VII SA/Wa 725/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-04-22
NSAbudowlaneWysokawsa
samowola budowlananakaz rozbiórkiprawo budowlaneplan zagospodarowania przestrzennegoart. 155 k.p.a.decyzja ostatecznapostępowanie administracyjnebudynek letniskowy

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionego budynku letniskowego, uznając, że art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji nakładających obowiązek rozbiórki.

Skarżący domagał się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego budynku letniskowego, argumentując zgodność z nowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sądy administracyjne, w tym WSA w Warszawie, oddaliły skargę, podkreślając, że art. 155 k.p.a. nie pozwala na zmianę ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki, nawet jeśli zmieniły się przepisy planistyczne.

Sprawa dotyczyła skargi S. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionego budynku letniskowego. Budynek został wzniesiony na działce rolnej bez wymaganego pozwolenia na budowę w czasie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego, który nie przewidywał takiej zabudowy. Pomimo późniejszych zmian planu dopuszczających zabudowę letniskową, organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały, że nie można uchylić decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 155 k.p.a. Sąd podkreślił, że przepis ten dotyczy jedynie decyzji, na mocy których strona nabyła prawo, a nie decyzji nakładających obowiązek. Ponadto, sąd wskazał, że prawo nie działa wstecz, a zgodność z obecnym planem zagospodarowania przestrzennego nie może wpływać na ocenę legalności budowy w dacie jej realizacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji nakładających obowiązek, takich jak nakaz rozbiórki, ponieważ nie jest to decyzja, na mocy której strona nabyła prawo.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalony pogląd doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją związaną, nakładającą obowiązek, a nie przyznającą prawo. W związku z tym nie podlega ona zmianie w trybie art. 155 k.p.a., nawet jeśli zmieniły się okoliczności faktyczne lub prawne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie ma zastosowania do decyzji nakładających obowiązek, w tym nakaz rozbiórki.

P.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1

Prawo budowlane

Podstawa do nakazania rozbiórki samowolnie wzniesionego budynku.

P.b. art. 37 § § 1

Prawo budowlane

Podstawa do nakazania rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji nakładających obowiązek rozbiórki. Prawo nie działa wstecz; ocena zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego powinna być dokonana w dacie budowy. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją związaną, a nie na mocy, której strona nabyła prawo.

Odrzucone argumenty

Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczająca zabudowę letniskową powinna skutkować uchyleniem decyzji o rozbiórce. Niezgodność z założeniami do planu zagospodarowania przestrzennego nie mogła stanowić podstawy decyzji o rozbiórce.

Godne uwagi sformułowania

prawo nie może działać wstecz decyzja nakładająca na stronę obowiązek nie jest decyzją na mocy, której strona nabyła prawo

Skład orzekający

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

przewodniczący sprawozdawca

Halina Kuśmirek

członek

Mariola Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie art. 155 k.p.a. do decyzji nakładających obowiązek rozbiórki samowoli budowlanej oraz zasada niedziałania prawa wstecz w kontekście planowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i próby jej legalizacji w trybie nadzwyczajnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa administracyjnego o niedziałaniu prawa wstecz i ograniczeniach w zmianie ostatecznych decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Samowola budowlana i próba jej legalizacji po latach: dlaczego zmiana planu zagospodarowania nie zawsze pomaga?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 725/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący sprawozdawca/
Halina Kuśmirek
Mariola Kowalska.
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 862/05 - Wyrok NSA z 2006-05-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Anna Sokołowska, , , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie Odmowa uchylenia decyzji dot. nakazu rozbiórki skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 155 kpa po rozpatrzeniu wniosku S. C. odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996r. – utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1996r. nakazującej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r., rozebranie samowolnie wzniesionego budynku letniskowego na działce rolnej nr [...] we wsi [...] gmina [...].
W uzasadnieniu organ podał, iż decyzja Wojewody [...], której uchylenia na podstawie art. 155 kpa domaga się wnioskodawca była już przedmiotem kontroli sądu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 1999r. w sprawie sygn. akt IV SA 843/96 oddalił skargę S. C.
Zdaniem organu brak jest podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 155 kpa, a argumentacja wnioskodawcy, iż w Gminie [...] uchwalono zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego który dopuszcza obecnie budownictwo letniskowe na terenie min objętym, nie może wpłynąć na zmianę tego stanowiska.
Inwestor przystępując do budowy bez uzyskania wymaganej prawem decyzji czyni to na własne ryzyko.
Domek letniskowy wybudowany został na działce, która zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie była przeznaczona pod zabudowę, słusznie, zatem nakazano jego rozbiórkę.
W ocenie organu nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji w trybie art. 155 kpa.
W odwołaniu wniesionym od tej decyzji skarżący ponownie wskazał, iż usytuowanie domku jest zgodne z obecnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją z dnia [...] marca 2004r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż uchylenie, bądź zmiana decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej nie jest możliwa w trybie art. 155 kpa. Uzasadniając swoje stanowisko powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności wyrok z dnia 13 października 1999r. sygn. akt IV SA 1539/97.
Zdaniem organu decyzja orzekająca rozbiórkę nie jest decyzją na mocy, której strona nabyła prawo, lecz decyzją nakładająca na stronę obowiązek i nie można jej zmienić wolą stron. Nie jest to także decyzja, o której mowa w art. 154 kpa – na mocy, której żadna strona nie nabyła praw.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż wybudowany domek letniskowy jest zgodny z obecnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego organ wskazał, iż prawo nie może działać wstecz, a orzekając rozbiórkę badano czy w dacie realizacji budynku bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę był on zgodny z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ budynek został wybudowany w czasie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego gminy, który przeznaczał w/w działkę na cele rolne nakazano na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r, jego przymusową rozbiórkę.
Nie zgodził się także ze skarżącym, iż za uchyleniem decyzji przemawia słuszny interes strony.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł S. C. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżący wskazał, iż w sprawie tej zapadły już dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sąd wskazał, iż w dacie budowy, tj. w 1992r. na terenie gminy Szczytno nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazana zaś przez organ niezgodność z założeniami do planu zagospodarowania przestrzennego nie mogła stanowić podstawy decyzji o rozbiórce, gdyż założenia do planu nie stanowią prawa miejscowego.
Podał, iż na terenie wsi [...] w tym okresie wybudowano znaczną ilość budynków letniskowych, a tylko jemu nakazano rozbiórkę.
Ponownie podał, iż obecnie plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zabudowę letniskową na terenie, na którym znajduje się jego działka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca uchylenia na podstawie art. 155 kpa ostatecznej decyzji nakazującej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. rozebranie samowolnie wzniesionego budynku letniskowego.
O tym, że do obiektu zrealizowanego przez skarżącego ma zastosowanie art. 37 § 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) przesądza ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę tego obiektu.
Skarga na tą decyzję została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona. Wobec tego w postępowaniu administracyjnym toczącym się na wniosek skarżącego o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę nie mogą być rozważane okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w trybie art. 37 § 1 Prawa budowlanego, takie jak np. obecna zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przepis art. 155 kpa, na podstawie, którego wydana została zaskarżona decyzja określa prawne przesłanki dopuszczalności uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy, której strona nabyła prawo.
Orzekający w niniejszej sprawie skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podziela pogląd doktryny jak i orzecznictwa, że stosowanie przepisu art. 155 kpa w sprawie likwidacji samowoli budowlanej nie jest możliwe, gdyż decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu nie jest decyzją na mocy, której strona nabyła prawo, lecz decyzją nakładającą na stronę obowiązek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2003r. sygn. akt IV SA 1563/02 i z 13 października 1999r. sygn. akt IV SA 1539/97, a także B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego komentarz, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996r., str. 677-682 i W. Dawidowicz "Zarys procesu administracyjnego" PWN 1987, str. 204)
Jest to także decyzja związana, co oznacza, że organ ma obowiązek ją wydać w określonych prawem okolicznościach i wola stron czy też ich zgoda na zmianę, bądź uchylenie takiej decyzji w żadnych okolicznościach nie może pociągać za sobą skutku w postaci jej zmiany (uchylenie).
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI