VII SA/Wa 775/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-01-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
ochrona zabytkówprawo budowlaneplan miejscowyuzgodnienie konserwatorskieukład urbanistycznywilla miejskazabytkigminna ewidencja zabytkówWojewódzki Sąd Administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uznając, że projekt budowlany wielorodzinnego budynku mieszkalnego jest zgodny z planem miejscowym i nie narusza wartości zabytkowych.

Skarżąca G. R. wniosła skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które uchyliło wcześniejsze postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu budowlanego wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Skarżąca podnosiła, że projekt narusza historyczny układ urbanistyczny i nie uwzględnia interesów stron postępowania. Sąd uznał jednak, że skarżąca jest stroną postępowania, ale oddalił skargę, stwierdzając, że projekt jest zgodny z obowiązującym planem miejscowym i nie narusza wartości zabytkowych, a wcześniejsze zastrzeżenia organu pierwszej instancji były nieuzasadnione.

Sprawa dotyczyła skargi G. R. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które uchyliło postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia projektu budowlanego wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Skarżąca argumentowała, że projekt narusza historyczny układ urbanistyczny dzielnicy Dąbie, która jest ujęta w gminnej ewidencji zabytków, oraz że nie była prawidłowo informowana o postępowaniu. Sąd uznał skarżącą za stronę postępowania, powołując się na orzecznictwo NSA dotyczące sąsiednich nieruchomości w postępowaniach konserwatorskich. Analizując przepisy Prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sąd stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami planu, który dopuszcza zabudowę wielorodzinną i określa parametry budynków. Sąd podzielił stanowisko Ministra, że organ pierwszej instancji nie wykazał konkretnych naruszeń wartości zabytkowych i opierał się na subiektywnych ocenach formy architektonicznej, zamiast na wiążących przepisach planu. Sąd podkreślił, że projektowany budynek jest zgodny z planem miejscowym, a wcześniejsze zastrzeżenia konserwatorskie nie znalazły uzasadnienia w przepisach. Sąd odniósł się również do obaw skarżącej dotyczących samowoli budowlanej i wpływu inwestycji na sąsiednie budynki, wskazując, że te kwestie wykraczają poza zakres postępowania konserwatorskiego lub są już uwzględnione w projekcie budowlanym i planie miejscowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, projekt budowlany może zostać uzgodniony, jeśli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie narusza konkretnych wartości zabytkowych, nawet jeśli organ pierwszej instancji miał zastrzeżenia co do formy architektonicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ pierwszej instancji (Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków) odmówił uzgodnienia projektu, opierając się na subiektywnych ocenach formy architektonicznej, zamiast na konkretnych przepisach planu miejscowego lub naruszeniu wartości zabytkowych. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prawidłowo uchylił tę decyzję, uznając projekt za zgodny z planem i pozytywnie zaopiniowany przez Miejskiego Konserwatora Zabytków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.o.z. art. 89 § pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z. art. 93 § ust 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Prawo budowlane art. 39 § ust. 3

Ustawa Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji nie wykazał naruszenia konkretnych wartości zabytkowych. Miejski Konserwator Zabytków pozytywnie zaopiniował projekt. Skarżąca jest stroną postępowania, ale jej argumenty nie doprowadziły do uwzględnienia skargi.

Odrzucone argumenty

Projekt narusza historyczny układ urbanistyczny. Projekt jest nieharmonijny z otaczającą zabudową. Skarżąca nie była prawidłowo informowana o postępowaniu. Zmiana planu miejscowego była wadliwa i naruszała zasady współżycia społecznego.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną właściciel nieruchomości sąsiedniej jest stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy, jeżeli jest to nieruchomość sąsiednia do nieruchomości na której ma być realizowana przedmiotowa budowa zespołu danych budynków, łącznie z ich infrastrukturą techniczną oraz oczywiście pod warunkiem, że jest również częścią tego samego układu urbanistycznego lub zespołu budowlanego organ I instancji poza ogólnymi rozważaniami, nie wskazał jakie konkretnie walory zabytkowe układu urbanistycznego w rejonie projektowanej zabudowy, doznają uszczerbku, w sytuacji gdy ustalenia obowiązującego planu miejscowego nie nakładają żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania analizowanego obszaru.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Tomasz Janeczko

sprawozdawca

Lucyna Staniszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgadniania projektów budowlanych przez konserwatorów zabytków w kontekście zgodności z planem miejscowym i ochrony układów urbanistycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z ochroną zabytków i planowaniem przestrzennym w konkretnym mieście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem nieruchomości a ochroną dziedzictwa kulturowego, co jest częstym tematem w prawie budowlanym i administracyjnym. Pokazuje, jak sądy oceniają działania organów konserwatorskich.

Czy nowoczesna willa zburzy historyczny klimat miasta? Sąd rozstrzyga spór o zgodność projektu z prawem ochrony zabytków.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 775/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Lucyna Staniszewska
Tomasz Janeczko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6015 Uzgodnienia
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.) asesor WSA Lucyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 8 lutego 2024 r. znak: DOZ-OAIK.650.1034.2023.AR w przedmiocie uzgodnienia projektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ odwoławczy", "organ", "Minister) postanowieniem z 8 lutego 2024 r. znak: DOZ-OAiK.650.1034.2023.AR po rozpatrzeniu zażalenia M. J. ( dalej: "inwestor"), na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwator Zabytków ( dalej: "organ I instancji") z 12 maja 2023 r., nr 225/2023 znak: WZN.5152.276.2023.DO, odmawiające uzgodnienia projektu budowlanego dla zamierzenia polegającego na budowie wielorodzinnego budynku mieszkalnego, w formie willi miejskiej, z garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu i zewnętrzną instalacją gazową, sanitarną oraz elektroenergetyczną przy ul. [...] w W. - działając na podstawie art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.2022.840 ze zm., dalej: "u.o.z."), art. 39 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. , poz. 682 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w całości i uzgodnić projekt budowlany dla zamierzenia polegającego na budowie ww. wielorodzinnego budynku mieszkalnego, w formie willi miejskiej, z garażem podziemnym przy ul. [...] w W. zgodnie z wnioskiem Kierownika Zespołu Architektoniczno-Budowlanego Departamentu Strategii i Rozwoju Miasta Urzędu Miasta W. z [...] kwietnia 2023 r., znak: [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że Kierownik Zespołu Architektoniczno-Budowlanego Departamentu Strategii i Rozwoju Miasta Urzędu Miasta W. wnioskiem z [...] kwietnia 2023 r., zwrócił się na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie projektu budowlanego dla ww. inwestycji.
Postanowieniem z 12 maja 2023 r. Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków nr 225/2023 odmówił uzgodnienia ww. projektu. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestycja planowana jest w granicach historycznego układu urbanistycznego dzielnicy D., który ujęty został w gminnej ewidencji zabytków. Analizując zachowane walory zabytkowe chronionego układu urbanistycznego, w rejonie przewidzianym pod planowaną inwestycję, organ wskazał, że na terenie tym dążyć należy do zachowania ładu przestrzennego, a budowę nowych budynków planować należy z uwzględnieniem sposobu zabudowy i zagospodarowania danego obszaru. Wątpliwości organu konserwatorskiego budzą proporcje i forma bryły, nieharmonizujące z licznie reprezentowaną architekturą historyczną w tym rejonie. Zaproponowany rzut trzykondygnacyjnego budynku z garażem podziemnym, zbliżony do kwadratu o powierzchni zabudowy 399,61 m2, w połączeniu z dachem płaskim i stopniowym wycofaniem jednej z elewacji (ogrodowej), a także nieregularnym, horyzontalnym układem elewacji, sprawiają, że budynek robi i wrażenie monolitu przytłaczającego sąsiednią zabudowę.
Organ przyznał, że na analizowanym terenie występują budynki historyczne podobnej skali, na planie zbliżonym do kwadratu, jednak ich bryły są rozczłonkowane drobnymi elementami architektonicznymi, nadającym obiektom smukłości. Z kolei budynki współczesne, zadaszone płaską, są znacznie skromniejszych rozmiarów.
W ocenie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, aby wkomponować należycie projektowany obiekt w jego architektoniczne otoczenie, należy "rozrzeźbić" rzut i bryłę budynku, np. o wykusze, ryzality, strefę wejściową, a także zastosować dach spadzisty w nawiązaniu do willi przy ul. [...]. Organ wskazał też na inne możliwe warianty architektoniczno-projektowe, które byłby dopuszczalne dla przedmiotowego zamierzenia.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył M. J. W ocenie Strony zaskarżone postanowienie wydano z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, w oparciu o subiektywne i nieprecyzyjne kryteria oceny. Wskazał, że projekt budowalny zyskał już uprzednio akceptację Miejskiego Konserwatora Zabytków. Jego ponowne przedłożenie do uzgodnienia nie wiązało się z żadnymi zmianami projektowanymi, a wynikało z konieczności uzupełnienia kręgu stron postępowania. W tych okolicznościach odmowa uzgodnienia projektu tożsamego z już raz uzgodnionym, ponadto w pełni zgodnego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który był uzgadniany przez organ pierwszej instancji, świadczy o całkowicie dowolnym postępowaniu organu w sprawie. Szczególnie, że projekt ten powstał według zaleceń konserwatorskich, sformułowanych przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w piśmie z 25 stycznia 2021 r.
W ocenie strony, Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków nie miał podstaw do ponownego uzgadniania projektu budowalnego, który w przedłożonym do uzgodnienia kształcie został już uprzednio uzgodniony przez Miejskiego Konserwatora Zabytków. Podniesiono, że w zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśniono, jakie zmiany w uzgadnianym projekcie nastąpiły, które uzasadniałby całkowicie odmienną ocenę dopuszczalności planowanej inwestycji.
Po rozpoznaniu ww. zażalenia Minister wskazał, że zapoznawszy się z zarzutami oraz zgromadzonym materiałem dowodowym, Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem nr 325/2023 z 30 czerwca 2023 r., działając na podstawie art 132 k.p.a., postanowił uznać ww. zażalenie w całości i uzgodnić przedmiotowy projekt budowlany. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że 29 czerwca 2023 r. przeprowadził kwerendę w Archiwum Miejskiego Konserwatora Zabytków, w trakcie której stwierdzono brak zastrzeżeń wobec przedmiotowego projektu budowlanego. Ponieważ projekt przedłożony do uzgodnienia jest tożsamy z zaopiniowanym pozytywnie wcześniejszym projektem, postanowiono o jego uzgodnieniu.
Postanowienie powyższe, z uwagi na jego wadliwą formę oraz niespełnienie wymogów formalnych określonych w art. 132 k.p.a., zostało uchylone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z 25 października 2023 r., znak: DOZ-OAiK.650.688.2023.AR, którym jednocześnie umorzono postępowanie pierwszej instancji prowadzone na podstawie art. 132 k.p.a.
Przechodząc do rozpatrzenia zażalenia M. J. z 22 maja 2023 r. na zaskarżone obecnie postanowienie nr 225/2023, z 12 maja 2023 r., Minister wskazał, że dla terenu inwestycji obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulic: Mikołaja Kopernika, Edwarda Dembowskiego, Tramwajowej i Zygmunta Wróblewskiego we Wrocławiu, uchwalonego Uchwałą nr XXIV/647/20 Rady Miejskiej Wrocławia z 20 czerwca 2020 r. Teren inwestycji znajduje się w jednostce planistycznej 3MN-MW, dla której obowiązują następujące przepisy szczegółowe, sformułowane w § 33:
- przeznaczenie: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna; zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna; mieszkania towarzyszące; usługi towarzyszące; handel detaliczny małopowierzchniowy; obiekty do parkowania; obiekty infrastruktury technicznej;
- ustalenia dotyczące ukształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: zabudowę mieszkaniową wielorodzinną dopuszcza się wyłącznie w wydzieleniu wewnętrznym (A); (...) wymiar pionowy budynku, mierzony od poziomu terenu przy budynku do najwyższego punktu pokrycia dachu, w przypadku dachu o kącie nachylenia połaci dachowych: mniejszym niż 30° - nie może być większy niż 10 m, nie mniejszym niż 30° - nie może być większy niż 12 m; liczba kondygnacji nadziemnych nie może być większa niż 3; budynek mieszkalny jednorodzinny dopuszcza się wyłącznie na działce budowlanej o powierzchni nie mniejszej niż 600 m2; udział powierzchni zabudowy w powierzchni działki budowlanej nie może być większy niż 50%, z zastrzeżeniem pkt 11 lit. a; wartość wskaźnika intensywności zabudowy może być równa lub większa od 0, przy czym nie może być większa niż 1,75, z zastrzeżeniem pkt 11 lit. b; powierzchnia terenu biologicznie czynnego musi stanowić co najmniej 30% powierzchni działki budowlanej, przy czym co najmniej 75% powierzchni terenu biologicznie czynnego musi stanowić powierzchnia terenu z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację lub wody powierzchniowe, z zastrzeżeniem pkt 11 lit. c; w wydzieleniu wewnętrznym (A): udział powierzchni zabudowy w powierzchni działki budowlanej nie może być większy niż 60%, wartość wskaźnika intensywności zabudowy nie może być większa niż 2,7, powierzchnia terenu biologicznie czynnego musi stanowić co najmniej 20% powierzchni działki budowlanej, przy czym co najmniej 75% powierzchni terenu biologicznie czynnego musi stanowić powierzchnia terenu z nawierzchnią ziemną\urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację lub wody powierzchniowe Dla terenu wydzielenia wewnętrznego (A) nie obowiązują żadne szczególne ustalenia ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków.
W ustaleniach ogólnych dotyczących ochrony zabytków ograniczono się wyłącznie do wskazania, że:
- obowiązujące linie zabudowy, wyznaczone na rysunku planu, nie dotyczą odtworzenia historycznej formy budynków wpisanych do rejestru zabytków;
- przedmiotem ochrony obiektów wpisanych do ewidencji zabytków, o których mowa w pkt 4, wskazanych na rysunku planu są: gabaryt, forma dachu, zabytkowy wystrój elewacji; przy czym pomimo ochrony gabarytu dopuszcza się rozbudowę obiektów wpisanych do ewidencji zabytków o klatkę schodową, taras, urządzenie dla niepełnosprawnych lub urządzenie dźwigowe do obiektu, o ile nie narusza to wartości zabytkowej obiektu.
Ponadto Minister wskazał, że ze znajdującej się w aktach postępowania kopii pisma Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z 25 stycznia 2021 r., wynika, że zapoznawszy się z zakresem projektowanej inwestycji organ ochrony zabytków nie zgłosił wobec niej żadnych zastrzeżeń. Także Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydając zaskarżone postanowienie nie wskazał, które z wiążących także organy konserwatorskie, a wskazanych powyżej, przepisów prawa miejscowego uzasadniają przyjętą odmowę uzgodnienia. Szczególnie, gdy przesłanki odmowy dotyczą szczegółów przyjętej formy architektonicznej, nie zaś zakresu i generalnej koncepcji projektowanego zamierzenia.
Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków, poza ogólnymi rozważaniami, nie wskazał jakie konkretnie walory zabytkowe układu urbanistycznego w rejonie projektowanej zabudowy, doznają uszczerbku, w sytuacji gdy ustalenia obowiązującego planu miejscowego nie nakładają żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania analizowanego obszaru. Jak wynika z analizy ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulic: M. [...], E. [...], T. i Z. [...] we Wrocławiu, w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego budynku znajduje się tylko jeden budynek chroniony ustaleniami tego planu, na sąsiedniej posesji przy ul. [...]. Wszystkie pozostałe budynki sąsiednie są obiektami współczesnymi, nie podlegającym ochronie konserwatorskiej. Także analizując ustalenia planu w szerszym kontekście urbanistycznym, na terenie historycznego układu urbanistycznego w rejonie ulic Kopernika, Dembowskiego, Tramwajowej i Wróblewskiego zabudowie historycznej towarzyszy równie liczna zabudowa współczesna.
Minister zaznaczył, że w jego ocenie nie zachodzą przesłanki odmowy uzgodnienia projektu budowlanego. Spełnia on bowiem ustalenia, uzgodnionego przez organ pierwszej instancji, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jednocześnie został pozytywnie oceniony zarówno przez Miejskiego Konserwatora Zabytków jak i organ pierwszej instancji w jego obarczonym wadami formalnymi orzeczeniu z 30 czerwca 2023 r. Dlatego w obliczu braku istotnych przesłanek merytorycznych uzasadniających odmowę uzgodnienia i będąc związanym ustaleniami obowiązującego prawa miejscowego, organ wyższego stopnia postanowił uzgodnić projekt budowlany dla ww. zamierzenia, zgodnie z wnioskiem Kierownika Zespołu Architektoniczno-Budowlanego Departamentu Strategii i Rozwoju Miasta Urzędu Miasta W. z [...] kwietnia 2023 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie złożyła G. R.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że Minister w swoim rozstrzygnięciu bazuje na fakcie, że projekt budowlany otrzymał pozytywną opinię w dniu 21 stycznia 2021 od Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu, dlatego przyjmuje zgodnie z sugestią inwestora, że Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków nie miał podstaw do jego ponownego opiniowania. Skarżąca zaznaczyła, że takim stanowiskiem Minister faworyzuje tylko jedną stronę pomijając argumenty drugiej. Podniosła, że jako strona postępowania nie była informowana o fakcie opiniowania przez Miejskiego Konserwatora Zabytków projektu. W postanowieniu pominięto fakt, że w dniu 31 stycznia 2023 r. Wojewoda Wrocławski wydał decyzję w całości uchylającą poprzednie postępowanie i nakazał ponownie rozpatrzenie sprawy. Słowo ponowne oznacza, że projekt powinien jeszcze raz przejść całą procedurę w wszystkich instancjach przy uwzględnieniu aktualnie obowiązujących przepisów. Dodatkowo stanowisko Ministra uniemożliwia osobom, które są stronami, a w trakcie wcześniejszego postępowania nie zostały ujęte, jako strony, wskazanie swoich argumentów. Część osób została uznana za strony dopiero w styczniu 2023 r., podczas gdy opinia Miejskiego Konserwatora Zabytków, na której bazuje Minister, została wydana w styczniu 2021. Zdaniem skarżącej takie stanowisko nie pozwala na równe wobec prawa traktowanie wszystkich uczestników postępowania.
Skarżąca wskazała, że przy ulicy [...] i [...] były zlokalizowane poniemieckie przedwojenne stajnie. W roku 1992, ówczesny właściciel terenu, bez posiadania wymaganych pozwoleń zniszczył te umiejscowione przy ulicy [...] wyburzając dach, nadbudowując ściany i zabudowując praktycznie całą działkę od strony [...] - chcąc wybudować w tym miejscu wielorodzinny budynek mieszkalny. W efekcie powstała samowola budowlana. Po długoletnich interwencjach i protestach okolicznych mieszkańców zabroniono kontynuowania nielegalnej inwestycji. Przez ponad dwadzieścia lat nic się z niszczejącą budowlą nie działo. Samowola budowlana również nie została usunięta.
Od roku 2007 w obszarze ul. [...] – [...] obowiązywał Miejscowy Plan Zagospodarowania Terenu uchwalony uchwałą nr VI/121/07 przez Radę Miejską Wrocławia w dniu 15 marca 2007. Według jego zapisów - działki przy ulicy [...] – [...] były zakwalifikowane pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, gdzie między innymi liczba nadziemnych kondygnacji bez uwzględnienia poddasza nie mogła być większa niż 2, czy maksymalna wysokość zabudowy mierzona od poziomu terenu do najwyższego gzymsu lub okapu mogły wynosić 8 m. Ponadto obowiązywały ustalenia dla Strefy A-B ochrony konserwatorskie. Czyli jako generalną zasadę konserwatorską na tym obszarze przyjęto utrzymanie zasadniczych elementów rozplanowania istniejącej substancji o walorach kulturowych, ochronę zabytków archeologicznych oraz dążenie do zharmonizowania kameralnego charakteru osiedla poprzez ustalenia zawarte w niniejszym planie oraz uzyskane na etapie poprzedzającym inwestycje wytyczne konserwatorskie. Wszelkie inwestycje związane z realizacją prac ziemnych należało opiniować z właściwymi służbami ochrony zabytków.
Założenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego z roku 2007 były zasadniczo zgodne ze stanem istniejącym. Prawie wszystkie obiekty wybudowane w tej okolicy, są budynkami jednorodzinnymi, ewentualnie dwurodzinnymi. Między innymi z powodu małych powierzchniowo działek, większość budynków jest niewielka rozmiarowo. Są to na ogół budynki z ewentualną piwnicą (i to zagłębioną nie więcej niż pół wysokości kondygnacji), z kondygnacjami parteru i piętra, którym niejednokrotnie jest poddasze użytkowe.
W roku 2021 skarżąca otrzymała powiadomienie, że przy ulicy [...], w miejscu obecnej samowoli budowlanej, jest planowana "Budowa wielorodzinnego budynku mieszkalnego w formie willi miejskiej z garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu i wewnętrzną instalacją gazową, sanitarną oraz energetyczną, przy ulicy [...] w W. (działki nr [...], [...], [...], AR-4, obręb D.)".
Okazało się, że w czerwcu 2020 r. zmieniono Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulic: K., D., T. i W. we W. w miejsce dotychczas obowiązującego planu z roku 2007.
Zmieniony Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego tego obszaru w przypadku obiektów zlokalizowanych przy ulicy [...] oraz [...] wprowadził radykalne zmiany dopuszczając w tym miejscu, np. zabudowę mieszkaniową wielorodzinną; wymiar pionowy budynku, mierzony od poziomu terenu przy budynku do najwyższego punktu pokrycia dachu, w przypadku dachu o kącie nachylenia połaci dachowych mniejszym niż 30° nie więcej niż 10 m; liczba kondygnacji nadziemnych nie może być większa niż 3. Wprowadzając nowy plan, punktowo wprowadzono zabudowę wielorodzinną, zwiększono dopuszczalną wysokość budynków oraz pozwolono na wykonanie dodatkowej kondygnacji. W konsekwencji w rejonie budownictwa jednorodzinnego wprowadzono możliwość lokowania kamienicy wielorodzinnej burząc istniejący układ urbanistyczno-architektoniczny dotychczas zabudowany niewielkimi budynkami na małych działkach, przy wąskich ulicach. W rejonie, gdzie przeważają niewielkie budynki jednorodzinne, których obrys zewnętrzny większości nie przekracza wymiarów 10x10 m, zaplanowano obiekt o gabarytach 22x20 metrów, czyli powierzchniowo ponad czterokrotnie więcej od przeciętnego budynku zlokalizowanego w tym obszarze. Planowaną kamienicę wciśnięto w działkę, dążąc do wybudowania obiektu o maksymalnej, dającej zysk deweloperski, powierzchni i kubaturze, przyjmując z każdej strony minimalne odległości od sąsiednich działek nie uwzględniającej choćby minimalnej tolerancji na ewentualne błędy wykonawcze.
Dodatkowo skarżąca zwróciła uwagę, że inwestycję zaplanowano w obszarze Szczytnickiego Zespołu Przyrodniczo- Krajobrazowego, w strefie buforowej Hali Stulecia wpisanej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, a historyczny układ urbanistyczny dzielnicy Dąbie z osiedlem w rejonie ulic [...] i [...] ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków i rejestrze zabytków miasta Wrocławia.
Skarżąca wskazała, że większość istniejących budynków powstała w latach, gdy obowiązywały inne niż obecnie normy zabudowy - poszczególne działki są niewielkie i wąskie - wiele ma powierzchnię około 400 m2, a odległości budynków do granicy sąsiadów nierzadko wynoszą około 1,5 m. Nowy budynek planuje się posadowić zagłębiając całą kondygnację podziemną, podczas gdy wszystkie budynki, zarówno przy ulicy [...], jak i [...] są posadowione maksymalnie przy zagłębieniu połowy najniższej kondygnacji. Biorąc pod uwagę wysoki poziom wód gruntowych i jego znaczne wahania, może to wpłynąć na zakłócenie obecnego układu wodno-hydrologicznego. Wiele istniejących na tym terenie budynków mieszkalnych powstawała w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX w. Przy ówczesnych, permanentnych brakach na polskim rynku wykorzystywano dostępne materiały, często słabej jakości, rozbiórkowe, wykonując fundamenty ceglane, a w najlepszym wypadku betonowe niezbrojone, nie stosowano wieńców obwodowych, stosując stropy drewniane lub Kleina. Obiekty te są bardzo podatne na jakiekolwiek dodatkowe oddziaływania, osiadanie gruntu, drgania, wibracje itp. Wykonywanie posadowienia budynku znacznie niżej niż wszystkich pozostałych, zważywszy dodatkowo bardzo gęstą zabudowę wahające się poziomy wód gruntowych, doprowadzi do wzajemnej reakcji, a w konsekwencji możliwości osiadania zabudowy i występowania zniszczeń istniejących budynków.
W efekcie zmieniony w czerwcu 2020 r. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego umożliwia powstawanie obiektu o znacznych rozmiarach w i dużej wysokości, nie pasującego do istniejącej zabudowy. Obiekt taki będzie zaburzał istniejący historyczny układ urbanistyczno-architektoniczny dzielnicy Dąbie z osiedlem w rejonie ulic [...] i [...], który jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków i rejestrze zabytków miasta Wrocławia oraz znajduje się w obszarze Szczytnickiego Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego będącym strefą buforową Hali Stulecia.
Skarżąca zauważyła, że plan miejscowy był uchwalany dla tego terenu dwukrotnie w 2007 i 2020 r. Zakładając, że obszar D. we Wrocławiu ma ważny Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego z 2007 r., skarżąca nie była świadoma, że opracowywany jest nowy plan. Uważa, że nastąpiło rażące naruszenie zasad współżycia społecznego (ogłoszenia o zmianach planu były umieszczane w internecie i na tablicach urzędu miasta, a ponadto zmiany dokonywane były w trakcie pandemii covid-19, co utrudniało dotarcie do niech osobom starszym) i działanie na szkodę pozostałych mieszkańców domów jednorodzinnych. Zabudowa wielorodzinna na ul. [...] obniży wartość pozostałych nieruchomości i negatywnie wpłynie na komfort zamieszkiwania.
Po otrzymaniu informacji o planowanej inwestycji, skarżąca złożyła szereg pism z protestem do Kierownika Zespołu Architektoniczno-Budowlanego Wydziału Architektury i Budownictwa w W. oraz do Miejskiego Konserwatora Zabytków Miasta Wrocławia. Kilkukrotnie była osobiście w biurze Miejskiego Konserwatora z prośbą o interwencję i pomoc - bez skutku. W dniu 11 czerwca 2021 r. oraz w dniu 23 lipca
2021 r. otrzymała pisma od Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu, w których poinformowano skarżącą, że jak dotąd do Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu nie wpłynął wniosek Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego Wrocławia o uzgodnienie ww. Inwestycji. Tymczasem jak skarżąca się dowiedziała znacznie później, np. z pisma Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że ze znajdującej się w aktach postępowania kopii Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z 25 stycznia 2021 r., wynika, że zapoznawszy się z zakresem projektowanej inwestycji organ ochrony zabytków nie zgłosił wobec niej żadnych zastrzeżeń. Zarzuciła, że była wprowadzana w błąd otrzymując informacje, że Miejski Konserwator Zabytków we Wrocławiu nie zajmował się inwestycją.
W dniu 31 stycznia 2023 r., po odwołaniu skarżącej, Wojewoda Wrocławski uchylił wydane przez Prezydenta Wrocławia pozwolenie na budowę inwestycji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca wskazała, że w trakcie wcześniejszego postępowania nie zostało ujętych część osób, które zgodnie z prawem są również stronami. Nie będąc informowane nie mogły zgłaszać swoich uwag.
Decyzja Wojewody zdaniem skarżącej skutkuje koniecznością ponownej niezależnej i bezstronnej analizy akt, projektu itd. oraz ponownego uzyskania wszystkich uzgodnień, z możliwością zapoznania się z całością postępowania przez wszystkie osoby będące stronami postępowania.
Powyższe potwierdza choćby wniosek Kierownika Zespołu Architektoniczno-Budowlanego Departamentu Strategii i Rozwoju Miasta W., który najprawdopodobniej widząc skomplikowanie zagadnienia i chcąc uzyskać niezależną opinię, pismem z 11 kwietnia 2023 r. zwrócił się o uzgodnienie inwestycji nie do Miejskiego Konserwatora Zabytków tylko do instancji wyższej - do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W efekcie powyższego wniosku Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał postanowienie nr 225/2023, w którym odmówił uzgodnienia projektu i nakazał wprowadzenie szeregu zmian dostosowujących planowany obiekt do wymogów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wpłynęło zażalenie inwestora. W konsekwencji Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał kolejne postanowienie nr 325/2023, w którym wycofał się ze swoich uwag. Skarżąca zaznaczyła, że jej zdaniem tak radykalna zmiana stanowiska może wynikać z przyczyn lobbingowych lub innych pozaprawnych. Od czasu wydania postanowienia nr 225/2023 (maj 2023), a wydaniem postanowienia 325/2023 (czerwiec 2023) nie zmieniła się ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, na której bazował urzędnik wydający postanowienie. Także inwestor nie zmienił architektury planowanego obiektu. Nagle okazało się, że zapisy z postanowienia 225/2023 wskazujące, że realizacja inwestycji spowodowałaby naruszenie przepisu art. 4 pkt 2 i 3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, "nie obowiązują".
Mając powyższe na uwadze w dniu 10 lipca 2023 wraz z grupą mieszkańców okolicznych ulic skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie 325/2023 żądając jego uchylenia i przeprowadzenia kompleksowej analizy problemu zgodnie z obowiązkami przepisami, bez faworyzowania jakiejkolwiek ze stron.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie art. 132 k.p.a. uwzględnił zażalenie i uchylił postanowienie 325/2023, przywracając do mocy prawnej postanowienie wcześniejsze nr 225/2023.
W listopadzie 2023 r. skarżąca otrzymała informację, że do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wpłynęło zażalenie inwestora. W tej sytuacji w dniu 9 listopada 2023 r. przesłała pismo wyjaśniające jej stanowisko z prośbą o odrzucenie zażalenia inwestora na postanowienie 225/2023.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z 8 lutego 2024 r., w uchylił postanowienie 225/2023 oraz uzgodnił projekt budowlany. W uzasadnieniu zasadniczo oparł się na fakcie, że Miejski Konserwator Zabytków we Wrocławiu w dniu 25 stycznia 2021 r. nie zgłosił uwag do inwestycji. Nie uwzględniono i nie odniesiono się do żadnego fragmentu z pisma skarżącej z 9 listopada 2023 r., przyjmując argumenty wyłącznie jednej strony (inwestora).
Skarżąca na koniec powtórzyła, że nie była poinformowana o fakcie pozytywnego zaopiniowania projektu. W związku z powyższym odebrano skarżącej możliwość zgłoszenia uwag w trakcie opiniowania projektu. Dodatkowo była wprowadzana w błąd informacjami, że Miejski Konserwator Zabytków we Wrocławiu nie zajmował się sprawą. Zdaniem skarżącej powoływanie się przez Ministra na akty administracyjne, które około trzy miesiące wcześniej również Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił swoim postanowieniem z 25 października 2023 r. jest działaniem niekonsekwentnym i niezgodnym z prawem.
Dodała, że Minister bagatelizuje fakt, że w dniu 31 stycznia 2023 r. Wojewoda Wrocławski wydał decyzję w całości uchylającą poprzednie postępowanie i nakazał ponowne rozpatrzenie całości zagadnienia organowi pierwszej instancji, miedzy innymi dlatego, że okazało się, iż w trakcie wcześniejszego postępowania nie zostało ujętych część osób, które zgodnie z prawem są również stronami i mają pełne prawo do udziału na każdym etapie procedowania, także na etapie opiniowania projektu przez konserwatora zabytków. Skarżąca podniosła, że reprezentuje część z tych osób, dlatego w swoim oraz ich imieniu żąda uchylenia postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 8 lutego 2024 r. i "przywrócenia" postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr 225/2023 z 12 maja 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Również inwestor reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w piśmie z dnia 18 grudnia 2024 r., wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonego postanowienia doprowadziła Sąd do uznania, że odpowiada ono prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 8 lutego 2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.1034.2023.AR, którym Minister po rozpatrzeniu zażalenia inwestora, na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 12 maja 2023 r nr 225/2023., znak: WZN.5152.276.2023.DO, odmawiające uzgodnienia projektu budowlanego dla zamierzenia polegającego na budowie wielorodzinnego budynku mieszkalnego, w formie willi miejskiej, z garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu i zewnętrzną instalacją gazową, sanitarną oraz elektroenergetyczną przy ul. [...] w W. - działając na podstawie art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust 1 u.o.z., art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U.2023.682 t.j. ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a.
postanowił:
- uchylić zaskarżone postanowienie w całości
- uzgodnić projekt budowlany dla zamierzenia polegającego na budowie wielorodzinnego budynku mieszkalnego, w formie willi miejskiej, z garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu i zewnętrzną instalacją gazową, sanitarną oraz elektroenergetyczną przy ul. [...] w W. zgodnie z wnioskiem Kierownika Zespołu Architektoniczno-Budowlanego Departamentu Strategii i Rozwoju Miasta Urzędu Miasta W. z dnia [...].04.2023 r., znak: [...].
W pierwszej kolejności, wskazać należy, że skarżąca w ocenie Sądu jest stroną niniejszego postępowania uzgodnieniowego. Skarżąca bowiem jest właścicielką działki bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną i również znajdującej się w granicach historycznego układu urbanistycznego dzielnicy Dąbie, który ujęty został w gminnej ewidencji zabytków.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2073/11 (wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), "właściciel nieruchomości sąsiedniej jest stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy, jeżeli jest to nieruchomość sąsiednia do nieruchomości na której ma być realizowana przedmiotowa budowa zespołu danych budynków, łącznie z ich infrastrukturą techniczną oraz oczywiście pod warunkiem, że jest również częścią tego samego układu urbanistycznego lub zespołu budowlanego. Należy bowiem podzielić pogląd Sądu I instancji, że wydanie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków, pozwolenia na podjęcie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru oddziałuje w bezpośredni sposób także na nieruchomość sąsiednią objętą tą samą ochroną konserwatorską (...)"
Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, powyższy pogląd ma również zastosowanie w postępowaniu uzgodnieniowym.
Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie, stanowił art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie, jest położenie planowanej inwestycji na obszarze historycznego układu urbanistycznego dzielnicy Dąbie we Wrocławiu, który ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków prowadzonej przez Prezydenta Miasta Wrocławia.
Wspomnieć także należy, że należy, że organ I instancji po zapoznaniu się z zarzutami zażalenia inwestora, postanowieniem nr 325/2023 z dnia 30 czerwca 2023 r., znak: WZW.5152.276.2023.DO, działając na podstawie art 132 k.p.a., postanowił w całości uwzględnić zażalenie i uzgodnić przedmiotowy projekt budowlany.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 29 czerwca 2023 r. przeprowadził kwerendę w Archiwum Miejskiego Konserwatora Zabytków, w trakcie której stwierdzono brak zastrzeżeń wobec przedmiotowego projektu budowlanego. Z uwagi na to, że projekt przedłożony do uzgodnienia jest tożsamy z zaopiniowanym pozytywnie wcześniejszym projektem, organ I instancji postanowił o jego uzgodnieniu.
Powyższe postanowienie z uwagi na jego wadliwą formę oraz niespełnienie wymogów formalnych określonych w art. 132 k.p.a., zostało w całości uchylone przez Ministra postanowieniem z dnia 25 października 2023 r., znak: DOZ- OAiK.650.688.2023.AR, którym jednocześnie umorzono postępowanie pierwszej instancji prowadzone na podstawie art. 132 k.p.a.
Przypomnieć też należy, że dla terenu inwestycji obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulic: M. [...], E. D., .j i Z. W. we W., uchwalonego Uchwałą nr XXIV/647/20 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20.06.2020 r. Teren inwestycji znajduje się w jednostce planistycznej 3MN-MW, dla której obowiązują następujące przepisy szczegółowe, sformułowane w § 33:
- przeznaczenie: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna; zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna; mieszkania towarzyszące; usługi towarzyszące; handel detaliczny małopowierzchniowy; obiekty do parkowania; obiekty infrastruktury technicznej; - ustalenia dotyczące ukształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu:
1) zabudowę mieszkaniową wielorodzinną dopuszcza się wyłącznie wwydzieleniu wewnętrznym (A) - [jak wynika z rysunku planu wydzielenie to obejmuje teren przewidziany pod uzgadnianą zabudowę]; (...)
5) wymiar pionowy budynku, mierzony od poziomu terenu przy budynku do najwyższego punktu pokrycia dachu, w przypadku dachu o kącie nachylenia połaci dachowych:
a) mniejszym niż 30° - nie może być większy niż 10 m,
b) nie mniejszym niż 30° - nie może być większy niż 12 m;
6) liczba kondygnacji nadziemnych nie może być większa niż 3;
7) budynek mieszkalny jednorodzinny dopuszcza się wyłącznie na działce budowlanej o powierzchni nie mniejszej niż 600 m2;
8) udział powierzchni zabudowy w powierzchni działki budowlanej nie może być większy niż 50%, z zastrzeżeniem pkt 11 lit. a;
9) wartość wskaźnika intensywności zabudowy może być równa lub większa od 0 [zero], przy czym nie może być większa niż 1,75, z zastrzeżeniem pkt 11 lit. b;
10) powierzchnia terenu biologicznie czynnego musi stanowić co najmniej 30% powierzchni działki budowlanej, przy czym co najmniej 75% powierzchni terenu biologicznie czynnego musi stanowić powierzchnia terenu z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację lub wody powierzchniowe, z zastrzeżeniem pkt 11 lit. c;
11) w wydzieleniu wewnętrznym (A):
a) udział powierzchni zabudowy w powierzchni działki budowlanej nie może być większy niż 60%,
b) wartość wskaźnika intensywności zabudowy nie może być większa niż 2,7,
c) powierzchnia terenu biologicznie czynnego musi stanowić co najmniej 20% powierzchni działki budowlanej, przy czym co najmniej 75% powierzchni terenu biologicznie czynnego musi stanowić powierzchnia terenu z nawierzchnią ziemną \ urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację lub wody powierzchniowe Dla terenu wydzielenia wewnętrznego (A) nie obowiązują żadne szczególne ustalenia ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków. W ustaleniach ogólnych dotyczących ochrony zabytków ograniczono się wyłącznie do wskazania, że: - obowiązujące linie zabudowy, wyznaczone na rysunku planu, nie dotyczą odtworzenia historycznej formy budynków wpisanych do rejestru zabytków; - przedmiotem ochrony obiektów wpisanych do ewidencji zabytków, o których mowa w pkt 4, wskazanych na rysunku planu są:
a) gabaryt,
b) forma dachu, c) zabytkowy wystrój elewacji;
- przy czym pomimo ochrony gabarytu dopuszcza się rozbudowę obiektów wpisanych do ewidencji zabytków o klatkę schodową, taras, urządzenie dla niepełnosprawnych lub urządzenie dźwigowe do obiektu, o ile nie narusza to wartości zabytkowej obiektu.
Jak wynika ze znajdującej się w aktach przedmiotowego postępowania kopii pisma Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2021 r., znak: MKZ-IZN.410.48.2021, organ ten zapoznawszy się z zakresem projektowanej inwestycji nie zgłosił wobec niej żadnych zastrzeżeń.
Podkreślić także należy, że organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 maja 2023 r. odmawiającego uzgodnienia spornego zamierzenia, wskazał, że zaproponowany rzut trzykondygnacyjnego budynku z garażem podziemnym, zbliżony do kwadratu o powierzchni zabudowy 399,61 m2, w połączeniu z dachem płaskim i stopniowym wycofaniem jednej z elewacji (ogrodowej), a także z nieregularnym, horyzontalnym układem elewacji, sprawiają, że budynek sprawia wrażenie monolitu przytłaczającego sąsiednią zabudowę. Wskazać należy, że organ I instancji dostrzegł, że na omawianym terenie występują pojedyncze budynki historyczne o podobnej skali, wzniesione na planie zbliżonym do kwadratu, jednak ich bryła jest rozczłonkowana różnymi formami ryzalitów, wykuszy, wieżyczek itp. oraz przekryta wielospadowymi, wysokimi dachami, co wpływa na wysmuklenie proporcji.
W ocenie organu I instancji, w celu wkomponowania inwestycji w historyczny układ przestrzenny w przypadku planu zbliżonego do kwadratu należy rozrzeźbić rzut i bryłę (np. o ryzality, wykusze, strefę wejściową itp.) oraz zastosować przekrycie dachem spadzistym (o nachyleniu połaci nawiązującym np. do willi przy ul. [...]) - przy jednoczesnym ograniczeniu kondygnacji nadziemnych do dwóch (z trzecią dopuszczalną na poziomie dachu). Możliwe jest także założenie budynku na planie wydłużonego prostokąta, o skali zbliżonej do budynku przy ul. [...]- [...] i wysokości dwóch kondygnacji, krytego płasko lub stromym dachem dwuspadowym (np. willa przy ul. [...]). Należy ponadto skorygować kompozycję elewacji i zrezygnować z horyzontalnego układu okien i balkonów.
Ocena ta jednak nie odnosi się do wskazanych wyżej wiążących zapisów obowiązującego planu miejscowego i nie wskazuje z jakimi zapisami planu przedstawiony przez inwestora do uzgodnienia projekt, jest niezgodny. W istocie bowiem przyczyną odmowy uzgodnienia, jak słusznie wskazał Minister, były szczegóły przyjętej formy architektonicznej, nie zaś jej zakres i generalna koncepcja.
Sąd podziela ocenę Ministra, że organ I instancji poza ogólnymi rozważaniami, nie wskazał jakie konkretnie walory zabytkowe układu urbanistycznego w rejonie projektowanej zabudowy, doznają uszczerbku, w sytuacji gdy ustalenia obowiązującego planu miejscowego nie nakładają żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania analizowanego obszaru.
Podkreślić należy, że jak wynika z analizy ustaleń zawartych we wspomnianym planie miejscowym, w bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego budynku znajduje się tylko jeden budynek chroniony ustaleniami tego planu, na sąsiedniej posesji przy ul. [...]. Wszystkie pozostałe budynki sąsiednie są obiektami współczesnymi, nie podlegającym ochronie konserwatorskiej.
Sąd podziela ocenę Ministra, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki odmowy uzgodnienia przedmiotowego projektu budowlanego. Spełnia on bowiem ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także został pozytywnie oceniony zarówno przez Miejskiego Konserwatora Zabytków jak i organ pierwszej instancji we wspomnianym już wadliwym postanowieniu z dnia 30 czerwca 2023 r" znak: WZW.5152.276.2023.DO.
Argumentacja podniesiona w skardze jest niezasadna, zaś sama skarga w dużej mierze stanowi streszczenie dotychczasowego przebiegu postepowania i obszerne fragmenty uzasadnień decyzji wydawanych przez organy w niniejszej sprawie. Skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że uzgodniony pozytywnie projekt nie ma nic wspólnego ze zrealizowaną wcześniej na terenie przedmiotowej działki inwestycją i stanowi całkowicie odmienne założenie budowlane. Wynika to jasno z analizy projektu budowlanego oraz pisma inwestora z dnia 24 października 2023 r. skierowanego do Ministra. Wbrew twierdzeniom skarżącej, projektowany budynek nie będzie powierzchniowo czterokrotnie większy od przeciętnego budynku zlokalizowanego w okolicy. Jak słusznie wskazał inwestor, pod względem gabarytów budynek jest porównywalny do innych budynków zlokalizowanych przy ul. [...] (np.: [...], [...], [...] (róg [...]), zaś w bezpośrednim otoczeniu znajdują się także budynki i zespoły zabudowy o większej kubaturze (np.: [...] i [...], [...], itp.). Należy również podkreślić, że realizacja obiektu poprzedzona będzie usunięciem pochodzącej z lat 90-tych XX wieku samowoli budowlanej, której powierzchnia zabudowy znacznie przekracza powierzchnię zabudowy planowanego budynku.
Z uwagi na powyższe, zasadnie zdaniem Sądu wyspecjalizowane organy konserwatorskie uznały, planowaną inwestycję za zgodną z przepisami planistycznymi, uwzględniając także obecność na tym obszarze budynków współczesnych, wśród których znajduje się także budynek na działce skarżącej.
Odnosząc się do wspomnianej w skardze decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt IF-0.7840.1.194.2022.JP, uchylającej pozwolenie na budowę, wskazać należy, że zawarte w niej wytyczne, nie zakwestionowały zaproponowanych przez inwestora rozwiązań architektonicznych.
Obawy skarżącej związane z samą realizacją przedmiotowego zamierzenia, pozostają poza zakresem rozpoznania organów konserwatorskich i nie stanowią przedmiotu niniejszego postępowania, jednak należy wyjaśnić, że projekt budowlany przewiduje odpowiednie rozwiązania techniczne oraz opisuje warunki realizacji robót, które zostaną uwzględnione w projektach wykonawczych i projekcie technologicznym palisady. Poza zakresem rozpoznania organów konserwatorskich, pozostają również kwestionowane przez skarżącą ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, których unieważnienia skarżąca może dochodzić odrębną skargą na plan miejscowy.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI