VII SA/Wa 596/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-04-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkistwierdzenie nieważności decyzjipozwolenie na budowęzgłoszenie budowynadzór budowlanyWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.S. na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego.

Skarżący J.S. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Twierdził, że obiekt spełniał wymogi zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, oraz że protokół kontroli podatkowej powinien być traktowany jako zgłoszenie. Kolejne instancje administracyjne oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że budowa wymagała pozwolenia, a zgłoszenie nie zostało dokonane przed rozpoczęciem budowy, co uzasadniało nakaz rozbiórki.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu wzniesionego bez pozwolenia na budowę. Skarżący twierdził, że obiekt był obiektem gospodarczym o powierzchni poniżej 35 m2, na który wymagane było jedynie zgłoszenie, które rzekomo dokonał. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że zgłoszenie nie zostało dokonane przed budową, a protokół kontroli podatkowej nie może być traktowany jako zgłoszenie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał to stanowisko. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzut krzywdzącej decyzji ze względu na poniesione koszty i istnienie podobnych obiektów na sąsiednich działkach, a także powołując się na uchwałę o planie zagospodarowania przestrzennego. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja o nakazie rozbiórki była uzasadniona brakiem pozwolenia lub zgłoszenia przed budową, a zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. były ogólnikowe. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, a zarzucane naruszenia nie miały charakteru rażącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, protokół kontroli podatkowej nie może być traktowany jako zgłoszenie budowy, zwłaszcza gdy obiekt już istniał w momencie jego sporządzania. Zgłoszenie musi nastąpić przed rozpoczęciem budowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że protokół z kontroli podatkowej, który stwierdzał istnienie domku letniskowego, nie spełniał wymogów zgłoszenia budowy, które powinno być dokonane przed jej rozpoczęciem. Traktowanie go jako zgłoszenia byłoby sprzeczne z celem przepisów prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.b. art. 48

Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 29 § 1

Prawo budowlane

u.p.b. art. 30

Prawo budowlane

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.l.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Protokół kontroli podatkowej nie jest zgłoszeniem budowy. Brak rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Domek letniskowy spełniał wymogi zgłoszenia, a nie pozwolenia. Protokół kontroli podatkowej powinien być traktowany jako zgłoszenie. Decyzja była krzywdząca ze względu na poniesione koszty i istnienie podobnych obiektów. Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego ma znaczenie. Płacenie podatków za obiekt uzasadnia jego legalność.

Godne uwagi sformułowania

cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny Ocena prawidłowości decyzji rozbiórkowej dokonywana jest na datę jej wydania.

Skład orzekający

Leszek Kamiński

przewodniczący

Bożena Walentynowicz

sędzia

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, wymogów zgłoszenia i pozwolenia na budowę, a także kryteriów stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' jest ugruntowana w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem samowoli budowlanej i konsekwencje braku dopełnienia formalności. Jest interesująca dla prawników procesowych i budowlanych.

Samowola budowlana: Czy protokół podatkowy zastąpi zgłoszenie?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 596/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Walentynowicz
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Leszek Kamiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005r sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2002 roku, Nr PINB – [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał J. S. rozbiórkę obiektu budowlanego w postaci domku letniskowego o konstrukcji drewnianej wraz z elementami betonowymi na których obiekt postawiono, wzniesionego bez pozwolenia na budowę na działce o nr ew. [...]w K.
W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził, że obiekt budowlany został zrealizowany w miesiącu lipcu 1998 roku, a inwestor nie posiadał pozwolenia na jego budowę.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2002 roku J. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2002 roku.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że obiekt budowlany jest obiektem gospodarczym, przeznaczonym na cele niemieszkalne. Jego całkowita powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m2, a rozpiętość konstrukcji nie przekracza 4,80 m. Tymczasem z art. 29 ust.1 Prawa budowlanego wynika, że na wykonanie takiego budynku nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia tylko dokonanie zgłoszenia, a on takiego zgłoszenia dokonał.
Nadto stwierdził, że posiada uprawnienia rolnicze, a działka o nr ew. [...] wykorzystywana jest jedynie dla celów związanych z produkcją rolną.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 roku, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2002 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. stwierdził, że bezsporną okolicznością jest, iż J. S. w lipcu 1998 roku wybudował na działce nr [...]w K. obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową. Budowa tego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, której inwestor nie posiadał.
Nieprawdą jest natomiast, że J. S. złożył we właściwym organie zgłoszenie zamiaru realizacji inwestycji zgodnie z art.30 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Urząd Miejski Referat Architektury i Zagospodarowania Przestrzennego stwierdził jednoznacznie, że J. S. nie zgłaszał zamiaru realizacji budynku. J. S. przedstawił jedynie protokół z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Miejski we W. z dnia [...] lipca 1998 roku dotyczący sprawdzenia zgodności pobierania i uiszczania podatków i opłat lokalnych, w którym stwierdzono wybudowanie domku letniskowego o powierzchni 30 m2 bez pozwolenia i wyjaśnił, że traktuje ten protokół jak zgłoszenie. Tymczasem zgłoszenie winno być dokonane przed przystąpieniem do budowy obiektu budowlanego.
Powyższe argumenty świadczą zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o tym, że decyzja o nakazie rozbiórki nie jest dotknięta wadą, która skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania J. S. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 roku podzielając zawarte w niej stanowisko.
Pismem z dnia 10 września 2003 roku J. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] podnosząc zarzut, iż została ona wydana z naruszeniem art.7 kpa, art.77§1 kpa i art.107§1 kpa.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku.
W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wskazane przez wnioskodawcę uchybienia przepisom art. 7 kpa, art.77§1 kpa i art.107§1 kpa nie wystąpiły i decyzja ta nie jest dotknięta wadą, która skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Pismem z dnia 17 lutego 2004 roku J. S. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy nie podnosząc żadnych zarzutów.
Decyzją z dnia [...] marca 2004 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2004 roku podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. S. podnosząc zarzut, że w świetle przedstawionych faktów podczas postępowania administracyjnego oraz poniesionych dużych wydatków finansowych na zbudowanie obiektu budowlanego na działce o nr ew. [...] w miejscowości K. uważa decyzję Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego za krzywdzącą. Nadto stwierdził, że na sąsiednich działkach zbudowanych jest kilkaset podobnych obiektów budowlanych, a w jednym z przypadków Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 06 marca 2002 roku, sygn. akt II SA/Gd 4199/01 wstrzymał wykonanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzupełnieniu skargi stwierdził, że Rada Gminy W. podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, że nadal płaci podatek za grunt i obiekt budowlany.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja nie zdaniem Sądu nie narusza prawa.
Stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym i wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione są enumeratywnie w art.156 kpa. Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art.156§1 pkt.2 kpa).
W wyroku z dnia 09 marca 1999 roku, sygn. akt V SA 1970/98 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "...... cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny".
Z kolei w wyroku z dnia 26 września 2000 roku, sygn. akt V SA 2998/99 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą, która skutkowałaby koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Należy zwrócić uwagę, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożony przez skarżącego dotyczył decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 roku, którą to decyzją utrzymano mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej skarżącemu rozbiórkę domku lotniskowego.
Analiza treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 roku, Nr [...] o nakazie rozbiórki domku letniskowego wskazuje, iż nakaz rozbiórki tego obiektu budowlanego był uzasadniony. Niezależnie od tego czy realizacja tego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia czy też zgłoszenia stwierdzić należy, że skarżący nie posiadał ani pozwolenia na budowę, ani nie dokonał zgłoszenia jego budowy.
Nie sposób przyjąć, iż skarżący dokonał zgłoszenia budowy budynku do protokołu kontroli przeprowadzonej przez Urząd Miejski we W. w dniu 27 lipca 1998 roku przede wszystkim z tego powodu, że w dacie sporządzania protokołu domek letniskowy już istniał. Tymczasem zgłoszenie by było skuteczne winno być dokonane przed rozpoczęciem budowy. Niezależnie od tego stwierdzić należy, że "zgłoszenie", o którym wspominał skarżący było jedynie potwierdzeniem zbudowania domku letniskowego dla celów podatkowych.
Konsekwencją braku posiadania przez skarżącego pozwolenia na budowę jak też braku zgłoszenia budowy jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki zrealizowanego przez skarżącego obiektu. Zgodnie bowiem z treścią art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) – w jego brzmieniu na datę wydawania decyzji o nakazie rozbiórki - właściwy organ nakazywał, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Powyższe względy przemawiają za tym, że decyzja o nakazie rozbiórki nie naruszała prawa. Decyzja ta nie była obarczona żadną z wad wymienionych w art.156 kpa. Odmowa stwierdzenia jej nieważności przez Wojewodę [...] oraz utrzymanie w mocy tej decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było prawidłowe.
Żądanie skarżącego stwierdzenia nieważności tej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego tj. decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku jest w świetle powyższych argumentów bezpodstawne. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji zawiera ogólnikowe zarzuty naruszenia art. 7 kpa, art.77§1 kpa i art.107§1 kpa. Skarżący nie wskazuje jednak żadnych konkretnych uchybień jakich miałby dopuścić się Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przy rozpoznawaniu sprawy zakończonej wydaniem tej decyzji.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie zawiera już w ogóle żadnych zarzutów. Z kolei w skardze skarżący odwołuje się do faktów, których nie skonkretyzował. Odniesienie się do tego stwierdzenia jest więc niemożliwe. Zarzut poniesienia przez skarżącego dużych nakładów finansowych na budowę domku letniskowego nie może być kryterium oceny prawidłowości decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Również fakt, iż na sąsiednich działkach zbudowanych zostało kilkaset obiektów podobnych do obiektu wzniesionego przez skarżącego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jedynym kryterium oceny zaskarżonej decyzji jakie może Sąd brać pod uwagę jest jej zgodność z prawem.
Nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w zupełnie innej sprawie, nie związanej ze sprawą skarżącego.
Okoliczność, iż Rada Gminy W. podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji. Ocena prawidłowości decyzji rozbiórkowej dokonywana jest na datę jej wydania. Okoliczności, które powstały po wydaniu tej decyzji nie mają znaczenia dla oceny jej prawidłowości.
Również okoliczność, że skarżący płaci podatki za swój domek letniskowy nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji o nakazie rozbiórki oraz decyzji wydanych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz.31 ze zm.) nie wynika, by obowiązek płacenia podatku związanego z własnością obiektu budowlanego uzależniony był od tego czy obiekt ten został zbudowany legalnie czy też nielegalnie.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI