VII SA/WA 773/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi G.K. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Odmowa uzgodnienia, wydana przez Marszałka Województwa, a następnie podtrzymana przez Ministra, wynikała z faktu, że działka inwestycji znajduje się na udokumentowanych złożach węgla brunatnego i soli kamiennej. Organy administracji uznały, że planowana trwała zabudowa uniemożliwi przyszłą eksploatację tych strategicznych zasobów, co jest sprzeczne z zasadą racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi i zrównoważonego rozwoju, wyrażoną w art. 125 ustawy Prawo ochrony środowiska. Skarżąca argumentowała, że istniejąca zabudowa w sąsiedztwie oraz możliwość innej metody wydobycia uzasadniają uzgodnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że ochrona złóż kopalin jest obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa, mającym na celu zapewnienie zasobów dla przyszłych pokoleń, co jest zgodne z zasadą zrównoważonego rozwoju. Sąd uznał, że ograniczenie prawa własności w tym przypadku jest dopuszczalne i nie narusza istoty tego prawa, a także że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP i innych ustaw są nieuzasadnione. Sąd zaznaczył, że postępowanie w sprawie warunków zabudowy nie rozstrzyga o metodach wydobycia kopalin, a jedynie o możliwości zabudowy na złożu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOchrona złóż kopalin przed zabudową mieszkaniową, interpretacja zasady zrównoważonego rozwoju w kontekście planowania przestrzennego, ograniczenia prawa własności na rzecz ochrony zasobów naturalnych.
Dotyczy sytuacji, gdy planowana zabudowa znajduje się na udokumentowanym złożu kopalin, a organy administracji geologicznej odmawiają uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy planowana zabudowa mieszkaniowa na udokumentowanym złożu kopalin (węgla brunatnego i soli kamiennej) może zostać uzgodniona w kontekście przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym gospodarowaniu zasobami naturalnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, planowana zabudowa mieszkaniowa na udokumentowanym złożu kopalin uniemożliwia jego przyszłą eksploatację, co jest sprzeczne z zasadą racjonalnego gospodarowania zasobami i zrównoważonego rozwoju.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ochrona złóż kopalin, nawet tych jeszcze nieeksploatowanych, jest obowiązkiem prawnym mającym na celu zapewnienie zasobów dla przyszłych pokoleń. Trwała zabudowa na złożu uniemożliwia jego eksploatację, co stanowi naruszenie art. 125 Prawa ochrony środowiska. Ograniczenie prawa własności w tym zakresie jest dopuszczalne.
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z powodu istnienia udokumentowanego złoża kopalin narusza prawo własności skarżącej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa uzgodnienia, choć ogranicza prawo własności, jest zgodna z Konstytucją RP (art. 64 ust. 3) i Kodeksem cywilnym (art. 140), ponieważ służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona zasobów naturalnych dla przyszłych pokoleń, i nie narusza istoty prawa własności.
Uzasadnienie
Prawo własności nie jest absolutne i może być ograniczane ustawowo w celu ochrony środowiska i zasobów naturalnych. Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w celu ochrony złoża kopalin jest takim dopuszczalnym ograniczeniem.
Czy istniejąca zabudowa w sąsiedztwie inwestycji lub możliwość innej metody wydobycia kopalin uzasadnia uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy na złożu?
Odpowiedź sądu
Nie, każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, a istnienie złoża i konieczność jego ochrony przed zabudową są wystarczającą przesłanką do odmowy uzgodnienia, niezależnie od okoliczności sąsiednich nieruchomości czy potencjalnych przyszłych metod wydobycia.
Uzasadnienie
Organy administracji są zobowiązane do ochrony złóż kopalin na podstawie przepisów prawa. Fakt istnienia udokumentowanego złoża generuje obowiązek jego ochrony, a postępowanie uzgodnieniowe nie rozstrzyga o przyszłych metodach wydobycia.
Przepisy (21)
Główne
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy wymaga uzgodnienia z właściwym organem administracji geologicznej w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin.
u.p.z.p. art. 53 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej.
p.o.ś. art. 125
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Złoża kopalin podlegają ochronie, polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących.
Pomocnicze
p.g.g. art. 161 § ust. 1
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa.
p.g.g. art. 157
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Organem wyższego stopnia w stosunku do marszałków województw jest minister właściwy do spraw środowiska.
p.g.g. art. 95 § ust. 1
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Udokumentowane złoża kopalin ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa.
p.g.g. art. 95 § ust. 2
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Obszar udokumentowanego złoża kopaliny obowiązkowo wprowadza się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w terminie do 2 lat od zatwierdzenia dokumentacji geologicznej.
p.o.ś. art. 3 § pkt 13 lit. a
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Ochrona środowiska polega m.in. na racjonalnym kształtowaniu środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.
p.o.ś. art. 81 § ust. 3
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Złoża kopalin podlegają ochronie, odsyłając do przepisów Prawa geologicznego i górniczego.
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 53
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona środowiska uzasadnia ograniczenie praw i wolności konstytucyjnych.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymagania ochrony środowiska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie udokumentowanych złóż kopalin (węgla brunatnego i soli kamiennej) na działce inwestycji. • Planowana zabudowa mieszkaniowa uniemożliwi przyszłą eksploatację złóż. • Ochrona złóż kopalin jest zgodna z zasadą racjonalnego gospodarowania zasobami i zrównoważonego rozwoju. • Ograniczenie prawa własności w celu ochrony złóż jest dopuszczalne konstytucyjnie i ustawowo.
Odrzucone argumenty
Istnienie zabudowy na terenach sąsiednich. • Możliwość zastosowania innej, mniej ingerującej metody wydobycia kopalin. • Naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju (przez organy). • Naruszenie praw nabytych przez skarżącą. • Naruszenie zasady równości wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
złoża kopalin są szczególnym składnikiem środowiska • zabezpieczenie możliwości eksploatacji złóż kopalin jako źródła surowców mineralnych jest zatem nieodzownym warunkiem zrównoważonego rozwoju • złoża powinny być chronione w szczególnie troskliwy sposób dla racjonalnego ich wykorzystania • trwała zabudowa na udokumentowanym złożu ją w rzeczywistości uniemożliwia i to w sposób sprzeczny z ochroną środowiska • zasada racjonalnego gospodarowania zasobami złóż należy rozumieć szeroko, a więc nie tylko jako eksploatację (wydobycie kopaliny ze złoża), lecz także jako np. zachowanie (ochronę) złoża dla potrzeb eksploatacji w przyszłości, co implikuje z kolei zakaz zabudowy • samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jego ochrony • ograniczenie prawa własności, w tym przypadku ograniczenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest zapewnienie dostępności do surowców energetycznych, co z punktu widzenia gospodarki ma kluczowe znaczenie
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
przewodniczący
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
członek
Michał Podsiadło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona złóż kopalin przed zabudową mieszkaniową, interpretacja zasady zrównoważonego rozwoju w kontekście planowania przestrzennego, ograniczenia prawa własności na rzecz ochrony zasobów naturalnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy planowana zabudowa znajduje się na udokumentowanym złożu kopalin, a organy administracji geologicznej odmawiają uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do zabudowy nieruchomości a ochroną cennych zasobów naturalnych (węgiel, sól), co ma znaczenie dla szerszego kontekstu planowania przestrzennego i zrównoważonego rozwoju.
“Budowa domu na złożu węgla? Sąd administracyjny stawia tamę inwestycji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.