VII SA/Wa 577/11

VII SA/Wa 577/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Joanna Gierak-Podsiadły
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 293/12 - Wyrok NSA z 2013-05-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 49b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011r. sprawy ze skargi A. J. i E. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki altany ogrodowej skargę oddala
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm., zwanej dalej Prawo budowlane) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 z późn. zm., zwane dalej K.p.a.) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wykonanych robót budowlanych związanych z wybudowaniem altany ogrodowej na nieruchomości przy ul. Ś. w W. , nakazał E. G. oraz A. J. rozbiórkę wybudowanej altany ogrodowej o wymiarach 4,5 m x 3,5 m i wysokości 3 m zlokalizowanej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. Ś. w W.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. Prezydent W. przekazał wg właściwości pismo Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu "budowli pokrytej dachówką" na terenie posesji przy ul. Ś. w W.
W związku z powyższym organ przeprowadził czynności kontrolne, w trakcie których stwierdzono pobudowany obiekt konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,5 x 3,5 m i wysokości 3 m pokryty dachówką ceramiczną z dachem czterospadowym, ściany ażurowe z drewnianych pergoli, podłoga z desek. Obiekt ustawiony jest na bloczkach betonowych, niezwiązany trwale z gruntem.
Organ stwierdził, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych wymaga zgłoszenia administracji architektoniczno - budowlanej. Inwestor nie dopełnił w/w obowiązku. W związku z powyższym Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego W. w wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych robót budowlanych związanych z wybudowaniem altany ogrodowej na nieruchomości przy ul. Ś. w W. Działka na której usytuowany jest obiekt stanowi własność Miasta W.
Teren stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] przylegający do posesji przy ul. Ś. w W. znajduje się w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części terenu [...] Historycznego, zatwierdzonym uchwałą Rady W. z dnia [...] października 2006 r. Nr [...]. Zgodnie z oznaczeniem graficznym na rysunku planu działka nr [...] w obrębie [...] jest działką niebudowlaną - istniejącą niezabudowaną działką geodezyjną, na której obowiązuje zakaz zabudowy mieszkaniowej i usługowej, przeznaczoną pod zieleń przydomową, a wymagającą uregulowania spraw własnościowych. Jednocześnie zgodnie z zapisem § 81 ust. 1 pkt 6 ustaleń planu na obszarze jednostki MN24 "zakazuje się budowy budynków gospodarczych z wyjątkiem garaży o kubaturze nie przekraczającej 40 m 3", zaś w punkcie 8 "zakazuje się realizacji obiektów budowlanych innych niż wyżej wymienione, w tym zwłaszcza budynków i budowli o statusie lub charakterze obiektów tymczasowych, poza niezbędnymi na czas remontów i budów."
W ocenie organu realizacja wiaty ogrodowej na działce 206 narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu [...] Historycznego, dla jednostki terenowej MN24, co wyklucza możliwość zalegalizowania przedmiotowej wiaty ogrodowej, dlatego też organ nadzoru zobligowany jest do nakazania rozbiórki zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania E. G. i A. J., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...].
Organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wprowadziła zasadę wyrażoną w art. 28, zgodnie z którą budowę można rozpocząć jedynie po uzyskaniu przez inwestora pozwolenia na budowę zamierzonego przedsięwzięcia. Wyjątek od tej zasady stanowią przepisy art. 29 -30Prawa budowlanego, na mocy których możliwe jest wykonanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych na podstawie zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków
gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Koniecznym i jedynym warunkiem jaki muszą spełniać w/w obiekty aby można było w stosunku do nich zastosować tryb zgłoszenia zamiaru wykonania robót jest powierzchnia zabudowy, która nie może przekraczać 25 m2 oraz to aby liczba tych obiektów nie przekraczała dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
W ocenie organu, organ pierwszej instancji błędnie zakwalifikował przedmiotową inwestycję jako obiekt małej architektury, który określony został w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, stanowiącym, że jako obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, jak kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej oraz obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Gabaryty przedmiotowego obiektu budowlanego, zwłaszcza w odniesieniu do wielkości działki i stopień jego oddziaływania na działki sąsiednie powodują, iż obiektu tego nie można nazwać obiektem małej architektury. Wymiary obiektu - 4,5 m x 3,5 m i wysokości 3 m nie pozwalają na określenie go jako obiektu małej architektury. Brak fundamentów oznacza jedynie, że obiekt ten nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż obiekt ten jest trwale związany z gruntem, gdyż niemożliwe byłoby jego przesunięcie bez jego zniszczenia oraz naruszenia konstrukcji.
W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości to, że przedmiotowa inwestycja jest altaną w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, której powierzchnia zabudowy nie przekracza 25 m2, w związku z czym jej budowa wymaga dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej w myśl art. 29 Prawa budowlanego. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, inwestor nie zgłosił zamiaru budowy altany ogrodowej o powierzchni 15,75 m2 na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. Ś.w W., zatem przedmiotowa altana zrealizowana została samowolnie.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w trybie art. 49b, który dotyczy skutków wybudowania lub budowy obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesionego sprzeciwu. Samowolą budowlaną w rozumieniu
Prawa budowlanego jest wybudowanie albo budowa obiektu lub jego części, nie tylko bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale także wymaganego zgłoszenia łub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Tak jak w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, tak również w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu zasadą jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno- budowlanych a inwestor przedłoży dokumenty, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego, projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczna decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie brak jest zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co wyklucza możliwość legalizacji. Jak wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego teren stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] przylegający do posesji przy ul. Ś. w W. znajduje się w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części terenu [...] Historyczny, zatwierdzonym uchwałą Rady W. z dnia [...] października 2006 r. Nr [...], a przedmiotowa inwestycja narusza jego postanowienia.
Organ stwierdził ponadto, że legalizacja przedmiotowej samowoli budowlanej jest również niemożliwa z powodu nie posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które wymagane jest przepisami art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie, inwestor jest dzierżawcą w/w nieruchomości, której właścicielem jest Miasto W. Ustawodawca w definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego precyzuje, że przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Taka sytuacja uniemożliwia inwestorowi złożenie oświadczenia o
posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co prowadzi do uniemożliwienia dokonania legalizacji samowolnej budowy altany ogrodowej, a w konsekwencji - do nakazania przez organy nadzoru budowlanego rozbiórki przedmiotowego obiektu.
W ocenie organu odwoławczego, jakkolwiek PINB W. błędnie zaliczył inwestycję jako obiekt małej architektury, to postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z prawem i zmierzający do legalizacji samowoli budowlanej, która jednak nie jest możliwa ze względu na sprzeczność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nieposiadaniem przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. A. J. i E. G. . złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. Obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:
* art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia zaskarżonej
decyzji, co w rezultacie uniemożliwia właściwą kontrolę decyzji przez sąd
administracyjny;
* art. 107 K.p.a. poprzez błędne oznaczenie adresata decyzji;
* art. 7 i 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całości
materiału dowodowego, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że obiekt
budowlany będący przedmiotem postępowania został wybudowany przez skarżących
oraz, że obiekt będący przedmiotem postępowania nie nadaje się do przesunięcia
bez naruszenia jego konstrukcji.
2. Obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:
* art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego poprzez niewydanie postanowienia, o
którym mowa w art. 49b ust. 2, a w konsekwencji dokonanie przez organ
samodzielnej oceny zgodności zabudowy z przepisami o planowaniu i
zagospodarowaniu przestrzennym, do czego nie były uprawnione;
* art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że
skarżącym nie przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele
budowlane.
* W uzasadnieniu skargi wskazali, że decyzja organu I instancji została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, tj. do E. G., podczas gdy osobą będąca współdzierżawcą nieruchomości jest E. G. Konsekwencją błędnego oznaczenia strony przez organ I instancji powinno być uchylenie takiej wadliwej decyzji przez organ II instancji, który zobligowany jest do zbadania całości rozstrzygnięcia kwestionowanego przez stronę, niezależnie od zarzutów podniesionych w odwołaniu (art. 128 K.p.a.).
Nadto organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w celu ustalenia, kto faktycznie wybudował altanę na nieruchomości. Żadna z decyzji wydanych w toku postępowania nie wskazuje bowiem, na podstawie jakich okoliczności organy nadzoru budowlanego przyjęły, że wybudowania przedmiotowej altany dopuścili się skarżący. Brak uzasadnienia faktycznego w tym zakresie powoduje brak możliwości przeprowadzenia kontroli merytorycznej rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia również twierdzenia organu II instancji, iż wiata jest trwale związana z gruntem, gdyż niemożliwe byłoby jej przesunięcie bez zniszczenia oraz naruszenia konstrukcji. Za prawidłowe uzasadnienie takiego twierdzenia nie może służyć nieznajdujący poparcia w materiale dowodowym pogląd organu, iż brak fundamentów oznacza jedynie, że wiata nie jest obiektem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Z opisu wiaty przedstawionego w uzasadnieniu decyzji wynika, że posadowiona jest na bloczkach betonowych posadowionych w narożach, zaś jej wymiary wynoszą 4,5 x 3,5 m, a wysokość 3 m. Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie pomimo okoliczności, iż powszechnie wiadome jest, iż obiekty o tych wymiarach, niezwiązane trwale z gruntem dają się przesunąć bez naruszania konstrukcji i przy stosunkowo nieznacznym nakładzie środków finansowych.
Tryb postępowania legalizacyjnego w przypadku robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego zgłoszenia określony jest w art. 49b ust. 2 i nast. Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, nakazanie rozbiórki obiektu wzniesionego bez wymaganego zgłoszenia możliwe jest, jako najdalej idąca sankcja administracyjna, jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności gdy wzniesiony obiekt jest niezgodny z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, przy czym oceny zgodności naniesienia z takimi przepisami powinien dokonać właściwy organ administracji architektoniczno-planistycznej, określony na podstawie przepisów
ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do treści art. 49b ust. 2Prawa budowlanego, do rozstrzygania o zgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym właściwy jest gminny organ administracji architektonicznej (wójt, burmistrz, prezydent). W przypadku W. będą to naczelnicy wydziałów architektury właściwych urzędów dzielnicy, działający z upoważnienia Prezydenta W.. Oznacza to, że organem właściwym do stwierdzenia zgodności (lub niezgodności) altany wzniesionej na nieruchomości z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w szczególności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla [...] Historycznego) jest naczelnik wydziału architektury urzędu dzielnicy W. jako właściwy miejscowo organ administracji architektonicznej, a nie organ nadzoru budowlanego. Przepisy art. 80 i nast. Prawa budowlanego wprowadzają wprawdzie zbiorczą definicję organów administracji architektoniczno-budowlanej, jednak w realiach ustroju W. przyjęty został podział na organy nadzoru budowlanego (PINB) oraz architektoniczne (właściwe wydziały architektury).
W ocenie skarżących do dokonania oceny zgodności zabudowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na obszarze Warszawy właściwe są lokalne jednostki administracji przestrzennej, a nie organy nadzoru budowlanego. W konsekwencji organy obu instancji nie były uprawnione do samodzielnej oceny zgodności altany z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uregulowanie w art. 49b ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązku przedłożenia zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym było zabiegiem celowym, mającym na celu wyłączenie oceny w tym przedmiocie z zakresu kompetencji organów nadzoru budowlanego (powiatowych i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego). Tym samym dokonanie przez PINB oraz MWINB oceny planistycznej, do której nie były uprawnione, a która wymaga stosownego zaświadczenia wydanego w trybie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego skutkujące wadliwością zaskarżonej decyzji uzasadniającą uchyleniem jej w całości.
Bezpodstawne jest również twierdzenie organu dotyczące nieposiadania przez skarżących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący władają nieruchomością na podstawie umowy dzierżawy nr [...] zawartej w 2007 r. z W. jako wydzierżawiającym. Umowa dzierżawy jako stosunek
zobowiązaniowy, co do zasady stanowi "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" w rozumieniu art. 3 pkt 11.. Przedmiotowa umowa dotycząca dzierżawy nieruchomości wprowadza w § 2 ust. 3 wymóg uzyskania zgody wydzierżawiającego do wzniesienia jakichkolwiek obiektów trwale i nietrwale związanych z gruntem. To postanowienie umowne wprowadza jednak jedynie ograniczenie w budowaniu na nieruchomości polegające na wprowadzeniu obowiązku uzyskania zgody wydzierżawiającego, nie wprowadza zaś ogólnego zakazu budowania na nieruchomości będącej przedmiotem dzierżawy. Tym samym skarżącym przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutu, że przedmiotowa altana została wybudowana w 2005 r., tj. przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co miało miejsce dopiero 10 października 2006 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r, nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania E. G. i A. J. , utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] nakazującą E. G. oraz A. J. na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego rozbiórkę wybudowanej altany ogrodowej o wymiarach 4,5 m x 3,5 m i wysokości 3 m zlokalizowanej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. Ś. w W.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 wymienia przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, a przepis art. 30 określa, kiedy wymagane jest dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych właściwemu organowi. Wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia stanowi tzw. samowolę budowlaną, której skutkiem jest zastosowanie
8
przez organy nadzoru budowlanego trybu przewidzianego w przepisach art. 48 - 51 Prawa budowlanego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi 49b ustawy Prawa budowlanego, zgodnie z którym, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Nakaz rozbiórki w obecnym stanie prawnym jest zatem orzekany bezwzględnie w każdej sytuacji, gdy inwestor wybudował obiekt budowlany bez pozwolenia na budowę i nie ma możliwości jego legalizacji.
Mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy trafne jest stanowisko organu odwoławczego, że inwestycja objęta nakazem rozbiórki stanowi altanę w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, której powierzchnia zabudowy nie przekracza 25 m2. Jak wynika z akt sprawy inwestor pobudował obiekt o wymiarach 4.5 m x 3.5 m oraz wysokości 3 m o konstrukcji drewnianej usytuowany na bloczkach betonowych w narożach, ściany ażurowe z drewnianych pergoli, pokryty dachówką ceramiczną z dachem czterospadowym. W tym miejscu wskazać trzeba, że Sąd podzielił stanowisko organu, iż altana jest trwale związana z gruntem, gdyż nie możliwym będzie jej przemieszczenie bez naruszenia konstrukcji.
Na wykonanie takiej budowli niezbędne jest, jak prawidłowo wskazał organ nadzoru budowlanego, zgłoszenie. Inwestor takiego zgłoszenia nie dokonał i wykonał roboty budowlane samowolnie, stąd zastosowanie art. 49 b Prawa budowlanego nakazującego rozbiórkę jest prawidłowe. Co prawda od 11 lipca 2003 r. zasadą jest legalizacja samowoli budowlanych, ale tylko wówczas gdy budowla jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów w tym techniczno - budowlanych.
Teren stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] przylegający do posesji przy ul. Ś. w W. znajduje się w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części terenu [...] Historycznego, zatwierdzonym uchwałą Rady W. z dnia [...] października 2006 r, .Nr [...]. Zgodnie z oznaczeniem graficznym na rysunku planu działka nr [...] w obrębie [...] jest działką niebudowlaną - istniejącą niezabudowaną działką geodezyjną, na której obowiązuje zakaz zabudowy mieszkaniowej i usługowej, przeznaczoną pod zieleń przydomową, a wymagającą uregulowania spraw własnościowych. Zgodnie z zapisem § 81 ust. 1 pkt 6 ustaleń
planu na obszarze jednostki MN24 "zakazuje się budowy budynków gospodarczych z wyjątkiem garaży o kubaturze nie przekraczającej 40 m3", zaś w punkcie 8 "zakazuje się realizacji obiektów budowlanych innych niż wyżej wymienione, w tym zwłaszcza budynków i budowli o statusie lub charakterze obiektów tymczasowych, poza niezbędnymi na czas remontów i budów".
Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, że budowa altany narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu [...] Historycznego, dla jednostki terenowej MN24, gdyż na obszarze jednostki MN24 nie przewidziano możliwości realizacji altan. Powyższe skutkuje tym, iż niemożliwe było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego wykonanych robót.
Odnosząc się do kwestii wykazania się przez skarżących prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazać należy, że "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego). Podkreślić przy tym należy, iż stosunek zobowiązaniowy, w okolicznościach niniejszej sprawy, jakim była dzierżawa gruntu, tylko wtedy daje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdy przewiduje uprawnienie do wykonywania robót budowlanych na gruncie, będącym jego przedmiotem (art. 3 pkt 11 in fine). Tak, więc z treści omawianej normy wynika, że dokumentem wykazującym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane mogła być umowa dzierżawy, zawierająca stosowne zapisy, co do możliwości prowadzenia na dzierżawionej nieruchomości prac budowlanych. Wskazać także należy, że uprawnienie do wykonywania robót budowlanych, wynikające ze stosunku zobowiązaniowego, nie musi wynikać jedynie z samej umowy, na podstawie, której nawiązano ten stosunek prawny. Może ono, bowiem również wynikać z późniejszych odpowiednich oświadczeń woli stron tego stosunku, odpowiednio modyfikujących go.
Natomiast z umowy dzierżawy zawartej pomiędzy Miastem W. a skarżącymi dotyczącej korzystania z gruntu położonego w W. przy ul. Ś. znajdującej się w aktach sprawy wynika, że wzniesienie jakichkolwiek obiektów trwale i nietrwale związanych z gruntem wymaga pisemnej zgody wydzierżawiającego (§ 2 pkt 3 umowy). W orzecznictwie Naczelnego Sądu
10
Administracyjnego zwracano przy tym uwagę, iż zgoda właściciela nieruchomości, upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winna być sformułowana w sposób jednoznaczny, a ze złożonego przez właściciela oświadczenia woli powinno wynikać, że wyraża on zgodę na wybudowanie na jego gruncie, przez wskazanego konkretnie inwestora, określonego obiektu budowlanego, przy czym zgoda taka nie może być zgodą dorozumianą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2000 r. sygn. akt IV SA 316/98, niepubl.)- W niniejszej sprawie wydzierżawiający nie wyraził zgody na realizację spornej inwestycji. Zatem trafnie organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że legalizacja przedmiotowej samowoli budowlanej była również niemożliwa z powodu nie posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W odniesieniu do zarzutu skargi, że organ nadzoru budowlanego nie mógł dokonać kontroli zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uznać należy go za bezzasadny. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że dany obiekt budowlany jest budowany lub został wybudowany bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia może pociągać za sobą konieczność wydania decyzji o rozbiórce. Przed podjęciem takiej decyzji organ jest jednak zobowiązany do sprawdzenia z urzędu, czy nie zachodzą okoliczności umożliwiające legalizację. Jest ona możliwa wyłącznie wówczas, gdy budowa jest zgodna z określonymi w odpowiednich aktach zasadami planowania i zagospodarowania przestrzennego. Inwestor planujący budowę obiektu, który podlega na podstawie tylko zgłoszeniu, ma prawo do zagospodarowania terenu wyłącznie w sposób zgodny z warunkami z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Obowiązek sprawdzenia czy kontrolowana inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 9a albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego i nie oznacza, że organy nadzoru budowlanego działają zamiast organów właściwych określonych przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
11
Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51".
Niewątpliwie sprawcą samowoli budowlanej jest E. G. i A.J. , na których decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] listopada 2010 r. nałożono obowiązek rozbiórki wybudowanej altany ogrodowej o wymiarach 4,5 m x 3,5 m i wysokości 3 m zlokalizowanej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. Ś. w W.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na etapie postępowania administracyjnego, zakończonego przedmiotową decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., brak było jakiejkolwiek informacji dotyczącej wątpliwości co do określenia osoby inwestora, bowiem, zarówno w protokole z kontroli oględzin obiektu budowlanego z dnia [...] września 2010 r., nr [...] (podpisany bez uwag przez skarżących), jak również w całym postępowaniu jako inwestorzy występowali E. G. i A. J.
Przepis art. 52 Prawa budowlanego, jako podmioty zobowiązane do dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wymienia alternatywnie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. W orzecznictwie podkreśla się wręcz, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 2059/98, niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1234/08). Nie ulega również wątpliwości, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej. Zatem prawidłowo na E. G. i A. J., będących inwestorami, został nałożony obowiązek rozbiórki altany ogrodowej. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnymi prezentowane jest jednomyślnie stanowisko, zgodnie, z którym nakaz usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem i nie, kto inny jak sprawca samowoli w pierwszej kolejności jest obciążony nakazem
wykonania tego obowiązku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
12
Warszawie z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1614/07, Lex nr 508434; Z. Niewiadomski: ustawa - Prawo budowlane, Komentarz, Warszawa 2006). Natomiast kwestia wewnętrznych stosunków między inwestorem i właścicielem, czy też między współwłaścicielami i ewentualnych rozliczeń majątkowych pozostaje poza zainteresowaniem organu budowlanego.
W ocenie Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o wszystkie okoliczności sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutu skargi odnośnie naruszenia przez organ art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdyż zawiera ona wszystkie składniki decyzji administracyjnej określone w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Co prawda w decyzji organu I instancji popełniono błąd w nazwisku jednego z inwestorów, jednakże stanowi to oczywistą omyłkę pisarską, a powyższe uchybienie nie stanowi o wadliwości decyzji nakazującej rozbiórkę, jak również nie stanowi podstawy do przyjęcia, że decyzja została skierowania do osoby niebędącej stroną w sprawie administracyjnej. Decyzja ta nie ukształtowała bowiem sytuacji prawnej osoby, której w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć.
Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.
13