VII SA/Wa 65/25

VII SA/Wa 65/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marcin Maszczyński
Tomasz Janeczko /przewodniczący/
Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1789
art. 18a ust. 3
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie: sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), asesor WSA Marcin Maszczyński, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2025 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 27 stycznia 2020 r. znak BCK-I-O/RW-106/2019 w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz D. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1215/20 oddalił skargę D. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 27 stycznia 2020 r. nr BCK-I-O/RW-106/2019 utrzymującą w mocy uchwałę Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 30 stycznia 2017 r. Skarżący zwrócił się do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (dalej zwanej Centralną Komisją) z wnioskiem o nadanie stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych, w dyscyplinie prawo.
Centralna Komisja, na podstawie art. 18a ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r. poz. 1789 ze zm.) zwanej dalej u.s.n., wyznaczyła Radę Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] (dalej zwaną Radą Wydziału) do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego Skarżącego,
a następnie powołała siedmioosobową komisję habilitacyjną do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego.
W dniu 3 lipca 2018 r. Komisja habilitacyjna, po zapoznaniu się z autoreferatem i recenzjami osiągnięć naukowych Skarżącego sporządzonymi przez: prof. dr hab. J. S. (recenzja negatywna), prof. dr hab. I. N.
i dr. hab. J. I. (recenzje pozytywne), w głosowaniu jawnym podjęła uchwałę zawierającą pozytywną opinię w sprawie nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego (3 głosy za, 1 głos przeciw, 2 głosy wstrzymujące się) stwierdzając, że osiągnięcia naukowe Skarżącego po uzyskaniu stopnia doktora spełniają kryteria określone w art. 16 u.s.n. - stanowią znaczny wkład kandydata
w rozwój dyscypliny naukowej (prawo) oraz kandydat wykazuje się istotną aktywnością naukową.
W dniu [...] Rada Wydziału, po otrzymaniu uchwały Komisji Habilitacyjnej oraz dokumentów postępowania habilitacyjnego Skarżącego,
w głosowaniu tajnym podjęła: 1) uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia opinii Komisji Habilitacyjnej dotyczącej nadania D. G. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych, z dyscypliny naukowej prawo (20 głosów za, 4 przeciw, 7 wstrzymujących się); 2) uchwałę nr [...] w sprawie nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych z dyscypliny naukowej prawo; stwierdzające w § 1, że "Rada Wydziału (...) postanawia nie uwzględnić wniosku Komisji habilitacyjnej" o nadanie skarżącemu tytułu doktora habilitowanego (12 głosów za, 10 przeciw, 8 wstrzymujących się); 3) uchwałę nr [...] w sprawie odmowy nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych z dyscypliny naukowej prawo (25 głosów za, 6 przeciw,
1 wstrzymujący się, 1 nieważny). Jako podstawę prawną wszystkich uchwał Rada Wydziału podała art. 18a ust. 11 u.s.n. w związku z § 43 ust. 1 pkt 5 Statutu Uniwersytetu [...], uchwalonego na posiedzeniu Senatu w dniu 14 czerwca 2006 r.
Decyzją z dnia 27 stycznia 2020 r. Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału uznając, że ocena osiągnięć naukowych Skarżącego wyrażona przez Radę Wydziału w uchwale
o odmowie nadania skarżącemu tytułu naukowego znajduje podstawy
w sporządzonych w toku postępowania ocenach merytorycznych (recenzjach), została oparta o przejrzyste kryteria oraz jest prawidłowo i rzetelnie uzasadniona. Zwróciła uwagę, że co prawda oceny dorobku naukowego Skarżącego nie były zgodne
(z protokołu posiedzenia z 3 lipca 2018 r. wynika, że spośród sześciu obecnych na posiedzeniu członków Komisji habilitacyjnej opinię pozytywną co do wniosku Skarżącego o nadanie stopnia naukowego wyraziło 3 członków, 2 negatywną,
1 członek wstrzymał się od głosu), jednak Rada Wydziału nie jest obowiązana do podzielenia opinii Komisji habilitacyjnej w sprawie nadania (odmowy nadania) stopnia doktora habilitowanego i ma prawo do samodzielnej oceny dorobku naukowego kandydata do stopnia naukowego. Rada Wydziału odniosła się do całości zgromadzonego materiału w sprawie, rzetelnie i wnikliwie go oceniła, a w świetle rozbieżnych ocen co do dorobku naukowego skarżącego i wartości naukowej jego pracy habilitacyjnej, w szczególności wobec niejednomyślności samej Komisji habilitacyjnej, nie zostały przekroczone granice swobodnego uznania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniósł Skarżący, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił m.in. naruszenie art. 18a ust. 11 zd. drugie u.s.n. w związku z § 16 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r.
w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora; art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 2 u.s.n. Zdaniem Skarżącego doszło do sprzeczności pomiędzy uchwałą Rady Wydziału nr [...] i nr [...]
a uchwałą nr [...], którą przyjęto opinię Komisji habilitacyjnej dotyczącą nadania Mu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych, z dyscypliny naukowej prawo dr D. G. , przy 20 głosach TAK, 4 głosach NIE, 7 głosach wstrzymujących - co wskazuje na pierwotną aprobatę Rady Wydziału co do nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu Skarżący nietrafnie zarzuca, że uchwały [...]i [...]naruszają prawo, ponieważ zostały podjęte wbrew stanowisku Komisji Habilitacyjnej, wyrażonym w uchwale z dnia 3 lipca 2018 r. i "zaakceptowanym" przez Radę Wydziału w uchwale nr [...]o przyjęciu pozytywnej opinii Komisji habilitacyjnej. Wyjaśniono, że opinia Komisji Habilitacyjnej wyrażona w uchwale w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, nie jest merytorycznie wiążąca dla Rady Wydziału. Zwrot "na podstawie tej opinii Rada Wydziału podejmuje uchwałę w sprawie nadania stopnia naukowego" oznacza tylko tyle, że bez tej opinii podjęcie przez Radę Wydziału decyzji (uchwały) w sprawie nadania stopnia jest niedopuszczalne. Z wyciągu
z protokołu z posiedzenia Rady Wydziału odbytego w dniu [...]wynika, że podjęcie uchwały [...] w sprawie odmowy nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych z dyscypliny naukowej prawo było podyktowane wcześniejszą uchwałą nr [...] o nieuwzględnieniu wniosku Komisji Habilitacyjnej w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego i stanowiło jej konsekwencję. Uchwała Rady Wydziału nr [...] nie odnosi się zaś do dorobku naukowego Skarżącego i nie zawiera jego oceny. Potwierdza jedynie,
że ten etap postępowania habilitacyjnego - opinia Komisji Habilitacyjnej - został zrealizowany i że zachodzą podstawy do dalszych czynności w przewodzie habilitacyjnym (opinia została "przyjęta" przez Radę). Przyjęcie przez Radę Wydziału uchwały Komisji Habilitacyjnej, zawierającej pozytywną opinię w sprawie nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego nie oznacza, że Rada Wydziału podzieliła stanowisko Komisji co do dorobku naukowego kandydata. Rada Wydziału posiada własne kompetencje do oceny dorobku naukowego habilitanta i te kompetencje zrealizowała w kolejnych uchwałach nr [...]i nr [...]. Obie te uchwały są merytorycznie uzasadnione i to uzasadnienie zostało zaprezentowane na posiedzeniu Rady Wydziału. Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącego, rozstrzygnięcia zawarte
w trzech powyższych uchwałach nie wykluczają się wzajemnie.
Sąd podzielił nadto stanowisko Centralnej Komisji, że Rada Wydziału prawidłowo przeprowadziła postępowanie habilitacyjne, a jej uchwała o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego nie narusza prawa. Rada Wydziału podjęła bowiem uchwałę po zapoznaniu się z wnioskiem, autoreferatem, recenzjami osiągnięć habilitanta oraz stanowiskiem Komisji. Centralna Komisja zgodziła się zaś z Radą Wydziału, że osiągnięcia naukowe Skarżącego po uzyskaniu stopnia doktora nie spełniają wymagań określonych w art. 16 u.s.n. W sytuacji gdy Komisji Habilitacyjnej ani Radzie Wydziału nie sposób zarzucić wadliwego procedowania, brak było zdaniem Sądu podstaw do uwzględnienia skargi. Poza uprawnieniem sądu administracyjnego jest natomiast dokonywanie merytorycznej oceny dorobku naukowego habilitanta,
a co za tym idzie, ocena sporządzonych na użytek postępowania recenzji.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wskazał, że z u.s.n. nie wynika obowiązek doręczenia habilitantowi z urzędu recenzji sporządzonych przez recenzentów w postępowaniu przed Radą Wydziału. Zgodnie z art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy, w postępowaniach dotyczących m. in. nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W takim postępowaniu nie znajduje zastosowania zasada czynnego udziału strony
w rozumieniu art. 10 K.p.a., choć habilitant jako strona postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego ma prawo wglądu w akta sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a, a w konsekwencji art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez rozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji sprawy na posiedzeniu niejawnym, w sytuacji, gdy nie istniały podstawy do rozpoznania niniejszej sprawy w trybie uproszczonym, Skarżący nie wyrażał zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, organ w odpowiedzi na skargę z dnia 1 lipca 2020 r. nie odniósł się w żaden sposób do tej kwestii,
a podstawą do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne nie mogły być także przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374
z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą antycovidową", a nadto Skarżący nie był informowany o możliwości rozpoznania niniejszej sprawie w inny sposób, niż na rozprawie;
b) art. 90 § 1 w związku z art. 10 P.p.s.a, a w konsekwencji dalsze naruszenie art. 98 § 1, art. 105, art. 106 § 2 i art. 135 P.p.s.a., poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w sytuacji, gdy Skarżący ani organ nie wyraził na to zgody
i nie wyjaśniono tej kwestii w żadnej części uzasadnienia wyroku, a podstawą do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne nie mogły być także przepisy ustawy antycovidowej, nadto Skarżący nie był informowany o możliwości rozpoznania niniejszej sprawie w inny sposób, niż na rozprawie;
c) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ponieważ na s. 7-10 uzasadnienia skarżonego wyroku nie dokonano merytorycznej oceny całej sprawy, lecz jedynie powtórzono kwestie sprawozdawcze, które już pobieżnie omówiono na s. 1 - 6 uzasadnienia wyroku;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 29 ust. 1 u.s.n. w związku z art. 40 § 1, art. 42 i art. 44 § 1-4 K.p.a. poprzez pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny okoliczności, iż doszło do naruszenia wymienionych przepisów w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Centralnej Komisji została doręczona na adres niewskazany przez skarżącego i do rąk osób nieuprawnionych do odbioru tej korespondencji, tj. na adres Uniwersytetu [...];
b) art. 18a ust. 11 zd. drugie u.s.n. w związku z § 16 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim,
w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż dopuszczalne jest:
- podjęcie uchwały w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego
w dziedzinie nauk prawnych, z dyscypliny naukowej - prawo (uchwała nr [...]), z której treści wynika, że rada wydziału nie uwzględnia wniosku o nadanie Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych,
- podjęcie uchwały w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, w której nie uwzględnia się wniosku Komisji Habilitacyjnej o nadanie stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych (uchwała nr [...]) oraz uchwały w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego (nr [...]) pomimo wcześniejszej uchwały (nr [...]) o przyjęciu pozytywnej opinii Komisji Habilitacyjnej o dorobku naukowym habilitanta;
podczas, gdy wymienione przepisy przewidują wyłącznie uchwałę nadającą stopień doktora habilitowanego lub odmawiającą jego nadania, a tym samym jednoznacznie wykluczają możliwość wydawania kilku uchwał w tym przedmiocie,
a tym bardziej wykluczają wydanie kilku uchwał o sprzecznej ze sobą treści;
d) art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skutkujące brakiem ustalenia, że pomiędzy uchwałami
nr [...] oraz [...] Rady Wydziału z dnia [...] września 2018 r., a uchwałą [...] Rady Wydziału z dnia [...] września 2018 r., przyjmującą opinię Komisji Habilitacyjnej dotyczącą nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych, z dyscypliny naukowej prawo dr D. G. występuje sprzeczność, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę, że za uchwałą nr [...] oddano
20 głosów na TAK, 4 głosów na NIE, 7 głosów wstrzymujących, co świadczy o tym,
że Rada Wydziału w pierwszej kolejności zaakceptowała nadanie Skarżącemu tytułu doktora habilitowanego.
e) art. 7, art. 77 i 107 K.p.a. w związku z art. 16 u.s.n., poprzez ich niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i brak ustalenia, że uchwały nr [...] i [...], były przedwczesne i zostały podjęte, pomimo że Skarżący spełniał ustawowe przesłanki do nadania mu tytułu doktora habilitowanego tj. jego aktywność naukowa spełniała cechy, o których stanowi w art. 16 u.s.n.,
a w szczególności pominięcie następujących okoliczności:
- wydania dwóch pozytywnych recenzji członków komisji habilitacyjnej, tj. dr hab. I. N. , prof. nadzw. [...] oraz prof. dr hab. J. I. - z których wynika, że działalność naukowa dr D. G. spełnia ustawowe przesłanki do nadania stopnia doktora habilitowanego,
- przyjęcia przez recenzenta dr hab. I. N. , prof. nadzw. [...], że dorobek naukowy Skarżącego "spełnia wymogi przewidziane w ustawie, ponieważ jest znaczny, wielowątkowy a publikacje są na odpowiednim poziomie naukowym", (...) "monografia [Sprzeciwy i quasi - sprzeciwy w procesie karnym] stanowi twórczy wkład w rozwój nauki polskiego prawa karnego procesowego",
- przyjęcia przez członka komisji habilitacyjnej dr hab. M. T, prof. nadzw. [...], że rozprawa habilitacyjna i cały dorobek dr D. G. spełniają wymogi określone w ustawie,
- przyjęcia, przez prof. dr hab. R. K. (którego wypowiedź była co do zasady krytyczna wobec dorobku habilitanta), że monografia w stopniu minimalnym spełnia wymagania określone w ustawie - co również w ocenie Skarżącego winno skutkować pozytywnym dla niego wnioskiem,
- okoliczności, że inni członkowie komisji habilitacyjnej również pozytywnie ocenili dorobek habilitanta;
f) art. 16 ust. 1 i 2 u.s.n., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dopuszczalne jest wydanie przez radę wydziału uchwały odmawiającej habilitantowi stopnia doktora habilitowanego, w sytuacji gdy Komisja Habilitacyjna wydała pozytywną opinię w tym przedmiocie, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że to opinia Komisji Habilitacyjnej powinna być podstawą rozstrzygnięcia rady wydziału;
g) art. 16 ust. 1 i 2 u.s.n., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dopuszczalne jest wydanie przez radę wydziału uchwały odmawiającej habilitantowi stopnia doktora habilitowanego w oparciu o konkluzje z debaty Rady Wydziału, a wbrew treści dwóch pozytywnych recenzji, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że to recenzje powinny mieć pierwszoplanowe znaczenie dla rozstrzygnięcia Rady Wydziału, albowiem to recenzenci dokonują pogłębionej analizy dorobku naukowego habilitanta;
h) art. 21 ust. 2 u.s.n., przez wydanie decyzji przez Centralną Komisję z rażącym naruszeniem terminów, dopiero po 15 miesiącach i doręczenie jej dopiero po
18 miesiącach;
i) przepisów o terminach do sporządzenia recenzji, w tym nie poinformowanie habilitanta o recenzentach w postępowaniu odwoławczym i o opóźnieniach
w załatwieniu sprawy.
W oparciu o wskazane zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Doskonałości Naukowej wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Przy piśmie z 23 października 2024 r. Skarżący przedłożył pisemne opinie przewodniczącego Komisji Habilitacyjnej prof. dr hab. J. K. oraz byłego przełożonego prof. dr hab. A. P. dotyczące niniejszej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także: "Sąd kasacyjny") wyrokiem z dnia 26 listopada 2024r., sygn. akt III OSK 5408/21 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2021r., sygn. akt II SA/Wa 1215/20 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd kasacyjny podniósł, że jednym z podniesionych
w skardze kasacyjnej zarzutów był zarzut pozbawienia strony możności obrony swoich praw w postępowaniu przez Sądem pierwszej instancji, gdyż nie był informowany
o możliwości rozpoznania niniejszej sprawie w inny sposób niż na rozprawie, a więc nie został poinformowany o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wynika, że po wniesieniu przez skarżącego skargi sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawę, o czym został zawiadomiony skarżący wraz z dodatkową informacją o możliwości złożenia wniosku
o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego (akta sądowe sprawy, karta nr 28). Skarżący warunkowo zgodził się na postępowanie mediacyjne, o ile taką zgodę wyraziłaby również strona przeciwna, która jednak odmówiła zgody na mediację w tej sprawie (akta sądowe sprawy, karta nr 31). Następnie w aktach sprawy znajduje się zarządzenie o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym
w związku ze stanem epidemii, jednakże zarządzenie to nie zwiera żadnej daty i nie ma żadnej informacji w aktach sprawy, aby którakolwiek ze strony, a w tym skarżący była o tym zawiadomiona (akta sądowe sprawy, karta nr 46). Nie budzi wątpliwości, że w warunkach stanu epidemii, w jakich zostało w tej sprawie wydane zarządzenie
o przeprowadzeniu posiedzenia niejawnego, prawo do obrony powinno być zagwarantowane przede wszystkim przez pisemne powiadomienie stron
o posiedzeniu niejawnym jak i umożliwienie im zajęcia stanowiska w formie pisemnej (por. wyrok NSA z 15 listopada 2023 r. sygn. akt II OSK 1332/22; wyrok NSA
z 28 września 2023 r. sygn. akt III FSK 2788/21). Na Sądzie spoczywa obowiązek skutecznego doręczenia zawiadomienia o terminie posiedzenia, a w tym posiedzenia niejawnego. Dalej, Sąd kasacyjny wywiódł, że zgodnie z art. 91 § 2 P.p.s.a. strony należy zawiadomić o terminie rozprawy jawnej co najmniej siedem dni przed terminem posiedzenia. Tym bardziej należy przyjąć co najmniej taki termin pozwalający każdej ze stron na wypowiedzenie się w formie pisma przed terminem posiedzenia niejawnego. Powołując się na dotychczasowe orzecznictwo NSA, Sąd kasacyjny podkreślił, że samo zbyt późne zawiadomienie strony o terminie posiedzenia niejawnego wyznaczonego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy antycovidowej uniemożliwiające przedstawienie stanowiska w sprawie, wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego objętą art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 16 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1142/21; wyrok NSA z 15 listopada 2023 r. sygn. akt II OSK 1332/22; wyrok NSA z 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt I FSK 1985/22).
Nie negując samej dopuszczalności rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy antycovidowej, Sąd kasacyjny podniósł, że procedowanie przed sądem administracyjnym w okresie stanu epidemii poprzez rozpoznawanie spraw na posiedzeniu niejawnym było dopuszczalne i samo w sobie nie stanowiło naruszenia podstawowych uprawnień procesowych strony. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu zarówno na podstawie art. 45 ust. 2 Konstytucji RP, jak i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Jednakże jednym z elementów prawa do sądu objętego treścią art. 45 ust. 1 Konstytucji RP jest prawo do jawnego postępowania sądowego. Odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno jednak następować z zachowaniem wymogu rzetelnego procesu sądowego.
Za najważniejsze dla zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego należy uznać zagwarantowanie prawa do obrony (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2778/20; wyrok NSA z 28 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 1442/21).
Brak pisemnego zawiadomienia skarżącego o terminie posiedzenia niejawnego jak również brak pisemnego zawiadomienia skarżącego o możliwości przedstawienia swojego stanowiska przed jego rozpoczęciem doprowadziło do pozbawienia skarżącego możności obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności postępowania, które toczyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
Jednocześnie Sąd kasacyjny końcowo wyraził ocenę prawną, że ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej na tym etapie postępowania byłaby przedwczesna. Stwierdzenie pozbawienia strony możności obrony jej praw w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji stwarza sytuację, w której sąd odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GSK 378/05; wyrok NSA z 28 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 1109/16).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – zwaną dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.
Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty skargi zasługiwały na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że rozstrzygając nin. sprawę, Sąd działa
w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2024r., sygn. III OSK 5408/21 - na podstawie art. 190 p.p.s.a. w związku z art. 193. oraz 170 i art. 153 p.p.s.a.
Podkreślenia przy tym wymaga, że przytoczone wyżej przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przez ocenę prawną należy rozumieć zaś osąd o prawnej wartości sprawy, który może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (por. wyroki NSA z: 28 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1373/19; 13 września 2019 r., sygn. akt I GSK 1292/18; 15 maja 2019 r., sygn. akt I FSK 129/19). Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por.: wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009r., sygn. akt: II FSK 451/08, z dnia 23 września 2009r., sygn. akt: I FSK494/09,
z dnia 13 lipca 2010r., sygn. akt: I GSK 940/09).
Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
Jednocześnie zauważenia wymaga, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyr. NSA z dnia 22 września 1999r. sygn. akt: I SA 2019/98 ONSA 2000, Nr 3, poz. 129). Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (tj. zawierającego ocenę prawną) w przewidzianym do tego trybie (por. B. Adamiak, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998r., sygn. akt: III RN 130/97, publ. OSP 1999, z. 5, poz. 101, s. 263 i n.).
Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że w rozstrzyganej sprawie nie nastąpiły żadne z wymienionych wyżej okoliczności, a zatem dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko NSA wyrażone w przywołanym wyrok z dnia 26 listopada 2024r., sygn. III OSK 5408/21
Ponieważ motywy Sądu kasacyjnego oraz wyrażona na tym tle ocena prawna zostały szeroko przedstawione w tzw. "części historycznej" nin. uzasadnienia, Sąd odstępuje od ponownego ich omówienia, akcentując jedynie, że Sąd kasacyjny
w uzasadnieniu wyroku podniósł, w szczególności, że pozbawienie Skarżącego możności obrony swych praw przed sądem pierwszoinstancyjnym w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności postępowania, które toczyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym
w Warszawie. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wyraził ocenę prawną, że w takiej sytuacji, ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej na tym etapie postępowania byłaby przedwczesna, co w praktyce oznacza, że w ramach nin. kontroli legalności należy dokonać całościowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 27 stycznia 2020 r. nr BCK-I-O/RW-106/2019, na mocy której Komisja ta utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału Prawa
i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...]w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego D. G. . Dokonując takiej oceny podkreślić jednak należy, że sąd administracyjny,
w ramach swej kognicji, nie jest uprawniony do oceny wartości naukowej dokumentacji złożonej przez kandydata, czy trafności opinii recenzentów. Jak bowiem podnosi się jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, Sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki (por. np. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08). Z tych względów wszelka argumentacja skargi polemizująca albo wręcz podważająca wartość merytoryczną wydanych negatywnych recenzji czy też – na tym tle – rozbieżnych ocen co do dorobku naukowego kandydata lub też wartości naukowej rozprawy habilitacyjnej skarżącego w dyscyplinie prawo, nie może być przedmiotem oceny Sądu orzekającego w niniejszym postępowaniu. W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje więc wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania o nadanie tytułu naukowego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych (...) oraz K.p.a. Innymi słowy, sąd administracyjny bada aspekty formalne postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji (por. np. wyroki NSA: z dnia 29 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 729/11, z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1700/10, publ. CBOSA).
W aspekcie wad formalnych Skarżący, w szczególności, podnosi - powołując się na art. 18a ust. 11 ustawy, który stanowi, że decyzja Rady o nadaniu (odmowie nadania) stopnia doktora habilitowanego jest podejmowana na podstawie opinii Komisji habilitacyjnej oraz, że opinia Komisji ma decydujące znaczenie w późniejszym postępowaniu habilitacyjny - że uchwały [...]i [...]naruszają prawo, ponieważ zostały podjęte wbrew stanowisku Komisji habilitacyjnej, wyrażonym
w uchwale z [...] lipca 2018 r. i "zaakceptowanym" przez Radę Wydziału w uchwale nr [...] o przyjęciu pozytywnej opinii Komisji habilitacyjnej.
W ocenie Sądu, zarzut ten jest chybiony. Niewątpliwie ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki wymaga w art. 18 ust. 11, aby uchwała o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego podjęta została przez Radę Wydziału (jednostkę organizacyjną) na podstawie opinii Komisja habilitacyjnej. Zgodnie z tym przepisem, Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego.
Jak wynika z akt sprawy, Komisja habilitacyjna w dniu 3 lipca 2018 r., po zapoznaniu się z dorobkiem naukowym Skarżącego, recenzjami i po przeprowadzeniu dyskusji, podjęła uchwałę zawierającą pozytywną opinię w sprawie nadania kandydatowi stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk prawnych,
w dyscyplinie prawo. Uchwalę tę przedstawiła Radzie Wydziału Prawa i Administracji [...] jako jednostce organizacyjnej wyznaczonej przez Centralną Komisję do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego skarżącego. Rada Wydziału na posiedzeniu w dniu [...]września 2018 r. podjęła uchwałę (nr [...]) w sprawie przyjęcia tej opinii, następnie uchwalę nr [...]i [...] (w podstawie prawnej każdej z uchwał powołując się na art. 18a ust. 11 ustawy). Z wyciągu
z protokołu z posiedzenia Rady Wydziału Prawa i Administracji [...] odbytego w dniu [...]wynika, że podjęcie ostatniej z tych uchwał
(w sprawie odmowy nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego
w dziedzinie nauk prawnych z dyscypliny naukowej prawo), było podyktowane wcześniejszą uchwałą (nr [...]) o nieuwzględnieniu wniosku Komisji habilitacyjnej w sprawie nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego
i stanowiło jej konsekwencję. W ocenie Sądu, w takich okolicznościach, przyjąć należy za organem, że uchwała Rady Wydziału nr [...]nie odnosi się do dorobku naukowego Skarżącego i nie zawiera jego oceny, a jedynie potwierdza, że ten etap postępowania habilitacyjnego - opinia Komisji habilitacyjnej- został zrealizowany i że zachodzą podstawy do dalszych czynności/procedowania w przewodzie habilitacyjnym (opinia została "przyjęta" przez Radę). Jednocześnie zauważyć należy, że nawet "przyjęcie" przez Radę Wydziału uchwały Komisji habilitacyjnej, zawierającej pozytywną opinię w sprawie nadania kandydatowi stopnia doktora habilitowanego, nie oznacza, że Rada Wydziału "musi" podzielić stanowisko Komisji co do dorobku naukowego kandydata, gdyż Rada Wydziału posiada własne kompetencje do oceny dorobku naukowego habilitanta i te kompetencje zrealizowała w kolejnych uchwałach, tj. : uchwale ([...]), w której Rada Wydziału postanowiła "nie uwzględnić wniosku Komisji habilitacyjnej" oraz w uchwale ([...]) o odmowie nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Obie te uchwały są merytorycznie uzasadnione i to uzasadnienie zostało zaprezentowane na posiedzeniu Rady Wydziału w dniu
[...] września 2018 r. i potwierdzone w protokole z tego posiedzenia. Reasumując, wbrew twierdzeniom Skarżącego, rozstrzygnięcia zawarte w tych uchwałach (kolejno: o przyjęciu opinii Komisji habilitacyjnej, o nieuwzględnieniu wniosku Komisji habilitacyjnej i wreszcie o odmowie nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego) nie wykluczają się wzajemnie i to mimo kluczowego argumentu skargi, tj. o wewnętrznej sprzeczności tych uchwał skoro w obu uchwałach powołano się na art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach i tytule naukowym.
Dalej Sąd zauważa, że z ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki nie wynika obowiązek doręczenia habilitantowi z urzędu recenzji sporządzonych przez recenzentów w postępowaniu przed Radą Wydziału, co oznacza, że w takim postępowaniu nie znajduje zastosowania zasada czynnego udziału strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1614/10), choć habilitant jako strona postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego niewątpliwie ma prawo wglądu w akta sprawy.
Również niezasadny, w ocenie Sądu, uznać należało zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych. Sąd wskazuje, że czas trwania postępowania pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Nie było przeszkód, aby strona kwestionowała powyższe w drodze skargi na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, po wyczerpaniu środka zaskarżenia.
W postępowaniu ze skargi na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Sąd nie dokonuje "z urzędu" oceny we wskazanym zakresie.
Rację też ma Centralna Komisja podnosząc, że Rada Wydziału ma uprawnienia do sformułowania oceny nawet "niezgodnej" z opiniami recenzentów. Jak już to stwierdzono wcześniej, postępowanie w sprawach o nadanie stopnia lub tytułu naukowego ma charakter szczególny, który wynika ze specyfiki tego rodzaju postępowań, gdyż cechuje je znaczna odrębność w stosunku do postępowań prowadzonych jedynie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowisko to znajduje umocowanie w regulacji zawartej w art. 29 ust. 1 w/w ustawy, w myśl którego to przepisu w postępowaniu o nadanie stopnia lub tytułu naukowego przepisy k.p.a. mają jedynie odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Powyższe oznacza, że jeżeli omawiana ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zauważyć przy tym jednak należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...) osoba ubiegająca się o nadanie jej ( w tym wypadku) stopnia doktora habilitowango może wnieść odwołanie od odmownej uchwały jednostki organizacyjnej m. in. w przedmiocie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego ( art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy w wersji obowiązującej w dacie orzekania przez organ) do Centralnej Komisji za pośrednictwem rady właściwej jednostki organizacyjnej w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. W takim wypadku, Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami przewodu w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. W myśl natomiast art. 21 ust. 2 w/w ustawy Centralna Komisja po rozpatrzeniu odwołania (w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy) albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. Istotne jest przy tym, iż Centralna Komisja – na zasadzie art. 35 ust. 3 cytowanej ustawy – podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii jednego a w niektórych przypadkach – dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji. Powyższe oznacza, że Centralna Komisja, mimo że jest organem odwoławczym, prowadzi również własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone jedynie do w/w postępowania opiniodawczego. Z tego powodu organ ten jest organem, który musi stosować w prowadzonych przed nim postępowaniach przepisy art. 7, 77
i 80 k.p.a., gdyż musi dokonywać oceny, nie tylko materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Radą Wydziału, ale i materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu odwoławczym. Kontrolę zatem zaskarżonej uchwały Rady Wydziału należy w tym wypadku rozumieć jako kontrolę dokonywaną w sposób wszechstronny (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 838/08 i z dnia 30 marca 2009 r. , sygn. akt I OSK 1411/8). Opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu odwoławczym, winny więc odnosić się również do tych aspektów, których dotyczyły opinie recenzentów, powołanych
w postępowaniu przed Radą (§ 14 ust. 1 obowiązującego w dacie orzekania przez organ rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora w związku z art. 16 i art. 17 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...) w wersji obowiązującej
w dniu 20 grudnia 2010 r.). Pokreślić też należy, że organ ten jest z mocy ustawy obowiązany również do zebrania materiału dowodowego w postaci wspomnianych opinii i musi materiał ten rozpatrzeć w sposób wyczerpujący i wszechstronny,
to oznacza, że Centralna Komisja musi, by skontrolować prawidłowość zaskarżonej uchwały, najpierw sama dokonać oceny dorobku naukowego kandydata do stopnia naukowego i rozprawy naukowej.
W ocenie Sądu, Centralna Komisja z tak rozumianych powinności nie wywiązała się albowiem w gruncie rzeczy ograniczyła się do zaprezentowania stanowisk powołanych recenzentów oraz wniosku, że "w przedmiotowym postępowaniu Centralna Komisja nie stwierdziła żadnych uchybień formalnych i proceduralnych". Tymczasem skoro, jak sama zaznacza w treści uzasadnienia Centralna Komisja, skoro z treści protokołu Rady Wydziału z dnia [...] września 2018 r. wynika, że w toku postępowania uzyskano 2 recenzje pozytywne, 1 recenzję negatywną oraz
1 negatywną opinie pisemną, zaś w toku dyskusji w ramach Komisji Habilitacyjnej spośród 6 obecnych członków opinie pozytywną co do wniosku Kandydata wyraziło
3 członków, 2 negatywną, a 1 członek wskazał wątpliwości co do oceny, to obowiązkiem Centralnej Komisji było wszechstronne odniesienie się do tak zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd zauważa, że powyższych "wątpliwości" nie rozstrzygnięto także w ramach prowadzonego postępowania przez Centralną Komisję. Mimo, iż Komisja ta powołała kolejnych trzech recenzentów (w osobach: prof. J. S. – który ocenił negatywnie zarówno dorobek naukowy jak i rozprawę habilitacyjną kandydata oraz prof. I. N. – który z kolei pozytywnie ocenił pracę habilitacyjną i dorobek naukowy Kandydata oraz prof. J. I. – który także zawarł w swoich wnioskach pozytywne konkluzje co do rozprawy habilitacyjnej oraz dorobku naukowego skarżącego), to Centralna Rada nie wyraziła swojego merytorycznego stanowiska co do podstawy odmowy nadania Skarżącemu stopnia doktora habilitowanego, a jedynie stwierdzając, że Rada Wydziału Prawa
i Administracji [...] odniosła się w całości do zgromadzonego materiału w sprawie, rzetelnie i wnikliwie oceniła jego poprawność (...) nie przekraczając granic swobodnego uznania przez organ rozstrzygający".
Sąd oczywiście dostrzega, że treść uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji, jako że jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym, z reguły cechuje pewna ogólnikowość, gdyż decyzja ta jest siłą rzeczy pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. Z drugiej strony należy jednak pamiętać, że jest do "decyzja" organu, która w zasadniczy sposób oddziałuje na sferę uprawnień Kandydatów na stopnie naukowe i dlatego w przypadkach określonych rozbieżności – jak w nin. sprawie - co do oceny dorobku naukowego czy też wartości merytorycznej pracy habilitacyjnej uzasadnienie odmowne nadania takiego stopnia nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości.
Powyższe, jak zauważono wcześniej, czyni też zadość zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, które polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta - po raz pierwszy w pierwszej instancji, a następnie w drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, a przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji, tylko ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 14 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po 316/23, publ. Lex nr 3620459, wyrok WSA w Rzeszowie z 3 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 257/23, publ. Lex nr 3593859, wyrok WSA w Szczecinie z 10 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 141/23, publ. Lex nr 3563933 i wiele innych).
Jak wykazano wyżej, Centralna Komisja, orzekając w postępowaniu odwoławczym, nie zweryfikowała po raz drugi merytorycznie zebranych w sprawie dowodów, w szczególności brak jest ponownej analizy przeprowadzonych w sprawie recenzji i na tym tle istotnych rozbieżności co do zarówno wartości merytorycznej rozprawy habilitacyjnej, jak i dorobku naukowego Skarżącego. Inaczej określając, Centralna Komisja jako organ odwoławczy winna ustosunkować się do całego materiału dowodowego, zarówno do recenzji pozytywnych, jak i negatywnych, oraz wyciągnąć z niego logiczne wnioski. Brak takiej oceny powoduje, że - zdaniem Sądu - zaskarżona decyzja jest na obecnym etapie nieweryfikowalna, ponieważ brak jest własnej oceny co do znajdujących się w aktach sprawy treści dowodów specjalistycznych (recenzji), które stanowią podstawowy materiał dowodowy
w sprawach o nadanie tytułu naukowego, przez co wnioski wyciągnięte przez Centralną Komisję należy uznać za arbitralne i dowolne. Tymczasem – jak słusznie podnosi Skarżący - ma pełne prawo wiedzieć, dlaczego - pomimo większości pozytywnych recenzji – Rada odmówiła jej wystąpienia z wnioskiem o nadanie tytułu doktora habilitowanego. Przepis art. 80 k.p.a. nakazuje organowi wnikliwe rozpatrzenie wszystkich zgromadzonych w sprawie opinii recenzentów, a także - w przypadku niepodzielenia ocen i argumentów wyrażonych w owych recenzjach – do wskazania w uzasadnieniu wydanej decyzji, z jakich powodów organ nie uznał jednak, że recenzje te nie przesądzają o spełnieniu warunków zawartych w art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym nie oznacza, że jest ona zwolniona od wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów. Uzasadnienie rozstrzygnięcia nie powinno pozostawiać wątpliwości, dlaczego organ oparł się na określonych recenzjach (należy je wskazać), a innym (które również należy wskazać) odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1291/17, publ. Lex nr 2636924 i z 28 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1590/17, publ. Lex nr 2746206, z 29 września 2021 r, sygn. akt II SA/Wa 2018/21, publ. cbosa oraz wyrok NSA z 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1364/05).
Rozpatrując sprawę ponownie, Organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie zarówno uwarunkowania formalne, wyrażone m. in. w k.p.a., jak i materialne przepisy ustawy o stopniach naukowych, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do odmowy przedstawienia Skarżącemu do awansu naukowego i nadania tytułu stopnia naukowego doktora habilitowanego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.
O kosztach postępowania w kwocie 680 zł, Sąd orzekł w punkcie II. sentencji wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a.