VII SA/WA 680/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził nieważność postanowień Ministra Klimatu i Środowiska odmawiających uzgodnienia warunków zabudowy z powodu braku właściwości rzeczowej Ministra.
Skarżąca G. U. wniosła o uzgodnienie warunków zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego, jednak Minister Klimatu i Środowiska odmówił, powołując się na ochronę złoża siarki rodzimej. WSA w Warszawie stwierdził nieważność postanowień Ministra, uznając, że organ ten nie posiadał właściwości rzeczowej do wydania takiej decyzji, która zgodnie z prawem przysługuje marszałkowi województwa.
Sprawa dotyczyła skargi G. U. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Minister odmówił uzgodnienia, wskazując na konieczność ochrony udokumentowanego złoża siarki rodzimej, które mogłoby zostać uniemożliwione przez planowaną zabudowę. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra. Kluczowym argumentem Sądu było stwierdzenie, że Minister Klimatu i Środowiska działał z naruszeniem właściwości rzeczowej, gdyż zgodnie z przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze, organem właściwym do dokonania uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie udokumentowanych złóż kopalin jest marszałek województwa, a nie Minister. Sąd podkreślił, że kompetencje organów administracji muszą wynikać wprost z przepisów prawa i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W związku z tym, zaskarżone postanowienia zostały uznane za dotknięte wadą nieważności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Minister Klimatu i Środowiska nie jest organem właściwym do dokonania uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w zakresie udokumentowanych złóż kopalin. Właściwość rzeczową w tym zakresie posiada marszałek województwa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze precyzyjnie określają właściwość organów administracji geologicznej. Minister właściwy do spraw środowiska jest organem właściwym w sprawach związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, ale nie jest właściwy do dokonywania uzgodnień decyzji o warunkach zabudowy. Kompetencje organu muszą wynikać wprost z przepisów prawa i nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 19
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów o właściwości stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
p.g.g. art. 161 § 1
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2-4.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia organu, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, skutkujące nieważnością.
Pomocnicze
p.g.g. art. 161 § 3 pkt 1
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Minister właściwy do spraw środowiska jest organem administracji geologicznej pierwszej instancji w sprawach związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczącymi złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1.
u.p.z.p. art. 53 § 4 pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy podlega uzgodnieniu w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych.
u.p.z.p. art. 60 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Klimatu i Środowiska działał z naruszeniem właściwości rzeczowej, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności jego postanowień.
Godne uwagi sformułowania
Kompetencja organu administracji do działania nie może być dorozumiana lecz musi wynikać wprost z obowiązującego przepisu prawa. Naruszenie przepisów o właściwości ma daleko idący skutek, bowiem zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w takim postępowaniu.
Skład orzekający
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
przewodniczący
Monika Kramek
sprawozdawca
Elżbieta Granatowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że naruszenie właściwości rzeczowej organu jest wadą skutkującą nieważnością postępowania i rozstrzygnięcia, a także precyzuje właściwość organów w sprawach uzgodnień dotyczących złóż kopalin."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnień warunków zabudowy w kontekście ochrony złóż kopalin i właściwości organów administracji geologicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie właściwości rzeczowej przez organy administracji, a jej naruszenie może prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania. Jest to ważna lekcja proceduralna dla prawników i urzędników.
“Minister bez kompetencji: WSA stwierdza nieważność decyzji z powodu naruszenia właściwości rzeczowej.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 680/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-08-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-04-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Elżbieta Granatowska Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący/ Monika Kramek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Sygn. powiązane II OSK 111/22 - Postanowienie NSA z 2024-09-17 Skarżony organ Minister Środowiska Treść wyniku Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek (spr.), asesor WSA Elżbieta Granatowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi G. U. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] stycznia 2021 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...], II. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz G. U. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie UZASDNIENIE Przedmiotem skargi G. U. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: Minister, organ) z dnia [...] stycznia 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z ewentualnym poddaszem użytkowym w zabudowie jednorodzinnej na działce nr [...], obręb [...], gmina [...] w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 24 listopada 2020 r. do Ministerstwa Klimatu i Środowiska wpłynął wniosek Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zajęcie stanowiska w sprawie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji - w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...]. Minister odmówił uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z ewentualnym poddaszem użytkowym w zabudowie jednorodzinnej na działce nr [...] w R., gmina [...]. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że trwała zabudowa budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym z ewentualnym poddaszem użytkowym w zabudowie jednorodzinnej na działce nr [...] w R., gmina [...] uniemożliwi przyszłą eksploatację wstępnie rozpoznanego udokumentowanego złoża siarki rodzimej [...] o zasobach ok. 50 mln ton. Organ uznał, że planowania inwestycja narusza zasadę ochronę złóż kopalin przeznaczonych do eksploatacji otworowej. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca podniosła, że uzyskanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wiąże się z podziałem działki, którą chce przekazać córce na budowę domu jednorodzinnego. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. Minister utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2020 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Minister w pierwszej kolejności wskazał na swoją właściwość rzeczową w niniejszej sprawie ustaloną na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2020 r., poz. 1064 ze zm. - dalej: "p.g.g."). Wyjaśnił, że zgodnie z art. 161 ust. 1 ustawy p.g.g., organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2-4. Według tych jednostek redakcyjnych art. 161 ustawy p.g.g starosta jest organem administracji geologicznej pierwszej instancji w sprawach związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi określonymi w pkt 1 - 6 (ust. 2), minister właściwy do spraw środowiska, jest organem administracji geologicznej pierwszej instancji w sprawach związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi określonymi w pkt 1 - 10 (ust. 3). Dalej wskazał, że z art. 160 i art. 161 p.g.g. wynika, że właściwość rzeczowa organu administracji geologicznej uzależniona jest od tego, czy uprzednio została udzielona koncesja na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopaliny, zatwierdzony został projekt robót geologicznych lub przedłożono organowi koncesyjnemu projekt robót geologicznych, który nie wymagał zatwierdzenia. W sytuacji, w której poprzez wyżej wymienione czynności prawne lub faktyczne działał już w sprawie organ koncesyjny, to ten organ jest właściwym w sprawach dokumentacji geologicznej. Natomiast właściwość organów administracji geologicznej w sprawach, które nie toczyły się uprzednio przed organem koncesyjnym wyznacza art. 161 ustawy p.g.g. Minister podniósł, że według art. 161 ust. 3 pkt 1 p.g.g. do ministra właściwego do spraw środowiska jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacji geologicznych dotyczących między innymi złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1, w którym wymienione zostały złoża siarki rodzimej. W związku z powyższym, organy uprawnione do zatwierdzenia projektów robót geologicznych, a następnie zatwierdzania dokumentacji geologicznych, są właściwe w sprawach związanych z odpowiednio: opiniowaniem miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu — do uzgodnieniem decyzji o warunkach zabudowy - w zakresie udokumentowanych złóż kopalin. Natomiast zważywszy na to, że ujawnienie udokumentowanych złóż kopalin w dokumentach planistycznych następuje w celu ich ochrony, to kryterium ochrony złóż kopalin - rozumiane jako zapewnienie możliwości ich przyszłej eksploatacji - stanowi główne kryterium uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Skoro minister właściwy do spraw środowiska, jako organ właściwy administracji geologicznej zatwierdza projekty robót geologicznych oraz dokumentację geologiczną złóż, o których mowa w art. 10 ust. 1 p.g.g., to również ten organ jest uprawniony do ochrony udokumentowanych złóż kopalin wskazanych w tym przepisie. W przeciwnym wypadku minister właściwy do spraw środowiska jako organ właściwy do wydawania koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 p.g.g. i wydobywania tych kopalin ze złóż, a także w sprawach związanych z zatwierdzeniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczących złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1, nie miałby wpływu na ich skuteczną ochronę przed zabudową. Przechodząc do oceny złożonego wniosku Minister wyjaśnił, że z art. 95 ust. 1 p.g.g. wynika, że sam obowiązek ujawnienia udokumentowanych złóż w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi jeden z instrumentów ochrony złóż kopalin, statuowany zwłaszcza w Prawie ochrony środowiska. Przy czym przez "ujawnienie złóż" należy rozumieć podanie konkretnej nazwy i numeru oraz oznaczenie konturów ich granic w części graficznej. Skutkiem zaś ujawnienia w planie miejscowym, na obszarze nim objętym, mogą być ograniczenia w zakresie wykorzystywania nieruchomości (np. poprzez zakaz zabudowy). Zdaniem Ministra przy dokonywaniu wykładni "ochrony złoża" poprzez ujawnienie istnienia udokumentowanego złoża na podstawie art. 95 ust. 1 p.g.g., zwłaszcza w studium i planie miejscowym, konieczne jest zastosowanie wykładni funkcjonalnej i systemowej, uwzględniającej po pierwsze cel, jakiemu ma służyć odwołanie się w tym przepisie do ww. pojęcia, a po drugie uwzględnienie okoliczności, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Mając z kolei na względzie, że decyzja o warunkach zabudowy podlega uzgodnieniu - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin (i wód podziemnych) objętych prawem własności górniczej z art. 10 ust. 1 p.g.g. - z ministrem właściwym do spraw środowiska działającym jako organ administracji geologicznej - należy wywieść, że organ ten, wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie, powinien również kierować się ochroną złóż. Minister stwierdził, że w granicach działki nr [...], obręb ewidencyjny [...] R., gmina [...] znajduje się rozpoznane w kategorii C2 złoże siarki rodzimej [...] o zasobach ok. 50 mln ton. W ocenie Ministra planowany sposób zagospodarowania części działki nr [...] trwałą zabudową spowoduje naruszenie zasady ochrony złóż kopalin. Odnosząc się do treści wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ stwierdził, że jego rolą jest analizowanie sposobu zagospodarowania terenu tylko pod kątem ewentualnego naruszenia ochrony złóż kopalin. Poza zakresem kompetencji organu jest zaś ocena planowanej inwestycji przez pryzmat możliwości finansowych po stronie inwestora. Podobnie, Minister Klimatu i Środowiska nie jest organem właściwym do prowadzenia analizy w zakresie innej nieruchomości, na której inwestor mógłby ewentualnie rozpocząć proces budowlany z uwagi na odmowę uzgodnienia warunków zabudowy na pierwotnie planowanej działce (części działki). Podsumowując Minister uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla omawianej inwestycji. Zaskarżając powyższe postanowienie w całości skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia tj.: a) art. 7 i 77 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem zasady legalizmu, poprzez odmowę uchylenia postanowienia z dnia [...] grudnia 2020 roku, naruszającego uzasadniony interes strony w zakresie możliwości wydania uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy; b) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez zaniechanie wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia przyczyn braku możliwości wydania uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, w sytuacji, gdy złoże kopalin znajduje się wyłącznie na części działki, nie objętej planowaną inwestycją; 2) przepisów prawa materialnego tj.: a) art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 5 i ust. 5 ustawy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 161 ust. 3 pkt 1 i art. 158 ustawy Prawo geologiczne i górnicze poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia, pomimo istnienia podstaw do jego uchylenia i uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy; b) art. 125 Prawo ochrony środowiska poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia, z naruszeniem zasady racjonalnego gospodarowania złożami kopalin z uwagi na możliwość eksploatacji złoża niezależne od możliwości uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji Strony; c) art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia, pomimo istnienia podstaw do uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla strony, której przysługuje prawo własności do nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie obarczone jest wadą nieważności. W rozpoznawanej sprawie Sąd z urzędu wziął pod uwagę, że Minister Klimatu i Środowiska wydał postanowienie pomimo braku właściwości rzeczowej. Stosownie do art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową organu ustala się według przepisów o zakresie jego działania, co reguluje art. 20 k.p.a. Decydująca dla możliwości rozpoznania danej sprawy przez konkretny organ administracji publicznej jest, poza właściwością miejscową, właściwość rzeczowa. Jak wyjaśnia się w doktrynie ta ostatnia właściwość jest zdolnością prawną organu administracji publicznej do rozpoznawania i rozstrzygania danej kategorii spraw w postępowaniu administracyjnym (P. Wajda (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 175 i 180; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 111). Zgodnie z zawartym w art. 19 k.p.a. nakazem, organ powinien badać swoją właściwość, nawet bez wniosku strony, na każdym etapie postępowania. Rygor ten rozciąga się na postępowanie przed organami pierwszej i drugiej instancji, jak również na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych, na przykład w postępowaniu wznowieniowym, o stwierdzenie nieważności decyzji lub stwierdzenie jej wygaśnięcia na wszystkich etapach tych postępowań. Organ niewłaściwy w danym postępowaniu nie może podjąć żadnej czynności, lecz zobowiązany jest do niezwłocznego przekazania sprawy organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Naruszenie przepisów o właściwości ma daleko idący skutek, bowiem zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w takim postępowaniu (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 19, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. Zakamycze 2005, LEX 2013; P. M. Przybysz, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, teza 16, 17, LEX/el. 2018;), bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, że w cytowanym przepisie ustawodawca nie wprowadził żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości. Wobec tego przyjąć należy, że każdy przypadek w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, będzie przesłanką stwierdzenia nieważności. Wystąpienie wady powoduje konieczność usunięcia decyzji z obrotu prawnego niezależnie od trafności jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Zgodzić się należy z Ministrem, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie określają, który z organów administracji geologicznej jest właściwy do dokonania do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Dokonana jednak przez organ wykładnia systemowa i celowościowa przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze nie daj zdaniem Sądu podstawy do przyjęcia, że jest on organem właściwym do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z regulacją art. 161 ust. 1 p.g.g. organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2-4. Minister właściwy do spraw środowiska jako organ administracji geologicznej pierwszej instancji, właściwy na zasadzie wyjątku od reguły określonej w ww. ust. 1, został wskazany w ust. 3 tegoż artykułu, do spraw związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczących: złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 (pkt 1); określania warunków hydrogeologicznych w związku z projektowaniem odwodnień złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 (pkt 1a); określania warunków hydrogeologicznych w związku z wtłaczaniem do górotworu wód pochodzących z odwodnień, o których mowa w pkt 1a, wód złożowych powstałych przy wydobywaniu kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1, oraz wód złożowych z podziemnych magazynów węglowodorów (pkt 1b); obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 2); regionalnych badań hydrogeologicznych (pkt 3); określania warunków hydrogeologicznych w związku z ustanawianiem obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych (pkt 4); określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich dla potrzeb podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji albo podziemnego składowania odpadów (pkt 5); określania warunków hydrogeologicznych oraz geologiczno-inżynierskich na potrzeby poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla (pkt 5a); regionalnych badań budowy geologicznej kraju (pkt 6); regionalnych prac kartografii geologicznej (pkt 7); otworów wiertniczych do rozpoznania budowy głębokiego podłoża, niezwiązanego z dokumentowaniem złóż kopalin (pkt 9); obiektów budownictwa wodnego o wysokości piętrzenia przekraczającej 5 m (pkt 10) oraz w ust. 4 do spraw związanych z zatwierdzaniem dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów. Nie ulega zatem wątpliwości, że w świetle brzmienia wskazanych wyżej ustępów Minister nie jest organem właściwym do dokonania uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy jako organ administracji geologicznej - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Zatem kompetencje ministra ograniczone zostały do spraw związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi i zatwierdzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej złoża węglowodorów (w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ze złożem węglowodorów). Tym samym nie można zgodzić się z organem, by uzgodnienie dokonywane w ramach współdziałania organów w sprawach dot. ustalenia warunków zabudowy było sprawą związaną z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 6 pkt 11 p.g.g., robotą geologiczną - jest wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni terenu, w tym przy użyciu środków strzałowych, a także likwidacja wyrobisk po tych czynnościach. Natomiast określenie co stanowi dokumentację geologiczną i w jaki sposób podlega ona zatwierdzeniu zawiera Dział V, rozdział 2 ww. ustawy w szczególności jej art. 88, 89, 93. Wskazane regulacje nie dają jednak podstaw do przyjęcia, jak widzi to Minister, że skoro będzie on organem właściwym w sprawach związanych z zatwierdzeniem projektów geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi w wypadku złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 w tym m.in. złoża siarki rodzimej, to będzie również właściwy do dokonania uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli inwestycja planowana jest na terenie gdzie znajdują się złoża kopaliny. Stanowisko to potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 3266/19 – LEX nr 3165061, którym oddalono skargę kasacyjną Ministra Środowiska, od wyroku tut. Sądu stwierdzającego nieważność postanowienia Ministra o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy na działce położonej na skraju obszaru rozpoznanego wstępnie złoża węgła brunatnego. W wyroku tym NSA stwierdził, że "uzgodnienie wydawane w trybie art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. jest zajęciem stanowiska przez właściwy organ administracji geologicznej, który niewątpliwie może skorzystać ze sporządzonej dokumentacji geologicznej (sporządzonej na podstawie prac geologicznych), lecz nie musi być organem, który tę dokumentację zatwierdził. Wskazane regulacje nie dają jednak podstaw do przyjęcia, że skoro Minister będzie organem właściwym w sprawach związanych z zatwierdzeniem projektów geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi w wypadku złóż kopalin, o których mowa w art. 10 ust. 1 w tym m.in. złoża węgla brunatnego, to będzie również właściwy do dokonania uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli przedmiotowa inwestycja planowana jest na terenie gdzie znajdują się złoża kopaliny". I dalej "kompetencja organu administracji do działania nie może być dorozumiana lecz musi wynikać wprost z obowiązującego przepisu prawa. Oznacza to, że skoro w art. 161 ust. 3 p.g.g. przewidziano przypadki stanowiące odstępstwo od generalnej reguły, to uprawnienia ministra właściwego do spraw środowiska wynikające z tego uregulowania nie mogą być przenoszone na sytuacje nie objęte dyspozycją wskazanego przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnienie wynikające z art. 161 ust. 3 p.g.g. powinno być stosowane ściśle. Minister na podstawie ww. przepisu uprawniony pozostaje w zakresie spraw w nim opisanych. Art. 161 ust. 3 p.g.g. nie stanowi normy kompetencyjnej wyznaczającej właściwość rzeczową ministra jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji właściwego do dokonania uzgodnienia, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji do dokonania wspomnianych uzgodnień zastosowanie znajdzie art. 161 ust. 1 p.g.g., zgodnie z którym organem właściwym jest marszałek województwa. W sytuacji gdy przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze wyraźnie nie przekazuje jakichś kompetencji z zakresu administracji geologicznej innemu organowi administracji publicznej, co do zasady właściwy jest marszałek województwa. Art. 161 ust. 2 oraz ust. 3 p.g.g., wyznaczające właściwość rzeczową starosty, bądź ministra właściwego do spraw środowiska (będących organami administracji geologicznej) mają charakter ewidentnie szczególny (wyjątkowy) w stosunku do reguły wypowiedzianej w art. 161 ust. 1 p.g.g. Zgodnie zaś z ustalonymi zasadami wykładni prawa przepisy zawierające normy kompetencyjnie nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być interpretowane ściśle. Kompetencji organu nie można rozszerzać a w niniejszej sprawie kompetencje ministra zostały jednoznacznie określone na zasadzie wyjątku od ogólnego domniemania wykonywania zadań z zakresu administracji geologicznej w pierwszej instancji przez właściwego miejscowo marszałka województwa. W podobny sposób, jako wyjątek, został określony również zakres kompetencji starosty (art. 161 ust. 2 p.g.g.), co wskazuje, że organem właściwym do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w ramach zawartego w ust. 1 domniemania kompetencji będzie marszałek województwa". Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] grudnia 2020 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 119 pkt 3 ww. ustawy sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI