VII SA/Wa 65/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Wód Polskich cofającą pozwolenie wodnoprawne, uznając, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. zamiast merytorycznie rozpoznać sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprzeciw od decyzji Prezesa Wód Polskich, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ braki postępowania wyjaśniającego mogły zostać uzupełnione w trybie art. 136 k.p.a., a sprawa powinna zostać rozpatrzona merytorycznie.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez I.M. i Z.M. od decyzji Prezesa Wód Polskich, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji cofającą pozwolenie wodnoprawne udzielone W.W. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprzeciw na podstawie art. 64a p.p.s.a., stwierdził, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy, a możliwość uchylenia decyzji i przekazania jej do ponownego rozpatrzenia jest wyjątkiem, który wymaga ścisłego stosowania. W ocenie Sądu, wskazane przez organ odwoławczy uchybienia, w tym dotyczące nieważności decyzji z 2009 r. i niepełnej oceny materiału dowodowego, mogły zostać uzupełnione w trybie art. 136 k.p.a., co pozwoliłoby na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może automatycznie uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeśli braki postępowania wyjaśniającego mogą zostać uzupełnione w trybie art. 136 k.p.a. Sprawa powinna zostać rozpatrzona merytorycznie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Wskazane przez organ odwoławczy uchybienia mogły zostać usunięte w trybie art. 136 k.p.a., co umożliwiało wydanie decyzji merytorycznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w. art. 136 § 1
Prawo wodne
p.p.s.a. art. 151a § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ braki postępowania wyjaśniającego mogły zostać uzupełnione w trybie art. 136 k.p.a., a sprawa powinna zostać rozpatrzona merytorycznie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie ocenia istoty sporu, a prawidłowość "odesłania" sprawy przez organ odwoławczy do ponownego zbadania przez organ I instancji. Przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a. kompetencja do wydania decyzji kasatoryjnej stanowi zatem wyjątek od zasady orzekania przez organ odwoławczy co do istoty i musi być stosowana w sposób ścisły (exceptiones non sunt extendendae).
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.) i zakresu kontroli sądowej w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej (art. 64a-64e p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w przedmiocie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania odwoławczego i kontroli sądowej, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy sąd może uchylić decyzję i odesłać sprawę do organu pierwszej instancji? Wyjaśniamy granice art. 138 § 2 k.p.a.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 65/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne Hasła tematyczne Wodne prawo Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 138 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 2233 art. 136 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze sprzeciwu Z.M. i I.M. od decyzji Prezesa Wód Polskich z dnia 8 grudnia 2022 r., Nr 109/2022/KUZ w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Wód Polskich na rzecz Z.M. i I.M. (solidarnie) kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 8 grudnia 2022 r., nr 109/2022/KUZ Prezes Wód Polskich (dalej: "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 545 ust. 4 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233) oraz art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U z 2017 r., poz. 1121), po rozpatrzeniu odwołania I. M. i Z. M. oraz odwołania W. W. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Ł. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego – uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Ł. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Starosta G. wydał dla W. W. pozwolenie wodnoprawne – decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] na budowę stawu na działce o nr ew. [...] w miejscowości B., budowę urządzenia piętrzącego (zastawki monolitycznej betonowej typu Z-3 o świetle 0,8 m i maksymalnej rzędnej piętrzenia 118,30 m n.p.m., h=l,3 m), wykonanie mnichów wlotowego i wylotowego oraz na pobór wód dla napełniania stawu i zrzut wody. Następnie decyzją z [...] września 2009 r., nr [...] Starosta G. udzielił pozwolenia wodnoprawnego na zmianę konstrukcji urządzenia piętrzącego. Ponadto Starosta G. decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego W. W. wydanego decyzją Starosty G. z dnia [...] sierpnia 2007 r. zmienionego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r., orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w części w jakiej dotyczy ono decyzji nr [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz odmówił cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego w części dotyczącej decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...]. Decyzją Prezesa Wód Polskich z 11 czerwca 2019 r., nr 137/219/KUZ powyższa decyzja Starosty G. z dnia [...] maja 2017 r. została uchylona w całości i przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy organ I instancji decyzją z [...] lipca 2022 r., znak: [...] cofnął bez odszkodowania pozwolenie wodnoprawne udzielone W. W. Odwołania od powyższej decyzji złożyli I. M. i Z. M. oraz W. W. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ odwoławczy nie jest związany tylko granicami odwołania lecz obowiązany jest orzec co do całości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżanej decyzji. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, zgodnie z którym pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania między innymi wówczas, gdy zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym oraz urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane. Organ zwrócił uwagę, że decyzja ta ma charakter uznaniowy, co oznacza, że właściwy organ w toku postępowania prowadzonego w sprawie cofnięcia wydanego pozwolenia jest obowiązany ocenić, czy stwierdzone zmiany mogą spowodować zagrożenie dla środowiska i w zależności od dokonanych ustaleń zadecydować o cofnięciu bądź pozostawieniu udzielonego pozwolenia. Organ II instancji stwierdził, że w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją nr [...] Starosty G. z dnia [...] sierpnia 2007 r., orzeczono o budowie stawu na działce nr [...] w m. B., budowie urządzenia piętrzącego - zastawki monolitycznej betonowej typu Z-3 o świetle 0,8 m i max. rzędnej piętrzenia 118,30 m n.p.m., h=l,3 m, wykonaniu mnicha wlotowego i wylotowego typu MN3, poborze wód do napełnienia stawu oraz o zrzucie wody ze stawu. Konstrukcja urządzenia piętrzącego została zmieniona decyzją nr 108/09 z dnia 15 września 2009 r. lecz decyzja ta została wycofana z obrotu prawnego na skutek przeprowadzenia przez Dyrektora RZGW w Warszawie postępowania nieważnościowego i wydania decyzji nr 629/D/NN/14 z dnia 18 września 2014 r., która została utrzymana w mocy decyzją Prezesa KZGW z dnia 24 lutego 2015 r. znak: KZGW/BAPpo-671/9790/2014/mł BAP-po.026.100.2015. Prezes Wód Polskich podkreślił, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji przeanalizował przesłanki wymienione w art. 136 ust. 1 ustawy Prawo wodne wskazujące na okoliczności cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego, lecz stwierdzając cofnięcie obu pozwoleń wodnoprawnych na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 1 nie uwzględnił powyżej przedstawionej sytuacji, a co za tym idzie organ przeprowadzał oględziny i analizował prawidłowość wykonania urządzeń wodnych w oparciu o błędne założenia konstrukcyjne. Niezrozumiałym jest również cofnięcie całego pozwolenia wodnoprawnego, które w swojej treści orzekało o budowie stawu, budowie urządzenia piętrzącego, budowie urządzeń wlotowych i wylotowych oraz poborze i zrzucie wody w sytuacji, kiedy zarówno kontrole przeprowadzane przez Dyrektora RZGW w Warszawie jak również oględziny organu I instancji nie wykazały nieprawidłowości w wykonaniu stawu, a ocena urządzeń do poboru wody pomimo ich wykonania bez stojaków i o innej konstrukcji niż wskazuje pozwolenie określiła, że nie ma to znaczenia dla warunków realizacji pozwolenia wodnoprawnego. Niezasadne jest także wskazanie w decyzji naruszenie obowiązków wobec uprawnionych do rybactwa, w związku z brakiem przepławki dla ryb, w sytuacji gdy pozwolenie wodnoprawne udzielone Panu W. W. takiego obowiązku nie formułowało. Prezes Wód Polskich wyjaśnił, że Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Ł. jako organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego prowadzi je jako postępowanie wszczęte przez Starostę G. zawiadomieniem z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], w związku z powyższym analiza dokumentacji w sprawie powinna obejmować zarówno dowody zebrane przez Starostę G. jak również nowe dowody zebrane przez organ I instancji. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Dodatkowo Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Ł., jako organ I instancji obowiązuje rozstrzygnięcie zawarte w decyzji nr 137/2019/KUZ Prezesa Wód Polskich z dnia 11 czerwca 2019 r., a dotyczy to poczynionych przez Prezesa uwag nawiązujących do prawidłowości w działaniu Starosty G. Organ II instancji uznał, iż zaistniała ewidentna potrzeba wyjaśnienia zakresu sprawy, który może mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i to w zakresie przekraczającym granice postępowania możliwego do przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym, zgodnie z art. 15 oraz art. 136 k.p.a., bowiem przeprowadzenie takiego postępowania przez organ II instancji naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności, pozbawiając strony prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. Zdaniem organu, uwzględniając zasadę trwałości decyzji administracyjnych, a jednocześnie zasadę korzystania z wód w sposób niepogorszający stanu wód i niewyrządzający szkód, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić, że art. 136 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne wskazuje, że pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "może" oznacza, że stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie nie nakłada obowiązku, a jedynie uprawnia organ do orzeczenia o cofnięciu, bądź ograniczeniu pozwolenia wodnoprawnego. Cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania, przewidziane w przytoczonym przepisie ma zatem charakter fakultatywny, co oznacza, że organ musi uwzględniać obowiązek dokonania analizy poszczególnych środków pod kątem ich proporcjonalności, skuteczności, celowości i słuszności w relacji do chronionego dobra oraz z uwzględnieniem zasady wyważania słusznych interesów strony. Decydując się zatem na cofnięcie, czy ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego organ musi rozważyć i przedstawić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia celowość takiego działania z punktu widzenia ochrony wód, a w szczególności czy cofnięcie lub ograniczenie jest proporcjonalne do zakresu naruszenia wymogów zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym. Musi także rozważyć, z punktu widzenia ochrony wód i słusznych interesów uprawnionego, jaka forma ograniczenia praw uprawnionego jest właściwa. Sprzeciw od powyższej decyzji złożyli I. M. i Z. M., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zatajenie znanych faktów mających wpływ na rozpatrzenie sprawy i wbrew obowiązku wiążącego dla organu administracyjnego oraz naruszenie art. 6 i 7 k.p.a przez prowadzenie postępowania naprawczego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw jest zasadny. W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, iż w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 935). Mocą tego aktu, do systemu sądowej kontroli administracji publicznej wprowadzono zasadnicze zmiany odnoszące się do kontroli tzw. decyzji kasatoryjnych. Wskazaną ustawą znowelizowano bowiem przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej jako p.p.s.a.). W dziale III p.p.s.a., po rozdziale 3 dodano rozdział 3a "Sprzeciw od decyzji". Zgodnie z dodanym art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. obecnie skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści takiej decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W art. 64e p.p.s.a. ustawodawca zakreślił z kolei granice kontroli takiej decyzji przez Sąd wskazując, iż ten, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej (z art. 138 § 2 k.p.a.). Spod kontroli sądowej sprawowanej w tym trybie wyłączona jest zatem możliwość oceny problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Upraszczając, Sąd nie ocenia istoty sporu, a prawidłowość "odesłania" sprawy przez organ odwoławczy do ponownego zbadania przez organ I instancji. Rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia bowiem wyłącznie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej; nie rozstrzyga więc -jak w przypadku skarg- w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd nie bada zatem w tym postępowaniu (o charakterze przyśpieszonym) innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., a kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem sprowadza się wyłącznie do oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej będzie więc ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., czy inaczej: odstąpienia od zasady ogólnej ponownego (w toku instancji, na skutek wniesionego odwołania), merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Co przy tym istotne, dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, tj. wypowiadania się w kwestiach materialnoprawnych występujących w sprawie, skoro decyzja kasacyjna nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Tym samym także orzeczenie sądu w przedmiocie sprzeciwu ma wyłącznie charakter niejako procesowy; nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem, a rozstrzyga jedynie o prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (o czym przesądza także brzmienie art. 64e p.p.s.a.). Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przywołany przepis należy odczytywać w powiazaniu z art. 136 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W świetle powołanych wyżej przepisów (a także art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a.) należy przyjąć, że model administracyjnego postępowania odwoławczego jest modelem merytorycznym, a nie kasacyjnym. Celem wniesienia odwołania nie jest zatem jedynie kontrola prawidłowości (zgodności z prawem i zasadności) zakwestionowanej decyzji, lecz powtórne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy (por. np. Z. Kmieciak, Odwołania w postępowaniu administracyjnym, LEX 2011, rozdział II.5.2.). Podobnie w orzecznictwie przyjmuje się, że organ odwoławczy jest wyposażony przede wszystkim w kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w ograniczonym zakresie ma on kompetencje kasacyjne. Tym samym organ odwoławczy co do zasady w ramach postępowania rozpoznawczego jest zobowiązany poddać decyzję organu pierwszej instancji kompleksowej analizie i dokonać merytorycznej oraz prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji, a wyniki tej oceny winny zostać zawarte w uzasadnieniu decyzji odpowiadającej wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 11 lutego 2016 r., II OSK 1422/14, CBOSA). Przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a. kompetencja do wydania decyzji kasatoryjnej stanowi zatem wyjątek od zasady orzekania przez organ odwoławczy co do istoty i musi być stosowana w sposób ścisły (exceptiones non sunt extendendae). Istotne jest również, że z zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) wynika, że w dwóch instancjach ma być rozpoznana dana sprawa administracyjna. Zasady tej nie można natomiast interpretować w ten sposób, że każdy dowód w sprawie musi być przeprowadzony i oceniony zarówno przez organ I, jak i drugiej instancji. Konkluzja taka nie tylko, że byłaby sprzeczna z zasadą szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), ale i byłaby nie do pogodzenia z powołanym wyżej art. 136 § 1 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego przyczyną wydania decyzji kasatoryjnej było cofnięcie przez organ I instancji obu pozwoleń wodnoprawnych( Nr [...] z [...] sierpnia 2007r. i Nr [...] z [...] września 2009r.) na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 1 nie uwzględniwszy wydania przez Dyrektora RZGW w Warszawie decyzji nr 629/D/NN/14 z dnia 18 września 2014 r., która została utrzymana w mocy decyzją Prezesa KZGW z dnia 24 lutego 2015 r. znak: KZGW/BAPpo-671/9790/2014/mł BAP-po.026.100.2015, a mocą której stwierdzono nieważność decyzji z [...] września 2009 r., nr [...], którą Starosta G. udzielił pozwolenia wodnoprawnego na zmianę konstrukcji urządzenia piętrzącego oraz nie przeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie z zasadą wynikająca z art. 77 k.p.a oraz niepełną oceną materiału dowodowego. W ocenie Sądu, stwierdzenie przez organ odwoławczy powyższych uchybień nie uzasadnia, niejako automatycznie, uchylenie decyzji zaskarżonej odwołaniem i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzupełnienie rozstrzygnięcia w zakresie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty G. z [...] września 2009 r., nr [...],oraz zapoznanie się z materiałem dowodowym zebrany przez Starostę G. oraz organ I instancji pozostaje w kompetencji organu odwoławczego na podstawie art. 136 k.p.a. do tego tez organu należy merytoryczna ocena zaistnienia przesłanek z art. 136 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Tym samym uwzględnienie w niniejszym postępowaniu faktu wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji Starosty G. nr [...] z dnia [...] września 2009r. jest elementem merytorycznego rozpoznania sprawy, do którego organ odwoławczy jest zobligowany. Same wątpliwości, które podnosi organ odwoławczy mogą zostać usunięte poprzez uzupełnienie postępowania wyjaśniającego, tym bardziej, że Prezes Wód Polskich nie wskazuje na konieczność przeprowadzenia nowego postępowania dowodowego ale nie uzasadniały jeszcze zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd zauważa dodatkowo, że organ odwoławczy może (wyjątkowo) wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji, nadto: gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Tymczasem, w ocenie Sądu, wszystkie wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji braki oraz wątpliwości organu odwoławczego można usunąć korzystając z instrumentu jakim jest art. 136 k.p.a., w stopniu umożliwiającym wydanie decyzji merytorycznej. Niezależnie od powyższego, stwierdzić też trzeba, że o konieczności zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., nie może stanowić ewentualna odmienna (niż zaprezentowana przez organ I instancji) ocena merytoryczna zaistnienia przesłanek z art. 136 ust 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne. Z tych też powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać. Sąd podziela jednocześnie stanowisko prezentowane zgodnie w orzecznictwie, że w sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Z taką właśnie sytuacja mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa i na podstawie art. 151a § 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329), orzekł, jak w sentencji, o kosztach orzekając na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI