VII SA/Wa 700/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-10-30
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowazatrucie tlenkiem węglainspekcja sanitarnapostępowanie administracyjneochrona zdrowianarażenie zawodoweorzeczenie lekarskieKodeks postępowania administracyjnegoKodeks pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, że organy sanitarne nie zbadały wszechstronnie narażenia pracownika na wszystkie szkodliwe czynniki, skupiając się jedynie na tlenku węgla.

Skarżący domagał się stwierdzenia choroby zawodowej, jednak organy sanitarne dwukrotnie odmówiły, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących brak podstaw do rozpoznania zatrucia tlenkiem węgla. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie zbadały wszechstronnie narażenia pracownika na wszystkie szkodliwe czynniki chemiczne, na które był narażony w pracy, ograniczając analizę jedynie do tlenku węgla. Podkreślono, że orzeczenia lekarskie powinny być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości, a organ prowadzący postępowanie ma obowiązek dążyć do ich wyjaśnienia, jeśli budzą wątpliwości.

Sprawa dotyczyła skargi I. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący pracował w PKP na stanowiskach związanych z narażeniem na tlenek węgla, dwutlenek siarki, pył węglowy, smary, oleje, sodę kaustyczną, hałas i wibracje. Organy sanitarne, opierając się na trzech orzeczeniach lekarskich, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, koncentrując się wyłącznie na zatruciach tlenkiem węgla. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że organy sanitarne nie zbadały wszechstronnie narażenia skarżącego na wszystkie szkodliwe czynniki chemiczne, na które był narażony, ograniczając analizę jedynie do tlenku węgla. Sąd zwrócił uwagę, że orzeczenia lekarskie, stanowiące opinię biegłego, powinny być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości, a organ prowadzący postępowanie ma obowiązek dążyć do ich wyjaśnienia, jeśli budzą wątpliwości. Wskazano, że organ inspekcji sanitarnej nie ma uprawnień do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, ale powinien kontrolować, czy opinia biegłego wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., co skutkowało jej uchyleniem. Sprawa była już wcześniej przedmiotem postępowania, w tym wyroku NSA z 1992 r. oddalającego skargę w innej sprawie dotyczącej choroby zawodowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy inspekcji sanitarnej nie zbadały wszechstronnie narażenia pracownika na wszystkie szkodliwe czynniki chemiczne, na które był narażony w pracy, ograniczając analizę jedynie do tlenku węgla.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że orzeczenia lekarskie i decyzje organów były wadliwe, ponieważ skupiały się wyłącznie na tlenku węgla, pomijając inne substancje chemiczne, na które skarżący był narażony. Sąd podkreślił, że orzeczenia lekarskie powinny być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości, a organ prowadzący postępowanie ma obowiązek dążyć do ich wyjaśnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p. art. 2351

Kodeks pracy

k.p. art. 2352

Kodeks pracy

r.ch.z. § § 8 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.i.s. art. 5 § pkt 4a

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

r.opł.adw.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy inspekcji sanitarnej nie zbadały wszechstronnie narażenia pracownika na wszystkie szkodliwe czynniki chemiczne, na które był narażony, ograniczając analizę jedynie do tlenku węgla. Orzeczenia lekarskie były wadliwie uzasadnione i nie wyjaśniały wątpliwości co do braku związku przyczynowego między narażeniem a chorobą zawodową. Organ prowadzący postępowanie miał obowiązek dążyć do wyjaśnienia wątpliwości co do opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa i podlega jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonywająco uzasadniona. Orzeczenie lekarskie mające być podstawą rozstrzygnięcia powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Krystyna Tomaszewska

sprawozdawca

Tadeusz Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność wszechstronnej analizy narażenia zawodowego w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej oraz obowiązek organów administracji w zakresie kontroli i wyjaśniania wątpliwości co do opinii biegłych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach o choroby zawodowe i interpretacji orzeczeń lekarskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne i wszechstronne badanie narażenia zawodowego w kontekście chorób zawodowych, a także rolę sądu administracyjnego w kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego.

Czy skupienie się tylko na jednym szkodliwym czynniku może zaważyć na diagnozie choroby zawodowej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 700/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-03-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Tomaszewska /sprawozdawca/
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Tadeusz Nowak
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
art. 5 pkt 4a
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. K. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r, nr [...]Państwowy Powiatowy Inspektor
Sanitarny w [...]orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u I.
N. choroby zawodowej - zatruć ostrych lub przewlekłych lub ich następstw
wywołanych przez substancje chemiczne wymienionej w poz. 1 wykazu chorób
zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009
roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz.869).
Organ I instancji wskazał, że na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z
dnia [...]listopada 2010r o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej,
wystawionego przez [...]Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...],
Poradnię Chorób Zawodowych, orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia
[...].04.2010r o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego
przez Instytut Medycyny Pracy im. [...], Klinikę Chorób Zawodowych i
Toksykologii Oddział Chorób Zawodowych w [...]oraz orzeczenia lekarskiego nr
[...] z dnia [...]maja 2011r o braku podstaw do rozpoznania W
choroby zawodowej, wydanego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia
Środowiskowego Szpital, Oddział Chorób Zawodowych i Wewnętrznych, Regionalny
Ośrodek Ostrych Zatruć, dotyczących Ireneusza Nakielskiego zatrudnionego:
w PKP [...] (obecnie PKP [...] Zakład Taboru w [...]) na stanowisku (w kolejności): rzemieślnik, palacz parowozu, p.o. maszynisty
trakcji parowej, młodszego maszynisty trakcji parowej oraz na podstawie oceny
narażania zawodowego stwierdzono brak podstaw do stwierdzenia choroby
zawodowej.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że podczas wykonywania
czynności zawodowych I. N. miał kontakt z czynnikami szkodliwymi dla
zdrowia w środowisku pracy, tj: tlenkiem węgla, nieznacznymi ilościami dwutlenku
siarki, pyłem węglowym, smarami, olejami, sodą kaustyczną, hałasem, wibracją
ogólną. Pracował w zmiennych warunkach klimatycznych przy obciążeniu
statycznym i wysiłku fizycznym. Narażenie jego na poszczególne czynniki szkodliwe i
uciążliwe było niejednorodne co do natężenia i wymiaru czasu na zmianę, brak
danych pomiarowych. Jednak ze wskazanych orzeczeń lekarskich jednoznacznie
wynika, że nie znaleziono podstaw do rozpoznania u badanego choroby zawodowej
wymienionej w punkcie 1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych: zatrucia
przewlekłego albo ostrego lub ich następstw wywołanych przez tlenek węgla.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], po rozpatrzeniu
odwołania I. N. decyzją z dnia [...]stycznia 2012 r., nr
[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze
zm.), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U z 1998 r.
Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r
w sprawie chorób zawodowych utrzymał w mocy decyzję Państwowego
Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...] grudnia 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że sprawa stwierdzenia
wystąpienia choroby zawodowej u I. N. była już przedmiotem
postępowania przed organami inspekcji sanitarnej i sądem administracyjnym.
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 888/09 Wojewódzki
Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego
Inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...]marca 2009r. nr [...] oraz
poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w
[...]z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u I.
N. choroby zawodowej przewlekłego zatrucia tlenkiem węgla. W
uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podstawą prawną obu decyzji były przepisy
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób
zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania
podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów
właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Jednakże Trybunał
Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r orzekł, że ww. rozporządzenie jest
niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy organ odwoławczy
ustalił, że I. N. był w latach 1972-1983 zatrudniony w PKP
[...]w [...]jako: rzemieślnik (1971 r. 1972r.), zasadnicza służba
wojskowa (1972r.-1974r.), palacz parowozu (1974r.-1975r.), p.o. maszynisty trakcji
parowej (1975r.-1976r.), rzemieślnik (01.77r.-l 1.77r.), młodszy maszynista trakcji
parowej (1977r.- 1981r.); [...]kwietnia 1983r. - rozwiązanie umowy o pracę;
działalność gospodarcza własna w zakresie "Mechanika maszyn rolniczych"
(zarejestrowana w okresie od [...]maja 1983r. do [...]czerwca 1987r., a realizowana
do maja 1985r. i przerwana, jak podał badany, z przyczyn zdrowotnych). Od 1987 r.
I. N. przebywa na rencie z powodu ogólnego stanu zdrowia. Dokonane
w Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w [...]zgłoszenie
podejrzenia u skarżącego choroby zawodowej dotyczyło poz. [...]wykazu chorób
zawodowych ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30
lipca 2002 r. tj. następstw zatrucia tlenkiem węgla. Z przeprowadzonej oceny
narażenia zawodowego wynika, że w trakcie wykonywania czynności zawodowych
I. N. był narażony na oddziaływanie następujących substancji: tlenek
węgla, dwutlenek siarki, spaliny, pył węglowy, pyły różnych rodzajów, oleje, soda
kaustyczna, a ponadto na hałas, wibrację ogólną, zmienne warunki klimatyczne,
wysiłek fizyczny.
Skarżący był diagnozowany przez trzy uprawnione do orzekania w zakresie
chorób zawodowych jednostki służby zdrowia. I. N. był hospitalizowany
w Instytucie Medycyny Pracy w [...]w dniach [...]września 2008r do [...]
października 2008 r.
W dniu [...]listopada 2008 r. wystawiono orzeczenie lekarskie Nr [...] o
braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż analiza narażenia
zawodowego, dokumentacji lekarskiej i wyników wykonanych w Klinice Chorób
Zawodowych i Toksykologii Instytutu badań nie upoważniają do rozpoznania u
I. N. przewlekłego zatrucia tlenkiem węgla i jego następstw.
Rozpatrujący sprawę po raz kolejny Instytut Medycyny Pracy w [...]w
uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego Nr [...], wydanego w dniu [...]kwietnia
2010r podał, że przeprowadzona obecnie ponowna szczegółowa analiza całości
zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, ocena narażenia zawodowego i wyników
badań wykonanych w Klinice Instytutu, nie dają podstaw do rozpoznania u I.
N. choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa
wywołane przez substancje chemiczne.
W Poradni Chorób Zawodowych [...]Wojewódzkiego Ośrodka
Medycyny Pracy w [...]I. N. był badany dwukrotnie: w 2008r i
2010r. (pierwsze badanie w czerwcu 2008r. miało miejsce po 27 latach od
rozwiązania umowy o pracę i w 25 roku korzystania z renty chorobowej). Jak
wskazano w orzeczeniu lekarskim Nr [...] z dnia [...]listopada 2010 r
[...]Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], podczas
postępowania diagnostyczno - orzeczniczego przeprowadzone zostały badania
dodatkowe i wielospecjalistyczne konsultacje. Dokonano ponownej analizy
dostarczonej dokumentacji medycznej, w tym dokumentacji leczenia
ambulatoryjnego i szpitalnego pacjenta. Stwierdzono, że w żadnym z przedłożonych
dokumentów medycznych, począwszy od 1979 r. nie ma podejrzenia ani
potwierdzenia rozpoznania zatruciem tlenkiem węgla, brak jest informacji o
zaburzeniach w zakresie narządów krytycznych, ze strony ośrodkowego układu
nerwowego oraz układu krążenia Zapoznano się z ustaleniami z przeprowadzonego
dochodzenia epidemiologicznego, danymi o przebiegu pracy zawodowej i
narażeniach na czynniki szkodliwe, wymienione w w/w dokumentach. Oceniając
środowisko pracy I. N. stwierdzono, że biorąc pod uwagę
czasokresy zatrudnienia łączny czas narażenia wynosi ok. 9 lat, a z uwagi na brak
danych o okresach nieobecności w pracy z przyczyn zdrowotnych, brak jest
możliwości oceny rzeczywistego okresu narażenia. Podano, że wg informacji
badanego podlegał on badaniom profilaktycznym i z przyczyn zdrowotnych nie
wnioskowano o zmianę stanowiska pracy. W konkluzji stwierdzono, że
przeprowadzone w Poradni Chorób Zawodowych [...] Wojewódzkiego
Ośrodka Medycyny Pracy w [...] badania lekarskie, badania psychologiczne i
badania dodatkowe oraz wnikliwa analiza dokumentacji dotychczasowego leczenia
nie dają podstaw do rozpoznania u I. N. choroby zawodowej -
przewlekłego zatrucia tlenkiem węgla.
I. N. został również przebadany w Instytucie Medycyny Pracy i
Zdrowia Środowiskowego w [...]; w dniu [...] maja 2011 r. wystawiono
orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby
zawodowej: zatrucia przewlekłego albo ostrego lub ich następstw wywołanych przez
tlenek węgla. Jak wynika z Karty wypisowej ze Szpitala oraz treści powyższego
orzeczenia lekarskiego u I. N. podczas hospitalizacji w dniach [...]
kwietnia 2011r - [...]kwietnia 2011r wykonano szereg badań i konsultacji
specjalistycznych. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego stwierdzono, że w
dostarczonej dokumentacji brak jest adnotacji potwierdzających przebycie ostrego
zatrucia tlenkiem węgla w czasie zatrudnienia lub wskazujących na zatrucie
przewlekłe tlenkiem węgla. Podano, że nigdy nie potwierdzono zatrucia tlenkiem
węgla badaniami laboratoryjnymi (karboksyhemoglobina). Odniesiono się do
występujących u pacjenta schorzeń i szczegółowo wyjaśniono powody zanegowania
ich zawodowej etiologii. Orzeczono, że biorąc pod uwagę całokształt obserwacji
klinicznej, w tym dane odnośnie dotychczasowego przebiegu zatrudnienia, warunków
w jakich badany pracował, jak również uwzględniając obraz kliniczny ustalony w
oparciu o dane z dostępnej dokumentacji lekarskiej oraz wyniki badań i konsultacji
przeprowadzonych u pacjenta - nie znaleziono podstawy do rozpoznania u
I. N. choroby zawodowej wymienionej w punkcie [...]
obowiązującego wykazu chorób zawodowych: zatrucia przewlekłego albo ostrego lub
ich następstw wywołanych przez tlenek węgla.
Organ odwoławczy wskazał, że w trzech uprawnionych do orzekania w
zakresie chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia oceniono
środowisko pracy I. N. oraz dokonano wnikliwej analizy stanu
zdrowia ww. w przeszłości (na podstawie medyczno-lekarskiej dokumentacji
archiwalnej) oraz w przeprowadzonych w chwili obecnej badań diagnostyczno -
orzeczniczych w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Jednomyślnie
orzeczono brak podstaw do rozpoznania u Pana I. N. choroby
zawodowej. Organ podkreślił, że orzeczenie lekarskie uprawnionej do orzekania
jednostki służby zdrowia ma walor opinii biegłego i podejmując decyzję o
stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia, jest on
związany orzeczeniem wydanym w sprawie. Nie ma uprawnień do samodzielnej
oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny odniósł się również do zarzutów
skarżącego zawartych w odwołaniu i wskazał, że nie znajduje potwierdzenia zarzut o
zatajaniu niektórych stwierdzonych u badanego schorzeń, gdyż zarówno organy
Inspekcji Sanitarnej jak jednostki orzecznicze nie negowały istnienia u I.
N. wskazywanych przez niego wielu poważnych schorzeń, co znalazło
odzwierciedlenie w treści wydanych orzeczeń lekarskich. Za niezasadny uznał
również zarzut, że orzeczenia lekarskie i wydane w oparciu o nie decyzje są
sprzeczne z zebraną dokumentacją oraz oceną narażenia zawodowego, gdyż
zarówno organom Inspekcji sanitarnej jak i jednostkom orzeczniczym medycy pracy
znany był fakt zatrudnienia skarżącego na stanowiskach związanych z narażeniem
na kontakt ze związkami chemicznymi.
Organ odwoławczy wskazał, że organy Inspekcji Sanitarnej nie posiadają
upoważnienia do ingerowania czy podważania trybu procedur diagnostyczno -
orzeczniczych, stosowanych w upoważnionych przez ustawodawcę do orzekania w
sprawach chorób zawodowych jednostkach służby zdrowia.
Organ odwoławczy wskazał również, że kwestia choroby zawodowej u
I. N. była uprzednio rozpatrywana w latach 1990-1992, na mocy
ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada
1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983r. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.).
Obwodowy Inspektor Sanitarny PKP w [...], uprawniony na mocy tego
rozporządzenia do wydawania decyzji w sprawach chorób zawodowych, wydał w
dniu [...]listopada 1991 r. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia jako choroby
zawodowej, rozpoznanego u I. N. zespołu paranoidalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrujący sprawę po zaskarżeniu decyzji
Okręgowego Inspektora Sanitarnego PKP w [...], wyrokiem z dnia 08 kwietnia
1992 r. oddalił skargę I. N., podając w uzasadnieniu m.in.:
"rozpoznanie medyczne nie wykazało chorób określonych w wykazie chorób
zawodowych umieszczonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, póz. 294 z 1983r.)
ani też pozostawania ich w związku z działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia
występujących w środowisku pracy."
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł
I. N. wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa - poprzez
niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz błędną jego ocenę,
art. 136 kpa, art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 138 § 2 kpa poprzez ich niezastosowanie.
Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niepełny
materiał dowodowy. Skarżący podkreślił, że bezsporne jest, iż w trakcie
wykonywania pracy zawodowej w PKP [...]w [...]narażony był
na oddziaływanie wielu szkodliwych czynników m.in: pyły różnych substancji, tlenek
węgla, dwutlenek siarki, spaliny, smary, oleje, soda kaustyczna. W toku
postępowania przed organem I stopnia został trzykrotnie przebadany przez lekarzy
jednostek orzeczniczych, którzy każdorazowo wydawali orzeczenie o braku podstaw
do rozpoznania choroby zawodowej. Jednakże przedmiotem badań i diagnozy
przeprowadzanych w tych jednostkach orzeczniczych była próba ustalenia jedynie
czy skarżący przebył przewlekłe albo ostre zatrucie tlenkiem węgla. Jednostki
orzecznicze skupiły się tylko na jednym szkodliwym czynniku chorobotwórczym, na
który był narażony, natomiast całkowicie pominęły inne szkodliwe substancje
chemiczne (np. dwutlenek siarki, spaliny, pyły, smary, oleje), których działanie
doprowadziło do powstania u skarżącego schorzeń.
Orzeczenia te obarczone są jeszcze jednym istotnym błędem - przed ich
wydaniem nie przeprowadzono u skarżącego kluczowego badania jakim jest
prowokacja organizmu czynnikami środowiska pracy. W odpowiedzi na wydane
orzeczenia lekarskie skarżący wnioskował o uzupełnienie badań poprzez
przeprowadzenie badania polegającego na prowokacji organizmu czynnikami
środowiska pracy - na potwierdzenie istotnej okoliczności dla rozstrzygnięcia
przedmiotowej sprawy. Badanie takie nie zostało przeprowadzone przez żadną
jednostkę orzeczniczą, a organ zarówno I jak i II stopnia w swoich decyzjach w
żaden sposób nie odniosły się do wniosku o przeprowadzenie takiego badania.
W odpowiedzi na skargę, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w
W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w
uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się
chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny
warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem,
że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia
występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania
pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Z kolei art. 2352 k.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u
pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w
narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod
warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie
ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Stosownie zaś do § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r w
sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez właściwego inspektora
sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej
jest materiał dowodowy, a w szczególności ocena narażenia zawodowego oraz dane
zawarte w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych
powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5
wskazanego aktu.
W niniejszej sprawie organy inspekcji sanitarnej prowadziły postępowanie w
celu rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 1 wykazu
chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30
czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz.869 ze zm ) tj.
zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje
chemiczne.
Z ustaleń organów inspekcji sanitarnej wynika, że skarżący podczas
wykonywania czynności zawodowych miał kontakt z czynnikami szkodliwymi dla
zdrowia w środowisku pracy, tj: tlenkiem węgla, nieznacznymi ilościami dwutlenku
siarki, pyłem węglowym, smarami, olejami, sodą kaustyczną, hałasem, wibracją
ogólną.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, decyzję o braku podstaw do
stwierdzenia u skarżącego I. N. choroby zawodowej wydano
oparciu o ocenę narażenia zawodowego oraz trzy orzeczenia lekarskie
stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczeniami tymi
były - orzeczenie lekarskie z dnia [...].04.2010r, nr [...] wystawione przez
Instytut Medycyny Pracy im. [...] w [...], orzeczenie lekarskie z dnia [...]
listopada 2010r, nr [...] wystawione przez [...]Wojewódzki Ośrodek
Medycyny Pracy w [...]oraz orzeczenie lekarskie z dnia [...]maja 2011r nr
[...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia
Środowiskowego w [...].
Trafnie skarżący podnosi, iż każde z powołanych orzeczeń lekarskich odnosi
się do zatrucia tlenkiem węgla pomimo wyraźnego wskazania także innych
czynników, na jakie narażony był skarżący w trakcie swojej pracy zawodowej.
Z orzeczenia lekarskiego z dnia [...]listopada 2010r, nr [...] wystawionego
przez [...]Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...]wynika, że "
aktualne postępowanie w Poradni Chorób Zawodowych [...] w [...]jest
ponownym postępowaniem w kierunku zatrucia tlenkiem węgla (...). W przedłożonej
obszernej dokumentacji medycznej leczenia ambulatoryjnego i wielokrotnego
szpitalnego od 1979r brak potwierdzenia symptomów zatrucia tlenkiem węgla w
zakresie narządów krytycznych (...) Badania lekarskie i psychologiczne oraz badania
dodatkowe (..) oraz wnikliwa analiza dokumentacji dotychczasowego leczenia nie
dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zatrucia tlenkiem
węgla".
Także z treści orzeczenia lekarskiego wystawionego przez Instytut
Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...]w dniu [...]maja 2011r, nr
[...] wynika, iż nie znaleziono " podstawy do rozpoznania u
badanego choroby zawodowej wymienionej w punkcie [...] obowiązującego wykazu
chorób zawodowych: zatrucia przewlekłego albo ostrego lub ich następstw
wywołanych przez tlenek węgla".
Jedynie uzupełniające orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia
[...].04.2010r wydane przez Instytut Medycyny Pracy im. [...], zawiera w
uzasadnieniu odniesienie do zatrucia przewlekłego lub jego następstw wywołanego
przez substancje chemiczne (bez ograniczenia do tlenku węgla ) lecz uzasadnienie
to jest w części diagnostycznej powtórzeniem treści uzasadnienia orzeczenia z dnia
[...]listopada 2008r.
Tak sformułowane uzasadnienie bez przeprowadzenia jakichkolwiek badań
uzupełniających może budzić uzasadnione wątpliwości co do sposobu analizy
materiału dowodowego.
Podkreślić trzeba, że orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1
kpa i podlega jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania
kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Wprawdzie organ sanitarny nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny
dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia lecz w
sytuacji gdy uzasadnienie orzeczenia lekarskiego budzi wątpliwości powinien dążyć
do ich wyjaśnienia.
Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla
rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy
opinia ta jest rzeczowo i przekonywająco uzasadniona (wyrok NSA z dnia 17
listopada 1998 r., I SA 1318/98, LEX nr 45832).
Orzeczenie lekarskie mające być podstawą rozstrzygnięcia powinno być
wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i
dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu
administracyjnego (wyrok NSA z 15 kwietnia 1998 r., I SA 2074/97, LEX nr 45828).
W rozpoznawanej sprawie organ inspekcji sanitarnej powołując się na cytowane
wyżej orzeczenia lekarskie nie wyjaśnił, czy oprócz tlenku węgla także inne
substancje chemiczne na jakie narażony był skarżący w trakcie pracy zawodowej
mają związek z wykonywaną pracą zawodową.
Zakres wyjaśnienia sprawy choroby zawodowej powinien być w takim
przypadku szerszy niż przy uwzględnianiu jedynie przewlekłego zatrucia tlenkiem
węgla.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, a
także art. 107 § 3 k.p.a. wobec czego należało ją uchylić stosownie do art. 145§1
pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr
153, poz 1270 ze zm ).
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się
wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.
Orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 250 powołanej
wyżej ustawy w związku z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28
września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez
Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr
163, poz 1348 ze zm ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI