VII SA/Wa 763/16

VII SA/Wa 763/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Tomasz Stawecki
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" w K. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów skargę oddala
Uzasadnienie
Rzecznik Praw Pacjenta decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 3 i 4, art. 65 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, (teks jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 186, dalej: "ustawa o prawach pacjenta") oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") uznał za naruszające zbiorowe prawa pacjentów do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie, praktyki stosowane od dnia [...] czerwca 2013 r. do dnia [...] marca 2015 r. przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...] " w K., (dalej: "Szpital") w zakresie ograniczeń w posiadaniu środków pieniężnych, wypłacaniu z depozytu środków pieniężnych, a także obowiązku przekazywania do depozytu środków pieniężnych powyżej kwoty 300 zł przy przyjęciu na oddział oraz składania próśb w przedmiocie wypłaty kwot pieniężnych oraz stwierdził zaniechanie stosowania tych praktyk z dniem [...] marca 2015 r.
Z akt sprawy wynikało, że w roku 2014 Rzecznik Praw Pacjenta prowadził z Rzecznikiem Praw Obywatelskich korespondencję dotyczącą niezgodnego z prawem funkcjonowania depozytu szpitalnego w oddziałach psychiatrycznych Zespołu Opieki Zdrowotnej w K..
Rzecznik Praw Pacjenta postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. sygn. akt [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stosowania przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...] " w K., praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. Organ wystąpił do podmiotu leczniczego z żądaniem przesłania pisemnych wyjaśnień dotyczących stosowania przez Szpital praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów tj. prawa do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie, w szczególności obowiązującego w podmiocie leczniczym statutu, zarządzenia, regulaminu, innej procedury dotyczącej pozostawiania rzeczy wartościowych w depozycie szpitalnym oraz księgi depozytów.
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Szpital poinformował organ, że stosowana procedura, miała na celu zapobieganie powtarzającym się na zamkniętym oddziale psychiatrycznym kradzieżom, wymuszeniom oraz procederom takim jak prostytucja, wzajemne zapożyczanie się pacjentów, kupowanie przedmiotów niebezpiecznych oraz wydatkowanie przez nich znacznych kwot w sytuacji, gdy byli niezdolni do pojmowania doniosłości swoich działań. Szpital wskazał, że w związku z zastrzeżeniami Rzecznika dokonał zmiany obowiązującej procedury, zezwalając pacjentom oddziału psychiatrycznego na posiadanie przy sobie dowolnych środków pieniężnych, jak również swobodnego ich składania, wybierania i dysponowania własnymi środkami pieniężnymi w depozycie.
W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] stycznia 2016 r.
W ocenie Rzecznika Praw Pacjenta doszło do stosowania w Szpitalu praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta. Rzecznik wskazał, że w Szpitalu obowiązywała w okresie od [...] czerwca 2013 r. do dnia [...] marca 2015 r. procedura "Depozyt rzeczy wartościowych pacjenta" (wydanie II), którą wprowadzono ograniczenia w wypłacie zdeponowanych środków pieniężnych - pacjent wypłacał z depozytu nie więcej niż 100 złotych tygodniowo. Pacjent mógł posiadać przy sobie na oddziale jedynie kwotę pieniężną nie wyższą niż 100 złotych. Ponadto, organ zauważył, że wobec pacjentów był stosowany wymóg składania pisemnego wniosku do ordynatora oddziału o wyrażenie zgody na wypłatę kwoty przewyższającej 100 złotych. Dodatkowo pacjent przyjmowany na oddział miał obowiązek przekazywania do depozytu posiadanych kwot pieniężnych przewyższających 300 złotych.
W dniu [...] marca 2015 r. wprowadzona została nowa procedura zezwalająca pacjentom oddziału psychiatrycznego m.in. na posiadanie przy sobie dowolnych środków pieniężnych, jak również swobodnego ich składania w depozycie, wybierania i dysponowania własnymi środkami pieniężnymi.
Analizując ustawowe przesłanki uznania praktyki za naruszające zbiorowe prawa pacjentów, Rzecznik wskazał, iż dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych praw pacjentów istotne jest ustalenie, czy konkretne działanie podmiotu leczniczego nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego kręgu podmiotów. Nie ma znaczenia strona podmiotowa czynu, a zatem ewentualna wina podmiotu, jej stopień, a także świadomość naruszonych norm prawnych. Rzecznik Praw Pacjenta wyjaśnił również, że szpital jako podmiot wykonujący działalność leczniczą, ma obowiązek realizacji prawa pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie oraz ponosić koszty realizacji tego prawa. Uprawnienie to, wyrażone w art. 39 ustawy o prawach pacjenta, nie jest obowiązkiem, w związku z czym pacjent nie musi z niego skorzystać, ale jednocześnie nie może być zmuszany do złożenia rzeczy wartościowych do depozytu.
Organ wskazał ponadto, że szczegółowy tryb i warunki postępowania z depozytami w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie prowadzenia depozytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej. Zgodnie, z jego zapisami, pacjent, który na czas pozostawania w stacjonarnym zakładzie, oddaje rzeczy do depozytu, powinien otrzymać potwierdzenie przyjęcia rzeczy (§ 2 pkt 1 rozporządzenia). W tym celu wystawia się oryginał karty depozytowej (§ 2 pkt 2 rozporządzenia), natomiast jej kopia (§ 2 pkt 3 rozporządzenia) powinna być przechowywana w księdze depozytów. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rzeczy wartościowe do depozytu przyjmuje oraz wydaje z depozytu, a także księgę depozytów prowadzi i przechowuje osoba wyznaczona przez kierownika zakładu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Rzecznik Praw Pacjenta uznał funkcjonującą w Szpitalu procedurę za sprzeczną z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Podkreślił przy tym, że odmienna od zamierzeń ustawodawcy interpretacja przepisów, mająca na celu zapobieganie powtarzającym się na zamkniętych oddziałach psychiatrycznych incydentom była niedopuszczalna, a ograniczenie podstawowych praw pacjentów było błędne. Wobec uwzględnienia przez Szpital zastrzeżeń Rzecznika i zmiany obowiązującej procedury, organ wskazał, że ziściły się przesłanki obligujące go do uznania rzeczonej praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów oraz stwierdzenia zaniechania jej stosowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] stycznia 2016 r. wniósł Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w K. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta przez jego błędną wykładnię, która polegała na przyjęciu stanowiska, że sporne obowiązki nałożone na pacjentów Szpitala w ramach procedury pod nazwą "Depozyt rzeczy wartościowych pacjenta" należy uznać za praktyki naruszające zbiorowe prawa pacjentów do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie, podczas gdy miały one na celu zapobieganie powtarzającym się na oddziale incydentom.
- art. 64 ust. 3 i 4 ustawy o prawach pacjenta przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że powstała konieczność wydania przez Rzecznika decyzji uznającej stosowanej praktyki za naruszającą zbiorowe interesy praw pacjentów, podczas gdy działania podjęte przez Szpital miały jedynie charakter prewencyjny tj. ich celem była ochrona innych pacjentów przed nie tylko szkodliwymi społecznie czynami, ale i posiadającymi znamiona czynów zabronionych.
Strona skarżąca podniosła również zarzuty naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, nie pozwalającego na zapoznanie się z motywami działania organu, a także art. 77 § 1 k.p.a. polegającym na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego i nie wzięciu pod uwagę specyfiki oddziału, a także naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez m.in. pominięcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie istnieje inne, mniej drastyczne rozwiązanie problemów pojawiających się na oddziale. Skarżący zarzucił, że organ prowadził postępowanie w sposób niewłaściwy, naruszając fundamentalne zasady postępowania administracyjnego takie jak zasada praworządności i zasada prawdy obiektywnej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Rzecznika, iż podjęte przez Szpital działania miały charakter bezprawny. Brak było znamion bezprawności w próbie unormowania stosunków panujących, na bardzo specyficznych oddziałach Szpitala. Skarżąca wyjaśniła, że wprowadzenie rygorystycznych procedur, było konieczne dla ochrony osób z zaburzeniami psychicznymi, co należy do obowiązków szpitala.
Strona skarżąca argumentowała także, że wprowadzona procedura nie miała na celu usankcjonowania naruszeń praw posesoryjnych pacjentów, lecz ich ochronę. Osoby przebywające na terenie szpitala w ocenie skarżącej nie potrzebują dużych kwot pieniężnych. Nie maja bowiem możliwości ich wydatkowania poza jadłodajniami i sklepikami spożywczymi. Szpital podniósł, że miał świadomość, iż może pojawić się sytuacja, w której większa kwota będzie pacjentowi potrzebna, dlatego też umożliwił pacjentom zwrócenie się z wnioskiem do ordynatora, który nie miał podstaw by odmówić wydania pieniędzy.
W ocenie Szpitala, nie ograniczał ani nie pozbawiał pacjentów ich praw, lecz zapewniał odpowiednie warunki do ich ochrony i prawidłowego zabezpieczenia interesów finansowych. Postępowanie ZOZ w K. z uwagi na całokształt okoliczności nie mogło zostać uznane za naruszenie zbiorowych praw pacjenta.
W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie p.p.s.a..) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem decyzja jest prawidłowa.
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w K. jest podmiotem leczniczym udzielającym świadczeń zdrowotnych, wpisanym do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Powyższe wynika z księgi rejestrowej o nr: [...]. Podmiotem tworzącym Szpital jest - Powiat [...]. Szpital wykonuje działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne.
Komórkami organizacyjnymi Szpitala są w szczególności: "Oddział psychiatryczny ogólny" (Lp. 276), "Oddział psychiatryczny o podstawowym stopniu zabezpieczenia" (Lp. 277), "Izba przyjęć psychiatryczna" (Lp. 204), co wynika z powyższej księgi rejestrowej.
W Szpitalu w okresie od [...] czerwca 2013 r. do dnia [...] marca 2015 r. obowiązywała procedura "Depozyt rzeczy wartościowych pacjenta" (wydanie II). Zgodnie z jej postanowieniami:
"3.22 W oddziale psychiatrycznym pacjent może posiadać przy sobie kwotę 100 zł. Za które personel oddziału nie ponosi odpowiedzialności. Na pisemną prośbę pacjenta i za zgodą ordynatora oddziału pacjent może wypłacić większą kwotę pieniędzy z depozytu szpitalnego.
3.23 W przypadku, gdy pacjent przyjmowany do oddziału psychiatrycznego posiada kwotę pieniężna przewyższającą 300 zł należy wpłacić ją do depozytu szpitalnego (kasa szpitalna). Na prośbę pacjenta pracownik kasy wypłaca pacjentowi lub osobie przez niego upoważnionej z depozytu żądaną kwotę."
Dnia [...] marca 2015 r. wprowadzono w Szpitalu nową procedurę (wydanie III), "Depozyt rzeczy wartościowych pacjenta." Stosownie do postanowień nowej regulacji:
"5.1 Pacjent przebywający w podmiocie leczniczym wykonującym działalność w rodzaju stacjonarne lub całodobowe świadczenia zdrowotne ma prawo do bezpłatnego przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie. (...);
5.2 Depozyt rzeczy wartościowych pacjenta prowadzony jest przez upoważnionych przez Dyrektora pracowników Szpitali w K., N. i K..
5.3 Szpital odpowiada za całość przyjętego depozytu.
5.4 W przypadku nie złożenia przez pacjenta do depozytu posiadanych rzeczy wartościowych szpital nie ponosi odpowiedzialności w tym zakresie.
5.5 Rzeczy wartościowe do depozytu przyjmuje i wydaje oraz prowadzi i przechowuje dokumentację depozytową/książka depozytowa i akta depozytowe/ upoważniony przez Dyrektora pracownik Szpitala w K., N. i K.."
Podstawą materialno-prawną zaskarżonej decyzji, był art. 59 ust 1 i 64 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (teks jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 186) zgodnie z którym: nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i nakazaniu jej zaniechania, jeżeli podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 59 ust. 1 ww. ustawy. W takim przypadku wydaje się decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania.
Zasadnie Rzecznik Praw Pacjenta uznał, że doszło do stosowania przez skarżący Szpital praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Nie jest zbiorowym prawem pacjenta suma praw indywidualnych.
Określenie "zbiorowe" prawa pacjentów odnosi się do praw o których, mowa w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz w przepisach szczególnych. Używając terminu "zbiorowych praw pacjentów" ustawodawca objął ochroną administracyjnoprawną prawa aktualnych i potencjalnych pacjentów, traktowanych jako zbiorowość, grupę zasługującą na szczególną ochronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2014 r.). Tym samym ustanowił odrębny przedmiot ochrony, niezależny od ochrony praw indywidualnych pacjentów. O naruszeniu zbiorowych praw pacjentów możemy mówić wówczas gdy, skutki działań mogą zagrażać lub realizować się w sferze każdego potencjalnego pacjenta znajdującego się w podobnych okolicznościach.
Stwierdzenie praktyki określonej w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wymagało wykazania, że zostały spełnione łącznie następujące przesłanki: działanie lub zaniechanie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych; noszące znamiona bezprawności; o zorganizowanym charakterze oraz mające na celu pozbawienie lub ograniczenie zbiorowych praw pacjentów.
Dla stwierdzenia bezprawności działania lub zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych nie miała znaczenia strona podmiotowa czynu, a zatem wina podmiotu, ewentualnie stopień tej winy (umyślność bądź nieumyślność), a także świadomość istnienia naruszonych norm prawnych. Bezprawność to sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym, który obejmuje nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej, a także nakazy i zakazy wynikające z norm moralnych i obyczajowych określanych jako zasady współżycia społecznego. Do stwierdzenia bezprawności wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa.
Skarżący Szpital nie kwestionował, że okresie od [...] czerwca 2013 r. do dnia [...] marca 2015 r. obowiązywała w nim w procedura "Depozyt rzeczy wartościowych pacjenta" (wydanie II), stosownie do której:
"3.22 W oddziale psychiatrycznym pacjent może posiadać przy sobie kwotę 100 zł. Za które personel oddziału nie ponosi odpowiedzialności. Na pisemną prośbę pacjenta i za zgodą ordynatora oddziału pacjent może wypłacić większą kwotę pieniędzy z depozytu szpitalnego.
3.23 W przypadku, gdy pacjent przyjmowany do oddziału psychiatrycznego posiada kwotę pieniężna przewyższającą 300 zł należy wpłacić ją do depozytu szpitalnego (kasa szpitalna). Na prośbę pacjenta pracownik kasy wypłaca pacjentowi lub osobie przez niego upoważnionej z depozytu żądaną kwotę."
Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych praw pacjentów istotne było ustalenie, czy takie działanie podmiotu leczniczego było kierowane do nieoznaczonego kręgu podmiotów, czy możliwość (chociażby potencjalna) wywołania negatywnych skutków zachodziła wobec dowolnego pacjenta.
Do uznania "celowości" działania lub zaniechania wystarczy, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych co najmniej przewiduje, iż jego zachowanie doprowadzi do naruszenia praw pacjentów i na to się godzi.
Zgodnie z art. 39 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent przebywający w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej ma prawo do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie. Koszty realizacji tego prawa ponosi ten podmiot, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Skarżący Szpital jest niewątpliwie podmiotem wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej. Tym samym miał on obowiązek realizacji prawa pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie oraz ponosił koszty realizacji tego prawa. Przepis art. 39 ww. ustawy określa prawo pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie, a nie jego obowiązek. Pacjent nie musi z tego prawa skorzystać, ani też nie może być w jakikolwiek sposób zmuszany do złożenia rzeczy wartościowych do depozytu. Nie można wprowadzać jakichkolwiek ograniczeń w wydawaniu pacjentom rzeczy z depozytu.
W Szpitalu wprowadzono ograniczenia w wypłacie zdeponowanych środków pieniężnych, bowiem pacjent wypłacał z depozytu nie więcej niż 100 złotych tygodniowo. Pacjent mógł posiadać przy sobie na oddziale jedynie kwotę pieniężną nie wyższej niż 100 złotych. Ponadto, z zapisów przedmiotowej procedury wynikało, iż wobec pacjentów był stosowany wymóg składania pisemnego wniosku do ordynatora oddziału o wyrażenie zgody na wypłatę kwoty przewyższającej 100 złotych. Pacjent przyjmowany do oddziału psychiatrycznego miał obowiązek przekazywania do depozytu szpitalnego posiadanych kwot pieniężnych przewyższających kwotę 300 złotych.
Słusznie zatem Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził, że powyższe zapisy były niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Posiadanie wyższych kwot pieniężnych niż określone w zakwestionowanym regulaminie nie mogło być uzależnione od jakiejkolwiek decyzji personelu podmiotu leczniczego. Taka ingerencja w zakresie posiadania środków pieniężnych należących do pacjentów była nie tylko ograniczeniem w korzystaniu z nich, ale również przekształcała prawo pacjenta do depozytu w obowiązek korzystania z niego.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2014 r, sygn. akt II OSK 1305/13, stwierdzono, że "dla ustalenia bezprawnego zorganizowania działania naruszającego zbiorowe prawa pacjentów wymagane jest stwierdzenie wystąpienia takiej praktyki w działaniu podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, które znajduje wyraz w przyjętej regulacji wewnętrznej przybierającej różną formę, bądź formę prawną (uchwalonego regulaminu, zarządzenia), lub formę czynności faktycznych - zamieszczonych komunikatów, informacji ustanawiających zakazy lub nakazy skierowane do pacjentów podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych. Regulacji wewnętrznej poddani są wszyscy pacjenci, a zatem przedmiotem ustalenia stanu faktycznego nie jest okoliczność faktyczna czy taka regulacją wewnętrzną został dotknięty konkretny pacjent, ale czy taka regulacja została przyjęta."
Samo ustanowienie przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...] " w K. niezgodnych z prawem zapisów w procedurze "Depozyt rzeczy wartościowych pacjenta", nakładających na pacjentów nieznane w przepisach prawa obowiązki, naruszało zbiorowe prawa pacjentów, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Bez znaczenia był podnoszony w skardze stan zdrowia pacjentów, występujące u nich zaburzenia, które zdaniem Skarżącego powodowały, iż "są silniej predysponowani do podejmowania pochopnych decyzji i popadania w konflikt z prawem", albowiem zakwestionowane regulacje nie miały umocowania w przepisach prawa.
Skarżący chcąc zapobiegać kradzieżom, wymuszeniom i innym szkodliwym społecznie czynom, mógł zastosować inne metody i środki niż tworzenie obowiązku korzystania z depozytu sądowego i ograniczenia w wypłacaniu zgromadzonych w nim środków. Stosowanie pozaprawnych metod nie może być środkiem prewencyjnym w zapobieganiu czynom zabronionym. Także twierdzenie, że ograniczenie wypłat czy też obowiązek składania pisemnych oświadczeń miało służyć treningowi umiejętności gospodarowania pieniędzmi przez pacjentów, było bezpodstawne. Celem hospitalizacji pacjentów jest bowiem udzielanie im świadczeń zdrowotnych przy pełnym zagwarantowaniu ich praw.
Szczegółowy tryb i warunki postępowania z depozytami w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego określa, wydane na podstawie art. 40 ustawy, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie prowadzenia depozytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2009r. Nr 129, poz. 1068). Podmiot leczniczy powinien zapewnić odpowiednie warunki oraz procedury wewnętrzne przechowywania przedmiotów znajdujących się w depozycie. Świadome wyrażenie zgody przez pacjenta w sprawie złożenia rzeczy wartościowych do depozytu rozpoczyna proces zabezpieczenia i dokumentowania jego własności.
Funkcjonująca w Szpitalu procedura "Depozyt rzeczy wartościowych pacjenta" regulująca oddawanie do depozytu rzeczy wartościowych będących własnością pacjentów, była sprzeczna z powszechnie obowiązującym aktem prawa. W ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia, brak jest regulacji wskazujących, iż do wydania rzeczy pacjenta z depozytu, wymagany jest pisemny wniosek oraz autonomiczna zgoda ordynatora oddziału.
Ze wskazanych okoliczności wynika, iż w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, co obligowało Rzecznika Praw Pacjenta do uznania opisanej praktyki jako naruszającej zbiorowe prawa pacjentów oraz orzeczenia zaniechania jej stosowania.
Mając powyższe na uwadze i nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.