II SA/Kr 1678/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-04-26
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenieruchomościdrogi publicznetrwały zarządpozwolenie na budowętytuł prawny do nieruchomościWSAKraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę chodnika, stwierdzając brak tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością przez wnioskodawcę.

Sąd uchylił decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i pozwolenie na budowę chodnika, uznając, że wnioskodawca (Zarząd Gospodarki Komunalnej) nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd wyjaśnił, że pojęcie 'zarządu drogą' w ustawie o drogach publicznych ma charakter administracyjnoprawny i nie wpływa na stosunki własnościowe, a trwały zarząd w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania do nieruchomości prywatnych. Dodatkowo, dla jednej z działek nie wydano warunków zabudowy.

Sprawa dotyczyła skargi R. R. i D. D. na decyzję Wojewody M., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i pozwolenie na budowę chodnika. Skarżący kwestionowali prawo wnioskodawcy (Zarządu Gospodarki Komunalnej) do dysponowania ich prywatnymi działkami. Organy administracji opierały się na przepisach o drogach publicznych i gospodarce nieruchomościami, uznając, że trwały zarząd drogą publiczną daje prawo do inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje. Sąd podkreślił, że zarząd drogą publiczną ma charakter administracyjnoprawny i nie wpływa na własność, a trwały zarząd w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy tylko nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto, dla jednej z działek nie wykazano spełnienia wymogu uzyskania warunków zabudowy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarząd drogą publiczną ma charakter administracyjnoprawny i nie wpływa na stosunki własnościowe ani nie stanowi tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego, jeśli nieruchomość nie stanowi własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił pojęcie zarządu drogą publiczną od trwałego zarządu w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że to drugie dotyczy tylko nieruchomości państwowych lub samorządowych. Podkreślono, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wymaga odrębnego tytułu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

Prawo budowlane art. 33 § ust. 2 pkt 3

Ustawa Prawo budowlane

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 150

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 28

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 33 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 34 § ust. 4

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 36

Ustawa Prawo budowlane

u.d.p. art. 19 § ust. 5

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 20

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 22

Ustawa o drogach publicznych

u.g.n. art. 10 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 43

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.p.u.a.p. art. 73 § ust. 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

u.p.u.a.p. art. 73 § ust. 3

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

PPSA art. 97 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zarząd drogą publiczną nie jest tożsamy z trwałym zarządem w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie daje prawa do zabudowy na nieruchomościach prywatnych. Nie wydano warunków zabudowy dla wszystkich objętych inwestycją działek.

Godne uwagi sformułowania

zarząd ma znaczenie jedynie administracyjnoprawne, nie wpływające w żaden sposób na stosunki własnościowe pojęcie trwałego zarządu użyte w ustawie o drogach publicznych nie jest zatem tożsame znaczeniowo z identycznie brzmiącym określeniem zawartym w art. 43 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Mariusz Kotulski

członek

Renata Detka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że zarząd drogą publiczną nie stanowi tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadku nieruchomości prywatnych oraz konieczność uzyskania decyzji wojewody w sprawie przejścia własności na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia, zwłaszcza w zakresie przepisów o drogach publicznych i gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie tytułu prawnego do nieruchomości w procesie budowlanym i jak odmienne przepisy (o drogach publicznych, gospodarce nieruchomościami, prawie budowlanym) muszą być precyzyjnie stosowane.

Czy zarząd drogą wystarczy do budowy na cudzej działce? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1678/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-04-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2001-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Mariusz Kotulski
Renata Detka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie AWSA Mariusz Kotulski WSA Renata Detka del (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi R. R. i D. D. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2001r, Nr: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżącej R. R. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Kr 1678/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2001 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K., uchylona została po wznowieniu postępowania, ostateczna decyzja z [...] 1999 r. dotycząca zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę chodnika w ciągu ulicy [...] w K. i ponownie zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę chodnika przy ulicy [...] na działkach nr 267/15, 267/7, 267/10, 267/1, 267/14 dla Zarządu Gospodarki Komunalnej w K.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ I-szej instancji wskazał art. 151 § l pkt 2 kpa, art. 150 w zw. z art. 145 § l pkt 4 kpa oraz art. 28, 33 ust. l, 34 ust. 4 i 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane podnosząc w uzasadnieniu, że stosownie do treści art. 19 ust. 5 i art. 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wnioskodawca - Zarząd Gospodarki Komunalnej w K. pełni funkcję zarządcy dróg publicznych, w tym ulicy W., należącej do dróg gminnych, sprawując nieodpłatny trwały zarząd gruntami w pasie drogowym. Trwały zarząd jest zaś formą władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, z którego wynika prawo do zabudowy i przebudowy obiektu budowlanego na tej nieruchomości (art. 43 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami). Wnioskodawca ma zatem prawo do dysponowania nieruchomością na cele związane z inwestycją drogową bez konieczności uzyskiwania zgody prawnych właścicieli działek.
Rozpoznając odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożone przez R. R. i D. D., które kwestionowały przyjęty przez organ I-szej instancji tytuł wnioskodawcy do zabudowy działek stanowiących ich własność, Wojewoda M. na podstawie art. 138 § 2 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podzielając w pełni stanowisko organu I-szej instancji.
Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. złożyły R. R. i D. D. zarzucając, że "zajęcia działek stanowiących własność prywatną pod realizację inwestycji polegającej na budowie nowego chodnika w oparciu o powołane przepisy jest działalnością bezprawną". Nieruchomość taka przeznaczona po jakąkolwiek inwestycję może być - zdaniem skarżących - nabyta w drodze umowy cywilnoprawnej, bądź wywłaszczona za odszkodowaniem, stosownie do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podnosząc powyższe wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie zgadzając się jednakże z twierdzeniami skarżących, iż zakresem prawa trwałego zarządu nie są objęte nieruchomości stanowiące ich własność. Powołując się na treść przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną podniósł, że R. R. i D. D. nigdy nie kwestionowały okoliczności, że części ich nieruchomości wykorzystywane były jako droga.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Rację mają skarżące, że wnioskodawca - Zakład Gospodarki Komunalnej w K - nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i które niezbędne jest do uzyskania pozwolenia na budowę ( art. 33 ust.2 pkt 3 tego Prawa).
Przepis art. 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz.00.71.838 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji), zamieszczony został w rozdziale zatytułowanym: Administracja drogowa i użyte w nim sformułowanie "zarząd" ma znaczenie jedynie administracyjnoprawne, nie wpływające w żaden sposób na stosunki własnościowe. Obowiązki zarządcy drogi - o takim właśnie charakterze - określa przy tym przepis art. 20 ustawy. Pojęcie trwałego zarządu użyte w ustawie o drogach publicznych nie jest zatem tożsame znaczeniowo z identycznie brzmiącym określeniem zawartym w art. 43 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U.00.46.543 - wedle brzmienia na datę wydania decyzji przez organ II instancji ). Przepis ten znajduje się z kolei w Rozdziale 5 działu II tej ustawy i ma zastosowanie się jedynie do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (art. 10 ust. l ustawy). Dlatego też nie można go stosować do nieruchomości, których właścicielami są inne osoby - fizyczne czy też prawne.
Wadliwość rozumowania organów obu instancji dostrzegł wprawdzie Wojewoda M. w odpowiedzi na skargę, wycofując się z wcześniej reprezentowanego poglądu, jednak przedstawione przez niego stanowisko - dotyczące zastosowania w sprawie art. 73 ust. l ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U nr 133, poz. 872 ze zm.)-również nie jest trafne.
Powołany przepis stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem l stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Interpretując tę normę, przeoczył jednak organ II instancji przepis ust. 3 tegoż artykułu, zgodnie z którym o tym, czy zachodzą przesłanki z ust. l orzeka wojewoda i dopiero wydana przez niego ostateczna decyzja w tym przedmiocie, stanowi podstawę ujawnienia w księdze wieczystej przejścia własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Decyzja wojewody wydana na podstawie przepisu art. 73 ust. l ma wprawdzie charakter deklaratoryjny, jednak zapada w odrębnym postępowaniu administracyjnym i w niniejszej sprawie organy nie miały uprawnień do czynienia samodzielnych ustaleń w tym zakresie.
Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że organy obu instancji nie spostrzegły, że dla działki ewidencyjnej oznaczonej nr 267/15, objętej decyzją organu I-szej instancji z dnia [...] 2001 r. nie zostały wydane warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, konieczne dla udzielenia pozwolenia na budowę ( art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego ). Dołączona do akt decyzja z [...] 1999 r. ustalająca te warunki nie dotyczy bowiem tej nieruchomości.
Uchybienia przepisom prawa materialnego, o jakich mowa wyżej wpłynęły zasadniczo na treść zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, co powodowało konieczność ich uchylenia, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o przepis art. 145 § l pkt la w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § l ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego znajduje zaś oparcie w przepisie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ I-szej instancji kierując się wszystkimi przedstawionymi wyżej uwagami ustali, czy wnioskodawca posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i w zależności od wyników tego sprawdzenia wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI