VII SA/Wa 613/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2010-09-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanestan techniczny budynkuroboty budowlanezarządca nieruchomościwłaściciel nieruchomościnakaz usunięcia nieprawidłowościpostępowanie nieważnościoweWSAkontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności nakazu wykonania robót budowlanych w budynku, uznając zarządcę za właściwy podmiot do otrzymania takiego nakazu.

Sprawa dotyczyła skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzje nakazujące wykonanie robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Skarżąca kwestionowała możliwość nałożenia obowiązku na zarządcę, brak udziału właścicieli oraz niewykonalność decyzji. Sąd uznał, że zarządca jest właściwym adresatem nakazu, zwłaszcza w sytuacji nieuregulowanego stanu własności i braku możliwości ustalenia właścicieli, a trudności finansowe nie są podstawą do stwierdzenia niewykonalności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej S.A. w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji organów niższych instancji nakazujących wykonanie robót budowlanych w budynku wielorodzinnym. Skarżąca spółka zarzucała organom naruszenie przepisów k.p.a., w tym skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną, rażące naruszenie prawa, niewykonalność decyzji oraz brak odpowiedniego uzasadnienia. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że postępowanie nieważnościowe ogranicza się do badania wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzono, że budynek był w nieodpowiednim stanie technicznym, co uzasadniało wydanie nakazu na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym spoczywa zarówno na właścicielu, jak i zarządcy. W sytuacji, gdy ustalenie właścicieli było niemożliwe, a spółka MPGM S.A. faktycznie zarządzała budynkiem od 1974 r., uznano ją za właściwy podmiot do otrzymania nakazu. Sąd wyjaśnił, że kwestie kosztów remontu należą do drogi cywilnej, a trudności finansowe lub techniczne nie czynią decyzji niewykonalną. Wobec braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządca nieruchomości może być adresatem decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych, zwłaszcza gdy ustalenie właściciela jest niemożliwe, a zarządca faktycznie sprawuje zarząd nad obiektem.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego (art. 61 i 66) nakładają obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym zarówno na właściciela, jak i zarządcę. W sytuacji braku możliwości ustalenia właściciela i istnienia faktycznego zarządcy, organ może skierować nakaz do zarządcy, który jest obeznany z nieruchomością i ma praktyczną możliwość usunięcia nieprawidłowości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Sąd badał, czy decyzje nie były dotknięte wadami wymienionymi w tym przepisie.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Sąd badał, czy decyzje nie były dotknięte wadami wymienionymi w tym przepisie.

Prawo budowlane art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami i zapewnienia bezpiecznego użytkowania.

Prawo budowlane art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.

Prawo budowlane art. 66

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 5 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Określa zasady użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska.

k.c. art. 752

Kodeks cywilny

Reguluje prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia, nakładając obowiązek działania z korzyścią osoby, której sprawę prowadzono, i zachowania należytej staranności.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządca nieruchomości jest właściwym podmiotem do otrzymania nakazu wykonania robót budowlanych w przypadku niemożności ustalenia właściciela. Trudności finansowe lub techniczne nie stanowią podstawy do stwierdzenia niewykonalności decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Kwestie rozliczeń kosztów remontu między zarządcą a właścicielami należą do drogi cywilnej.

Odrzucone argumenty

Decyzje zostały skierowane do podmiotu niebędącego stroną. Decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Nakazane obowiązki są niewykonalne w aspekcie technicznym, prawnym i ekonomicznym. Organy nie odniosły się do kwestii posiadania tytułu prawnego przez skarżącą. Organy nadzoru budowlanego wykroczyły poza zakres normowania art. 66 Prawa budowlanego. Uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji nie spełnia ustawowych wymagań.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zwarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez proste ich zestawienie. Rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami... nakaz, powinien być skierowany do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego... brak jest zatem dostatecznych podstaw prawnych do zakwestionowania stanowiska organów orzekających co do obciążenia właśnie skarżącej obowiązkiem doprowadzenia objętego postępowaniem budynku do właściwego stanu technicznego. trudności ekonomiczne i techniczne w realizacji decyzji nie mogą uzasadniać twierdzenia, iż jest ona niewykonalna.

Skład orzekający

Ewa Machlejd

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Tomaszewska

członek

Tadeusz Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych na zarządcę nieruchomości w sytuacji nieuregulowanego stanu własności i trudności w ustaleniu właścicieli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia właścicieli i istnienia faktycznego zarządcy. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście postępowania nieważnościowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego praktycznie zagadnienia odpowiedzialności za stan techniczny budynku, szczególnie w kontekście zarządcy i właściciela. Jest to typowa sprawa administracyjna, ale z elementami budzącymi wątpliwości interpretacyjne.

Kto odpowiada za remont? Zarządca czy właściciel? Sąd rozstrzyga.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 613/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2010-09-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2010-03-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Machlejd /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Tomaszewska
Tadeusz Nowak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2595/10 - Wyrok NSA z 2012-03-22
VII SA/Wa 66/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-09-23
II OSK 2596/10 - Wyrok NSA z 2012-03-21
II OZ 591/10 - Postanowienie NSA z 2010-07-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 61 w zw. z  art. 5  ust. 2,  art. 66  ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2010 r. sprawy ze skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej S.A. w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak : [...], na podstawie art. 157 § 1 oraz 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej kpa. po rozpatrzeniu wniosku Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej S.A. w P. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności obu ww. decyzji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] nakazał zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. - Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej w P. wykonać szereg robót budowlanych i czynności w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku do dnia 31 kwietnia 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, że wskutek przeprowadzonej przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontroli stwierdzono zły stan techniczny przedmiotowej inwestycji w zakresie dotyczącym m. in. pokrycia dachowego oraz stropu. Stosownie zaś do treści art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Organ stwierdził, że nakazując wykonanie określonych robót organy stopnia wojewódzkiego i powiatowego nie naruszyły któregokolwiek z przepisów, a tym bardziej w stopniu rażącym w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do zarzucanej przez skarżącą wady określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ podniósł, że nie stwierdził jakoby badane decyzje zostały skierowane do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Wyjaśnił, iż skarżący nie kwestionuje faktu, że od 1974 r. przedmiotowa nieruchomość została przejęta w zarząd państwowy, a następnie w wyniku zmian prawnych i przekształceń własnościowych Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej S.A. w P. stało się jej zarządcą na podstawie art. 752 k.c. Stosownie zaś do treści art. 66 w związku z art. 61 Prawa budowlanego nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości może być nałożony tak na właściciela jak i na zarządcę obiektu. Adresatem decyzji może być zatem zarówno właściciel jak i zarządca nieruchomości, bowiem na obu tych podmiotach spoczywa obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym. Organ wyjaśnił, że nałożenie takiego obowiązku na zarządcę obiektu budowlanego w żadnych wypadku nie oznacza stwierdzenia, iż uchybił on obowiązkom, jakie na zarządców nakłada Prawo budowlane. Nie przesądza też kogo będą obciążały koszty doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu.
Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpiło Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Spółka akcyjna w P. wnosząc o stwierdzenie nieważności obu ww. decyzji.
Skarżąca podniosła, że obie decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, a stwierdzony w nich obowiązek jest niewykonalny w aspekcie technicznym, prawnym i ekonomicznym. Wskazała, że obie decyzje zostały skierowane do podmiotu nie będącego stroną w sprawie podczas gdy organy były informowane, że stronami przedmiotowych postępowań powinni być współwłaściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. Zdaniem skarżącej, ma to doniosłe znaczenie, albowiem wskazane w zaskarżonych decyzjach obowiązki odnoszą się do ich prawa i w ostateczności, nawet przy ewentualnym założeniu, że wnioskująca może być podmiotem tych obowiązków, to na nich będzie spoczywał obowiązek poniesienia kosztów tych prac. Skarżąca zarzuciła, że organy nadzoru budowlanego nie odniosły się do kwestii posiadania przez nią tytułu prawnego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, tj. art. 752 kodeksu cywilnego. Wskazała, że fakt prowadzenia bez zlecenia spraw właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w P. nie jest wystarczający do uznania, iż może być adresatem wszystkich decyzji odnoszących się do tej nieruchomości bez zbadania zakresu obowiązków jakie ciążą na takim zobowiązanym. Dodała, że organy nadzoru budowanego obu instancji twierdząc, iż działają w oparciu o art. 66 Prawa budowanego wykroczyły poza zakres jego normowania nakazując przebudowę budynku przy ul. [...] do czego nie są uprawnione. Podkreśliła, że przedmiotowe decyzje zostały wydane z rażącym uchybieniem art. 7 i 10 kpa i tym samym powinny zostać uchylone.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak : [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa. utrzymał w mocy decyzję własną.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że bezspornym jest, iż budynek przy ul. [...] w P. był w nieodpowiednim stanie technicznym, dlatego też wydanie przez organy nakazu na podstawie art. 66 Prawa budowlanego było jak najbardziej zasadne.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ wskazał, że od 1974 r. przedmiotowa nieruchomość została przejęta w zarząd państwowy, a następnie w wyniku zmian prawnych i przekształceń własnościowych Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej S.A. w P. stało się jej zarządcą na podstawie art. 752 kc. Organ wyjaśnił, że stosownie do treści art. 61 ustawy Prawo budowlane obowiązek utrzymywania budynku w należytym stanie technicznym obciąża zarówno jego właściciela jak i zarządcę, dlatego też nałożenie obowiązku na MPGM S.A, było prawidłowe. Kwestia zaś wzajemnych rozliczeń kosztów wykonanych robót pomiędzy MPGM S.A. a właścicielami przedmiotowej nieruchomości nie należy do materii prawa administracyjnego i ewentualnie powinna być w przyszłości dokonana w postępowaniu cywilnym. Organ wskazał, że podnoszony przez skarżącą zarzut braku udziału wszystkich stron w postępowaniu, tj. właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w P., również nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności ww. decyzji bowiem strony, które nie brały udziału w postępowaniu mogą ewentualnie żądać jego wznowienia. Organ zaznaczył, że decyzja jest wykonalna, a trudności ekonomiczne i techniczne w jej realizacji nie mogą uzasadniać twierdzenia, iż jest ona niewykonalna. Jednocześnie dodał, że na wymagany zakres prac nie jest niezbędne dodatkowe pozwolenie na budowę, gdyż uprawnienie do przeprowadzenia robót budowlanych wynika wprost z decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie wniosło Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej S.A. w P. wnosząc o jej zmianę i stwierdzenie, że zarówno decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] jak i decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] są nieważne.
Organowi drugiej instancji skarżąca zarzuciła, iż wydając zaskarżoną decyzję naruszył :
1) art. 156 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 61 i 66 ustawy - Prawo budowlane poprzez uznanie, że skarżąca może być adresatem obu decyzji organów nadzoru budowlanego w sytuacji, kiedy nie jest zarządcą nieruchomości przy ul. [...] w P.,
2) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że obie ww. decyzje nie zostały
wydane z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji kiedy organy obu instancji nie powiadomiły o toczącym się postępowaniu właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w P., pomimo tego, że dysponowały informacjami, co do danych osobowych współwłaścicieli tej nieruchomości,
3) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że nałożenie obowiązków o jakich mowa w tych decyzjach nastąpiło zgodnie z prawem, gdyż obowiązki te realizowane w jednym procesie budowlanych prowadzą do rozbiórki obiektu budowlanego i postawienia w jego miejsce innego, podczas gdy adresatem decyzji nie jest właściciel a tylko zarządca nieruchomości, który włada nią na podstawie art. 752 kodeksu cywilnego i tym samym nie ma prawa dysponować nią na takie cele,
4) art. 156 § 1 pkt 5 kpa poprzez uznanie, że decyzje mogą zostać
wykonane w sytuacji gdy w zaistniałych warunkach faktycznych i prawnych były one niewykonalne już w dniu ich i stan ten ma charakter trwały,
5) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że obowiązki nałożone na skarżącą mają oparcie w obowiązującym przepisie prawa tj. w art. 66 Prawa budowlanego, w sytuacji kiedy przepis ten (ani żaden inny) nie daje podstaw do nakładania takich obowiązków,
6) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 107 kpa poprzez uznanie, że uzasadnienie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] spełnia ustawowe wymagania w sytuacji, gdy brak
w nim rozważań natury faktycznej i prawnej umożliwiających merytoryczną kontrolę nałożonych obowiązków,
7) art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa poprzez uznanie, że obie decyzje są wykonalne oraz że ich realizacja doprowadzi obiekt do stanu zgodnego z przepisami co w konsekwencji umożliwi bezpieczne funkcjonowanie i użytkowanie obiektu podczas, gdy po wykonaniu tych prac pomieszczenia w budynku posadowionym na nieruchomości przy ul. [...] nadal nie będą się nadawały na stały pobyt ludzi.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję własną, którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] nakazującej zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. – Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej w P. wykonać szereg robót budowlanych i czynności w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w P.
Na wstępie podkreślić należy, że badane decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Postępowanie to nie polega bowiem na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do zbadania, czy kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem, naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zwarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez proste ich zestawienie. Rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok WSA z dnia 21 grudnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 706/05, LEX nr 196278 ).
Poruszając się w zakreślonych wyżej granicach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę wydanych w postępowaniu zwykłym decyzji i prawidłowo ocenił, że żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa nie występuje.
Wskazać należy, że kwestie z zakresu stanu technicznego obiektów budowlanych zostały uregulowane w rozdziale 6 w/w ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, zatytułowanym Utrzymanie obiektów budowlanych.
Stosownie do treści art. 61 Prawa budowlanego zamieszczonego w powyższym rozdziale 6, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany :
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, czyli użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 art.5,
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Konsekwencją stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego jest podjęcie przez organ nadzoru budowlanego decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania opisanej wyżej decyzji, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany :
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Z cyt. wyżej przepisów wynika zatem, że naruszenie obowiązków wynikających z art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego skutkuje m.in. sankcją w postaci nakazu określoną w art. 66 Prawa budowlanego.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że ów nakaz, powinien być skierowany do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na którym zgodnie z art. 61 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, ciąży obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (wyrok NSA z 21 listopada 2008r., sygn. akt II OSK 1442/07).
W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej S.A. w P. jest zarządcą budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P. oraz że przedmiotowy budynek był w nieodpowiednim stanie technicznym, co wykazała przeprowadzona przez organ powiatowy kontrola w terenie oraz co wynika z opinii kominiarskiej oraz protokołu z przeglądu pięcioletniego budynku.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast to na kogo powinien zostać nałożony obowiązek przeprowadzenia robót budowlanych w ww. budynku na zarządcę czy też na właściciela obiektu.
Wskazać należy, że w przepisie art. 66 w związku z art. 61 Prawa budowlanego, określono krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego, którymi są właściciel lub zarządca obiektu. Natomiast kwestia kolejności wyboru przez organ adresata obowiązków nie została jednoznacznie unormowana w obowiązujących przepisach prawa. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zależy zatem od stanu faktycznego i prawnego ustalonego w danej sprawie, tym bardziej gdy zważy się, że przepisy Prawa budowlanego nie definiują instytucji zarządcy.
W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły, że stan prawny dotyczący własności przedmiotowej nieruchomości nie został uregulowany. Wskazały, iż zgodnie z odpisem z księgi wieczystej nieruchomość należy do najprawdopodobniej nieżyjących F. i P. R., co wynika ze skróconego odpisu z księgi wieczystej. W bazie danych Ośrodka Informatyki [...] Urzędu Wojewódzkiego brak jest natomiast jakichkolwiek informacji o właścicielach nieruchomości, co powoduje brak możliwości skutecznego nałożenia i egzekwowania nałożonych obowiązków od właścicieli nieruchomości. W trakcie dokonanych czynności organy ustaliły natomiast zarządcę przedmiotowego obiektu. Na podstawie decyzji z dnia [...] zarząd przedmiotowym budynkiem objął z dniem 1 czerwca 1974 r. Urząd [...]. W chwili obecnej, w wyniku zmian i transformacji, na podstawie art. 752 kodeksu cywilnego obowiązki po nieistniejącym Urzędzie [...] w tym zarząd nieruchomością przejęło Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej S.A. z siedzibą w P.
Stosownie zaś do treści art. 752 kc. kto bez zlecenia prowadzi cudzą sprawę, powinien działać z korzyścią osoby, której sprawę prowadzi, i zgodnie z jej prawdopodobną wolą, a przy prowadzeniu sprawy obowiązany jest zachowywać należytą staranność. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż zakres obowiązków objętych ww. przepisem obejmuje także m.in. utrzymywanie w należytym stanie technicznym nieruchomości oraz urządzeń technicznych należących do wyposażenia.
Zdaniem Sądu, brak jest zatem dostatecznych podstaw prawnych do zakwestionowania stanowiska organów orzekających co do obciążenia właśnie skarżącej obowiązkiem doprowadzenia objętego postępowaniem budynku do właściwego stanu technicznego. Jak już podniesiono Prawo budowlane nie reguluje przesłanek ustalenia adresata decyzji opartej na treści art. 66 tego aktu prawnego, gdy chodzi o wybór między właścicielem obiektu budowlanego i jego zarządcą. W tej sytuacji nie można sformułować pod adresem organów orzekających zarzutu naruszenia tego przepisu w zw. z art. 61 i 62 gdy obowiązek ten nałożyły na zarządcę, a swoje stanowisko w tym względzie uzasadniły bez naruszenia treści art. 80 k.p.a.
W ocenie Sądu, taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Przy stwierdzeniu niewłaściwego stanu technicznego budynku, mogącego stwarzać zagrożenie dla życia lub mienia jego użytkowników, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie i czego skarżąca nie kwestionowała i nie kwestionuje, zachodziła potrzeba niezwłocznych działań celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zdaniem Sądu, nie ulega zatem wątpliwości, że działania takie mógł podjąć przede wszystkim podmiot obeznany z nieruchomością, jej otoczeniem, stanem technicznym budynku i sposobem jego wykorzystywania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2008 r. sygn. akt II SA/GI 656/07).
Wskazać należy, że takim podmiotem w niniejszej sprawie jest niewątpliwie strona skarżąca, sprawująca faktyczny zarząd budynkiem, a nie ewentualni spadkobiercy byłych właścicieli, którzy budynkiem tym nigdy się nie zajmowali. Właśnie ta okoliczność, tj. praktyczna możliwość szybkiego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości uzasadniała, również zdaniem Sądu, wybór skarżącej jako adresata decyzji.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego obciążenia kosztami remontu wskazać należy, że w postępowaniu mającym na celu kontrolę prawidłowości utrzymania obiektu budowlanego, zmierzającym do usunięcia nieprawidłowości w tym zakresie, organ administracji nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu lub bezpieczeństwu mienia jak i kto ponosi odpowiedzialność za tenże stan. Ujawniając taki stan organ nadzoru budowlanego do właściciela bądź zarządcy budynku kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości. Organ nie jest przy tym związany brakiem środków finansowych po stronie skarżącego na realizację obowiązku, bowiem nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego budynku. Uprawnienie organu administracji wynikające z wymienionych wcześniej przepisów Prawa budowlanego stanowi podstawę do ingerencji w działanie właściciela czy zarządcy budynku niezależnie od jego woli i braku stosownych środków finansowych. Nie do organów nadzoru budowlanego należy natomiast rozstrzyganie w postępowaniu administracyjnym sporów między właścicielem budynku a innymi podmiotami, w tym podmiotem sprawującym faktyczny jego zarząd, co do tego kto i w jakiej wysokości powinien ponosić koszty związane z wykonaniem robót budowlanych nakazanych decyzjami uprawnionych organów administracji publicznej. W tym zakresie strony winny wystąpić na drogę postępowania przed sądem powszechnym.
Podkreślić należy, że przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis ten służy zatem usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie tworzy zatem dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 przywołanej ustawy.
Słusznie zatem organ w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, że roboty budowlane objęte nakazem wydanym na tej podstawie nie wymagają wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W przypadku bowiem złego stanu technicznego obiektu budowlanego art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zezwala wyłącznie na doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu. Nie pozwala jednak, w szczególności na wykonywanie prac, dla których wymagane są zezwolenia. Jego celem jest jedynie utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, dlatego też decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać i ograniczać się jedynie do nałożenia obowiązku usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego niewykonalności decyzji stwierdzić należy, że organ trafnie podniósł, iż trudności ekonomiczne i techniczne w realizacji decyzji nie mogą uzasadniać twierdzenia, iż jest ona niewykonalna. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w decyzji z dnia [...] szczegółowo wskazał zakres robót budowlanych i czynności jakie zarządca ma wykonać w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości zakreślając termin ich wykonania. Precyzyjne i jednoznaczne sformułowanie obowiązków zawartych w decyzji powoduje, że zarzut skarżącej dotyczący niewykonalności decyzji nie mógł zostać uwzględniony.
W ocenie Sądu, wobec prawidłowych ustaleń organu, że zarówno decyzja organu wojewódzkiego jak i powiatowego nie narusza przepisów prawa, a w szczególności art. 156 § 1 kpa. słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia ich nieważności.
Zasadne ustalenia organu powodują zatem, że rozpoznana skarga nie podważyła ani legalności ani słuszności wydanych orzeczeń.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI