VII SA/Wa 700/23

VII SA/Wa 700/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-06-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/
Grzegorz Rudnicki
Wojciech Rowiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2223/23 - Wyrok NSA z 2026-02-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Rowiński, Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...]sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lutego 2023 r. nr 135/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej "MWINB", decyzją z dnia 3 lutego 2023 r., nr 135/2023, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego dla [...], zw. dalej "PINB", z dnia [...]czerwca 2022 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów okiennych w elewacji zachodniej budynku przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 2 listopada 2020 r. do PINB wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], zw. dalej "Spółką", o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie otworów okiennych wykonanych w ścianie zachodniej kamienicy położonej przy ul. [...]w [...]do którego załączono "Studium historyczne dla formy ściany szczytowej - elewacji zachodniej kamienicy położonej w [...]przy ulicy [...]" autorstwa dr A.G.
W dniu 22 stycznia 2020 r. organ powiatowy przeprowadził kontrolę podczas której ustalił, że na elewacji zachodniej ww. budynku znajduje się 9 okien z czego 3 jako doświetlenie klatki schodowej, a pozostałe prawdopodobnie doświetlają mieszkania. Jeden otwór wypełniony jest prawdopodobnie luksferami. W dniu kontroli dokonano oględzin 3 okien dostępnych z poziomu części wspólnych - klatki schodowej i ustalono, że na IV piętrze nieopodal lokalu nr [...] znajduje się okno o wymiarze 1,39 x 1,53 m, na V piętrze nieopodal lokalu nr [...] znajduje się okno o wymiarach 1,39 x 147 m, na VI piętrze nieopodal lokalu nr [...] znajduje się okno o wymiarach 1,29 x 1,41 m.
W dniu 26 lutego 2021 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo Urzędu [...]z dnia [...]lutego 2021 r. w którym wskazano, że "w wyniku przeprowadzonej kwerendy, w zasobie Wydziale Archiwum Biura Organizacji Urzędu [...]stwierdzono przechowywanie powojennej dokumentacji architektoniczno-projektowej budynków przy ul. [...] i [...] (dawniej [...] i [...]) w [...]". Wykonano fotokopię wybranych zasobów archiwalnych budynków przy ul. [...] i [...] w [...]celem dołączenia jako materiał dowodowy w prowadzonym postępowaniu. Natomiast przy piśmie z dnia 4 marca 2021 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...]przedłożyła m.in. fotokopię dokumentacji archiwalnej oraz kopię inwentaryzacji budynku przy ul. [...] z 1975 r.
Pismem z dnia 18 lutego 2022 r. PINB dla [...]zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu na klatce schodowej okien w elewacji zachodniej budynku przy ul. [...]w [...].
Następnie PINB decyzją z dnia [...]czerwca 2022 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu na klatce schodowej okien w elewacji zachodniej budynku przy ul. [...]w [...].
Odwołanie od ww. decyzji wniosła [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
W ramach prowadzonego postępowania odwoławczego MWINB uzyskał od Wspólnoty Mieszkaniowej [...]potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie inwentaryzacji budynku z 1975 r. oraz z 1967 r.
MINB wskazał, że przedmiotem postępowania jest legalność robót budowlanych polegających na wykonaniu na klatce schodowej okien w elewacji zachodniej budynku przy ul. [...]w [...] (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 18 lutego 2022 r.). MWINB podzielił stanowisko PINB stwierdzające brak konieczności podejmowania działań w ramach nadzoru budowlanego w tej sprawie. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że kamienica przy ul. [...]została wybudowana w 1912 r. jako kamienica narożna. Kamienica ta w latach 1915 i 1918 została podzielona na trzy kamienice o adresach [...] [...] i [...] (str. 6 studium historycznego). Nie zachowała się dokumentacja archiwalna budowy ww. budynku. Z dokumentów archiwalnych uzyskanych przez organ powiatowy oraz przedłożonych przez strony postępowania wynika, że sporne okna znajdujące się na klatce schodowej na elewacji zachodniej istniały co najmniej przed 1967 r. Powyższe wynika z rysunków inwentaryzacji budowlanej budynku z 1967 r. oraz z 1975 r. (kopia poświadczona za zgodność z oryginałem inwentaryzacji znajduje się w aktach organu wojewódzkiego), tj. rzuty IV, V i VI pietra (inwentaryzacja z 1967 r.) oraz rzuty pięter IV i V (inwentaryzacja z 1975 r.) Dokumenty zebrane w omawianej sprawie jakkolwiek są szczątkowe to w oparciu o te dokumenty należy przyjąć, że otwory okienne na elewacji zachodniej ww. budynku w części klatki schodowej, tj. 3 otwory okienne od IV do VI piętra istnieją od kilkudziesięciu lat. Z uwagi na to, iż ww. budynek został wybudowany ok. 1912 r. oraz z racji ponad 100-letniego istnienia ww. obiektu nie zachowała się dokumentacja budowlana. Dlatego na podstawie analizy materiału dowodowego sprawy brak jest wiarygodnych i wystarczających dowodów uzasadniających, że sporne otwory okienne powstały samowolnie. Uzyskane w ten sposób informacje nie pozwalają na bezsporne ustalenie legalności ww. zabudowy, tj. wykonania jej w warunkach samowoli budowlanej. Wobec powyższego - w ocenie MWINB – brak było przesłanek do uznania samowoli budowlanej i prowadzenia postępowania z zakresu nadzoru budowlanego. W dacie budowy obowiązywał Kodeks Napoleona, który regulował (w art. 675), że jeden sąsiad bez pozwolenia drugiego, nie może w środkowym murze robić żadnego okna, albo otworu nawet w sposób okien nieotwieralnych. Jednak z uwagi na brak dokumentacji projektowej czy też jakiejkolwiek innej z tamtego okresu, brak jest możliwości ustalenia czy w ogóle taka dokumentacja była wydana. MWINB zgodził się ze stanowiskiem Wspólnoty Mieszkaniowej, że "Skoro w dacie budowy kamienicy przy ul. [...] istniała już granicząca z nieruchomością, na której była ona budowana dwupiętrowa oficyna, to oznacza, że do wysokości dachu tej oficyny oba budynki ze sobą graniczyły. W pełni zatem zrozumiałe jest, że okna oświetlające klatkę schodową w kamienicy przy ul. [...]zostały wybudowane powyżej dachu wyżej opisanej oficyny, czyli od IV pietra, gdyż niżej po prostu nie mogły być umieszczone, bo nie miałoby to żadnego sensu.". Ponadto, w świetle regulacji ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229), właściciel nie był zobligowany do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów związanych z jego realizacją. W związku z tym brak jest możliwości żądania tych dokumentów od obecnego właściciela budynku, czy jego użytkownika. Takiego obowiązku również nie przewidywały przepisy obowiązujące przed tą datą, tj. ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. oraz rozporządzenie z 1928 r., czy też Kodeks Napoleona.
W świetle powyższego MWINB stwierdził, że nie wystąpiła żadna z przesłanek umożliwiająca przeprowadzenie postępowania w ramach nadzoru budowlanego. Stan faktyczny sprawy nie wypełnia dyspozycji art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Z tych względów MWINB umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
W ocenie MWINB argumenty przedstawione przez Spółkę w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. MWINB nie stwierdził nieprawidłowości w poczynionych przez PINB ustaleniach, a odmienna ocena przez odwołujących występujących w niniejszej sprawie okoliczności, nie ma wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania, czego skarżący nie uczynił przed organem I instancji, jak i w trakcie postępowania odwoławczego przed tut. organem. Za taki kontrdowód nie sposób uznać subiektywnej, negatywnej oceny Spółki dot. tej sprawy. Zadaniem organów nadzoru budowlanego nie jest dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który będzie zaprzeczał wcześniejszym ustaleniom tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy jest niekorzystny dla jednej ze stron postępowania, która się z nim nie zgadza.
W ocenie MWINB niezasadny jest także zarzut naruszenia § 207 ust. 2, § 209 ust. 1 i § 300 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosownie do treści § 207 ust. 2 rozporządzenia, przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. W myśl § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719 ze zm.) użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi. W tym miejscu należy wskazać, że przedmiotem postępowania jest wyłącznie legalność istniejących otworów okiennych na klatce schodowej budynku, a nie kwestia spełnienia przez obiekt warunków w zakresie pożarowym. Jednocześnie § 12 obecnie obowiązujących warunków technicznych również nie ma zastosowania w omawianej sprawie, gdyż jak już wcześniej podano, budynek, powstał ok. 1912 r. a w tym czasie powołany przepis nie obowiązywał.
Niewątpliwie konsekwencją istnienia otworów okiennych w ścianach usytuowanych w granicy nieruchomości, jest ograniczenie właścicieli działki sąsiedniej w zakresie wykonywania prawa własności. W tym zakresie zastosowanie znajduje kodeks cywilny, którego oceny naruszeń nie dokonuje organ nadzoru budowlanego.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem MWINB, Spółka wywiodła skargę, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 80 K.p.a. polegające na powieleniu przez MWINB błędnego założenia PINB, że okna klatki schodowej budynku [...]w [...]powstały w dacie budowy budynku, tj. w 1912 r., podczas gdy organ powinien oceniać na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a z dokumentów archiwalnych zgromadzonych w niniejszym postępowaniu wynika tyle, że sporne okna istniały co najmniej przed 1967 r., co wynika z rysunków inwentaryzacji budowlanej budynku z 1967 r. oraz z 1975 r., wobec czego organy winny przyjąć 1967 r. jako datę powstania okien wynikającą z akt sprawy;
b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na tym, że MWINB błędnie przyjął za PINB domniemania nieprzewidziane przepisami prawa, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego ustalenia, że skoro na terenie nieruchomości przy ul. [...], bezpośrednio przy granicy z nieruchomością przy ul. [...], znajdowała się dwupiętrowa oficyna wybudowana około 1900 r., czyli przed budową budynku przy ul. [...], a okna klatki schodowej budynku [...] zaczynają się dopiero na IV piętrze, czyli powyżej dachu istniejącej w dacie budowy budynku [...]oficyny [...], to należy przyjąć powstanie okien na klatce schodowej budynku [...]w dacie jego budowy;
- skoro, z uwagi na niezachowanie się dokumentu, nie można z całą pewnością wykluczyć, że pozwolenie na budowę zostało wydane z uwzględnieniem okien klatki schodowej w ścianie zachodniej budynku, to należy przyjąć, że nie stanowią one samowoli budowlanej;
- skoro brak jest możliwości ustalenia czy udzielone zostało pozwolenie sąsiada na wybudowanie okien w ścianie wybudowanej na granicy działki (art. 675 Kodeksu Napoleona) - z uwagi na brak dokumentacji projektowej czy też jakiejkolwiek innej z tamtego okresu - to należy przyjąć, że taka zgoda mogła zostać wydana;
c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na MWINB na mocy art. 77 § 1 K.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. brak podjęcia próby ustalenia czy i w jakim zakresie budynek przy ul. [...]został zburzony podczas II wojny światowej, przy jednoczesnym ustaleniu na podstawie dotychczas zebranych w sprawie dowodów, że przedmiotowe okna istniały co najmniej przed 1967 r. i braku dowodów na wcześniejsze istnienie okien, podczas gdy fakt ten ma dla sprawy kluczowe znaczenie, gdyż odbudowa budynku po II wojnie światowej i wybudowanie okien w tym czasie sprawia, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną gdyż żadne przepisy prawa obowiązujące po 1945 r. nie dopuszczały istnienia otworów w ścianie budynku znajdującej się na granicy działki;
d) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na pominięciu faktu, że okna są nierówne, przypadkowo rozmieszczone na niestandardowych wysokościach klatek schodowych, co przemawia za tym, że stanowią samowolę budowlaną, co w konsekwencji doprowadziło do:
e) art. 105 § 1 K.p.a. polegającego na umorzeniu postępowania z uwagi na stwierdzenie, że stało się ono bezprzedmiotowe, podczas gdy z utrwalonej linii orzeczniczej wynika, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, z czym nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu;
oraz, w przypadku uznania, że okna powstały po 1945 r., doprowadziło do naruszenia:
2) przepisów prawa materialnego dotyczących wybudowania okien w ścianie budynku znajdującej się na granicy działki poprzez ich niezastowowanie, gdyż żadne przepisy prawa obowiązujące po 1945 r. nie dopuszczały istnienia otworów w ścianie budynku znajdującej się na granicy działki; a nawet w przypadku uznania, że okna powstały za czasów obowiązywania Kodeksu Napoleona (skarżąca konsekwentnie twierdzi, że okna te powstały później):
3) prawa materialnego, tj. art. 675, art. 676, art. 677 Kodeksu Napoleona poprzez ich niezastosowanie i brak zbadania, czy okna klatki schodowej budynku [...]są zgodne z ww. przepisami, na podstawie których do ich wybudowania należy mieć zgodę sąsiada, a właściciel muru niewspólnego, przylegającego do cudzej nieruchomości, mógł urządzać w tym murze otwory do oświetlenia albo okna, zaopatrzone w kratę żelazną i nieruchome ramy i okna te lub otwory mogły być urządzone na parterze na wysokości co najmniej 26 decymetrów od podłogi albo posadzki pokoju, który miał być oświetlony, a na piętrach na wysokości co najmniej 19 decymetrów od podłogi, a brak zachowania tych parametrów świadczy o samowoli budowlanej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak i decyzji jej poprzedzającej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych. Nadto wniesiono o rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zw. dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 P.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a.
W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja WINB z 3 lutego 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...]czerwca 2022 r. na mocy której umorzono postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów okiennych w elewacji zachodniej budynku przy ul. [...]w [...]w dzielnicy [...].
Na wstępie należy zauważyć, że organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 K.p.a., a następnie do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. A to z kolei zapewnia realizację zasady wyjaśniania zasadności przesłanek wyrażoną w art. 11 K.p.a.
Organy uczyniły zadość ww. przepisom. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego przedsięwzięły wszelkie możliwe środki dowodowe zmierzające do wykazania okoliczności powstania ww. otworów okiennych. W trakcie tego postępowania organy nadzoru budowlanego pozyskały m.in. "Studium historyczne dla formy ściany szczytowej – elewacji zachodniej przy ul. [...] powojenną dokumentację architektoniczno-projektową budynku przy ul. [...] i [...] (dawniej [...] i [...]) z zasobów Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu [...], jak również dokumentacje inwentaryzacji budowlanej budynku przy ul[...]z 1967 r. i z 1975 r. W dniu 22 stycznia 2021 r. przeprowadzono kontrolę w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na wykonaniu okien w elewacji zachodniej budynku przy ul. [...]w [...]z czego sporządzono protokół oględzin robót budowlanych nr – [...].
W świetle powyższego, nie sposób uznać zarzutu skarżącej o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na MWINB na mocy art. 77 § 1 K.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. przez brak podjęcia próby ustalenia czy i w jakim zakresie budynek przy ul. [...] w [...]został zburzony podczas II wojny światowej w sytuacji gdy w aktach sprawy znajdują się fotokopie powojennej dokumentacji architektoniczno-projektowej budynków przy ul. [...] i [...], w tym z lat 1945-1948, a więc z okresu tuż po zakończeniu II wojny światowej, z której nie wynika aby stopień zmieszczenia ww. budynku był tak znaczny, że wymagał odbudowy w czasie której mogłyby być wybudowane sporne otwory okienne.
Sąd podziela również ustalenia organów co do daty powstania budynku przy ul. [...] przypadającej na 1912 r. Fakt ten wynika ze Studium historycznego (k-6). Natomiast analiza załączonej dokumentacji fotograficznej pochodząca z różnych okresów doprowadziła organ do konkluzji, że sporne okna znajdujące się na elewacji zachodniej "istniały co najmniej przed 1967 r." WINB nie dokonał, wbrew twierdzeniom skarżącej, żadnego założenia, że powstały one w okresie budowy przedmiotowej kamienicy, ale dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego wysnuł wniosek co do przybliżonego okresu powstania spornych otworów okiennych przypadającego "przed 1967 r." Zebrany materiał dowodowy w sprawie wskazuje, że nie zachowała się żadna wcześniejsza, tj. sprzed roku 1967 r., dokumentacja budowlana dotycząca tego budynku. Z tego faktu oraz faktu umieszczenia przedmiotowych okien na rysunkach (z 1967 r.) można w logiczny sposób wywieść wniosek, że okna te powstały przed datą wykonania inwentaryzacji i rysunkach, na którym zaznaczono te okna.
Owszem, MWINB odniósł się do stanowiska Wspólnoty Mieszkaniowej, zawartego w piśmie z dnia 28 października 2022 r., że "Skoro w dacie budowy kamienicy przy ul. [...]istniała już granicząca z nieruchomością, na której była ona budowana dwupiętrowa oficyna, to oznacza, że do wysokości dachu tej oficyny oba budynki ze sobą graniczyły (...) okna oświetlające klatkę schodową w kamienicy przy ul. [...]zostały wybudowane powyżej dachu wyżej opisanej oficyny, czyli od IV pietra, gdyż niżej po prostu nie mogły być umieszczone, bo nie miałoby to żadnego sensu.", jednak ten cytat, z zaskarżonej decyzji, nie kończy się konkluzją co do daty powstania spornych otworów okiennych - tak jak stwierdza skarżąca.
Powyższe oznacza, że zastosowanie w sprawie mogły mieć następujące akty prawne: rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz.216 ze zm.), ustawa z 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.) i ustawa z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229 ze zm.). Każda z powyżej przytoczonych regulacji, mających zastosowanie w niniejszej sprawie, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Niewątpliwie przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1928 r. nr 23, poz. 202), jak i późniejsze przepisy ustawowe dotyczące prawa budowlanego i przepisy wykonawcze, co do zasady wykluczały możliwość wznoszenia budynków ze ścianami z otworami okiennymi i drzwiowymi usytuowanymi w granicy nieruchomości. Budynek, jak wyżej ustalono powstał w 1912 r. i nie można przyjmować, jak oczekuje tego skarżąca, że został on wybudowany z naruszeniem przepisów prawa. Należy zwrócić uwagę, że w stanie faktycznym sprawy nie mamy do czynienia z sytuowaniem budynku z otworami w granicy nieruchomości lecz z przebudową polegającą na utworzeniu otworów okiennych. Nie jest jednak możliwe, ze względu na znaczny upływ czasu, jednoznaczne ustalenie jak była ilość otworów okiennych oraz ich rozmieszczenie w dniu budowy budynku, natomiast pewne jest, że na przestrzeni lat do 1967 r. otwory te podlegały różnych modyfikacjom. W świetle tego, należy nadmienić, że rozporządzenie z 1928 r. przewidywało w niektórych sytuacjach możliwość wykonania okna w ścianie usytuowanej w granicy nieruchomości, zwłaszcza gdy w ścianie tej znajdowało się już inne okno. Tym samym nie można przyjąć, że wykonując taki otwór istotnie odstąpiono o warunków techniczno-budowlanych zwłaszcza, że w rozpoznawanej sprawie brak jest dowodu na to, że nawet zrealizowanie budynku z oknami w granicy sprzeczne było z pozwoleniem na jego wzniesienie. Należy stwierdzić, że brak takich dokumentów nie może przesądzać, że budynek został wybudowany niezgodnie z prawem. Trudno też oczekiwać, by obecni właściciele nieruchomości mogli przedstawić dokumenty pozwalające potwierdzić wybudowanie ponad sto lat temu budynku zgodnie z prawem. Podkreślenia wymaga, że przepisy aktów prawnych mogących mieć w sprawie zastosowanie nie przewidywały obowiązku przechowywania przez właściciela obiektu budowlanego dokumentacji związanej z realizacją obiektu. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że dopiero art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zobowiązuje właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów, o których mowa w art. 60, w szczególności dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej, oraz opracowań projektowych i dokumentów technicznych robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie "Obowiązek określony w art. 63 nie miał odpowiednika w Prawie budowlanym obowiązującym do 1.01.1995 r. Obowiązek przechowywania dokumentów budowy i dokumentacji powykonawczej odnosi się więc wyłącznie do obiektów oddanych do użytkowania po 1.01.1995 r., a także robót budowlanych wykonanych po 1.01.1995 r. w obiektach starszych" (D. Sypniewski, "Prawo budowlane. Komentarz", WKP 2022, Komentarz do art. 63). Natomiast obowiązek przechowywania dokumentów związanych z budową, w tym pozwoleń na budowę przez organy nałożono dopiero pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. i to przez okres pięciu lat. Z tego względu brak dokumentów również w archiwach państwowych nie powoduje, że automatycznie możemy wywieść nielegalności budowy. Dla rozpoznania niniejszej sprawy szczególnie istotne znaczenie ma upływ czasu, w tym jego skutek polegający na tym, że Wspólnota Mieszkaniowa [...]nie była inwestorem. Nie można stracić dodatkowo z pola widzenia faktu, że z samego faktu, iż właściciel nieruchomości, czy też użytkownik wieczysty, na której posadowiony jest budynek wybudowany kilkadziesiąt lat wcześniej nie jest w stanie okazać pozwolenia na budowę nie można wysuwać twierdzenia, że powstał on jako samowola budowlana.
Niemożność odnalezienia pozwolenia na budowę inwestycji zrealizowanej w tak odległym czasie nie jest wystarczająca dla uznania, że budynek powstał bez tego pozwolenia. Dokumentacji budowlanej spornej zabudowy nie odnaleziono, ale jednocześnie nie można stwierdzić, że takiej dokumentacji nie było. Żaden z dowodów przeprowadzonych w sprawie na taką okoliczność nie wskazuje. Sąd przychyla się do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie, że samowoli budowlanej nie można domniemywać (por. wyrok NSA z 10 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2464/17). Oczywistym jest, że wobec braku możliwości odnalezienia dokumentacji okoliczność ta winna być przedmiotem ustaleń organu dokonanych na podstawie wszelkiego dostępnego materiału dowodowego mogącego przyczynić się do ustalenia powyższej okoliczności. W ocenie Sądu prowadząc postępowanie wyjaśniające w tej sprawie organ wyczerpał możliwe środki dowodowe. Pomimo podejmowanych czynności nie odnalazł jednak jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej spornego budynku z daty jego realizacji. Ponadto, z uwagi na brak w aktach sprawy zeznań świadków i stron postępowania, Sąd rozważył, czy w realiach niniejszej sprawy można uczynić z tego zarzut organowi. Z racji upływu czasu, zdaniem Sądu nakazanie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania ewentualnych świadków byłoby niecelowe. Trudno bowiem oczekiwać, aby jakiekolwiek osoby niezaangażowane w proces budowlany posiadały informacje na temat legalności inwestycji zrealizowanej sto lat wcześniej. Niczego nowego nie wniosłyby również do sprawy wyjaśnienia stron złożone w trybie art. 86 K.p.a. skoro żadna z zamieszkałych tam osób nie była właścicielem nieruchomości w czasie budowy obiektu, a strony w toku postępowania składały rozbieżne oświadczenia w tym przedmiocie.
A zatem w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów okiennych w elewacji zachodniej budynku przy ul. [...] w [...]jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W niniejszej sprawie nie ustalono, aby budynek powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a to oznacza, że brak było podstaw do podejmowania czynności legalizacyjnych czy naprawczych w sprawie.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej co do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, pozwalający na dokonanie ustaleń w sprawie. Podkreślić należy, że skarżąca kwestionując ustalony stan faktyczny nie wskazała żadnych nowych dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Podstawy dla uchylenia decyzji nie może stanowić również zarzut naruszenia art. 675, art. 676 i art. 677 Kodeksu Napoleona, bowiem nie są to przepisy regulujące prowadzenie robót budowlanych, a przepisy regulujące prawo sąsiedzkie w ramach prawa cywilnego, które również istnieją w obecnie obowiązującym kodeksie cywilnym (m.in. art. 148 i 149 K.c.).
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. - w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.) - orzeczono jak w sentencji wyroku.