VII SA/Wa 607/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.L. i M.P. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 4 kwietnia 2019 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2016 r. oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r. Dotyczyły one aktualizacji z urzędu danych ewidencyjnych dotyczących zmiany powierzchni działki nr [...]. Skarżący zarzucali organom obu instancji rażące naruszenie przepisów prawa, w tym ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (p.g.i.k.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), wskazując na wadliwość operatu geodezyjnego, spór o przebieg granic i brak czynnego udziału stron. Główny Geodeta Kraju odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił poprzedni wyrok WSA z powodu wadliwego uzasadnienia. WSA, dokonując ponownej kontroli, stwierdził, że decyzje organów niższych instancji nie naruszały rażąco prawa. Sąd podkreślił, że instytucja stwierdzenia nieważności jest wyjątkiem, a rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości i niemożliwych do zaakceptowania skutków. W ocenie Sądu, instytucja wznowienia znaków granicznych (art. 39 p.g.i.k.) nie była tak wadliwie zastosowana, aby dyskwalifikować operat, a postępowanie aktualizacyjne ma charakter rejestrowy i nie rozstrzyga sporów o własność. Zmiana powierzchni działki nie wpłynęła na prawo własności, a spór o granice jest przedmiotem odrębnego postępowania. Sąd podzielił stanowisko Głównego Geodety Kraju co do braku naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, które nie obowiązywało w relevantnym czasie. W konsekwencji, WSA oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów i budynków oraz charakteru postępowania aktualizacyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie operatu geodezyjnego i procedury stwierdzenia nieważności decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy aktualizacja danych ewidencyjnych gruntów i budynków na podstawie operatu geodezyjnego, który według skarżących jest wadliwy i powstał w wyniku nieprawidłowego wznowienia znaków granicznych, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, aktualizacja danych ewidencyjnych na podstawie operatu geodezyjnego, nawet jeśli budzi wątpliwości, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli nie ma oczywistych wad dyskwalifikujących operat i nie prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja wznowienia znaków granicznych nie była tak wadliwie zastosowana, aby dyskwalifikować operat. Postępowanie aktualizacyjne ma charakter rejestrowy i nie rozstrzyga sporów o własność. Zmiana powierzchni działki nie wpływa na prawo własności, a ewentualne wady operatu nie są na tyle oczywiste, by uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji.
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia sporów dotyczących przebiegu granic działki lub prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu weryfikację decyzji pod kątem wad kwalifikowanych, a nie merytoryczne rozstrzyganie sporów o własność czy przebieg granic.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie aktualizacyjne ma charakter deklaratoryjny i wtórny wobec zdarzeń prawnych. Spory dotyczące zasięgu prawa własności, przebiegu granic i ustalenia powierzchni działki nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu aktualizacyjnym, lecz w ramach innych procedur.
Czy brak podpisu stron pod protokołem wznowienia znaków granicznych lub obecność na gruncie osoby nieuprawnionej dyskwalifikuje operat geodezyjny i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa złożenia podpisu pod protokołem wznowienia znaków granicznych nie unieważnia co do zasady tej czynności, a ocena obecności osób na gruncie powinna być odnoszona do odrębnych postępowań.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że odmowa złożenia podpisu nie unieważnia czynności wznowienia znaków granicznych, a kwestie związane z obecnością osób na gruncie nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w tym trybie.
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
p.g.i.k. art. 24 § 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Aktualizacja informacji w ewidencji gruntów i budynków z urzędu na podstawie materiałów zasobu.
p.g.i.k. art. 24 § 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Sposoby aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków (czynność materialno-techniczna lub decyzja).
p.g.i.k. art. 39 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Wznowienie znaków granicznych bez postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.
k.p.a. art. 158 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 157 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
p.g.i.k. art. 39 § 4
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Protokół wznowienia znaków granicznych.
rozp. w sprawie ewidencji art. 85 § 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Podstawa do aktualizacji danych ewidencyjnych.
rozp. w sprawie ewidencji art. 85 § 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Podstawa do aktualizacji danych ewidencyjnych.
rozp. w sprawie ewidencji art. 46 § 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Wymogi dotyczące obliczania powierzchni działki.
rozp. w sprawie ewidencji art. 62
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Wymogi dotyczące dokumentacji geodezyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak rażącego naruszenia prawa przez organy niższych instancji. • Postępowanie aktualizacyjne ma charakter rejestrowy i nie rozstrzyga sporów o własność. • Zmiana powierzchni działki nie wpływa na prawo własności. • Wady operatu geodezyjnego nie były na tyle oczywiste, by uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji. • Przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. nie miały zastosowania.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k. poprzez przeprowadzenie aktualizacji danych w oparciu o wadliwe opracowanie geodezyjne. • Rażące naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k. poprzez przeprowadzenie aktualizacji danych pomimo sporu co do przebiegu granic. • Rażące naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.i.k. poprzez przeprowadzenie aktualizacji danych w oparciu o wyniki postępowania w przedmiocie wznowienia znaków granicznych, które prowadzone było bez wniosku uprawnionych podmiotów. • Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadanie i niedostateczne wyjaśnienie sprawy. • Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu. • Naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego informowania stron.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania administracyjnego, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. • W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sytuacji wystąpienia wątpliwości co do ustalenia, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności decyzji. • Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma miejsce wówczas, gdy kumulatywnie wystąpią przesłanki: 1) oczywistości naruszenia prawa; 2) charakteru naruszonego przepisu; 3) skutków, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo. • Postępowanie aktualizacyjne ma charakter rejestrowy, tj. wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. • Decyzja w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności.
Skład orzekający
Bogusław Cieśla
sprawozdawca
Justyna Wtulich-Gruszczyńska
członek
Włodzimierz Kowalczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów i budynków oraz charakteru postępowania aktualizacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie operatu geodezyjnego i procedury stwierdzenia nieważności decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia aktualizacji danych ewidencyjnych i potencjalnych wad postępowania, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami. Nie zawiera jednak elementów zaskakujących dla szerszej publiczności.
“Aktualizacja działki: Kiedy błędy geodety mogą prowadzić do nieważności decyzji?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.