VII SA/Wa 693/22

VII SA/Wa 693/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /sprawozdawca/
Anna Milicka-Stojek
Bogusław Cieśla /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2491/22 - Wyrok NSA z 2025-05-21
II OZ 695/22 - Postanowienie NSA z 2022-11-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48, 49
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...]INB", "organ zażaleniowy" "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U z 2021 r. poz. 2356 ze zm., dalej jako "p.b.") po rozpoznaniu zażalenia M. W. (dalej jako "skarżący") z dnia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako "PINB w [...]", "PINB", "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2021 r., znak: [...], wstrzymujące M. W. (dalej jako "skarżący") budowę obiektu letniskowego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...], bez wymaganego prawem zgłoszenia oraz informujące o możliwości złożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia w/w postanowienia, wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
PINB w [...] reprezentowany przez upoważnionych pracowników w dniu 9 września 2021 r. przeprowadził kontrola robót budowlanych wykonywanych na działce nr ewid. [...] w m. [...] gm. [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że na ww. działce wykonany został parterowy, wolnostojący obiekt budowlany typu barakowóz, a mianowicie obiekt letniskowy o wymiarach zewnętrznych ok. 2,5 m x 6,1 m, wysokości ok. 2,6 m mierząc w kalenicy od terenu gruntu. Powyższy obiekt letniskowy jest o konstrukcji stalowo-drewnianej z dachem dwuspadowym pokrytym papą. Od strony północnej, od strony drzwi wejściowych do obiektu, wykonany jest taras o wymiarach zewnętrznych ok. 2,1 m x 6,1 m, zadaszony, z podestem opartym na słupkach z bloczków betonowych ustawionych na gruncie. Całość obiektu ma wymiary ok. 4,6 x 6,1 m, zatem jego powierzchnia zabudowy wynosi ok. 28,1 m2 Obiekt ten od strony wschodniej jest usytuowany w odległości ok. 2,4 m od istniejącego ogrodzenia znajdującego się pomiędzy przedmiotową działką nr ewid. [...], a działką sąsiednią o nr ewid. [...]. Natomiast od strony południowej przedmiotowy obiekt usytuowany jest w odległości ok, 2,3 m od ogrodzenia położonego pomiędzy działką nr ewid. [...], a działką drogową wewnętrzną. Ściany odległe od powyższego ogrodzenia o ok. 2,4 m i 2,3 m nie posiadają otworów okiennych i drzwiowych. Obiekt ten jest usytuowany na słupkach z bloczków betonowych usytuowanych na gruncie. Przedmiotowy obiekt nie jest wyposażony w żadne instalacje budowlane. Wewnątrz obiektu znajduje się jedno pomieszczenie użytkowe, w którym znajdują się przedmioty typu: meble, łóżko, meble kuchenne oraz obiekt ten posiada piecyk grzewczy.
Obecny podczas kontroli M. W. - inwestor wyjaśnił, że nie posiada żadnych pozwoleń ani zgłoszeń na przedmiotowy obiekt. Ponadto p. W. wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt został usytuowany w roku 2021. Inwestor również wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt budowlany w jego ocenie pełni funkcję gospodarczą i występuje wokół niego liczne zadrzewienie oraz że jedyne otwory okienne i drzwiowe jakie on posiada znajdują się od strony północnej obiektu.
Sporządzono protokół kontroli oraz dokumentację fotograficzną obiektu.
W dniu [...] września 2021 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy ww. budynku letniskowego.
PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 5, art. 48a i art. 83 ust. 1 p.b. oraz art. 123 k.p.a.
- wstrzymał M. W. budowę obiektu letniskowego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w m. [...] gm. [...], bez wymaganego prawem zgłoszenia,
- poinformował M. W. o możliwości złożenia wniosku o legalizację powyższego obiektu budowlanego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji. Jeżeli zostanie wniesione zażalenie na niniejsze postanowienie, termin do złożenia wniosku o legalizację biegnie od dnia w którym niniejsze postanowienie stanie się ostateczne. Jednakże powyższa legalizacja obiektu będzie możliwa pod warunkiem spełnienia wszystkich wymagań i zgodności z przepisami określonymi w art. 48b i 49 p.b.
- poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Opłata legalizacyjna o której mowa powyżej, będzie obliczana na zasadach określonych w art. 49d p.b. Przedmiotowy obiekt letniskowy można zakwalifikować jako budynek zwolniony z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, jednakże wymagającego dokonania zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 16 p.b., w związku z czym wysokość opłaty legalizacyjnej w tym konkretnym przypadku wyniesie 5 000 zł
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że oceniając przedmiotowy obiekt budowlany w świetle przepisów ww. ustawy - Prawo budowlane należy stwierdzić, iż stanowi on budynek rekreacji indywidualnej spełniający definicję budynku określoną w art. 3 pkt 2 p.b., czyli jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Organ, przytaczając treść art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., wskazał, że aby możliwe było zakwalifikowanie przedmiotowego obiektu letniskowego jako budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m2 jako zwolnionego z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę i wymagającego zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 i art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) - obiekt ten musi spełniać łącznie wszystkie wymienione w tym przepisie wymogi, czyli oprócz zachowania odpowiedniej nieprzekraczającej 35 m2 powierzchni zabudowy, to także powinien spełniać definicję budynku określoną w tejże ustawie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotowy obiekt letniskowy spełnia wszystkie wymogi, a mianowicie definicji budynku określoną w art. 3 pkt 2 ww. ustawy oraz jego powierzchnia zabudowy nie przekracza dozwolone 35 m2. Tym samym jest możliwe zakwalifikowanie rozpatrywanego obiektu letniskowego jako budynku zwolnionego z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, jednakże wymagającego dokonania zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 16 - prawo budowlane. Inwestor nie dokonał zgłoszenia przed jego realizacją, co wynika z przekazywanych przez Starostę [...] do tutejszego organu kopii zgłoszeń wynikających z Prawa budowlanego. Skarżący pismem z dnia 7 grudnia 2021 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.
Postawił zarzut naruszenia art. 3, art. 29, 48, 48a, 83 p.b. w związku z art. 7 k.p.a. art. 77 k p a., art. 80 k.p.a. poprzez:
- błędne uznanie, że stojący na działce barak stanowi obiekt budowlany w sytuacji, gdy nie jest on trwale związany z gruntem i w ogóle nie podlega regulacjom prawa budowlanego;
- błędne zakwalifikowanie baraku jako obiektu budowlanego w postaci budynku rekreacji indywidualnej w sytuacji, gdy barak ten służy prowadzonej na działce gospodarce leśnej.
Po rozpatrzeniu zażalenia, [...]WINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżone postanowienie PINB w [...] powinno zostać utrzymane w mocy, jako odpowiadające przepisom prawa.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu. [...]WINB wskazał, że Zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 205/13, "Fundament, przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. Trwałość połączenia budynku z gruntem musi być oceniana jako kwestia faktu. Decyduje o tym konstrukcja techniczna budynku, a połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, że pozwala na bezpieczne korzystanie z obiektu i opiera się czynnikom (np. atmosferycznym) mogącym niszczyć tę konstrukcję. Posadowienie budynku na fundamentach punktowych wykonanych z bloczków betonowych w żadnym wypadku nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej zakwalifikowanie takiego obiektu jako budynku. Sama technologia uformowania fundamentu nie zmienia charakteru obiektu budowlanego jako budynku." W związku z powyższym w ocenie [...]WINB sporny obiekt posiada wszystkie cechy budynku. Ponadto ewidentnie przeznaczeniem spornego obiektu jest rekreacja indywidualna, o czym świadczy jego wyposażenie. Przy czym zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego nie pozwalają na uznanie, że budynek ten służy gospodarce leśnej, ale i funkcja gospodarcza budynku budzi wątpliwości w kontekście wyposażenia tj. łóżka czy szafek kuchennych. Zdaniem [...]WINB bezsprzecznym jest, że przedmiotowy obiekt pełni funkcję letniskową.
Pismem z dnia 1 marca 2022 r. skarżący M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia [...]WINB oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 3, art. 5, art. 29, art. 48, art. 48a. 83 p.b. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez:
- błędne uznanie, że stojący na działce barak stanowi obiekt budowlany w sytuacji gdy jest to kontener, który nie jest trwale związany z gruntem i w ogóle nie podlega regulacjom prawa budowlanego;
- błędne zakwalifikowanie kontenera jako obiektu budowlanego w postaci budynku rekreacji indywidualnej w sytuacji, gdy kontener nie jest budynkiem rekreacji indywidualnej. Nie spełnia nawet podstawowych warunków budynku rekreacji indywidualnej. Kontener jest tymczasowym obiektem gospodarczym przeznaczonym na cele własne utrzymania zieleni posadowionym na elementach nie związanych trwale z gruntem i nie jest przeznaczony do pobytu stałego ludzi, obiekt nie spełnia kryteriów z art. 5 p.b. między innymi w zakresie nośności, stateczności konstrukcji, sposobu użytkowania, brak jest wyposażenia w instalacje sanitarne;
- błędne pominięcie przez organy faktu, że przedmiotowy kontener nie spełnia kryteriów prawnych wynikających z ustawy prawo budowlane oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności, że powierzchnia kontenera to tylko 13,57 m2, a nie co najmniej 25 m2 (par. 94 rozporządzenia], nadto kontener nie posiada koniecznych dla obiektów letniskowych instalacji. Kontener nie spełnia kryteriów powierzchni na pobyt ludzi. Jednocześnie samo składowanie w kontenerze rzeczy ruchomych w postaci leżaka, czy nie podłączonego grzejnika nie wskazuje, że jest to obiekt letniskowy.
- błędne uznanie, że w niniejszej sprawie została wstrzymana budowa, gdy kontener został przywieziony w całości. W niniejszej sprawie nie było procesu budowy, a zatem nie może być też wstrzymania budowy;
- błędne ustalenie powierzchni zabudowy rzekomego obiektu letniskowego (28,10 m2) wliczając taras jako część składowa budynku, gdy powierzchnia kontenera wynosi tylko 15,25 m2 tj. 6,10 m x 2,5 m.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie nie możemy mówić o trwałym związaniu z gruntem, a zatem organ błędnie uznał przedmiotowy kontener za budynek. W niniejszej sprawie w ogóle nie znajdą zastosowania regulacje prawa budowlanego. Organ błędnie ocenił kontener jako budynek rekreacji indywidualnej. Takie ustalenia faktyczne nie znajdują odzwierciedlenia w prawidłowo ocenionych dowodach. Przedmiotowa nieruchomość jest leśna. W związku z prowadzoną gospodarką leśną został posadowiony na gruncie przedmiotowy barak. Tym samym kontener ten wykorzystywany jest jako kontener gospodarczy związany z gospodarką leśną.
Skarżący podkreślił, że kontener nie jest trwale związany z gruntem, a nadto nie spełnia wymogów określonych w art. 5 ust. 1 p.b. z zakresu nośności i statyczności. Nie jest przeznaczony do pobytu stałego ludzi. Fakt, że okresowo przechowywane w nim są różne rzeczy np. leżak, czy nie podłączony grzejnik nie może skutkować uznaniem go za obiekt rekreacji indywidualnej.
Zdaniem skarżącego za jego argumentami przemawia także faktyczna powierzchnia zajęta przez kontener tj. 13,57 m2. Obiekty przeznaczone do pobytu ludzi muszą mieć co najmniej 25 m2 [§ 94 rozporządzenia]. Nadto brak jest pomieszczenia na urządzenie łazienki, nie zawiera aneksu kuchennego, co istotne kontener nie zawiera także okna o wymaganej powierzchni dla bezpośredniego oświetlenia światłem dziennym (§ 57, § 92, § 93 rozporządzenia]. Okno w kontenerze ma wymiar 1,20 x 0,6 m i powierzchnię 0,72 m2. Powierzchnia podłogi to 13,57 m2. Istniejące okno nie spełnia proporcji z § 57 rozporządzenia. Tym samym przedmiotowy kontener nie jest przeznaczony na pobyt ludzi, nie jest więc także obiektem letniskowym.
Ponadto w ocenie skarżącego organy obu instancji pominęły fakt że w rzeczowym kontenerze znajdowały się narzędzia niezbędne do prowadzenia gospodarki leśnej tj. do prowadzenia wycinki drzew jaki i prowadzenia nasadzeń nowego drzewostanu, zgodnie z kierunkami prowadzenia gospodarki leśnej, które zostały określone przez Starostę [...] w uproszczonym planie urządzenia lasu na okres od dnia 1 stycznia 2017r. do 31 grudnia 2026 r.
Kontener został przywieziony i posadowiony w całości. Tym samym w niniejszej sprawie nie było budowy, nie było "wzniesienia z użyciem wyrobów budowlanych". Nie można zatem mówić o wstrzymaniu budowy.
Błędnie obliczono powierzchnie pod kontenerem. Błędnie podano powierzchnię zabudowy rzekomego obiektu letniskowego wynoszącą 28,10 m2 wliczając taras jako część składową w sytuacji gdy powierzchnia kontenera to tylko 15,25 m2. (6,1 x 2,5). Powierzchnię zabudowy wylicza się bowiem zgodnie z polską normą PN-ISO 9836:1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie - Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych", tj. cyt.: "Powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się: - powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu; - powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego; - powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy). "
W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej też jako "p.p.s.a.").
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w [...] wydając zaskarżone postanowienie oraz postanowienie I instancji nie naruszyli przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], utrzymujące w postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r., znak: [...], wstrzymujące M. W. (dalej jako "skarżący") budowę obiektu letniskowego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...], bez wymaganego prawem zgłoszenia oraz informujące o możliwości złożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia w/w postanowienia, wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego.
Podkreślić należy, że organy orzekając w sprawie działały w oparciu o art. 48 p.b. w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania. Zmiana brzmienia art. 48 p.b. nastąpiła w dniu 19 września 2020 r. Zgodnie z jego treścią:
1. Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne:
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia.
3. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
4. Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie.
5. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.
Wskazać należy, że art. 48 reguluje kwestię samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji, co poprzedzone jest wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy. Od wejścia w życie z dniem 19 września 2020 r. noweli z dnia 13 lutego 2020 r. komentowany artykuł nie dotyczy już nakazu rozbiórki w drodze decyzji administracyjnej (kwestię tę po nowelizacji reguluje art. 49e p.b.), a "jedynie" wstrzymania budowy w drodze postanowienia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ ma przy tym poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego "wnioskiem o legalizację". Postanowienie wydawane na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. otwiera zatem drogę do legalizacji samowoli budowlanej, o której mowa w tym przepisie (inne przypadki samowoli budowlanej i możliwość ich legalizacji regulowane są przepisami art. 49f–49i oraz art. 50–51 p.b..). Ponadto jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz usunięcie stanu zagrożenia.
Poszczególne tryby dotyczące legalizacji samowoli budowlanej zasadniczo wzajemnie się wykluczają, dotyczą bowiem innych przypadków samowoli budowlanej i nie mogą być łączone w jednym postępowaniu administracyjnym. Zakresy stosowania poszczególnych trybów legalizacji są rozłączne . Organ na wstępie musi więc ustalić, z jakim charakterem samowoli budowlanej ma do czynienia w konkretnej sprawie (czy budowa wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia – art. 48, czy też nastąpił inny przypadek nielegalnego prowadzenia robót budowlanych – art. 50–51 p.b.., albo też czy budowa wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat – art. 49f p.b., aby móc następnie zastosować odpowiedni tryb postępowania..
Wskazać należy, że organ administracji prowadząc postępowanie jest zobligowany do wyczerpującego zebrania materiałów dowodowych w taki sposób, aby ustalenia faktyczne co do charakteru i zakresu wykonywanych robót budowlanych nie budziły wątpliwości.
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu prawidłowo ustalono, na podstawie oględzin przeprowadzonych przez upoważnionych pracowników PINB, że na ww. działce nr ewid. [...] w m. [...] gm. [...]. wykonany został parterowy, wolnostojący obiekt budowlany typu barakowóz, a mianowicie obiekt letniskowy o wymiarach zewnętrznych ok. 2,5 m x 6,1 m, wysokości ok. 2,6 m mierząc w kalenicy od terenu gruntu. Od strony północnej, od strony drzwi wejściowych do obiektu, wykonany jest taras o wymiarach zewnętrznych ok. 2,1 m x 6,1 m, zadaszony, z podestem opartym na słupkach z bloczków betonowych ustawionych na gruncie. Całość obiektu ma wymiary ok. 4,6 x 6,1 m, zatem jego powierzchnia zabudowy wynosi ok. 28,1 m. Obiekt ten jest usytuowany na słupkach z bloczków betonowych usytuowanych na gruncie. Przedmiotowy obiekt nie jest wyposażony w żadne instalacje budowlane. Wewnątrz obiektu znajduje się jedno pomieszczenie użytkowe, w którym znajdują się przedmiot}y typu: meble, łóżko, meble kuchenne oraz obiekt ten posiada piecyk grzewczy. Powyższe potwierdza sporządzona dokumentacja fotograficzna.
Słusznie organy ustaliły, że oceniając powyżej opisany obiekt budowlany w świetle przepisów ustawy - Prawo budowlane należy stwierdzić, iż stanowi on budynek rekreacji indywidualnej. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a) p.b. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji I instancji) budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki, nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 tej samej ustawy.
Po pierwsze wskazać należy, że słusznie oceniono, iż omawiany budynek jest wolnostojącym (bezsporne), parterowym (bezsporne) budynkiem rekreacji indywidualnej rozumianym jako budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku.
Błędnie skarżący podnosi, że ww. obiekt nie jest trwale związany z gruntem, a zatem błędnie został uznany za budynek. Wskazać należy, że w myśl art. 3 pkt 2 p.b. budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd (vide: wyrok NSA z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2447/18, cbois) że trwałe połączenie z gruntem oznacza posadowienie budynku na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym (siłom przyrody) mogącym go zniszczyć czy spowodować jego przesunięcie. Nawet techniczna możliwość usunięcia betonowych bloczków i przemieszczenia obiektu w inne miejsce nie przesądza o braku trwałego związania tego obiektu z gruntem. Trwałe połączenie budynku z gruntem ma na celu przeciwdziałanie czynnikom zewnętrznym (siłom przyrody), a nie działalności człowieka. W wyniku działalności człowieka istnieje możliwość przeniesienia na inne miejsce wielu budynków, co nie podważa ich wcześniejszego trwałego związania z gruntem. Zatem zakwalifikowanie tego obiektu budowlanego jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. jest prawidłowe.
Bez znaczenia są także zarzuty strony skarżącej, że omawiany obiekt nie jest budynkiem – obiektem rekreacji indywidualnej , gdyż nie spełnia kryteriów wskazanych w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. To że budynek nie spełnia warunków technicznych wskazanych w powyższym rozporządzeniu nie sprawia, że przestaje być budynkiem.
W ocenie Sądu prawidłowo także ustalono, że ww. budynek jest budynkiem rekreacji indywidualnej przeznaczonym do okresowego wypoczynku. Na powyższe w sposób wyraźny wskazuje wyposażenie budynku (meble, szafki kuchenne, łóżko, piecyk gazowy). Wbrew twierdzeniom skarżącego, z protokołu oględzin nie wynika, żeby w budynku znajdowały się jakiekolwiek narzędzia niezbędne do prowadzenia gospodarki leśnej, tj. wycinki drzew, które potwierdzałyby funkcję gospodarczą budynku.
Sąd nie podziela także poglądu skarżącego, że przedmiotowy obiekt jest kontenerem, obiektem tymczasowym przeznaczonym do celów gospodarczych. W ocenie Sądu niniejszy obiekt to barakowóz z dobudowanym tarasem, zaadaptowany jako budynek rekreacji indywidualnej. Jednakże jeśliby nawet uznać że jest to tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem , to w myśl art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 tej samej ustawy. Natomiast Tymczasowy obiekt budowlany posadowiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., jednak nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę.
Odnosząc się natomiast błędnego obliczenia powierzchni zabudowy ww. obiektu (poprzez zaliczenie do tej powierzchni także tarasu), wskazać należy, że pojęcie "powierzchni zabudowy" nie zostało zdefiniowane, ale jest ono jednym z "charakterystycznych parametrów użytkowych" w budownictwie. Charakterystyczne parametry użytkowe w budownictwie określone zostały w Polskiej Normie PN-ISO 9836 (publ. przez Polski Komitet Normalizacyjny w październiku 1997 r., uchwała nr 33/97-o). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Polskie Normy nie są co prawda przepisami prawa, jednak z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych, zawartych w art. 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji wynika, iż pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający – do powszechnego i wielokrotnego stosowania – zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 785/07, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie. Zgodnie z punktem 5.1.2.2 cytowanej wyżej Normy "powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do tej powierzchni nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy)".
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że prawidłowo organy ustaliły, że powierzchnia zabudowy obiektu wynosi ok. 28,1 m2. Taras przykryty jest dachem obejmującym jednocześnie budynek główny i tworzy wraz z nim całość wyznaczającą zewnętrzne krawędzie obiektu w rzucie pionowym. Dlatego też uwzględnić go należy przy obliczaniu powierzchni zabudowy budynku (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 397/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym uznać należy, że powierzchnia zabudowy budynku nie przekracza 35 m2, więc spełnia kolejną przesłankę zawartą w 29 ust. 1 pkt 16 lit. a) p.b. i nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 tej samej ustawy. Bezsporne jest, że skarżący takiego zgłoszenia nie złożył, dlatego słusznie organ I instancji zastosował art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b. i wstrzymał budowę przedmiotowego obiektu.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.