VII SA/Wa 611/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-07-29
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęzamienny projekt budowlanyroboty budowlaneistotne odstępstwostwierdzenie nieważnościnadzór budowlanypostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nadzoru budowlanego stwierdzające nieważność decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany, uznając, że naruszenie prawa nie było rażące.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji stwierdzających nieważność decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany dla robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia. Sąd uznał, że choć postępowanie legalizacyjne było wadliwe, to naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego, co jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja PINB z 2004 r. zatwierdziła zamienny projekt budowlany dla robót wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, polegających na zmianie lokalizacji dobudowanych schodów, wiatrołapu i łazienki, a także dobudowie dwóch pokoi na poddaszu. Sąd uznał, że postępowanie legalizacyjne było wadliwe, ponieważ organ nadzoru budowlanego pominął etap wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a zamiast tego wydał decyzję zatwierdzającą projekt zamienny na podstawie art. 51 ust. 4. Sąd podkreślił, że rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, wymaga nie tylko błędnej wykładni, ale jasnej i niedwuznacznej sprzeczności z przepisem, a także uwzględnienia skutków społeczno-gospodarczych. W ocenie Sądu, mimo wadliwości poprzedzającego postanowienia, zatwierdzenie projektu zamiennego nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, ponieważ projekt został złożony w wykonaniu nałożonych obowiązków. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że naruszenie przepisów prawa procesowego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie przesądził jednak, czy zatwierdzony projekt zamienny spełniał warunki prawne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo pominięcie etapu wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli projekt zamienny został złożony w wykonaniu nałożonych obowiązków, a jego zatwierdzenie nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rażące naruszenie prawa wymaga nie tylko błędnej wykładni, ale jasnej i niedwuznacznej sprzeczności z przepisem oraz uwzględnienia skutków społeczno-gospodarczych. W tej sprawie, mimo wadliwości poprzedzającego postanowienia, zatwierdzenie projektu zamiennego nie było rażącym naruszeniem prawa, ponieważ projekt został złożony w wykonaniu nałożonych obowiązków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

P.b. art. 50 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę.

P.b. art. 51 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.

P.b. art. 51 § 4

Ustawa - Prawo budowlane

Zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.

P.b. art. 36a § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Odstępstwa od projektu budowlanego lub pozwolenia na budowę, które nie wymagają decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądowej.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 205

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość postępowania legalizacyjnego polegająca na pominięciu etapu wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 156 § 1 pkt 2, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej, że wykonane roboty budowlane nie stanowiły istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Argumenty organów administracji, że zatwierdzenie projektu zamiennego w okolicznościach sprawy rażąco naruszało przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. O rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Ostrowska

członek

Ewa Machlejd

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu legalizacyjnym robót budowlanych i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz KPA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym – kiedy wadliwe postępowanie legalizacyjne może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Kiedy błąd proceduralny nie jest 'rażący'? Sąd administracyjny wyjaśnia granice stwierdzania nieważności decyzji budowlanych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 611/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Machlejd
Izabela Ostrowska
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 1803/09 - Wyrok NSA z 2010-11-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 51 ust. 1 pkt 3 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2009 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej S. B. kwotę 324 zł (trzysta dwadzieścia cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sygnatura akt VII SA/Wa 611/09
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. nr [....] po rozpoznaniu odwołania S. B. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .01.2009r., znak: [...], stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...].09.2004 r., znak: [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].01.2009 r., znak: [...], po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania, stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...].09.2004 r, znak: [...]. W/w decyzją z dnia [...].09.2004 r. PINB w Ś. -zatwierdził zamienny projekt budowlany sporządzony na podstawie postanowienia nakładającego obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31.08.2004r. inwentaryzacji budowlanej wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę robót budowlanych polegających na zmianie lokalizacji dobudowanych zewnętrznych schodów prowadzących na I kondygnację poddasza użytkowego z dwoma pokojami, wiatrołapu i łazienki na parterze budynku mieszkalnego jednorodzinnego typu bliźniaczego przy ul. W. w Ś. rozbudowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].11.1985 r, znak: [...], wydanej przez Urząd Miejski w Ś.— i nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w terminie 21 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania (art. 55 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego).
Od w/w decyzji [...] WINB z dnia [...].01.2009 r. odwołanie wniosła S. B.
Po dokonaniu analizy akt przedmiotowej sprawy oraz rozpatrzeniu odwołania skarżącej, organ odwoławczy wskazał, że art. 156 § 1 Kpa wymienia enumeratywnie przesłanki stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Możliwość eliminacji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności także ostatecznych decyzji administracyjnych skłoniła ustawodawcę do ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności jedynie do decyzji obarczonych najcięższymi wadami prawnymi, wyczerpująco wyliczonymi w art. 156 § 1 Kpa, jako wyjątku od określonej w art. 16 Kpa, zasady trwałości decyzji administracyjnej. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji, natomiast prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności organ nie może orzekać co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją.
W toku prowadzonego przez PINB w Ś. postępowania w sprawie wniosku S. B. o pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego, usytuowanego przy ul. W.15 w Ś., rozbudowanego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...].11.1985 r, znak: [...], stwierdzono, że w trakcie realizacji inwestycji inwestor wykonał bez wymaganego pozwolenia na budowę określone roboty budowlane. Dobudowano schody i dwa pokoje na poddaszu użytkowym a na parterze budynku wiatrołap i łazienkę. Z akt sprawy wynika, iż dokonane przez inwestora odstępstwa od projektu budowlanego stanowiły odstępstwa istotne albowiem dobudowa części obiektu budowlanego spowodowała zwiększenie jego kubatury.
PINB w Ś. postanowieniem z dnia [...]07.2004 r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia 3 egzemplarzy projektu budowlanego w formie inwentaryzacji budowlanej.
Następnie decyzją z dnia [...].09.2004 r, wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdził "zamienny projekt budowlany" i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Organ odwoławczy wskazał, iż ustawa Prawo budowlane przewiduje określony tryb postępowania w przypadku wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków zawartych w pozwoleniu na budowę.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania weryfikowanej decyzji), w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Stosownie do art. 50 ust. 3 w/w ustawy, w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.
Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę — nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby — wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Organ zauważył, iż postanowienie PINB w Ś. z dnia [...].07.2004 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych straciło ważność, gdyż organ nie wydał w określonym terminie decyzji na podstawie art. 50a pkt 2 albo art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.
PINB w Ś. wydając decyzję z dnia [...].09.2004r zatwierdzającą projekt budowlany, rażąco naruszył przepis art. 51 ust 4 Prawa budowlanego co stanowiło przesłankę obligująca organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego do stwierdzenia nieważności tejże decyzji na podstawie art. 156§1 pkt. 2 kpa. W rozpatrywanej sprawie decyzja zatwierdzająca projekt budowlane powinna zostać wydana w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego.
S. B. złożyła skargę na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...].02.2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zmian usytuowania schodów na I kondygnacje budynku dokonała za zgodą architekta i kierownika budowy - na etapie prowadzenia robót budowlanych. Te zmiany zostały przez architekta naniesione w projekcie budowlanym i złożone we właściwym urzędzie. Ponieważ w tym czasie Urząd Miejski zmieniał siedzibę prawdopodobnie zaginęła część dokumentacji w tym m.in. dotyczącej w/w inwestycji. Z tego też powodu dopiero w 2004 roku postanowiła doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem, to jest uzyskać pozwolenie na użytkowanie. W dalszej części uzasadnienia skargi wskazała, że dobudowa pokoi na poddaszu użytkowym - wbrew twierdzeniom organu - odbyła się na podstawie pozwolenia na budowę z 1985r. Przyznała natomiast, że dobudowa łazienki, wiatrołapu oraz schodów nie była objęta tym pozwoleniem jednakże odbyła się za zgodą architekta. Dobudowa tych części nie spowodowała zwiększenia kubatury domu ponieważ ówczesny Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego w Ś. pismem z dnia 26.09.1985r. stwierdził, że dopuszczalna powierzchnia całkowita po rozbudowie nie może przekraczać 220m2., a cały budynek nie przekracza 170 m2.
Dodatkowo skarżąca podniosła okoliczności związane z brakiem przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzją- na wniosek pp. M. i M. M..
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w piśmie z dnia 28 lipca 2009r. wniosła o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów podróży w wysokości 124 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że -postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa. Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena kontrolowanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno - prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (IIIARN 70\95 OSNP 1996\18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.
Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja (m.in. orzeczenie NSA z 0.02.2005 r. OSK 1134\04 Lex 165717).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to
skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności -skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
W innym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, zamiast, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30.03.2004 r. IVSA 3763\03 Lex 156952).
I wreszcie prawidłowe i znajdujące oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest stanowisko organu nadzoru, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. A zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.
W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowo administracyjnymi utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny (tak m.in. WSA w Warszawie wyrok z dnia 4.03.2004 IVSA3121\02Lex 156916).
Odnosząc powyższe -ogólne- rozważania do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że zaskarżona do sądu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w postępowaniu nieważnościowym przy czym organ uznał, że kontrolowana przez niego decyzja z dnia [...].09.2004r. zatwierdzająca projekt budowlany narusza w sposób rażący art. 51 ust.4 Prawa budowlanego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę nie podzielił w/w stanowiska organu.
Niespornym jest, iż w niniejszej sprawie postępowanie legalizacyjne, co do robót budowlanych nie objętych pozwoleniem na budowę z [...].11.1985r. a stanowiących istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego winno toczyć się w oparciu o art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu
obowiązującym w dacie wydawania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji).
W konsekwencji - w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 1 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia 15 lipca 2004r. organ wstrzymał prowadzenie (zakończonych już) prac budowanych i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia m.in. "projektu budowlanego (3 egz.) w formie inwentaryzacji budowlanej określającej: funkcję, formę, i konstrukcje obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne a także materiałowe ukazujące zasady nawiązania do otoczenia a w stosunku do obiektów budowlanych wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi". Postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa jednakże w zakreślonym terminie inwestorka przedłożyła "dokumentację techniczną", po czym dnia 28.08.2004r. złożyła wniosek o zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego. W wyniku rozpoznania tego wniosku została wydana kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja. Nie ulega wątpliwości, że organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie legalizacyjne winien - w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego a po upływie wskazanego w tej decyzji terminu lub na wniosek inwestora organ nadzoru budowlanego winien był wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 omaw. prawa. W niniejszej sprawie ten "etap" postępowania (wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowanego) został przez organ nadzoru budowlanego pominięty. Nie oznacza to jednak samo przez się, że decyzja z dnia [...].09.2004r. zatwierdzająca projekt budowlany została wydana z rażącym naruszeniem art. 51 ust. 4. Nie może wszak ujść uwadze, że sporządzenie tego projektu nastąpiło w wykonaniu nałożonego na inwestorkę obowiązku przedstawienia dokumentów określonych w postanowieniu z [...].07.2004r. W konsekwencji zatem mimo wadliwego rozstrzygnięcia poprzedzającego wydanie decyzji z dnia [...].09.2004r. (postanowienia z dnia [...].07.2004r.) został przez inwestorkę przedłożony projekt budowlany, co do którego wniosła o wydanie decyzji o jego zatwierdzenie. Nie można zatem podzielić stanowiska organów administracji co do tego, że wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny w okolicznościach niniejszej sprawy rażąco narusza przepis stanowiący podstawę jej wydania tylko z tego powodu, że nie była ona poprzedzona wydaniem decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1
pkt. 3. Nie można bowiem uznać, że treść tej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 51 ust 4 Prawa budowlanego skoro kontrolowana decyzja została wydana na wniosek inwestora a projekt podlegający zatwierdzeniu złożono w wykonaniu - w terminie - nałożonych na niego obowiązków.
Dodatkowo - na marginesie niniejszych rozważań należy wskazać, że - jak zostało wyżej podniesione - z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia m.in. wtedy gdy skutki społeczno - gospodarcze naruszenia prawa są nie do pogodzenia z zasada praworządności. W praktyce oznacza to, ze organ przed wydaniem decyzji w postępowaniu nieważnościowym winien ocenić również z tego punktu widzenia charakter naruszenia prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie odnosi się do tych kwestii.
Powyższe okoliczności wskazują, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa procesowego art. 156§1 pkt. 2 kpa a także art. 77§1 i 107§3 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów należało je wyeliminować z obrotu prawnego.
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną co do wadliwości decyzji z przyczyn podanych w jej uzasadnieniu. Sąd nie przesądza przy tym w żaden sposób czy przedłożony i zatwierdzony kontrolowana decyzja projekt budowlany spełnia przewidziane prawem warunki. W przeciwnym razie organ winien bowiem rozważyć czy zatwierdzenie takiego projektu zamiennego nie narusza prawa i czy to (ewentualne) naruszenie nie ma charakteru rażącego.
Natomiast bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają zarzuty zawarte w skardze. Nie można podzielić stanowiska skarżącej co do tego, że wykonane przez nią roboty budowlane w zakresie nieobjętym pozwoleniem na budowę z [...].11.1985r. nie stanowią istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ust. 2 art. 36a Prawa budowlanego wskazuje wszak, jakiego rodzaju odstąpienia od projektu budowlanego lub pozwolenia na budowę nie wymagają uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. A contrario - z treści tego przepisu wynika, że jeżeli zmiany te dotyczą charakterystycznych elementów obiektu takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość i liczba kondygnacji to wydanie decyzji takiej - wydana w oparciu o art. 36a jest niezbędne.
Należy przy tym podkreślić, że ustawodawca w tym przepisie odnosi się do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu architektoniczno - budowlanego nie zaś do warunków zabudowy określonych w stosownej decyzji - na co powołuje się skarżąca. Innymi słowy sam fakt, że inwestycja - po dokonaniu zmian w zatwierdzonym projekcie spełnia parametry określone w decyzji o warunkach zabudowy (np. co do wysokości, kubatury itp.) nie oznacza, że wprowadzone zmiany nie mają charakteru istotnego. Jedynie na marginesie należy podnieść, że zakres robót nie był kwestionowany i został przez skarżącą opisany we wniosku z dnia [...].08.2004r. o pozwolenie na użytkowanie. W konsekwencji prawidłowe jest zatem ustalenie organu, że wykonane przez skarżącą roboty budowlane stanowiły istotne odstępstwo od zatwierdzonego w dniu [...].11.1985r. projektu budowanego.
Z tych względów - w oparciu o art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI