VII SA/WA 751/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A.H. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą doprowadzenie adaptacji części poddasza do stanu zgodnego z decyzją z 1985 r. Decyzja ta zezwalała na adaptację poddasza w celu stworzenia jednego dwupoziomowego lokalu mieszkalnego, poprzez wykonanie schodów wewnętrznych i połączenie lokali nr 6 i 6a. Skarżąca zrezygnowała z wykonania schodów, a lokale pozostały odrębne, przy czym do lokalu nr 6a istnieje wejście z klatki schodowej. Organy nadzoru budowlanego uznały ten stan za niezgodny z prawem, nakazując wykonanie prac zgodnie z pierwotnym projektem. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nieprawidłowo oceniły stan prawny i faktyczny sprawy. Wskazano na błędy w analizie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie adaptacji (1985 r.), kiedy obowiązywały inne przepisy niż te stosowane przez organy. Sąd podkreślił również, że organy nie zbadały wystarczająco, czy wejście z klatki schodowej do lokalu nr 6a istniało pierwotnie, a także czy wykonanie schodów wewnętrznych jest technicznie możliwe i bezpieczne. W związku z tym, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji i umorzył postępowanie, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, oceny stanu zgodnego z prawem, stosowania przepisów w czasie oraz prawa do dysponowania nieruchomością w kontekście historycznych adaptacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji adaptacji poddasza w budynku wielorodzinnym z lat 80-tych, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w tamtym okresie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ocenił stan zgodny z prawem w kontekście adaptacji poddasza, gdy stan faktyczny odbiega od zatwierdzonego projektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nieprawidłowo oceniły stan zgodny z prawem, nie badając wystarczająco stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie adaptacji, a także nie analizując prawidłowo prawa do dysponowania nieruchomością.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy powinny zbadać zgodność z prawem w oparciu o stan prawny z 1985 r., a nie stosować przepisy obowiązujące obecnie. Kluczowe było ustalenie, czy prawo do dysponowania nieruchomością było wystarczające w dacie adaptacji oraz czy istniejące wejście do lokalu nr 6a było zgodne z pierwotnym stanem.
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. do samowoli budowlanej zrealizowanej w 1986 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. było nieuzasadnione, gdy adaptacja miała miejsce w 1986 r. i powinny być stosowane przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. oraz inne regulacje obowiązujące w tamtym okresie.
Uzasadnienie
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd podzielił ten zarzut, wskazując na konieczność oceny stanu prawnego obowiązującego w dacie realizacji robót.
Czy do legalności adaptacji poddasza i podziału na dwa lokale mieszkalne wymagana była zgoda wspólnoty mieszkaniowej, jeśli adaptacja miała miejsce przed powstaniem wspólnot i obowiązywały inne przepisy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w dacie adaptacji (1985 r.) nie była wymagana zgoda wspólnoty mieszkaniowej, a zgoda zarządu gminy na adaptację części poddasza była wystarczająca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie wymagały zgody wspólnoty mieszkaniowej, która powstała później. W 1985 r. obowiązywały inne przepisy dotyczące dysponowania nieruchomością wspólną i adaptacji, a zgoda zarządu gminy oraz umowa użyczenia były wystarczające.
Czy nakaz doprowadzenia robót do stanu poprzedniego obejmuje zamurowanie istniejącego wejścia do lokalu, które istniało przed adaptacją i nie było objęte projektem budowlanym?
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie zbadały wystarczająco, czy wejście z klatki schodowej do lokalu nr 6A istniało pierwotnie i czy jego zamurowanie jest uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy objęły nakazem również drzwi prowadzące z klatki schodowej do lokalu nr 6A, nie sprawdzając, czy istniały one pierwotnie i czy projekt budowlany nie obejmował ich wykonania. Nakaz ten mógł być nieuzasadniony.
Przepisy (44)
Główne
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
u.p.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów lub wykonania określonych czynności w celu usunięcia nieprawidłowości.
u.p.b. art. 103 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
u.w.l. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Nieruchomość wspólna stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
u.w.l. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Udział właściciela i samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali z pomieszczeniami przynależnymi.
u.w.l. art. 22 § 3 pkt 4
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali.
u.w.l. art. 41
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Przepisy ustawy stosuje się do stosunków prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie.
u.g.n. art. 21 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Części domu stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy oraz inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią współwłasność właścicieli lokali w częściach ułamkowych.
u.g.n. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Do czasu sprzedaży przez Skarb Państwa lub gminę wszystkich lokali, o przebudowie, nadbudowie lub rozbudowie domu decyduje rejonowy organ rządowej administracji ogólnej lub zarząd gminy.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 27 lipca 1981 r. w sprawie zagospodarowania zbędnych suszarń, strychów i innych pomieszczeń stanowiących własność Państwa art. 3
Reguluje zagospodarowanie pomieszczeń stanowiących własność Państwa.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami art. 19 § 3
W przypadku przebudowy strychu lub innego pomieszczenia niemieszkalnego na samodzielny lokal mieszkalny, powierzchnię użytkową tego lokalu wyłącza się z powierzchni użytkowej tej części domu, która stanowi współwłasność właścicieli poszczególnych lokali.
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
u.p.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów lub wykonania określonych czynności w celu usunięcia nieprawidłowości.
u.p.b. art. 103 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
u.w.l. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Nieruchomość wspólna stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
u.w.l. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Udział właściciela i samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali z pomieszczeniami przynależnymi.
u.w.l. art. 22 § 3 pkt 4
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali.
u.w.l. art. 41
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Przepisy ustawy stosuje się do stosunków prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie.
u.g.n. art. 21 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Części domu stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy oraz inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią współwłasność właścicieli lokali w częściach ułamkowych.
u.g.n. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Do czasu sprzedaży przez Skarb Państwa lub gminę wszystkich lokali, o przebudowie, nadbudowie lub rozbudowie domu decyduje rejonowy organ rządowej administracji ogólnej lub zarząd gminy.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 27 lipca 1981 r. w sprawie zagospodarowania zbędnych suszarń, strychów i innych pomieszczeń stanowiących własność Państwa art. 3
Reguluje zagospodarowanie pomieszczeń stanowiących własność Państwa.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami art. 19 § 3
W przypadku przebudowy strychu lub innego pomieszczenia niemieszkalnego na samodzielny lokal mieszkalny, powierzchnię użytkową tego lokalu wyłącza się z powierzchni użytkowej tej części domu, która stanowi współwłasność właścicieli poszczególnych lokali.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozstrzygnięcie o dowodach, wyjaśnienie stanu faktycznego oraz ustosunkowanie się do żądań strony.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega unieważnieniu, gdy jest niewykonalna z powodu przeszkód prawnych lub faktycznych.
u.p.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów lub wykonania określonych czynności w celu usunięcia nieprawidłowości.
u.p.b. art. 103 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
u.p.b. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy ustawy stosuje się do obiektów budowlanych i robót budowlanych.
u.w.l. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Nieruchomość wspólna stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
u.w.l. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Udział właściciela i samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali z pomieszczeniami przynależnymi.
u.w.l. art. 22 § 3 pkt 4
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali.
u.w.l. art. 41
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Przepisy ustawy stosuje się do stosunków prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie.
u.p.e. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Prawo energetyczne
Zasady wykonywania robót budowlanych.
u.g.n. art. 21 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Części domu stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy oraz inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią współwłasność właścicieli lokali w częściach ułamkowych.
u.g.n. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Do czasu sprzedaży przez Skarb Państwa lub gminę wszystkich lokali, o przebudowie, nadbudowie lub rozbudowie domu decyduje rejonowy organ rządowej administracji ogólnej lub zarząd gminy.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 27 lipca 1981 r. w sprawie zagospodarowania zbędnych suszarń, strychów i innych pomieszczeń stanowiących własność Państwa art. 3
Reguluje zagospodarowanie pomieszczeń stanowiących własność Państwa.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami art. 19 § 3
W przypadku przebudowy strychu lub innego pomieszczenia niemieszkalnego na samodzielny lokal mieszkalny, powierzchnię użytkową tego lokalu wyłącza się z powierzchni użytkowej tej części domu, która stanowi współwłasność właścicieli poszczególnych lokali.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zbadały prawidłowo stanu prawnego i faktycznego sprawy w kontekście przepisów obowiązujących w dacie adaptacji (1985 r.). • Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. do samowoli budowlanej zrealizowanej w 1986 r. było nieuzasadnione. • Wymaganie zgody wspólnoty mieszkaniowej było bezpodstawne, gdyż adaptacja miała miejsce przed powstaniem wspólnot i obowiązywały inne regulacje. • Nie zbadano wystarczająco, czy istniejące wejście do lokalu nr 6A było zgodne z pierwotnym stanem i czy jego zamurowanie jest uzasadnione. • Opinia techniczna wskazuje na niemożliwość wykonania schodów ze względu na stan stropu, co rodzi zagrożenie dla życia i zdrowia.
Godne uwagi sformułowania
stan zgodny z prawem, w rozumieniu ww. przepisu, oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę, albo zgodność ze zgłoszeniem. • nie chodziło bowiem o wybudowanie nowego obiektu niezgodnie z pozwoleniem na budowę (...) ale wyłącznie o rezygnację z części robót, które miały być przeprowadzone wewnątrz obu lokali. • Organy objęły nakazem również drzwi prowadzące z klatki schodowej do lokalu nr 6A nie sprawdzając, czy istniały one pierwotnie zważywszy, że projekt budowlany zatwierdzony ww. decyzją nie obejmował ich wykonania.
Skład orzekający
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
sprawozdawca
Katarzyna Tomiło-Nawrocka
członek
Tomasz Janeczko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, oceny stanu zgodnego z prawem, stosowania przepisów w czasie oraz prawa do dysponowania nieruchomością w kontekście historycznych adaptacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji adaptacji poddasza w budynku wielorodzinnym z lat 80-tych, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w tamtym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej sytuacji adaptacji lokalu sprzed wielu lat, gdzie interpretacja przepisów i stanu faktycznego jest kluczowa. Pokazuje, jak ważne jest badanie stanu prawnego z daty zdarzenia i jak mogą pojawić się problemy z egzekwowaniem nakazów, gdy pierwotne zgody i warunki były inne.
“Adaptacja poddasza sprzed lat: dlaczego sąd uchylił nakaz nadzoru budowlanego?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.