VII SA/Wa 750/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Kultury odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji konserwatora zabytków, uznając, że postępowanie nieważnościowe zostało przeprowadzone wadliwie.
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji konserwatora zabytków nakazującej zdjęcie transparentów. Minister Kultury odmówił stwierdzenia nieważności, uznając decyzję konserwatora za prawidłową. WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że postępowanie nieważnościowe zostało przeprowadzone wadliwie, a organ nadzorczy przekroczył swoje kompetencje, prowadząc postępowanie wyjaśniające zamiast oceny pod kątem przesłanek nieważnościowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. P. na decyzję Ministra Kultury, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Decyzja konserwatora nakazywała J. P. natychmiastowe zdjęcie transparentów informacyjnych umieszczonych na zabytku. J. P. wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji konserwatora, zarzucając jej wydanie bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Minister Kultury nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności, uznając decyzję konserwatora za wydaną na podstawie obowiązujących przepisów i uzasadniając zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności ochroną interesu społecznego. WSA w Warszawie uchylił jednak zaskarżoną decyzję Ministra oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że postępowanie nieważnościowe zostało przeprowadzone wadliwie. Sąd wskazał, że organ nadzorczy działał jako organ kasacyjny, a nie odwoławczy, nie przeprowadzał postępowania wyjaśniającego, a jedynie dokonywał kontroli pod kątem przesłanek nieważnościowych. Tymczasem Minister Kultury prowadził ustalenia faktyczne, oceniał słuszność decyzji konserwatora i uzasadniał zastosowanie art. 108 § 1 k.p.a. według własnej oceny, co stanowiło naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. Wadliwość postępowania miała wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nadzorczy w postępowaniu nieważnościowym działa jako organ kasacyjny i powinien ograniczyć się do kontroli kwestionowanego orzeczenia w aspekcie przesłanek nieważnościowych, a nie prowadzić postępowanie wyjaśniające czy oceniać merytorycznie decyzję.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny i organ działa w nim jako organ kasacyjny. Prowadzenie ustaleń faktycznych, ocena słuszności decyzji czy uzasadnianie zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności przez organ nadzorczy stanowi wadliwe przeprowadzenie postępowania nieważnościowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji są taksatywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny, a organ działa jako organ kasacyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
u.o.z.i.o.z. art. 28 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Podstawa prawna decyzji konserwatora nakazującej przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu.
u.o.z.i.o.z. art. 27 § ust. 1 i 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Przepisy dotyczące obowiązku uzyskania zezwolenia organu na dokonanie zmian w zabytku lub jego otoczeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwie przeprowadzone postępowanie nieważnościowe przez organ nadzorczy. Organ nadzorczy przekroczył swoje kompetencje, prowadząc postępowanie wyjaśniające zamiast kontroli pod kątem przesłanek nieważnościowych.
Odrzucone argumenty
Argumenty Ministra Kultury podtrzymujące stanowisko z decyzji, że decyzja konserwatora była prawidłowa i wydana na podstawie prawa.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny zmierzający do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego w przypadku stwierdzenia, że kontrolowany akt dotknięty jest wadą kwalifikowaną skutkującą stwierdzenie nieważności. W tym postępowaniu organ działa tylko jako organ kasacyjny, nie przeprowadza postępowania wyjaśniającego a jedynie dokonuje kontroli kwestionowanego orzeczenia w aspekcie wskazanych art. 156 § 1 kpa przesłanek, nieważnościowych. Organ nadzorczy wbrew swym nadzorczym kompetencjom w postępowaniu nieważnościowym prowadził ustalenia faktyczne. Wadliwie przeprowadzone postępowanie nieważnościowe stanowi naruszenie art. 156 § 1 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Leszek Kamiński
przewodniczący
Bożena Walentynowicz
sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania nieważnościowego w administracyjnym postępowaniu sądowym oraz kompetencji organów nadzorczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieważnościowego w kontekście ochrony zabytków, ale zasady dotyczące wadliwości postępowania są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie procedury administracyjnej, nawet w postępowaniach nadzwyczajnych, takich jak stwierdzenie nieważności decyzji. Błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, mimo że merytorycznie mogłaby być uznana za słuszną.
“Błędy proceduralne w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uchylają nawet merytorycznie słuszne rozstrzygnięcia.”
Dane finansowe
WPS: 440 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 750/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-04-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-06-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Walentynowicz /sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński Leszek Kamiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Skarżony organ Minister Kultury Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz ( spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005r sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2003 r. znak: [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Kultury na rzecz skarżącego J. P. kwotę 440 zł ( czterysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Minister Kultury decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. znak: [...] wydaną w trybie art. 127 § 3 kpa na wniosek J. P. na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit d, art. 7 pkt 1 ust 36 ust. 1 pkt 10 i 11 art. 49 ust. 1 art. 89 pkt 1 i 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. "o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami" orzekł o utrzymaniu w mocy swej decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2003r. znak: [...] Nr [...]. W uzasadnieniu podniesiono, iż kwestionowaną decyzją [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nakazał J. P. natychmiastowe zdjęcie transparentów informacyjnych umieszczonych na [...] przy ul. [...] w G. J. P. domagał się stwierdzenia nieważności tej decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Organ nadzoru nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji podkreślając, że decyzja ta wydana została na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 1 i 3 obowiązującej w dacie wydania decyzji umowy z dnia 15 lutego 1962r. "o ochronie dóbr kultury. /Dz. U. z 99 r. Nr 98 poz. 1150). Art. 28 ust 1 pkt 2 zezwalał wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków nakazanie przywrócenia zabytku lub jego otoczenia do poprzedniego stanu na koszt osoby, która naruszyła przepis art. 27 ust 1 i 3 ustawy tj. nie uzyskała zezwolenia tego organu na dokonanie zmian w zabytku lub w jego otoczeniu. [...] wzniesiony w drugiej połowie XVI wieku wpisany został do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w G. z dnia [...] lutego 1967r. pod nr [...] i stanowi fragment historycznego układu urbanistycznego G., który również w granicach fortyfikacji nowożytnych wpisany jest do tego rejestru pod Nr [...] decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1947r. Organ nie podzielił zarzutu podnoszonego przez J. P., by rażące naruszenie prawa stanowił brak uzasadnienia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Za zastosowaniem tego rygoru przemówił fakt, że dobra kultury są bogactwem narodowym i powinny być chronione przez wszystkich obywateli a więc ochrona interesu społecznego uzasadnia zastosowanie art. 108 § 1 kpa. Nie stwierdzając zarzuconych przesłanek nieważnościowych, z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ nadzorczy odmówił uwzględnienia wniosku J. P. W skardze wniesionej na powyższą decyzję Ministra kultury J. P. domagał się uchylenia decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 oraz decyzji ją poprzedzającej Ministra Kultury z dnia [...] grudnia 2003r. i orzeczenia przez Sąd, co do istoty sprawy przez stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2002r. Nr [...] W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko z decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest skuteczna aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane w niej zarzuty. Na wstępie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny zmierzający do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego w przypadku stwierdzenia, że kontrolowany akt dotknięty jest wadą kwalifikowaną skutkującą stwierdzenie nieważności. Przesłanki takie taksatywnie wymienia art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Należy też zauważyć, w przeciwieństwie do stanowiska skargi, iż w tym postępowaniu organ działa tylko jako organ kasacyjny, nie przeprowadza postępowania wyjaśniającego a jedynie dokonuje kontroli kwestionowanego orzeczenia w aspekcie wskazanych art. 156 § 1 kpa przesłanek, nieważnościowych. Decyzja nr [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w G. z dnia [...] września 2002r. nakazuje J. P. w trybie natychmiastowym zdjęcie transparentów informacyjnych umieszczonych na [...] przy ul: [...] w G. w terminie 2 dni od doręczenia niniejszej decyzji pod rygorem zastępczego wykonania powyższej czynności na koszt osoby zobowiązanej. Po uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pouczeniu o środkach odwoławczych organ na podstawie art. 108 § 1 kpa nadał decyzji rygor natychmiastowe4j wykonalności. Decyzja Nr [...] stanowiąca przedmiot wszczętego postępowania nieważnościowego nie została oceniona przez organ nadzoru pod kątem przesłanek nieważnościowych. Organ rozpoznał sprawę i dokonał oceny decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jak organ odwoławczy w postępowaniu zwykłym. Ograniczył się do wykazania słuszności zakwestionowanej decyzji oraz zasadności postępowania Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w oparciu o przepisy ustawy o ochronie dóbr kultury. Organ nadzorczy wbrew swym nadzorczym kompetencjom w postępowaniu nieważnościowym prowadził ustalenia faktyczne – dotyczące wpisu do rejestru zabytków [...] w G. jak i układu urbanistycznego z uwagi na walory historyczne w granicach fortyfikacji nowożytnych. Także organ ten w swej decyzji uzasadnił podstawę zastosowania art. 108 § 1 kpa wg własnej oceny, chociaż takiego uzasadnienia nie zawierała decyzja zakwestionowana. Wadliwie przeprowadzone postępowanie nieważnościowe stanowi naruszenie art. 156 § 1 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. Organ pominął w ocenie kwestionowanej decyzji, iż zawiera w swej treści wewnętrznie sprzeczne rozstrzygnięcia, co do terminu wykonania nałożonego obowiązku i nie zajął stanowiska, co do charakteru tej wadliwości czy jest to oczywiste naruszenie prawa czy też nosi cechy rażącego naruszenia prawa i z jakich przyczyn taką kwalifikację przyjmuje. Również nie ustosunkował się do zarzutu skarżącego, iż brak w uzasadnieniu decyzji o celowości zastosowania w niniejszym stanie faktycznym art. 108 § 1 kpa należy ocenić jako kwalifikowaną wadę decyzji skutkującą stwierdzenie jej nieważności. Wskazane wyżej uchybienia stanowią uzasadnioną konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI