VII SA/Wa 561/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-11-12
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneplan zagospodarowania przestrzennegoogrodzenieprefabrykatyrozbiórkasamowola budowlanadecyzja administracyjnakontrola budowlana

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę części ogrodzenia wykonanego z prefabrykowanych płyt betonowych, uznając naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skarga dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę części ogrodzenia z prefabrykowanych płyt betonowych, uznanej za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali organom brak powołania biegłego do ustalenia, czy użyte elementy są prefabrykatami. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego posiadają wystarczającą wiedzę specjalistyczną do oceny materiałów budowlanych i że użycie prefabrykatów narusza plan miejscowy, co uzasadnia nakaz rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę A. J. i P. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części ogrodzenia. Powodem nakazu było zastosowanie prefabrykowanych płyt betonowych, co było niezgodne z § 4.3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż., zakazującego wznoszenia ogrodzeń betonowych z elementów prefabrykowanych. Skarżący zarzucali organom naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe niezastosowanie przepisów o powoływaniu biegłego, twierdząc, że organy nie posiadają wiedzy specjalistycznej do oceny, czy użyte elementy są prefabrykatami. Sąd nie podzielił tego stanowiska, wskazując, że organy nadzoru budowlanego są organami wyspecjalizowanymi, posiadającymi wiedzę pozwalającą na identyfikację prefabrykatów. Sąd podkreślił, że plan miejscowy ma moc wiążącą, a jego naruszenie przez użycie prefabrykowanych płyt betonowych uzasadnia nakaz rozbiórki części ogrodzenia, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organy nadzoru budowlanego są organami wyspecjalizowanymi, posiadającymi wiedzę specjalistyczną w dziedzinie budownictwa, która pozwala na stwierdzenie, czy dany wyrób jest prefabrykatem, zwłaszcza gdy ustalenie to nie jest skomplikowane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego mają wiedzę pozwalającą na identyfikację prefabrykatów, a w tym konkretnym przypadku nie było potrzeby powoływania biegłego, gdyż ustalenie charakteru materiału było oczywiste.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Pr. bud. art. 51 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Podstawa do nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego w przypadku samowoli budowlanej.

Pr. bud. art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Umożliwia zastosowanie art. 51 ust. 1 w sytuacjach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub 4.

Pomocnicze

Pr. bud. art. 50 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dotyczy robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.

k.p.a. art. 84 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje kwestię powoływania biegłych w sprawach wymagających wiadomości specjalnych.

u.p.z.p. art. 14 § 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Potwierdza, że plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego.

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie prefabrykowanych płyt betonowych do budowy ogrodzenia narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy nadzoru budowlanego posiadają wiedzę specjalistyczną do oceny materiałów budowlanych, co wyklucza potrzebę powoływania biegłego w tej kwestii. Niezgodność z planem miejscowym stanowi podstawę do nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezwołanie biegłego do ustalenia, czy użyte elementy są prefabrykatami. Naruszenie art. 9, 10 § 1, 81 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązków przez organy. Naruszenie art. 7a § 1 oraz art. 7b k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Organy nadzoru budowlanego są wyspecjalizowanymi organami państwowymi powołanymi do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Oznacza to, że ma moc wiążącą, tak jak każdy inny akt normatywny i musi być respektowany dopóty, dopóki obowiązuje. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że działka [...] znajduje się na terenie, dla którego obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ż. [...] W § pkt 4.3 ww. planu wprowadzono zakaz wznoszenia ogrodzeń betonowych z elementów prefabrykowanych.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Montowski

sędzia

Andrzej Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej w kontekście naruszenia planu miejscowego, a także kompetencje organów nadzoru budowlanego w zakresie oceny materiałów budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zakazu stosowania prefabrykatów w ogrodzeniach na podstawie konkretnego planu miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy ogrodzeń i ich zgodności z przepisami, a także kwestii kompetencji organów administracji. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Niezgodne z planem ogrodzenie: czy organy budowlane potrzebują biegłego do rozpoznania prefabrykatu?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 561/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Montowski
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1172/21 - Wyrok NSA z 2024-02-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 84
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. J.i P. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] stycznia 2020 r. Nr [...]znak [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019r. poz. 1133) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Z 2019 r., poz. 1186) po rozpatrzeniu odwołania A. J. i P. J.od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. Nr [...] z [...] listopada 2019 r., znak: [...], nakazującej inwestorowi P. J. rozbiórkę części obiektu budowlanego poprzez demontaż z tego ogrodzenia wszystkich elementów prefabrykowanych, tj. prefabrykowanych płyt cokolika oraz prefabrykowanych płyt stanowiących wypełnienie między przęsłami ogrodzenia zastosowanych niezgodnie z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że PINB w Powiecie G. prowadził na wniosek K. i P. F. oraz M. T. postępowanie administracyjne w sprawie zgodności realizowanego ogrodzenia z elementów prefabrykowanych usytuowanego na działce nr ew. [...] w [...], gmina Ż. z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ż.
Organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne na ww. nieruchomości, w wyniku których stwierdzono, że ogrodzenie na ww. działce zbudowane jest z elementów betonowych prefabrykowanych na słupach stalowych o wysokości ok. 215 cm. Ogrodzenie to istnieje od strony ulicy oraz od strony działki zachodnio - południowej. P. J.wyjaśnił, że nie był to końcowy stan ogrodzenia. Ogrodzenie to miało być zrealizowane z ozdobną fakturą (beton architektoniczny).
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. PINB w Powiecie G. wstrzymał ww. roboty budowlane uznając, że są prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń wskazanych w przepisach. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. organ powiatowy nakazał inwestorowi – P. J. - rozbiórkę ogrodzenia z elementów prefabrykowanych betonowych pełnych, usytuowanego od strony ulicy oraz od strony południowo - zachodniej na ww. nieruchomości.
[...]WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nie budzi wątpliwości, że zastosowanie elementów prefabrykowanych betonowych jest niezgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niemniej jednak w okolicznościach niniejszej sprawy należało przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, które być może wykluczy rozbiórkę całego ogrodzenia. W treści odwołania P. J.zwrócił uwagę, że ogrodzenie, oprócz wypełnienia z elementów betonowych prefabrykowanych składa się również z fundamentu betonowego oraz słupków stalowych.
Ponownie analizując sprawę, organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne na ww. nieruchomości. W ich wyniku stwierdzono, że w każdym przęśle ogrodzenia znajdują się 4 szt. płyt prefabrykowanych 50 x 296 cm oraz płyta cokolikowa o wymiarach 0,2m x 1 m, ułożone na fundamencie z betonu głębokości ok. 50 cm. Słupy stalowe z dwuetownika HEA - 120 zakotwione w betonowych fundamentach wylewanych na miejscu. Płyty prefabrykowane nietypowe wykonane według inwestora pod zamówienie. Inwestor oświadczył, że ogrodzenie to będzie miało walory architektoniczne dostosowane do architektury budynku i krajobrazu otoczenia. Elementy płyt stanowią jedynie podkład pod mające powstać ogrodzenie. Ogrodzenie jest w trakcie realizacji, powstanie ogrodzenie o odpowiedniej do planu miejscowego estetyce i architekturze. W związku z powyższym, inwestor wniósł o umorzenie postępowania.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. PINB w Powiecie G. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ww. ogrodzenia.
[...]WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak [...], uchylił ww. zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ wskazał, iż PINB w Powiecie G. oparł swoje rozstrzygnięcie Nr [...] jedynie na ww. oświadczeniu inwestora, co pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem organu wyrażonym między innymi w decyzji Nr [...]. Zdaniem [...]WINB brak było podstaw do umorzenia postępowania bowiem ogrodzenie narusza przepisy prawa miejscowego.
W dniu [...] listopada 2019 r. organ powiatowy wydał decyzję Nr [...] nakazującą P. J. rozbiórkę części obiektu budowlanego poprzez demontaż z tego ogrodzenia wszystkich elementów prefabrykowanych, tj. prefabrykowanych płyt cokolika oraz prefabrykowanych płyt stanowiących wypełnienie miedzy przęsłami ogrodzenia zastosowanych niezgodnie z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia wnieśli A. J. i Pan P. J.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] stycznia 2020 r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ powiatowy prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy wskazał, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa budowa ogrodzeń o wysokości do 2,20 m (co ma miejsce w omawianej sprawie) nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jak również dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Jednakże obowiązkiem organu jest też ustalenie zgodności wykonanych robót budowlanych z innymi przepisami w tym przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, sztuką budowalną, jak też pod kątem występowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, co wynika z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego.
[...]WINB w ww. rozstrzygnięciu Nr [...] wskazał, że omawiane ogrodzenie składa si m. in. z wypełnienia z elementów betonowych prefabrykowanych pełnych. Taki stan narusza zapisy obowiązującego dla wsi [...] miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ż. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Ż. Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. W § pkt 4.3 ww. planu wprowadzono zakaz wznoszenia ogrodzeń betonowych z elementów prefabrykowanych.
Niezgodność zrealizowanej inwestycji z planem miejscowym potwierdza także pismo Wójta Gminy Ż. z 20 grudnia 2018 r., w którym wskazano, że Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ż. obejmujący m. [...] wprowadza zakaz wznoszenia ogrodzeń betonowych z elementów prefabrykowanych. Plan miejscowy nie rozróżnia ogrodzeń wykonanych z typowych betonowych elementów prefabrykowanych od nietypowych. W związku z powyższym każde ogrodzenie betonowe z elementów prefabrykowanych jest niezgodne z prawem miejscowym.
W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych 21 maja 2019 r. stwierdzono, że w każdym przęśle ogrodzenia znajdują się 4 szt. płyt prefabrykowanych 50 x 296 cm oraz płyta cokolikowa o wymiarach 0,2m x 1 m, ułożone na fundamencie z betonu głębokości ok. 50cm. Słupy stalowe z dwuetownika HEA - 120 zakotwione w betonowych fundamentach wylewanych na miejscu. Płyty prefabrykowane nietypowe wykonane według inwestora pod zamówienie.
[...]WINB stwierdził, że na podstawie dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie organ powiatowy prawidłowo wydał nakaz rozbiórki tylko w odniesieniu do części ogrodzenia, zawierającego prefabrykowane elementy, użyte niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ogrodzenie, oprócz wypełnienia z elementów betonowych prefabrykowanych, składa się również z fundamentu betonowego oraz słupków stalowych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. i P. J., zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 84 § 1 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie w wyniku czego nie powołano biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność potwierdzenia czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z prefabrykatami budowlanymi czy też nie.
Ponadto przedmiotowej decyzji zarzucono także naruszenie art. 9, art. 10 § 1, art. 81 kpa poprzez niedopełnienie obowiązków wynikających z tych przepisów przez organy obydwu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono nadto naruszenie art. 7a § 1 oraz art. 7b kpa.
Wniesiono o uchylenie decyzji obydwu instancji, a także przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania zgodnie z normami obowiązującymi.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zarzucono stronie, iż użyła w trakcie budowy ogrodzenia materiałów zwanych prefabrykatami. Jednocześnie nie powołano biegłego w sprawie celem oceny czy rzeczywiście w niniejszej sprawie mamy do czynienia z użyciem prefabrykatów. Zgodnie z definicją podaną w Wikipedii prefabrykat to półprodukt, typowy element budowlany służący do montażu na placu budowy, np. płyta stropowa. Prefabrykatem jest każdy element budowlany lub konstrukcyjny, którego parametry użytkowania są zbliżone do pożądanych lub wymagają niewielkiej obróbki (np. mechanicznej).
Jak wynika z powyższego prefabrykat jest to gotowy element wyprodukowany w fabryce celem wielokrotnego użycia na budowie. Podniesiono, że użyte do budowy ogrodzenia prefabrykaty nie były wytworzone w fabryce i dostarczone na budowę. W sprawie mamy do czynienia z elementami betonowymi zaprojektowanymi wyłącznie przez stronę oraz wbudowanymi na działce lub obok niej. Już sam ten fakt kłóci się w oczywisty sposób z definicją prefabrykatów.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji miał obowiązek powołać biegłego celem uzyskania wiadomości specjalistycznej aby odpowiedzieć na pytanie czy w sprawie użyto prefabrykatów czy też nie - w oparciu o art. 84 § 1 kpa. Podniesiono, że organ pierwszej instancji nie miał żadnej specjalistycznej wiedzy na temat materiałów budowlanych, czy fabrykatów lub prefabrykatów. Rozróżnianie materiałów budowlanych nie należy do wiedzy powszechnej jaką posiada organ pierwszej instancji. Celem pozyskania tej wiedzy specjalistycznej organ miał obowiązek z urzędu powołać biegłego. Dopiero po otrzymaniu specjalistycznej wiedzy pozyskanej z opinii mógł prawidłowo ocenić materiał dowodowy w niniejszej sprawie. Organ zaniechał tych czynności jednostronnie podejmując własną autorytarną i nie konsultowaną z nikim decyzję, że w niniejszej sprawie ponad wszelką wątpliwość mamy do czynienia z prefabrykatami. Tym samym organ naruszył artykuł 84 Kpa, ponieważ orzekł samodzielnie w miejsce biegłego, który jako jedyny posiadał specjalistyczną wiedzę a nie organ.
Organ pierwszej instancji bez żadnych konsultacji z biegłym podjął samodzielną decyzję w niniejszej sprawie orzekając ponad wszelką wątpliwość, że mamy do czynienia z prefabrykatami. Następnie na tej podstawie orzekł, że ogrodzenie zbudowane przez stronę jako skonstruowane z prefabrykatów wino ulec rozbiórce, ponieważ jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tym samym organ naruszył artykuł 84 kpa, który nakazywał mu w obligatoryjny sposób powołanie biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność potwierdzenia, czy użyte materiały do budowy ogrodzenia są prefabrykatami czy też nie są. Samo to naruszenie stanowi samodzielną podstawę prawną do uchylenia decyzji obydwu instancji.
Skarżący wskazali, że w trakcie oględzin przeprowadzonych przez nadzór budowlany inwestor wyjaśnił, że płyty betonowe, stanowiące wypełnienie ogrodzenia są elementami, które będą podlegać dalszym robotom budowlanym. Przede wszystkim będą otynkowane, co zdecydowanie zmieni ich wygląd i charakter, podobnie jak zmienia się wygląd muru z cegły po otynkowaniu.
Organ nie rozważał, jaki był cel wprowadzenia zakazu stosowania betonowych elementów prefabrykowanych w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ż.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. Nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] listopada 2019 r., Nr [...] nakazującą inwestorowi P. J. rozbiórkę części obiektu budowlanego poprzez demontaż z tego ogrodzenia wszystkich elementów prefabrykowanych, tj. prefabrykowanych płyt cokolika oraz prefabrykowanych płyt stanowiących wypełnienie między przęsłami ogrodzenia zastosowanych niezgodnie z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organy nadzoru budowlanego wydały ww. rozstrzygnięcia po ustaleniu, że przy budowie badanego ogrodzenia użyto betonowych elementów prefabrykowanych, czego zakazuje prawo miejscowe. Z interpretacją organów nie zgodzili się skarżący twierdząc, że w sprawie nie zostało prawidłowo ustalone, że na budowie ogrodzenia użyto elementów prefabrykowanych, do czego potrzebna jest specjalistyczna wiedza, której nie posiada organ. Zdaniem skarżących organ powinien powołać biegłego w celu ustalenia czy zastosowane elementy można uznać za prefabrykaty.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżących.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że działka nr ew. [...] w O., gmina Ż., na której zostało zrealizowane przedmiotowe ogrodzenie znajduje się na terenie, dla którego obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ż. uchwalony uchwałą Rady Gminy Ż. Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. W § pkt 4.3 ww. planu wprowadzono zakaz wznoszenia ogrodzeń betonowych z elementów prefabrykowanych. Tymczasem zgodnie z ustaleniami PINB w Powiecie G. dokonanymi podczas czynności kontrolnych i potwierdzonych załączoną do akt sprawy dokumentacją fotograficzną, omawiane ogrodzenie wykonane jest w ten sposób, że w każdym przęśle ogrodzenia znajdują się 4 szt. płyt prefabrykowanych 50 x 296 cm oraz płyta cokolikowa o wymiarach 0,2m x 1 m, ułożone na fundamencie z betonu głębokości ok. 50 cm. Słupy stalowe zakotwione są w betonowych fundamentach wylewanych na miejscu. Płyty prefabrykowane są nietypowe wykonane na indywidualne zamówienie inwestora. Z powyższych zapisów wynika zatem jednoznacznie, że zrealizowane ogrodzenie wykonano z prefabrykowanych płyt betonowych, które umieszczone są pomiędzy metalowymi słupami na betonowym fundamencie. Umieszczenie w ogrodzeniu prefabrykowanych płyt betonowych narusza zapisy aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze względu na rodzaj materiału użytego do budowy ogrodzenia. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018, poz. 1945, ze zm.) plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Oznacza to, że ma moc wiążącą, tak jak każdy inny akt normatywny i musi być respektowany dopóty, dopóki obowiązuje.
Rację należy przyznać organom orzekającym, że brak możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy niż nałożenie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego poprzez demontaż z tego ogrodzenia wszystkich elementów prefabrykowanych. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1, a dotyczących robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego), na mocy art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego zastosowanie znajduje przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W świetle tego przepisu, w sytuacji ustalenia, że dla terenu inwestycji obowiązuje plan miejscowy, który nie zezwala na budowę ogrodzeń z prefabrykowanych elementów betonowych (§ pkt 4.3 planu) nie było innej możliwości niż nakazanie rozbiórki części ogrodzenia wykonanej z prefabrykatów. Przy czym zasadnie w toku postępowania administracyjnego przeprowadzono dodatkowe postępowanie celem ustalenia w jakim zakresie ogrodzenie wybudowane jest z prefabrykatów. W wyniku tego postępowania ustalono, że składa się ono również z fundamentu betonowego i stalowych słupków. Zatem prawidłowo nakazano rozbiórkę jedynie tych elementów ogrodzenia, które wykonane zostały z prefabrykatów.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że organy nie naruszyły art. 84 k.p.a., zgodnie z którym gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.
W sprawie nie było konieczności powoływania biegłego celem ustalenia, czy w sprawie użyto prefabrykatów, czy też nie. Organy nadzoru budowlanego są wyspecjalizowanymi organami państwowymi powołanymi do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. W ramach kontroli organy nadzoru budowlanego kontrolują nie tylko zgodność wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę, ale też mają obowiązek sprawdzać wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych w zakresie ich zgodności z art. 10 prawa budowlanego, tj. czy wyroby stosowane w obiekcie budowlanym są wytworzone w sposób trwały o właściwościach użytkowych umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie podstawowych wymagań, czy wyroby te zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi, a w przypadku wyrobów budowlanych - również zgodnie z zamierzonym zastosowaniem. Posiadają zatem specjalistyczną wiedzę w dziedzinie budownictwa, która pozwala na stwierdzenie, czy dany wyrób jest prefabrykatem, czy też nie. Tym bardziej, że ustalenie powyższego w przypadku niniejszej sprawy nie jest skomplikowane. Zgodnie z definicją prefabrykatu, zamieszczoną w słowniku języka polskiego, prefabrykat to gotowy fabryczny element budowlany łączony w całość z innymi elementami na miejscu budowy. Prefabrykat posiada też tę cechę, że może zostać zdemontowany i przeniesiony w inną lokalizację bez utraty swoich wartości użytkowych, technicznych i technologicznych.
Prefabrykaty w niniejszej sprawie to betonowe bloki, które są dostarczane jako gotowe wyroby do montażu i stanowią kompletne wyroby, które są instalowane w sposób umożliwiający ich demontaż. Z takimi elementami bez wątpienia mamy do czynienia w niniejszej sprawie, przy czym nie ma znaczenia czy są to elementy wykonywane na zamówienie, czy też ogólne dostępne, czy są wykonane w fabryce, czy też przez wykonawcę na miejscu budowy. Istotnym elementem jest możliwość przeniesienia elementu w inne miejsce i ponowne jego użycie bez zmiany jego właściwości. Nie jest też istotne, czy stan ogrodzenia jaki zastali pracownicy organów administracji w trakcie kontroli, był kompletny, czy miały zostać przeprowadzane dodatkowe prace (otynkowanie). Nawet po otynkowaniu istnieje możliwość, bez zmiany technicznych i użytkowych właściwości, przeniesienie ww. elementów w inne miejsce i ponowne ich wykorzystanie zgodnie z ich przeznaczeniem. Zgodzić się należy, że przeprowadzenie dodatkowych prac nie spowoduje, że ogrodzenie zostanie doprowadzone do stanu zgodnego z przepisami prawa miejscowego. W związku z tym, że w sprawie decyzję wydały właściwe organy, posiadające specjalistyczną wiedzę w dziedzinie budownictwa nie było konieczności powoływania biegłego i nie doszło do naruszenia art. 84 § 1 k.p.a.
Z powyższych względów słusznie uznano, że z uwagi na okoliczność, iż przedmiotowe ogrodzenie wybudowano niezgodnie z ustaleniami obowiązującego dla tego terenu planu miejscowego, to okoliczność ta przesądza, że w sprawie zastosowanie ma art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Realizacja inwestycji wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na wykonywaniu robót budowlanych niezgodnie z przepisami. W konsekwencji w razie stwierdzenia takiej sprzeczności odpowiednie zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane, dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki ogrodzenia (jego części), gdy nie jest możliwe doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Sąd przy tym podziela pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2016 r. (sygn. akt: II OPS 1/16), że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine Prawa budowlanego, a także art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Innymi słowy, dany obiekt może być poddany ocenie również pod kątem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). Oceny takiej organy obu instancji dokonały, stwierdzając że ogrodzenie jest tj. niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w postaci zapisów obowiązującego planu miejscowego, którego przepisy obowiązują na terenie nieruchomości, na których zlokalizowane jest ogrodzenie.
Podsumowując, jakkolwiek na budowę ogrodzenia działki nr ew. [...] w O. nie było wymagane ani pozwolenie na budowę ani zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, to z uwagi na niezgodność z przepisami – obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organy nadzoru budowlanego w sposób uprawniony nakazały inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
W sprawie też Sąd nie dostrzegł naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w skardze – art. 9, art. 10 § 1, art. 81 k.p.a. Organy administracji nie miały obowiązku rozważać jaki był cel wprowadzenia w prawie miejscowym tego typu zakazu, ani ustosunkowywać się do tej kwestii. W świetle powyższych ustaleń nie może być mowy również o naruszeniu art. 7a, art. 7b k.p.a. – w sprawie nie pojawiły się wątpliwości, które należałoby interpretować na korzyść skarżących.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI