II SA/BK 91/23

II SA/Bk 91/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Ś. i A. Ł. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania, we wznowionym postępowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 1 grudnia 2022 r. znak AB-II.7840.8.10.2022.AM Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy postanowienie Starosty Białostockiego z 30 czerwca 2022 r. znak AR.6740.2.9.50.2021, którym odmówiono, we wznowionym postępowaniu, wstrzymania wykonania decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z 16 listopada 2021 r. nr 2779 Starosta Powiatu Białostockiego (dalej: Starosta) zatwierdził projekt architektoniczno - budowlany i udzielił M. Sp. z o.o. w Ł. (dalej: Spółka) pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych (nr [...]) o pow. zabudowy - 96,84 m2 każdy, kubaturze - 689,65 m3 każdy i dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych (nr [...]) o pow. zabudowy - 49,62 m2 każdy, kubaturze - 357,55 m3 każdy, w zabudowie bliźniaczej, wraz z miejscami postojowymi oraz instalacjami gazowymi wewnętrznymi i doziemnymi na działce nr [...] w obrębie S., jednostka ewid. Supraśl - zgodnie z załącznikiem nr 1. Decyzja stała się ostateczna 7 grudnia 2021 r.
Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. złożyli P. Ś. i A. Ł. (dalej: wnioskodawcy, skarżący). Wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. z uwagi na prawdopodobieństwo jej uchylenia we wznowionym postępowaniu.
Postanowieniem z 15 kwietnia 2022 r. Starosta wznowił postępowanie.
W piśmie z 27 maja 2022 r. wnioskodawcy uzasadnili potrzebę wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę treścią decyzji Wojewody Podlaskiego z 11 maja 2022r. znak AR-II.7849.7.1.2022.KG uchylającą zaskarżoną przez P. Ś. i A. Ł. decyzję Starosty z 10 stycznia 2022r., znak AR.6740.2.9.58.2021 o udzieleniu Spółce pozwolenia na budowę dwunastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych i czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z miejscami postojowymi oraz instalacjami gazowymi wewnętrznymi i doziemnymi na działce nr [...] w obrębie S., jedn. ewid. Supraśl. Wskazali, że decyzja Wojewody została wydana z uwagi na liczne uchybienia pozwolenia na budowę. Przedmiotowa sprawa jest tożsama z tamtą pod względem podmiotowym - dotyczy tego samego inwestora oraz przedmiotowym - inwestycja jest oparta na tych samych założeniach i tożsamym projekcie (do którego Wojewoda przedstawił szereg zastrzeżeń) oraz dotyczy inwestycji zlokalizowanej na tej samej działce nr [...]. W związku z tym wszelkie naruszenia przepisów, w tym prawa miejscowego, tj. uchwały nr XLVI/572/2018 Rady Miejskiej w Supraślu z dnia 20 września 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. (dalej: plan miejscowy), na które wskazał Wojewoda w decyzji z 11 maja 2022 r. dotyczą również niniejszej sprawy. Niedopuszczalne jest realizowanie inwestycji i oferowanie lokali na sprzedaż (co obecnie ma miejsce), w sytuacji gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo uchylenia pozwolenia na budowę z 16 listopada 2021 r. Może to spowodować wiele szkód zarówno dla samego inwestora, jak i dla osób trzecich.
Inwestor w piśmie z 15 czerwca 2022 r. wyraził sprzeciw wobec wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu.
Postanowieniem z 30 czerwca 2022 r. Starosta odmówił wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę z 16 listopada 2021 r. nr 2779 na podstawie art. 152 k.p.a. Wskazał na zasadę trwałości decyzji ostatecznych, konieczność uprawdopodobnienia przesłanek uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu na podstawie wiarygodnych materiałów oraz wskazał, że okoliczności przemawiające za wstrzymaniem muszą dotyczyć podstaw wznowienia. W zakresie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyjaśnił, że bezpośrednie sąsiedztwo z działką inwestycyjną nie oznacza jeszcze, że obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działki należące do wnioskodawców a w związku z tym że powinni oni być stroną przedmiotowego postępowania. Podobnie należy ocenić położenie działki stron i działki inwestycyjnej w obszarze objętym tym samym planem miejscowym. Podobnie nieskuteczne jest wywodzenie interesu prawnego do bycia stroną postępowania z posiadania przymiotu strony w innym podobnym postępowaniu (o wydanie pozwolenia na budowę dla działki nr [...]), bowiem przymiot strony badany jest dla każdej sprawy indywidualnie. Jak stwierdził Starosta, kompleksowa ocena okoliczności sprawy w kontekście podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wskazuje, aby organ w postępowaniu o pozwolenie na budowę nieprawidłowo określił obszar oddziaływania inwestycji (art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane), co za tym idzie nieprawidłowo określił krąg stron tego postępowania. Nie wykazano zatem prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania na ww. podstawie wznowienia.
Odnośnie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Starosta wskazał, że wnioskodawcy wywiedli, iż tę podstawę tworzy zaistnienie sprzeczności pomiędzy założeniami zamierzenia budowlanego a przepisami planu miejscowego, a konkretnie § 9 ust. 1 pkt 1 (przewidującego minimalną powierzchnię działki jako 600 m2 dla zabudowy bliźniaczej). Nie stanowi jednak tej podstawy, jak wywiódł organ pierwszej instancji, odmienna ocena dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną, bowiem musi to być nowa okoliczność faktyczna nie znana wcześniej organowi. Tymczasem przed wydaniem decyzji z 16 listopada 2021 r. organ przeprowadził analizę przedłożonego projektu pod kątem jego zgodność z obowiązującym planem miejscowym, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu tej decyzji. Dlatego należy orzec o odmowie wstrzymania jej wykonania.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli wnioskodawcy i zarzucili naruszenie art. 152 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Wskazali, że ich działka znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a inwestycja ogranicza możliwość jej zabudowy. Nadto nie jest możliwe dopełnienie przez dewelopera kryterium minimalnej powierzchni działki dla poszczególnych elementów zabudowy. Nie zbadano też w postanowieniu podstawy wznowienia opartej na sprzeczności inwestycji z ustaleniami planu miejscowego.
Spółka w piśmie z 18 października 2022 r. sformułowała wniosek o bezzasadności zażalenia.
Zaskarżonym postanowieniem z 1 grudnia 2022 r. Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że dla zastosowania art. 152 § 1 k.p.a. konieczne jest istnienie okoliczności uzasadniających przekonanie, iż dojdzie do uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu. Zaakcentował brak możliwości badania w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej – jej merytorycznej poprawności oraz to, że wydanie postanowienia o wznowieniu nie przesądza o konieczności uwzględnienia wniosku o wstrzymanie.
W ocenie organu odwoławczego nie wystąpiły przesłanki uprawdopodabniające uchylenie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę. Jak wyjaśnił, w przypadku podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. niezbędne jest ustalenie czy wnioskodawca wznowienia posiada interes prawny, co w sprawie o pozwolenie na budowę oznacza sięgnięcie do art. 28 ust. 2 p.b. i ustalenie obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu jakie wskazuje art. 3 pkt 20 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r. Dalej Wojewoda wywiódł, że obszar objęty opracowaniem (na którym zaplanowano roboty budowlane) zlokalizowany na części działki nr [...] znajduje się około 30 m od nieruchomości nr 365/18 stanowiącej własność państwa Ś. Planowana inwestycja nie powoduje więc jakichkolwiek prawnych ograniczeń odnośnie możliwości zabudowy działki nr [...]. Z projektu zagospodarowania terenu (rys. 01) wynika, że najbliższy budynek zaprojektowany na działce nr [...] znajduje się w odległości około 34 m (pomiar skalówką), wobec czego projektowana inwestycja nie ma wpływu na możliwość zabudowy działki wnioskodawców. Okoliczności sprawy nie świadczą więc o zaistnieniu prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Uznanie za stronę w konkretnym postępowaniu administracyjnym (którego przedmiotem była inna treść wniosku i zakres opracowania) nie przesądza o przyznaniu statusu strony w innych postępowaniach administracyjnych. Granice obszaru oddziaływania ustalane są każdorazowo na podstawie indywidualnych cech planowanej inwestycji a więc oddzielnie w każdej sprawie. Podobnie uchylenie przez Wojewodę dwóch decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczących innych inwestycji nie przesądza o nieprawidłowościach w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z 16 listopada 2021 r. Inwestycje prowadzone na działce nr [...] (rozpoznane przez Wojewodę w postępowaniach odwoławczych) są odrębnymi inwestycjami od inwestycji, której dotyczy niniejsze postanowienie. Zatem powoływanie się na te inne inwestycje nie stanowi przesłanki uzasadniającej uchylenie we wznowionym postępowaniu pozwolenia na budowę z 16 listopada 2021 r.
Odnośnie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewoda wskazał, że ocen prawnych oraz sposobu interpretacji przepisów prawa nie należy traktować jako nowych dowodów lub okoliczności. Nie można zatem uznać powyższej kwestii za nową okoliczność, która uprawdopodabnia uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowieniowym.
Zdaniem Wojewody, wbrew zarzutom zażalenia Starosta szczegółowo uzasadnił postanowienie o odmowie wstrzymania pozwolenia na budowę. Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny, stosowany gdy zgromadzone dokumenty wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, a takiego prawdopodobieństwa w przedmiotowej sprawie nie dowiedziono.
Odnośnie odmiennych interpretacji przepisów planu miejscowego zaprezentowanych przez strony postępowania (wnioskodawców i Spółkę) Wojewoda wyjaśnił, że niniejsze postępowanie dotyczy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Ocena prowadzona w niniejszym postępowaniu opiera się na obecnie zgromadzonym materiale dowodowym, który – dla potrzeb orzeczenia na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. - został oceniony jako niedający przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji. W postępowaniu incydentalnym dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej nawet ustalenie istnienia przesłanki wznowieniowej nie przesadza o wstrzymaniu wykonania decyzji, ale dopiero uprawdopodobnienie, że przesłanka ta doprowadzi do uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. nakłada na organ obowiązek wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a.
Wojewoda również wskazał, że nie stwierdził podstaw do uzupełnienia, w postepowaniu wpadkowym dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, materiału dowodowego w zakresie wynikającym z pisma Spółki z 18 października 2022 r. (wyjaśnienia jaka część działek położonych na obszarze objętym planem miejscowym ma powierzchnię poniżej 1000 m2, dla ilu działek położonych na obszarze ww. planu wydano pozwolenia na budowę domów jednorodzinnych na działkach o powierzchni mniejszej niż 1000 m2; w ilu przypadkach gdy takie pozwolenia wydano Gmina Supraśl wniosła odwołania lub wniosek o wznowienie postępowania). Ustalenia te nie są bowiem niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Skargę na powyższe postanowienie Wojewody złożyli do sądu administracyjnego A. Ł. i P. Ś. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 152 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia Starosty Białostockiego z 30 czerwca 2022 r., pomimo że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Zdaniem skarżących użycie w ww. przepisie zwrotu "wstrzyma" wskazuje na obligatoryjność wstrzymania i wyłączenie luzu decyzyjnego organów - gdy istnieje przekonanie o zasadności przesłanek do wznowienia postępowania. Takie prawdopodobieństwo istnieje w niniejszej sprawie w
szczególności w związku z zaistnieniem przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wyszły na jaw nowe okoliczności w postaci zaistnienia sprzeczności pomiędzy założeniami zamierzenia budowlanego a przepisami prawa miejscowego. Okoliczność ta jest związana z faktem, iż działka nr [...] w planie miejscowym została oznaczona symbolem "MNU", a zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 planu na terenie oznaczonym tym symbolem dopuszcza się minimalną powierzchnię działki 600 m2 dla zabudowy bliźniaczej i 1000 m2 dla zabudowy wolnostojącej. Przedmiotowa inwestycja polegająca na wybudowaniu sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych i dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z miejscami postojowymi oraz instalacjami gazowymi wewnętrznymi i doziemnymi, biorąc pod uwagę wielkość działki nr [...] około 7.500 m2 oraz planowane przez właściciela dwie kolejne inwestycje na tej działce, inwestycja ta nie stosuje się do kryterium minimalnej powierzchni działki dla poszczególnych elementów zabudowy. Niezależnie od tego w jaki sposób zostałaby geodezyjnie podzielona działka nr [...], nie jest możliwe spełnienie przez dewelopera kryterium minimalnej powierzchni działki dla poszczególnych elementów zabudowy. Zgodność z prawem, w tym przede wszystkim z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, powinna być przez organ traktowana priorytetowo. Drugim warunkiem jest aby okoliczność ta była nowa. Ponieważ skarżący nie posiadali charakteru strony postępowania, to nie mogli zgłosić tejże okoliczności. Tymczasem organ w ogóle nie zbadał okoliczności związanej z jawną niezgodnością zamierzenia inwestora z przepisami planu miejscowego. W gruncie rzeczy nie znał więc tej okoliczności. Gdyby było inaczej, to działający w ramach przepisów prawa organ z pewnością nie zignorowałby w sposób tak jawny przepisów planu. Za argumentacją tą przemawia również postępowanie organu w dwóch innych postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem było wydanie pozwolenia na budowę na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym S., jedn. ew. Supraśl tj. postępowaniach prowadzonych pod sygnaturami AR.6740.2.9.58.2021 oraz AR.6740.2.9.66.2021, w których również nie wziął on pod uwagę przepisów planu, w tym dotyczących minimalnej wielkości działek pod zabudowę. W obu sprawach Wojewoda uchylił przedmiotowe decyzje i skierował sprawy do ponownego rozpoznania podkreślając w uzasadnieniach decyzji zaistnienie niezgodności z planem. W związku z powyższym należy uznać, że z uwagi na spełnienie przesłanki do wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z 16 listopada 2021 r. nr 2779.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 14 marca 2023 r. uczestnik postępowania Spółka M. również wniosła o oddalenie skargi (k. 48).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Sytuacja "prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania" jest utożsamiana w orzecznictwie sądów administracyjnych z przypadkiem, gdy bez konieczności przeprowadzania szczegółowej analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz dowodów i argumentów przedstawionych przez stronę postępowania, jak również bez konieczności dokonywania szczegółowej analizy przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie możliwe jest stwierdzenie, że decyzja zostanie uchylona. Podkreślić należy, że przepis mówi wyraźnie o ustaleniu prawdopodobieństwa uchylenia decyzji a nie o pewności takiego rezultatu prowadzonego postępowania. Jest to istotne, bowiem prawdopodobieństwo nie wymaga udowodnienia, a zatem – jak trafnie zauważył Wojewoda - konieczne jest jedynie uzyskanie przez organ przekonania, że prawdopodobnie dojdzie do wydania decyzji uchylającej decyzję, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania (por. wyroki NSA w sprawach II OSK 630/17; II GSK 1052/21 dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie należy podkreślić, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji nie bada się merytorycznie zgodności z prawem decyzji ostatecznej oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Nastąpi to w rozstrzygnięciu kończącym wznowione postępowanie. Dla pełnego wywodu dodać należy, że kwestia badania zaistnienia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji musi być dokonana przez pryzmat możliwości zaistnienia zgłoszonej we wniosku podstawy wznowienia postępowania w świetle zebranego dotychczas materiału dowodowego oraz możliwości uchylenia badanej decyzji. Niewątpliwie określenie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji powinno polegać na poddaniu badaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie wnioskodawcy ma w danej sprawie zastosowanie oraz uzasadnieniu, dlaczego możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji. Interpretacja tych przesłanek z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych powinna mieć jednak charakter ścieśniający. Jednocześnie zaakcentować należy, że zabezpieczający charakter przepisu art. 152 § 1 k.p.a. i użyte w nim określenie "okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo" nie dają żadnych podstaw do przesądzenia, że rzeczywiście decyzja w wyniku wznowienia zostanie uchylona. W oparciu o art. 152 § 1 k.p.a. organ nie bada bowiem stopnia prawdopodobieństwa.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że bez naruszenia prawa organy zastosowały art. 152 § 1 k.p.a. i odmówiły wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji rozważając "prawdopodobieństwo uchylenia decyzji" odnośnie każdej z wnioskowanych podstaw wznowienia.
Nie budzi wątpliwości argumentacja wskazująca, że przekonanie stron o objęciu ich działki nr [...] obszarem oddziaływania inwestycji, na której realizację zezwolono w decyzji ostatecznej z 16 listopada 2021 r. – jest nieskuteczne. Tym samym nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 152 § 1 k.p.a. w odniesieniu do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Trafnie argumentują organy obydwu instancji z odwołaniem się do projektu zagospodarowania terenu, że działka skarżących jest oddalona od terenu inwestycji o 30 m (jak wskazał Wojewoda, najbliższy budynek zaprojektowano w odległości 34 m od działki skarżących), zatem trudno znaleźć przepisy regulujące przy takim oddaleniu sposób zabudowy działki skarżących i działki inwestora we wzajemnym oddziaływaniu (w zakresie przesłaniania, zacieniania, odległości od granicy, zabezpieczenia ppoż – vide rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm.). Po wtóre, skarżący byli stroną postępowania z wniosku tego samego inwestora (Spółki) o wydanie pozwolenia na budowę dwunastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych i czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z miejscami postojowymi oraz instalacjami na działce nr [...] (tej samej co inwestycja w sprawie niniejszej). W tamtej sprawie Wojewoda decyzją z 11 maja 222 r. znak AB-II.7840.7.1.2022.KG uchylił pozwolenie na budowę i skierował sprawę do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji. Sąd jednak zwraca uwagę, że o ile działka inwestycyjna w obydwu tych sprawach jest identyczna (nr [...]) o tyle tamta sprawa dotyczyła obiektów położonych w innej części działki (co wynika z porównania decyzji wydanej w sprawie niniejszej z decyzją z 11 maja 2022 r. i projektem zagospodarowania terenu) – w zbliżeniu do granic działki skarżących, a więc gdy obszar oddziaływania inwestycji ich bezpośrednio dotyczył. Nie jest tak w sprawie niniejszej z uwagi na wyżej wskazane odległości między inwestycją a działką skarżących, co powoduje że tamta sprawa nie może być wzorem dla ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji kontrolowanej w sprawie niniejszej. Dlatego argumentacja organów o odrębności i w istocie różnorodności tych spraw, a w konsekwencji niemożności ustalenia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji z 16 listopada 2021 r. w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie narusza prawa.
Zgodzić się również należy z organami, że takiego prawdopodobieństwa nie sposób ustalić (w chwili obecnej, nie przesądzając wyniku sprawy) odnośnie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ramach tej podstawy skarżący wskazują na niezgodność decyzji o pozwoleniu na budowę z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego w zakresie minimalnej powierzchni działki dla zabudowy bliźniaczej (600 m2) i zabudowy wolnostojącej (1000 m2) - § 9 ust. 1 pkt 1 planu (symbol przeznaczenia terenu MNU). Sąd jednak zwraca uwagę, że tak sformułowany zarzut nie wpisuje się w podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem dotyka oceny prawnej zgodności projektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "a" p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Ocena spełnienia tego warunku jest oceną merytoryczną dopuszczalności wydania pozwolenia na budowę. Natomiast "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. to nie odmienna ocena prawna od tej, którą zaprezentował organ w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem argumentacja skarżących odnośnie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. sprowadza się właśnie do zakwestionowania oceny prawnej sformułowanej w decyzji ostatecznej odnośnie dopuszczalności wydania pozwolenia na budowę w ogóle. A to nie może stanowić o istnieniu "prawdopodobieństwa uchylenia decyzji" w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych należy rozumieć obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu. Oczywiście, takie nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą mieć charakter prawnie relewantny (prawnie istotny, prawotwórczy), ale nie polegają na odmiennym zinterpretowaniu przepisów prawa miejscowego. Poza tym te okoliczności i fakty (nowe) muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, bądź mogą wynikać z dowodów które powstały później. Nadal nie chodzi jednak o to w podstawie wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., by po wydaniu decyzji ostatecznej tworzyć dowody, które wskazują na konieczność dokonania odmiennej oceny prawnej w zakresie zgodności inwestycji z planem miejscowym. Z tego powodu, a także z uwagi na charakter postępowania prowadzonego na podstawie art. 152 § 1 k.p.a., prawidłowo organ nie prowadził szeroko zakrojonych wyjaśnień odnośnie ilości wydanych pozwoleń na budowę i wniesionych środków zaskarżenia od decyzji o pozwoleniu na budowę w odniesieniu do zabudowy jednorodzinnej na działkach o powierzchniach 600 m2 i 1000 m2. Nie w postępowaniu wpadkowym (o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej) ma mieć miejsce wyjaśnienie wszechstronne okoliczności sprawy. Nie jest to rolą tego postępowania.
Użycie w przepisie art. 152 § 1 k.p.a. sformułowania "wstrzymuje" nie oznacza też obligu w tym sensie, że wstrzymanie zawsze powinno nastąpić, ale dotyczy tylko sytuacji powzięcia przez organ przekonania o istnieniu "prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej na wskazanej podstawie wznowienia". Innymi słowy, obowiązku wstrzymania nie ma gdy organ takiego przekonanie nie posiada, co bez naruszenia prawa wystąpiło w sprawie niniejszej.
Dlatego sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.).
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.