VII SA/WA 719/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-07-05
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
refundacja leczeniaNFZświadczenia opieki zdrowotnejkoszty leczeniaubezpieczenie zdrowotneprawo pacjentaleczenie prywatnedecyzja NFZumorzenie postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pacjentki na decyzję Prezesa NFZ o umorzeniu postępowania w sprawie refundacji kosztów leczenia prywatnego, uznając brak podstaw prawnych do zwrotu środków.

Skarżąca B. B. domagała się zwrotu kosztów leczenia operacyjnego wykonanego w prywatnym gabinecie, który nie miał umowy z NFZ. Prezes NFZ uchylił decyzję odmawiającą refundacji i umorzył postępowanie, wskazując na brak podstaw prawnych do zwrotu kosztów poniesionych poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd administracyjny zgodził się z organem, podkreślając, że ustawa nie przewiduje możliwości refundacji takich kosztów na wniosek świadczeniobiorcy, a jedynie świadczeniodawcy.

Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która uchyliła decyzję pierwszej instancji odmawiającą refundacji kosztów leczenia operacyjnego i umorzyła postępowanie. Pacjentka wniosła o zwrot kosztów leczenia plastyki powiek wykonanego w prywatnym zakładzie opieki zdrowotnej, który nie posiadał umowy z NFZ. Organ pierwszej instancji odmówił refundacji, wskazując, że świadczenie zostało wykonane poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego i że ustawa nie przewiduje zwrotu kosztów na wniosek świadczeniobiorcy. Prezes NFZ, rozpatrując odwołanie, uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, podtrzymując argumentację o braku podstaw prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej, prawo do świadczeń wynika z zasad określonych w ustawie, a skierowanie jest warunkiem koniecznym do sfinansowania świadczenia ze środków publicznych. Wyjątki dotyczą stanów nagłych, ale nawet wtedy wyłączona jest bezpośrednia płatność przez świadczeniobiorcę. Sąd zaznaczył, że żaden przepis nie przyznaje pacjentom prawa do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem, a podmiotem uprawnionym do wystąpienia o wynagrodzenie jest wyłącznie świadczeniodawca. W związku z tym, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów leczenia na wniosek świadczeniobiorcy, który poniósł je samodzielnie za świadczenia wykonane poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego.

Uzasadnienie

Ustawa jasno określa, że podmiotem uprawnionym do wystąpienia o wynagrodzenie za świadczenia jest świadczeniodawca, a świadczeniobiorca ma prawo do świadczeń na zasadach określonych w ustawie, zazwyczaj wymagających skierowania i wykonania w ramach systemu finansowanego przez Fundusz.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.ś.o.z. art. 102 § ust. 5 pkt 24

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Kompetencja Prezesa NFZ do wydawania decyzji.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi, gdy nie narusza prawa.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Określa cel świadczeń opieki zdrowotnej.

u.ś.o.z. art. 32

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Każdy świadczeniobiorca ma prawo do świadczeń z zakresu badań diagnostycznych, wykonywanych na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia społecznego, zakwalifikowanych jako świadczenia gwarantowane. Skierowanie jest warunkiem koniecznym do powstania prawa ubezpieczonego do sfinansowania badania ze środków publicznych.

u.ś.o.z. art. 60

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W stanach nagłych świadczenia zdrowotne udzielane są bez wymaganego skierowania i są finansowane przez Fundusz.

u.ś.o.z. art. 19

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Finansowanie świadczeń w stanie nagłym, gdy nie ma umowy z Funduszem, następuje na podstawie wystawionego przez wykonującego świadczenie rachunku.

u.ś.o.z. art. 109 § ust. 5

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Ogólna norma kompetencyjna.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych - kontrola legalności.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi - naruszenie prawa.

u.p.r.m. art. 3 § pkt 1

Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym

Definicja stanu nagłego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów leczenia na wniosek świadczeniobiorcy, który poniósł je samodzielnie za świadczenia wykonane poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego. Podmiotem uprawnionym do wystąpienia do NFZ z żądaniem wynagrodzenia za świadczenie jest wyłącznie świadczeniodawca. Postępowanie w sprawie refundacji stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstaw prawnych.

Odrzucone argumenty

Pacjentka domagała się zwrotu kosztów leczenia wykonanego w placówce nieposiadającej umowy z NFZ.

Godne uwagi sformułowania

Żaden przepis ustawy nie przyznaje osobom objętym jej działaniem prawa do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem tej ustawy. Podmiotem uprawnionym do wystąpienia do organu Funduszu z żądaniem wynagrodzenia za świadczenie opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcy jest wyłącznie świadczeniodawca.

Skład orzekający

Leszek Kamiński

przewodniczący

Krystyna Tomaszewska

członek

Bożena Więch-Baranowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących refundacji kosztów leczenia przez NFZ, zwłaszcza w przypadku świadczeń wykonanych poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pacjent sam ponosi koszty leczenia w placówce niebędącej świadczeniodawcą NFZ i nie ma ku temu szczególnych podstaw prawnych (np. stan nagły).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia w prawach pacjentów do refundacji kosztów leczenia, co jest istotne dla zrozumienia funkcjonowania systemu ochrony zdrowia.

Czy NFZ zwróci Ci koszty leczenia wykonanego prywatnie? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1234 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 719/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Więch-Baranowska /sprawozdawca/
Krystyna Tomaszewska
Leszek Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie refundacji kosztów leczenia. skargę oddala.
Uzasadnienie
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] wydaną dnia
[...] marca 2007 r. na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz na podstawie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia odmawiającej refundacji kosztów leczenia operacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie.
W uzasadnieniu organ podał, że B. B. zwróciła się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o zwrot kosztów leczenia operacyjnego (plastyka korekcyjna powieki górnej prawej i lewej), wykonanej w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej "K." z siedzibą w P. przy ul. [...], nieposiadającym umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Do w/w wniosku dołączono kserokopię rachunku nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., wystawionego przez NZOZ "K.", na kwotę [...] zł
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], odmówił refundacji kosztów zabiegu operacyjnego wskazując na to, iż przedmiotowe świadczenie opieki zdrowotnej zostało wykonane poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego.
Organ podniósł, iż ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie przewiduje możliwości zwrotu, na wniosek świadczeniobiorcy, kosztów leczenia. Ponadto podmiotem uprawnionym
do wystąpienia do organu Funduszu z żądaniem wynagrodzenia za świadczenie opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcy jest wyłącznie świadczeniodawca.
Brak jest więc podstaw prawnych do dokonania refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia kosztów leczenia B. B.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. B., wnosząc o zwrot kosztów leczenia, które poniosła.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosząc
o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło
do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2007 r., którą uchylił on decyzję organu I instancji odmawiającą refundacji kosztów leczenia i umorzył postępowanie.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego skargę należało oddalić.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia
27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) świadczeniobiorcy mają, na zasadach określonych w ustawie, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie.
Zgodnie z art. 32 omawianej ustawy każdy świadczeniobiorca ma prawo
do świadczeń z zakresu badań diagnostycznych, wykonywanych na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia społecznego, zakwalifikowanych jako świadczenia gwarantowane. Skierowanie jest warunkiem koniecznym do powstania prawa ubezpieczonego do sfinansowania badania ze środków publicznych.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. przewiduje pewne wyjątki od powyższej zasady. Należą do nich sytuacje, w których badanie jest wykonywane w stanach nagłych.
W sytuacji stanów nagłych (zdefiniowanych w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym - Dz. U. Nr 113, poz. 1270 ze zm. -
w zw. z art. 5 pkt 33 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej) świadczenia zdrowotne, zgodnie z art. 60 ustawy, udzielane są bez wymaganego w art. 32 skierowania i również są finansowane przez Fundusz, na podstawie zawartej
ze świadczeniodawcą umowy, albo - jeśli takiej umowy nie zawarto - na podstawie wystawionego przez wykonującego świadczenie rachunku (art. 19 ustawy).
W obu przypadkach jednak wyłączona jest bezpośrednia płatność
za przeprowadzone badania i zabiegi przez świadczeniobiorcę. Podmiotem uprawnionym do wystąpienia do organu Funduszu z żądaniem wynagrodzenia
za świadczenie opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcy jest wyłącznie świadczeniodawca, i to nawet w sytuacji, kiedy nie zawarł on z Funduszem umowy
o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej np. w stanie nagłym.
Żaden przepis ustawy nie przyznaje osobom objętym jej działaniem prawa
do żądania zwrotu środków poniesionych na opiekę zdrowotną poza systemem tej ustawy. W tym zakresie nie istnieje więc stosunek administracyjnoprawny pomiędzy osobą domagającą się refundacji, a którymkolwiek z organów wymienionych w ustawie. Nie ma też żadnych podstaw do tego, aby wywieść istnienie takiego stosunku z ogólnej normy kompetencyjnej zapisanej w art. 109 ww. ustawy, czy też wywodzić taki skutek
z systemowej wykładni ustawy w kontekście regulacji art. 68 Konstytucji.
Ponadto podmiotem uprawnionym do wystąpienia do organu Funduszu
z żądaniem wynagrodzenia za świadczenie opieki zdrowotnej udzielone świadczeniobiorcy jest wyłącznie świadczeniodawca.
Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie miała podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce w sytuacji, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu uprawniającego organ administracji państwowej do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej co uzasadniałoby umorzenie postępowania
z uwagi na brak przedmiotu postępowania.
Jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej (samorządowej) nie może odstąpić od załatwienia sprawy;
w takim wypadku wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.).
W związku z powyższym uznając, że poczynione przez organ odwoławczy ustalenia i wywody były prawidłowe, a wydane rozstrzygnięcie ni narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI