VII SA/Wa 63/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
KPAprawo dostępu do informacjiakta sprawykserokopiestwierdzenie nieważnościpostanowienieorgan nadzoru budowlanegosąd administracyjnyprawo procesowe

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie GINB odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia o odmowie sporządzenia i doręczenia kserokopii dokumentów z akt sprawy, uznając, że przepisy KPA nie nakładają na organ obowiązku sporządzania kserokopii na żądanie strony, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania do akt sprawy.

Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które utrzymało w mocy odmowę sporządzenia i doręczenia kserokopii dokumentów z akt sprawy. Skarżąca argumentowała, że odmowa narusza prawo, a podstawą powinna być Konstytucja RP i ustawa o dostępie do informacji publicznej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przepisy KPA (art. 73) nie nakładają na organ obowiązku sporządzania kserokopii na żądanie strony, a jedynie umożliwiają przeglądanie akt i sporządzanie odpisów przez stronę. Sąd podkreślił również, że akta sprawy nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sprawa dotyczyła skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które odmówiło stwierdzenia nieważności wcześniejszego postanowienia GINB z dnia [...] października 2006 r. To z kolei utrzymywało w mocy postanowienie odmawiające sporządzenia i doręczenia odpisów dokumentów z akt sprawy. Skarżąca podnosiła, że odmowa udostępnienia dokumentów nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i że podstawą żądania powinny być przepisy Konstytucji RP, ustawa o dostępie do informacji publicznej oraz ustawa Prawo ochrony środowiska. Argumentowała, że art. 73 KPA nie może być przeszkodą, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymaga wykazywania ważnego interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym trybem kontroli, ograniczonym do wad wymienionych w art. 156 § 1 KPA. Sąd uznał, że żadna z tych wad nie wystąpiła. Odnosząc się do meritum, sąd podkreślił, że art. 73 § 1 i 2 KPA nakłada na organ obowiązek umożliwienia stronom przeglądania akt i sporządzania notatek lub odpisów, ale nie nakłada obowiązku sporządzania kserokopii przez organ na żądanie strony. Sąd zaznaczył, że strona może żądać uwierzytelnienia odpisów, jeśli wykaże ważny interes prawny. Ponadto, sąd stwierdził, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania do akt sprawy, ponieważ akta administracyjne nie są dokumentem urzędowym w rozumieniu tej ustawy, a dostęp do nich regulują przepisy KPA. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA potwierdzające tę interpretację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 73 § 1 i 2 KPA) nie nakładają na organ obowiązku sporządzania kserokopii z akt sprawy i doręczania ich stronie. Obowiązek organu ogranicza się do umożliwienia stronie przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 73 KPA, który stanowi o obowiązku umożliwienia przeglądania akt i sporządzania odpisów przez stronę, a nie o obowiązku organu do wykonania kserokopii. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów, jeśli wykaże ważny interes prawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia.

k.p.a. art. 73 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu umożliwienia stronom przeglądania akt i sporządzania notatek/odpisów.

k.p.a. art. 73 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość żądania uwierzytelnienia odpisów przez stronę przy ważnym interesie prawnym.

PPSA art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

PPSA art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonych aktów.

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu w przedmiocie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólne przepisy dotyczące postępowania.

k.p.a. art. 74 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy sporządzania i przesyłania odpisów.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji/postanowienia organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stosowania przepisów KPA do postępowań odwoławczych.

u.d.i.p.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Sąd uznał, że nie ma zastosowania do akt sprawy administracyjnej.

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy KPA (art. 73) nie nakładają na organ obowiązku sporządzania kserokopii z akt sprawy na żądanie strony. Akta sprawy administracyjnej nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odmowa sporządzenia kserokopii zgodna z KPA nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa poprzez odmowę udostępnienia dokumentów z akt sprawy. Podstawą żądania powinny być przepisy Konstytucji RP, ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy Prawo ochrony środowiska. Brak obowiązku wykazywania ważnego interesu prawnego przy żądaniu informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

nie oznacza to jednak, że strona postępowania może żądać, aby kserokopie wykonał i dostarczył sam organ aktywność organu kończy się na zapewnieniu stronie możliwości skorzystania z tych uprawnień wnioski składane w sprawie indywidualnej nie mają charakteru informacji publicznej akta administracyjne nie są dokumentem urzędowym

Skład orzekający

Halina Kuśmirek

przewodniczący

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sprawozdawca

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących dostępu do akt sprawy oraz wyłączenie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej do akt administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy sporządzenia kserokopii, a nie ogólnego dostępu do akt. Interpretacja przepisów KPA może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do dokumentów urzędowych i interpretacji przepisów KPA oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy organ musi robić kserówki z akt sprawy? Sąd administracyjny wyjaśnia granice dostępu do dokumentów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 63/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Halina Kuśmirek /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. skargę oddala.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2006r. (znak: [...]) - na podstawie art. 157 § 1 kpa i art. 156 § 1 kpa w związku z art. 126 kpa, po przeprowadzeniu - wszczętego na wniosek J. W. i E. H., postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia własnego z dnia [...] czerwca 2005r. (znak [...]), utrzymującego w mocy postanowienie tegoż organu z dnia [...] maja 2005r. (znak: [...]), odmawiającego sporządzenia oraz doręczenia odpisów dokumentów -odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2005r.
W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia [...] czerwca 2006r. J. W. i E. H. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia z dnia [...] czerwca 2005r. podnosząc, że nieudostępnienie żądanych dokumentów z akt sprawy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie organu, w rozstrzyganej sprawie, nie zaszła żadna z wymienionych w art. 156 § 1 kpa przesłanek, skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazując na treść art. 73 §1 i 2 kpa, podniósł, że przepis ten nie nakłada na organ obowiązku sporządzenia, a co więcej przesyłania stronom postępowania kserokopii z akt sprawy. W ocenie organu czym innym jest brak umożliwienia przejrzenia akt, sporządzania notatek, czy odpisów, a czym innym odmowa doręczenia sporządzonych z nich kserokopii. Przy wydawaniu potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii, niezbędne jest wykazanie przez stronę ważnego interesu prawnego, czego wnioskodawcy nie wykazali.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 kpa, utrzymał w mocy postanowienia własne z dnia [...] października 2006r.
W motywach powyższego postanowienia organ powtórzył argumentację podniesioną w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym, podnosząc ponadto, że stosowanie przepisów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, wyłącza w tym względzie stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 06 września 2001r. ( Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) jako podstawy żądania.
Organ uznał zarzuty wniosku o wydaniu zaskarżonego postanowienia bez podstawy prawnej, za nieuzasadnione, wskazując przepisy na których oparto kontrolowane rozstrzygnięcie.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła J. W. podnosząc, iż podstawą udzielenia żądanej informacji winien być art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, ustawa o dostępie do informacji publicznej oraz ustawa Prawo ochrony środowiska.
W ocenie skarżącej, przepis art. 73 kpa nie może być przeszkodą do udostępnienia żądanych informacji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono obowiązku wykazania ważnego interesu strony.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] października 2006r. odpowiadają prawu.
Na wstępie należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ postanowienia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy postanowienie, kończące to postępowanie nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Organ działający w trybie nadzoru nie stwierdził naruszenia art. 156 kpa i stanowisko to należy podzielić. Poruszając się w zakreślonych wyżej granicach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę wydanych w postępowaniu zwykłym postanowień i prawidłowo ocenił, że żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa nie występuje.
W zakończonym kontrolowanymi postanowieniami postępowaniu, organ odmówił - w oparciu o art. 74 § 2 kpa - sporządzenia i przesłania kserokopii dokumentów wskazanych przez wnioskodawców, wskazując na przepis art. 73 § 1 i § 2 kpa.
W treści przepisu art. 73 §1 kpa, ustawodawca określił obowiązek organów do umożliwienia stronom w każdym stadium postępowania – przeglądania akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Zgodnie z § 2 ww. artykułu strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Nie oznacza to jednak, że strona postępowania może żądać, aby kserokopie wykonał i dostarczył sam organ, gdyż sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od użytych środków technicznych (vide wyrok NSA W-wa z dnia 07 lipca 2005r. sygn. akt GSK 898/04, LEX nr 190721, wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996r., sygn. akt I SA/Lu 139/96. LEX nr 28938, teza 2)
Jak wynika z jednoznacznego brzmienia ww. przepisu, rola organu administracji kończy się na zapewnieniu stronie możliwości skorzystania z tych uprawnień, bowiem z treści art. 73 §1 i 2 kpa nie można wyprowadzić obowiązku organu do sporządzania kserokopii z akt administracyjnych lub ich odpisów i doręczenia ich stronie, jak tego domaga się skarżąca.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi o niezastosowaniu przez organ, jako podstawy prawnej udzielenia żądanej informacji, ustawy o dostępie do informacji publicznej wyjaśnić należy, że wnioski składane w sprawie indywidualnej nie mają charakteru informacji publicznej, bowiem korzystanie z informacji publicznej nie może zmierzać do dokonania innych czynności, przewidzianych w procedurach, gdzie legitymacją procesową dysponuje określony podmiot.
Służący każdemu, powszechny dostęp do informacji w sprawach publicznych, w tym także do dokumentów urzędowych, jest zagadnieniem odrębnym i może być przedmiotem osobnej sprawy administracyjnej, prowadzonej w oparciu o ustawę a dnia 06 września 2001r. – o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). W wyroku z dnia 5 grudnia 2001r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że akta administracyjne nie są dokumentem urzędowym i już z tego powodu żądanie do nich dostępu (na podstawie ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej) jest bezzasadne. W aktach mogą być jednak zawarte dokumenty urzędowe – udostępnianie tych dokumentów byłoby możliwe po warunkiem, że dotyczą one sfery życia publicznego (sygn. akt II SA 155/01 – OSP 2002, nr 6, poz. 78).
Powyższe oznacza, że organy zobowiązane były do działania w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności powołanego wyżej art. 73 kpa., a prawidłowość zajętego stanowiska przesądza o braku podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanych postanowień na podstawie art. 156 §1 kpa.
Ustalenie przez organ, że w sprawie nie występują określone w art. 156 §1 kpa podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności kontrolowanego aktu (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1994 r. sygn. akt I SA 1143/93, ONSA 1995/3 poz. 145 ).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI