VII SA/Wa 722/21

VII SA/Wa 722/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-08-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Gierak-Podsiadły
Monika Kramek /przewodniczący/
Tomasz Janeczko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Sygn. powiązane
II OSK 16/22 - Wyrok NSA z 2024-11-27
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 39 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły WSA Tomasz Janeczko (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia rozbiórki budynku oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...], Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu ( dalej: "Minister", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r., poz. 282, dalej: "u.o.z"), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu zażalenia S. Sp. z o. o. ( dalej: "skarżąca"), na postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w B. ( dalej: "MKZ", "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Powyższe postanowienie, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 27 października 2020 r. Prezydent Miasta B. przekazał kolejny wniosek złożony przez skarżącą w z dnia 20 października 2020 r. w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w B. przedkładając do niego dokumentację projektową w postaci projektu rozbiórki oraz ekspertyzy technicznej autorstwa mgr inż. P. B. i dr hab. inż. D. B. prof. nadzw. UTP.
W dniu [...] listopada 2020 r. MKZ wydał postanowienie, którym odmówił uzgodnienia rozbiórki budynku mieszkalnego. Organ I instancji, wskazał na walory historyczne zabytku. Wskazał, że przedmiotowy budynek został zbudowany około połowy XIX wieku, przebudowany w latach 30-tych XX wieku i posiada cechy tradycyjnej zabudowy z charakterystyczną dekoracją lizenowo-ramową. Jest to budynek parterowy z facjatą i mieszkalnym poddaszem, podpiwniczony. Przykryty jest dachem dwuspadowym krytym papą. Otwór wejściowy zamknięty jest łukiem odcinkowym, posiadającym po bokach przysiadki. Stolarka drzwiowa jest dwuskrzydłowa, profilowana, płycinowa z nadświetlem. Stolarka okienna jest drewniana, skrzynkowa, ze ślemieniem i bez ślemienia, dwuskrzydłowa cztero- i sześciokwaterowa. W części nadziemnej stropy drewniane, belkowe a w części piwnicznej sklepienie ceramiczne. Na poddasze prowadzą jednobiegowe schody drewniane. Od strony południowo-zachodniej znajdują się późniejsze, bezstylowe przybudówki, a w głębi posesji znajduje się warsztat wzniesiony zapewne na przełomie lat 80-tych i 90-tych.
Argumentując odmowę, organ podkreślił, że nie rozstrzygał wniosku pod względem ekonomicznym, tj. opłacalności wykonania remontu, a jedynie pod względem stanu zachowania walorów zabytkowych obiektu. Konserwator zaznaczył, że przedłożony przez skarżącą projekt rozbiórki oraz opinia techniczna dotycząca stanu technicznego budynku sugerują jedynie konieczność rozbiórki obiektu, pomijając inne zachowawcze rozwiązania jak np. remont z częściową wymianą elementów konstrukcyjnych budynku. Konserwator podkreślił również, że za stan techniczny budynku odpowiadają wieloletnie zaniedbania oraz brak przeprowadzania doraźnych konserwacji i zabezpieczeń przez właściciela. Organ I instancji podkreślił, że budynek zachowuje swoją historyczną bryłę, gabaryt, cechy stylowe i elementy architektoniczne, a także daje możliwość dalszego użytkowania z dostosowaniem do współczesnych potrzeb. Budynek jego zdaniem zachowuje wartości zabytkowe. Organ swoje postanowienie poparł oględzinami przeprowadzonymi w dniu 21 lutego 2020 r. Stwierdzono wówczas że budynek posiada od zewnątrz częściowo odparzone tynki, w elewacji frontowej widoczny jest dość duży ubytek w gzymsie. Stolarka okienna w znacznej części zachowała się oryginalna, częściowo wymieniona na PCV z zachowaniem historycznych gabarytów i podziałów. Zachowała się w dobrym stanie historyczna stolarka drzwi wejściowych. Pokrycie dachu z zewnątrz nie ma widocznych uszkodzeń i ubytków. Na części budynku brak jest rynien. Wewnątrz na parterze widoczne są w dwóch pomieszczeniach zamoknięte stropy, częściowo pozarywane w narożnikach. W niektórych pomieszczeniach są zawilgocone ściany i odparzone tynki, a także zerwane podłogi i widoczne pęknięcia ścian. Schody na poddasze są jednobiegowe i w dobrym stanie, pozbawione balustrady. Poddasze również jest w dobrym stanie i brak jest widocznych uszkodzeń.
W dniu 24 listopada 2020 r., skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie MKZ z dnia [...] listopada 2020 r., wnosząc o jego zmianę lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, Minister skarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu i instancji.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Minister przypomniał przebieg postępowania przed organem I instancji, podkreślając, że MKZ opisał stan zachowania materii przedmiotowej nieruchomości powołując się na wnioski z oględzin przeprowadzonych w dniu 21 lutego 2020 r., w toku uprzednio prowadzonego postępowania uzgodnieniowego. Minister zaznaczył, że do kolejnego podania, skarżąca nie dołączyła żadnego dodatkowego opracowania dotyczącego oceny stanu zachowania materii przedmiotowego budynku, w tym przywołanej opinii autorstwa inż. G. oraz drugiej ekspertyzy wykonanej przez mgr. inż. P. B. i prof. dr. hab. inż. D. B., nie stanowiącej dowodu załączonego do wniosku organu administracji architektoniczno-budowlanej z dnia 27 października 2020 r., sygn. [...].
Następnie Minister wyjaśnił, że w myśl art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Organ odwoławczy przypomniał, że budynek stanowiący przedmiot postępowania został wpisany do gminnej ewidencji zabytków.
Minister ocenił, że przedmiotowy obiekt wnioskowany do rozbiórki, wzniesiony w połowie XIX w., a następnie przebudowany w latach 30 XX w., stanowi cenny przykład oryginalnej, przedwojennej tkanki miejskiej B. oraz źródło do badań historii kultury materialnej regionu oraz dawnych technologu budowlanych. Zdaniem Ministra, przekształcenia z okresu międzywojennego, polegające na realizacji facjaty oraz przybudówki, posiadają znamiona historycznych nawarstwień, natomiast elementy dobudowane na przełomie lat 80 i 90 XX w., nie zacierają historycznej formy obiektu. W ocenie organu odwoławczego, wartość zabytkowa omawianego budynku wynika ze wskazanej wyżej funkcji dokumentarnej. Obiekt jest także nośnikiem walorów artystycznych, budowanych przez jego harmonijnie ukształtowaną bryłę i wystrój elewacji utrzymany w stylistyce historyzującej.
Minister wskazał, że aktualny stan zachowania materii powyższej nieruchomości został zweryfikowany przez organ pierwszej instancji podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 21 lutego 2020 r. Organ odwoławczy przypomniał, że WKZ odnotował wówczas m. in. następujące uszkodzenia materii obiektu: częściowe odparzenia tynków, ubytki partii gzymsu, w części pomieszczeń zawilgocenie ścian i stropów oraz pęknięcia murów. Wskazano jednocześnie, że stropy belkowe poddasza są w dobrym stanie. Nie potwierdzono wysokiego stopnia korozji biologicznej więźby dachowej (70-90%), oszacowanego w załączonej do powyższego wniosku ekspertyzie mgr. inż. P. B. i prof. dr. hab. inż. D. B., wykonanej w grudniu 2019 r. Uznano, że większość uszkodzeń jest spowodowana w głównej mierze złym odprowadzeniem wód opadowych i powierzchniowych.
Organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że pomimo powyższych uszkodzeń i zużycia, przedmiotowy budynek zachował swój zabytkowy charakter, wyrażający się w utrzymanej historycznej bryle i kompozycji elewacji wraz z detalem architektonicznym oraz przeważającej części pierwotnej materii budowlanej.
Minister ocenił, że nie ma potrzeby zlecania przeprowadzenia opinii biegłego w zakresie stanu zachowania wartości zabytkowych przedmiotowej nieruchomości. Kondycja substancji materialnej obiektu oraz stopień utrzymania pierwotnej formy architektonicznej omawianego zabytku zostały bowiem rzetelnie ocenione przez organ pierwszej instancji podczas oględzin w dniu 21 lutego 2020 r.
Minister podkreślił, że z treści zażalenia nie wynika, by od momentu przeprowadzenia ww. lustracji nastąpiły istotne zmiany w stanie zachowania substancji budowlanej budynku stanowiącego przedmiot postępowania, zaś teza skarżącej o konieczności wymiany 90% materii ścian budynku nie została poparta żadnym materiałem dowodowym.
Odnosząc się do przedłożonej ekspertyzy, Minister wskazał, że opracowanie to nie stanowi wiarygodnego dowodu w sprawie, z uwagi na zawarte w nim nieścisłości.
Minister wskazał, że przedmiotem postępowania jest budynek mieszkalny wzniesiony w połowie XIX w., natomiast we wnioskach opinii wskazano, że ocena odnosi się do budynku młyna (s. 7 i 8). Ponadto Minister podkreślił, że wiek analizowanego budynku oceniono na ok. 60 lat, co stoi w jaskrawej sprzeczności z datowaniem obiektu w karcie gminnej ewidencji zabytków, wykonanej przez D. K.-K. maju 2015 r., gdzie wskazano, że budynek ten pochodzi z połowy XIX w. Minister ocenił, że niezależnie od powyższych rozbieżności ze stanem faktycznym udokumentowanym w pozostałych aktach sprawy, teza autorów opracowania o naruszeniu sztywności konstrukcji nie została poparta obliczeniami statycznymi.
Organ odwoławczy podniósł ponadto, że mgr. inż. P. B. i prof. dr. hab., inż. D. B., nie wykluczyli, ze względów technicznych, możliwości remontu przedmiotowej nieruchomości., wskazując jedynie na jego ekonomiczną nieopłacalność. Minister podkreślił w tym miejscu, że względy finansowe nie stanowią przesłanki do uzgodnienia przez organ konserwatorski pozwolenia na rozbiórkę historycznego obiektu.
Podsumowując Minister ocenił, że budynek wnioskowany do rozbiórki, pomimo niezadawalającego stanu technicznego, posiada wartości historyczne, artystyczne i naukowe, jako oryginalny przykład przedwojennej tkanki budowlanej z terenu miasta B. Cechuje go wysoki stopień autentyzmu formy architektonicznej i substancji budowlanej. W interesie społecznym leży zatem zachowanie powyższej nieruchomości.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie MKZ do uzgodnienia inwestycji polegającej na rozbiórce przedmiotowego budynku.
Zaskarżonemu postanowieniu, skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak umożliwienia Skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem postanowienia w niniejszej sprawie;
2. naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego zbadania zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało bezzasadnym przyjęciem przez organ, że w niniejszej sprawie nie wykazano, iż zachodzi potrzeba rozbiórki budynku uzasadniona jego stanem zachowania, stwarzającym zagrożenie dla życia lub mienia ludzkiego, jak również bezzasadnym obciążeniem Skarżącej ciężarem udowodnienia tych okoliczności;
3. naruszenie art. 79a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie przesłanek w ocenie organu zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem postanowienia niezgodnego z żądaniem strony;
4. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie zachodzi potrzeba rozbiórki budynku uzasadniona jego stanem zachowania, stwarzającym zagrożenie dla życia lub mienia ludzkiego;
5. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego przez organ I instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to było wadliwe.
Powyższe zarzuty, znalazły rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
Skarżąca przypomniała, że jest właścicielem nieruchomości, na której stoi przedmiotowy obiekt budowlany. Wielokrotnie w pismach wymienianych z Prezydentem Miasta B., wskazywała na zły stan techniczny budynku oraz brak zainteresowania obiektem, jako zabytkiem o wartości architektoniczno-artystycznej, przez organy administracji publicznej w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o roboty budowlane - rozbiórkę budynku.
Zdaniem skarżącej, przyczyną tak fatalnego stanu budynku jest wieloletni okres naturalnego zużycia eksploatacyjnego oraz to, że przez cały ten czas organy administracji publicznej nie wykonywały swoich obowiązków wynikających z art. 4 pkt 2 i pkt 3 u.o.z.. Obecnie budynek jest całkowicie wyłączony z użytkowania, ponieważ grozi zawaleniem.
Zdaniem skarżącej, uniemożliwiono jej wypowiedzenie się na temat zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przed wydaniem postanowienia.
Skarżąca przypomniała także, że aktualny, zły stan zachowania materii powyższej nieruchomości został potwierdzony przez trzy ekspertyzy techniczne autorstwa mgr inż. P. B. i prof. nadzw. Dr hab. Inż. D. B. oraz inż. G. i były one wykonywane w okresie od 2015 roku do 2020.roku. Organ we własnym zakresie przeprowadził w dniu 21 lutego 2020 roku oględziny, które jego zdaniem nie potwierdziły stanu technicznego, który wprost został opisany w ekspertyzach.
Zdaniem Skarżącej został naruszony także art. 79a § 1 k.p.a., według którego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.
W niniejszej sprawie organ zdecydował się na przeprowadzenie oględzin bez udziału skarżącej, która tym samym nie miała ona możliwości, by w nich uczestniczyć i na bieżąco korygować i weryfikować tego, co zostało tam zaobserwowane i ustalone.
Zdaniem skarżącej organ bez uprzedniego dopuszczenia dowodu z opinii biegłego błędnie przyjął, że nie zachodzi potrzeba rozbiórki budynku uzasadniona jego stanem, który według ekspertyz stwarza zagrożenie dla życia lub mienia ludzkiego.
W odpowiedzi na skargę, Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przyjęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to, odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] stycznia 2021 r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie MKZ z [...] listopada 2020 r. odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Materialną podstawę wydanego rozstrzygnięcia , stanowil art. 39 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków wydaje właściwy organ architektoniczno - budowlany w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Ratio legis wymogu uzgodnienia konserwatora zabytków, jest uzyskanie oceny wyspecjalizowanego organu administracji czy roboty budowlane nie będą skutkowały naruszeniem wartości zabytkowych obiektu. W ocenie Sądu analiza przedstawiona przez organy jest wyczerpująca i uzasadnia wydanie orzeczenia o odmowie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku.
Postanowienia wydane na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, oparte są na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia organ powinien uwzględnić okoliczności sprawy i dać temu wyraz w uzasadnieniu odnosząc się do wartości zabytkowej obiektu.
W rozpoznawanej sprawie, bezspornym jest wpisanie przedmiotowego budynku do gminnej ewidencji zabytków.
Należy zatem podkreślić, że umieszczając przedmiotowy budynek w gminnej ewidencji zabytków, organ gminy urzędowo stwierdził, że obiekt ten charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony nieruchomości.
W postępowaniu uzgodnieniowym nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie zasadności ujęcia zabytku w gminnej ewidencji zabytków. Twierdzenie, że obiekt ujęty w tejże ewidencji faktycznie nie jest zabytkiem, albowiem nigdy nie posiadał rzeczywistej wartości zabytkowej albo też ją utracił powinno być, co do zasady, podnoszone w odpowiednim postępowaniu zmierzającym do zmiany gminnej ewidencji zabytków w zakresie skreślenia z niej obiektu, który nie powinien w świetle przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami dłużej w niej figurować.
Tylko szczególnie uzasadnione powody powinny stać za tym, by w drodze uzgodnienia zostały zatwierdzone projektowane przez inwestora roboty budowlane, których następstwem będzie nie tylko utrata przez zabytek nieruchomy jego dotychczasowej wartości, które ujęcie w ewidencji miało za zadanie chronić, ale również doprowadzenie do likwidacji zabytku nieruchomego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1446/16, LEX nr 2494134).
Organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego wskazując na cechy architektoniczne budynku, który pomimo niezadawalającego stanu technicznego, nadal zachowuje wartości zabytkowe, z uwagi na bardzo wysoki stopień utrzymania autentycznej formy substancji budowlanej i formy architektonicznej.
Organ zaznaczył, że obiekt wnioskowany do rozbiórki, wzniesiony w połowie XIX w., przebudowany w latach 30 XX w., stanowi cenny przykład oryginalnej, przedwojennej tkanki miejskiej B. oraz źródło do badań historii kultury materialnej regionu oraz dawnych technologii budowlanych. Przekształcenia z okresu międzywojennego, polegające na realizacji facjaty oraz przybudówki, posiadają znamiona historycznych nawarstwień. Elementy dobudowane na przełomie lat 80. i 90. XX w. nie zacierają natomiast historycznej formy obiektu. Wartość zabytkowa omawianego budynku wynika ze wskazanej powyżej funkcji dokumentarnej. Obiekt jest także nośnikiem walorów artystycznych, budowanych przez jego harmonijnie ukształtowaną bryłę i wystrój elewacji utrzymany w stylistyce historyzującej.
Organ wskazał, że aktualny stan zachowania materii powyższej nieruchomości został zweryfikowany przez organ pierwszej instancji podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 21.02.2020 r. Miejski Konserwator Zabytków odnotował m. in. następujące uszkodzenia materii obiektu: częściowe odparzenia tynków, ubytki partii gzymsu, w części pomieszczeń zawilgocenie ścian i stropów oraz pęknięcia murów. Wskazano jednocześnie, iż stropy belkowe poddasza są w dobrym stanie. Nie potwierdzono wysokiego stopnia korozji biologicznej więźby dachowej (70-90%), oszacowanego w załączonej do powyższego wniosku ekspertyzie mgr. inż. P. B. i prof. dr. hab. inż. D. B., wykonanej w grudniu 2019 r. Uznano, iż większość uszkodzeń jest spowodowana w głównej mierze złym odprowadzeniem wód opadowych i powierzchniowych.
Minister podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że pomimo powyższych uszkodzeń i zużycia, przedmiotowy budynek zachował swój zabytkowy charakter, wyrażający się w utrzymanej historycznej bryle i kompozycji elewacji wraz z detalem architektonicznym oraz przeważającej części pierwotnej materii budowlanej. Organ odwoławczy podzielił także ocenę organu I instancji, zgodnie z którą w celu zachowania budynku, dopuszcza się także możliwość jego adaptacji pod nową funkcję z optymalną, częściową wymianą zużytej substancji zabytkowej, a także rozbiórką wtórnych dobudówek.
Zdaniem Sądu, argumentacja organu dotycząca wartości historycznej przedmiotowego budynku, zasługuje w pełni na aprobatę i prowadzi do wniosku o uznania zasadności odmowy udzielenia zgody na jego rozbiórkę.
Odnosząc się do podnoszonego w skardze stanu technicznego budynku, wskazanego w przedłożonych przez skarżącą opiniach, wskazać należy, że w toku poprzedniego postępowania uzgodnieniowego, przeprowadzane były oględziny budynku przy udziale J. C. reprezentującego skarżącą. Sporządzona została wówczas dokumentacja fotograficzna oraz notatka służbowa. Podczas oględzin nie stwierdzono aż tak katastrofalnego stanu zachowania poszczególnych elementów konstrukcji drewnianej, jaki przedstawiony został w przedłożonych przez skarżącą ekspertyzach. Stropy belkowe na poddaszu wykazują stan dobry co obrazuje również m.in. fotografia nr 26 ww. ekspertyzy. Większość widocznych uszkodzeń jest spowodowanych głównie złym odprowadzeniem wód opadowych i powierzchniowych. Zdaniem MKZ, przedłożony projekt rozbiórki oraz opinia techniczna dotycząca stanu technicznego budynku sugerują jedynie konieczność rozbiórki obiektu, natomiast nie przewidują innych rozwiązań, bardziej zachowawczych np. remontu z częściową wymianą elementów konstrukcyjnych budynku. Ponadto autorzy omawianego opracowania piszą również, że stan techniczny obiektu czyni jego remont nieopłacalnym pod względem ekonomicznym. Jak wskazał MKZ, obecny stan techniczny jest wynikiem wieloletnich zaniedbań i brakiem prowadzenia doraźnych konserwacji oraz zabezpieczeń przez właściciela.
Podkreślenia wymaga zatem, że opieka nad zabytkiem sprawowana jest przez jego właściciela polega między innymi na prowadzeniu prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych, zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie oraz korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości (art. 5 u.o.z.). Natomiast przedłożone przez skarżącą ekspertyzy, wskazują na brak podejmowania przez nią jakichkolwiek prac zabezpieczających, podczas gdy sama skarżąca wskazuje w skardze, że stan budynku w dacie jego nabycia przez skarżącą "bezapelacyjnie wymagał konserwacji oraz zabezpieczenia". Odnosząc się do wskazanej w ekspertyzach ekonomicznej nieopłacalności remontu przedmiotowego budynku, należy wskazać, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.o.z., zabytki nieruchome podlegają ochronie bez względu na stan ich zachowania. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach, zapadłych co prawda na gruncie spraw dotyczących wykreślenia obiektów nieruchomych z rejestru zabytków, jednak odnoszących się wprost do treści art. 6 ust. 1 u.o.z.o.z., dopóki stopień zniszczenia obiektu zabytkowego nie osiągnie takiego rozmiaru, który nakazuje uznać, że obiekt ten nie przedstawia już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, albowiem nie da się go zachować, dopóty zabytek nie może zostać skreślony z rejestru zabytków. NSA niejednokrotnie podkreślał, że "W tym kontekście jedynie techniczna możliwość zachowania obiektu zabytkowego w stanie pozwalającym na utrzymanie jego wartości zabytkowych ma charakter decydujący w sprawie skreślenia zabytku z rejestru zabytków. Nie jest nim natomiast ocena opłacalności prowadzenia prac przy zabytku dająca możliwość jego zachowania odnoszona do kosztów ekonomicznych tego przedsięwzięcia." (zob. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 182/13).
Należy podkreślić że będący przedmiotem rozpoznania MKZ wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącej o wydanie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku który Prezydent Miasta B., przekazał organowi konserwatorskiemu celem zajęcia stanowiska.
Poprzedni wniosek, skarżąca złożyła w dniu 23 stycznia 2020 r., zaś postępowanie nim zainicjowane, zakończone zostało postanowieniem MKZ z dnia [...] marca 2020 r. [...], również odmawiającym uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę tego budynku. W obecnie opiniowanym wniosku rozpatrywana jest dokładnie ta sama dokumentacja projektowa wraz z ekspertyzą co przed ośmioma miesiącami. Skarżąca składając kolejny wniosek, nie wskazała żadnych nowych dowodów i okoliczności, które mogłyby spowodować zmianę poprzedniego stanowiska organu konserwatorskiego.
Dlatego też organ nie przeprowadzał w rozpoznawanej sprawie kolejnych oględzin obiektu. Zbędne także z tego powodu, było w ocenie Sądu niedopuszczenie z dowodu z opinii biegłego, a zatem w tym zakresie nie jest zasadne twierdzenie skarżącej o niedostatecznym zbadaniu materiału dowodowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 10 § 1 k.p.a., należy wskazać, że zgodnie z dominującym i utrwalonym w aktualnym orzecznictwie sądowym poglądem, zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To do strony stawiającej wskazany zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ( Opublikowano: ONSAiWSA 2006/6/157), uchwała 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., II FPS 6/04, (LEX nr 2746845). Zatem to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie wykazała natomiast, jakiej czynności procesowej nie mogła dokonać poprzez niewydanie przez Ministra zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zdaniem Sądu niezawiadomienie skarżącej w trybie art. 10 § 1 k.p.a., z uwagi na brak przeprowadzania postępowania dowodowego i bazowanie przez organów całości na dowodach zebranych w poprzednim postępowaniu uzgodnieniowym, nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 79a § 1 k.p.a. Celem tego przepisu, jest "zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości. W realiach rozpoznawanej sprawy kiedy organ miał jasno ukształtowany pogląd na temat niecelowości uzgadniania rozbiórki i to mimo przedstawionych przez skarżącą ekspertyz, nie wydawało się celowe żądanie od niej dodatkowych dowodów mogących przyczynić się do korzystnego dla niej rozstrzygnięcia sprawy.
Organy nie naruszyły także art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. ani też art. 80 k.p.a., poprzez niewystarczające zgromadzenie dowodów, czy nieprawidłową ich ocenę. Organy odniosły się do argumentacji skarżącej, mimo, że w istocie była ona wyłącznie powtórzeniem argumentacji przedstawionej w poprzednim postępowaniu uzgodnieniowym.
Jednocześnie Sąd nie znalazł żadnych innych przyczyn, dla których skarga powinna być uwzględniona. W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.