość znajdowała się w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. i nie była obciążona żadnym prawem służebności przejazdu na rzecz właścicieli nieruchomości objętych sporną inwestycją.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że na dzień wydania pozwolenia na budowę i decyzji zmieniającej to pozwolenie działki nr [...] dysponowały dostępem do drogi publicznej co zdaniem organu narusza w sposób rażący §14 w/w rozporządzeń z 1994r. i 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ odwoławczy wskazał również, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rodzi praw do terenu, natomiast w drodze aktu notarialnego, zgodnie z zasadą nemo plus iuris ad alium transferre potest ąuam ipse habet, zbywca nie może przenieść na nabywcę więcej praw niż sam posiada. Skoro zbywane Państwu D. nieruchomości nie posiadały prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej, zatem samym aktem notarialnym nie można było stworzyć nowego stanu prawnego poprzez zapewnienie im dostępu do drogi publicznej i tym samym przenieść więcej praw niż zbywca posiadał w chwili zbycia.
W skardze do Sądu M. i L. D. podnoszą, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że sprzedaż terenów [...] nastąpiła wraz z przejazdami i drogami z których strona dotychczas korzystała, że w § 6 aktu notarialnego z dnia [...].05.2004r. mocą którego J. K. nabył grunt [...] jest wpisane zastrzeżenie pełnomocników [...], że przez sprzedawane działki przebiegają drogi publiczne, do których nabywcy są zobowiązani zapewnić stały dostęp przejścia i przejazdu. Wskazują również na wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia [...].02.2005r. nakazujący J. K. przywrócenie L. D. spokojnego posiadania przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] na odcinku od drogi gminnej do wewnętrznej położonej przy działce [...] i [...] będącej przedmiotem zabudowy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego , podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie zapadła po
wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi nadzwyczajny środek weryfikacji decyzji ostatecznych. Jest ono jednocześnie wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 Kpa. Dlatego też środek ten może być stosowany tylko w ściśle określonych sytuacjach, przewidzianych w dyspozycji art. 156 §1 Kpa. Jedną z przesłanek ustalonych we wskazanym przepisie jest wydanie decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa, przez które, należy rozumieć taką wadliwość decyzji, która skutkuje naruszeniem norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ono zatem w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażonej, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu.
Organ odwoławczy stwierdził, że zaprojektowana sporna inwestycja, nie miała prawnie uregulowanego dostępu do drogi publicznej ponieważ nieruchomość nr [...], przez którą odbywał się dojazd do działek inwestora nr [...], nie była obciążona żadnym prawem służebności przejazdu na rzecz właścicieli nieruchomości objętych sporną inwestycją zatem decyzja Starosty [...] nr [...]z dnia [...] maja 2002 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielił M. i L. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego rażąco naruszyła §14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 140).
Zgodnie z treścią § 14 ust. 1 w/w rozporządzenia do działki budowlanej oraz do budynku i urządzeń z nim związanych należy zapewnić dojście i dojazd od drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu jego użytkowania oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach szczególnych.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu [...]. Poprzez działkę
przebiegała droga brukowa , która stanowiła dojazd zarówno do budynku kolejowego jak i innych urządzeń kolejowych takich jak np. rampa kolejowa . Wspomniana droga brukowa stanowiła również połączenie drogowe z działkami inwestora nr [...] do drogi publicznej. Fakt ten użytkownik wieczysty akceptował, czego wyrazem było jego oświadczenie zawarte w akcie notarialnym z dnia [...] maja 2004r. ( § 1 i 6 ) mocą którego [...] S.A. sprzedało prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...] J. K..
W § 6 tego aktu pełnomocnicy [...] oświadczyli, że przez sprzedawane tereny przebiegają drogi publiczne, do których nabywcy są zobowiązani zapewnić stały dostęp przejścia i przejazdu.
Organ odwoławczy nie wziął tego pod uwagę jak również nie odniósł się do wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].02.2005r. nakazującego J. K. przywrócenie L. D. spokojnego posiadania przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] na odcinku od drogi gminnej do wewnętrznej położonej przy działce [...]i [...] będącej przedmiotem zabudowy.
Powyższe oznacza, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony, a twierdzenie organu odwoławczego, że zbywane M. i L. D. nieruchomości nie posiadały dostępu do drogi publicznej jest co najmniej przedwczesne.
Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło bez uwzględnienia całego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy co uchybia obowiązkom wynikającym z art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.
W tej sytuacji, Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym jako podjęta z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.l pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI