VII SA/WA 775/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G.K. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Marszałek Województwa odmówił uzgodnienia, wskazując, że działka inwestycji znajduje się w granicach udokumentowanych złóż soli kamiennej i węgla brunatnego, które mają znaczenie strategiczne i zasoby bilansowe. Odmowa opierała się na przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa geologicznego i górniczego, które nakazują ochronę złóż kopalin przed zabudową uniemożliwiającą ich przyszłą eksploatację. Minister Klimatu i Środowiska podtrzymał to stanowisko, podkreślając nieodnawialny charakter złóż i konieczność racjonalnego gospodarowania nimi dla zrównoważonego rozwoju. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Konstytucji, ustawy o ochronie środowiska i Prawa geologicznego i górniczego, a także błędną wykładnię przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące ochrony złóż kopalin. Sąd podkreślił, że ochrona złóż jest obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa, niezależnie od tego, czy są one już eksploatowane, czy będą eksploatowane w przyszłości. Zabudowa mieszkaniowa na terenie udokumentowanego złoża jest sprzeczna z zasadami ochrony tego złoża i racjonalnego gospodarowania jego zasobami. Sąd uznał również, że ograniczenie prawa własności skarżącej jest uzasadnione i zgodne z Konstytucją, służąc realizacji celu publicznego, jakim jest zapewnienie dostępności do surowców energetycznych dla przyszłych pokoleń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOchrona złóż kopalin przed zabudową, interpretacja zasady racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi, ograniczenie prawa własności w celu ochrony środowiska.
Dotyczy konkretnego przypadku udokumentowanych złóż węgla brunatnego i soli kamiennej oraz przepisów prawa polskiego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zabudowa mieszkaniowa na udokumentowanym złożu kopalin (węgla brunatnego i soli kamiennej) jest dopuszczalna w świetle przepisów o ochronie środowiska i Prawa geologicznego i górniczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zabudowa mieszkaniowa na udokumentowanym złożu kopalin, które ma potencjał gospodarczy, jest niedopuszczalna, ponieważ uniemożliwia przyszłą eksploatację złoża i narusza zasadę racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ochrona złóż kopalin, w tym węgla brunatnego i soli kamiennej, jest obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa (art. 125 Prawa ochrony środowiska). Zasada racjonalnego gospodarowania zasobami złóż obejmuje nie tylko eksploatację, ale także ochronę złóż dla przyszłych pokoleń, co implikuje zakaz zabudowy na terenach złożowych. Ograniczenie prawa własności w tym zakresie jest uzasadnione celem publicznym.
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych na złożu kopalin narusza prawo własności skarżącej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa uzgodnienia nie narusza prawa własności, ponieważ ograniczenie to jest przewidziane w ustawie i służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona zasobów naturalnych dla przyszłych pokoleń, nie naruszając istoty prawa własności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, który dopuszcza ograniczenie prawa własności w drodze ustawy i w zakresie nienaruszającym jego istoty. Ochrona złóż kopalin jest takim ustawowym ograniczeniem, które służy realizacji celu publicznego i jest zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Czy zasada zrównoważonego rozwoju uzasadnia odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy na terenie złoża kopalin?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy na terenie złoża kopalin jest zgodna z zasadą zrównoważonego rozwoju, ponieważ zapewnia dostęp do zasobów naturalnych przyszłym pokoleniom i umożliwia racjonalną gospodarkę nimi.
Uzasadnienie
Zasada zrównoważonego rozwoju wymaga minimalnej ingerencji w środowisko, przewagi korzyści społecznych nad szkodami oraz dbałości o potrzeby przyszłych pokoleń. Ochrona złóż kopalin przed zabudową jest realizacją tej zasady, zapewniając zachowanie zasobów dla przyszłych pokoleń.
Przepisy (15)
Główne
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy wymaga uzgodnienia z właściwym organem administracji geologicznej w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin.
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej.
p.o.ś. art. 125
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
Złoża kopalin podlegają ochronie, polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 53 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.
p.g.g. art. 161 § ust. 1
Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze
Organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa.
p.g.g. art. 95 § ust. 1
Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze
Udokumentowane złoża kopalin ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa.
p.o.ś. art. 3 § pkt 13 lit. "a"
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
Ochrona środowiska polega m.in. na racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb dokonywania uzgodnień.
k.p.a. art. 124
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności konstytucyjnych mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko w zakresie, w jakim są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób; ograniczenia te nie mogą być sprzeczne z istotą wolności i praw.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Zakres prawa własności, który może być ograniczony przez ustawy i zasady współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona udokumentowanych złóż kopalin przed zabudową uniemożliwiającą ich przyszłą eksploatację. • Zasada racjonalnego gospodarowania zasobami złóż obejmuje także ich ochronę dla przyszłych pokoleń. • Ograniczenie prawa własności jest dopuszczalne w celu ochrony zasobów naturalnych i realizacji celu publicznego. • Zasada zrównoważonego rozwoju wymaga zachowania zasobów dla przyszłych pokoleń.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące istnienia zabudowy na terenach sąsiednich. • Argumenty skarżącej dotyczące możliwości zastosowania innych metod wydobycia niż odkrywkowa. • Zarzuty naruszenia zasady równości wobec prawa. • Zarzuty naruszenia praw nabytych.
Godne uwagi sformułowania
Złoża kopalin są szczególnym składnikiem środowiska. • Zabezpieczenie możliwości eksploatacji złóż kopalin jako źródła surowców mineralnych jest zatem nieodzownym warunkiem zrównoważonego rozwoju. • W związku z tym, że złoże węgla brunatnego posiada zasoby geologiczne bilansowe [...], a złoże soli kamiennej [...] Marszałek przyjął, że w przyszłości złoża te mogą przynieść korzyść gospodarczą. • Zasada racjonalnego gospodarowania zasobami złóż, o której mowa w art. 125 p.o.ś. należy rozumieć szeroko, a więc nie tylko jako eksploatację (wydobycie kopaliny ze złoża), lecz także jako np. zachowanie (ochronę) złoża dla potrzeb eksploatacji w przyszłości, co implikuje z kolei zakaz zabudowy. • Samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jego ochrony.
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
przewodniczący
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
członek
Michał Podsiadło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona złóż kopalin przed zabudową, interpretacja zasady racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi, ograniczenie prawa własności w celu ochrony środowiska."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku udokumentowanych złóż węgla brunatnego i soli kamiennej oraz przepisów prawa polskiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do zabudowy nieruchomości a ochroną cennych zasobów naturalnych (złóż kopalin), co ma znaczenie dla zrównoważonego rozwoju i przyszłych pokoleń.
“Budowa domu na złożu węgla? Sąd administracyjny stawia tamę inwestycji.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.