VII SA/WA 746/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi było utrzymanie w mocy decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta z 2002 r. udzielającej K. A. i M. A. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego. Wcześniejsze postępowania wykazały, że decyzja z 2002 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ wniosek o pozwolenie na budowę złożono po upływie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) wyrokiem z 2018 r. uchylił wcześniejsze decyzje organów administracji, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy. Po ponownym postępowaniu GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia. Skarżący zarzucali naruszenie art. 153 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., twierdząc, że organy nie zastosowały się do wskazań sądu i nie wyjaśniły wszystkich okoliczności, a także że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że jest związany oceną prawną zawartą w wyroku z 2018 r. Stwierdził, że rażące naruszenie prawa miało miejsce, a argumenty o upływie czasu i nieodwracalnych skutkach prawnych (realizacja inwestycji) nie są wystarczające do wyłączenia stwierdzenia nieważności decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' i 'nieodwracalnych skutków prawnych' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a także zasada związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu (art. 153 p.p.s.a.).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa budowlanego i k.p.a. obowiązującymi w określonym czasie oraz interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana po upływie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie pozwolenia na budowę na podstawie wniosku złożonego po upływie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego i jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd, związany wcześniejszym wyrokiem, potwierdził, że pozwolenie na budowę z 2002 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wniosek złożono po upływie ważności decyzji o warunkach zabudowy. Argumenty o upływie czasu i nieodwracalnych skutkach prawnych nie wyłączają stwierdzenia nieważności w takich przypadkach.
Czy realizacja inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama realizacja obiektu budowlanego nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. i nie wyłącza możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nieodwracalność skutków prawnych należy rozpatrywać w sferze prawa, a nie faktów. Zrealizowanie inwestycji jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym skutkiem decyzji, który uniemożliwiałby jej wzruszenie.
Czy wyrok sądu administracyjnego dotyczący oceny prawnej jest wiążący dla organów administracji i sądów w kolejnych postępowaniach w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego są bezwzględnie wiążące dla organów i sądów w kolejnych postępowaniach w tej samej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił bezwzględnie obowiązujący charakter art. 153 p.p.s.a., wskazując, że organy i sądy nie mogą formułować ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu.
Przepisy (10)
Główne
Prawo budowlane art. 32 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Prawo budowlane art. 34 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Prawo budowlane art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Wskazane jako podstawa rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu i organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki wyłączające stwierdzenie nieważności decyzji (upływ czasu, nieodwracalne skutki prawne).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.
Prawo budowlane art. 32 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
W brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z 2002 r.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 4 Prawa budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o pozwoleniu na budowę z 2002 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ wniosek złożono po upływie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy. • WSA jest związany oceną prawną zawartą w wyroku z 2018 r. (art. 153 p.p.s.a.). • Realizacja inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego wyłączającego możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. • Upływ czasu od wydania decyzji (kilkanaście lat) nie jest 'znacznym upływem czasu' w rozumieniu wyroku TK P 46/13, który wyłączałby możliwość stwierdzenia nieważności.
Odrzucone argumenty
Organy nie zastosowały się do wskazań WSA z wyroku z 2018 r. i nie uzupełniły postępowania dowodowego. • Decyzja o pozwoleniu na budowę wywołała nieodwracalne skutki prawne (realizacja inwestycji), co wyłącza stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. • Upływ dziesięciu lat od wydania decyzji powinien wyłączać możliwość stwierdzenia jej nieważności, zgodnie z interpretacją wyroku TK P 46/13.
Godne uwagi sformułowania
Bez wątpienia w aktach sprawy znajduje się wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...] kwietnia 2002 r. [...] Z analizy wniosku nie wynika wprost, które wymagane dokumenty inwestor dołączył wraz z wnioskiem. • Wobec powyższego, nie można zgodzić się z organem, że dokumentacja projektowa wraz z wymaganymi opiniami została złożona w dacie 17 kwietnia 2002 r. (skoro w dacie tej pełna dokumentacja jeszcze nie istniała). • Powyższe okoliczności prowadzą do jednoznacznej konstatacji, że w dacie składania wniosku o pozwolenie na budowę (24 czerwca 2002 r.) upłynął termin ważności decyzji z dnia [...] maja 2001 r. dotyczącej warunków zabudowy a tym samym decyzja Prezydenta Miasta [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego • Skład orzekający zauważa, że wobec nieostrości zwrotu normatywnego: 'znaczny upływ czasu', w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że z ww. wyroku Trybunału wywodzi się, iż pod tym pojęciem należy rozumieć upływ kilkudziesięciu lat, stojący na przeszkodzie wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. • Zrealizowanie inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu budowlanym wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności tej decyzji mimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. (uchwała SN z 18 lipca 1993 r. sygn. akt: III AZP 23/93). • Nieodwracalność skutków prawnych z art. 156 § 2 k.p.a. […]
Skład orzekający
Joanna Gierak-Podsiadły
przewodniczący sprawozdawca
Marta Kołtun-Kulik
sędzia
Izabela Ostrowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' i 'nieodwracalnych skutków prawnych' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a także zasada związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu (art. 153 p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa budowlanego i k.p.a. obowiązującymi w określonym czasie oraz interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o legalność pozwolenia na budowę, co pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i konsekwencje rażących naruszeń prawa. Pokazuje również, jak ważne jest przestrzeganie terminów i procedur.
“Pozwolenie na budowę sprzed lat unieważnione. Sąd potwierdza: rażące naruszenie prawa nie ulega przedawnieniu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.