VII SA/Wa 538/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-07-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
sieci przesyłoweinwestycje strategicznelinia 400 kVspecustawa przesyłowadecyzja lokalizacyjnaprawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawo energetyczneochrona środowiskaprawo własności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii dotyczącą ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, uznając decyzję za zgodną z prawem.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargi na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która uchyliła w części decyzję Wojewody Dolnośląskiego dotyczącą budowy linii 400 kV. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. podziału inwestycji ("salami slicing"), niezgodności z decyzją środowiskową oraz braku określenia ograniczeń dotyczących roślinności i zabudowy. Sąd uznał, że inwestor uzyskał decyzję środowiskową dla całości przedsięwzięcia, a podział inwestycji na etapy lub odrębne decyzje lokalizacyjne nie stanowi obejścia prawa. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące braku określenia ograniczeń wysokości roślinności i zabudowy, wskazując, że wynika to z braku wniosku inwestora w tym zakresie. Stwierdzono, że decyzja Ministra jest zgodna z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi P. K., M. K., I. W. i B. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 13 stycznia 2023 r., która uchyliła w części decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 22 października 2021 r. dotyczącą ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn. "Budowa linii 400 kV [...]". Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko poprzez tzw. "salami slicing", błędne określenie stron postępowania, niezgodność z decyzją środowiskową oraz brak wskazania w decyzji ograniczeń dotyczących wysokości roślinności i zabudowy na ich nieruchomościach. Sąd, analizując zarzuty, stwierdził, że inwestor uzyskał decyzję środowiskową dla całego zamierzenia, a podział inwestycji na etapy lub odrębne decyzje lokalizacyjne nie stanowi obejścia prawa, zwłaszcza że art. 5 ust. 2 specustawy przesyłowej dopuszcza składanie wniosków dotyczących części inwestycji. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące braku określenia ograniczeń wysokości roślinności i zabudowy są niezasadne, ponieważ wynika to z braku wniosku inwestora w tym zakresie, a przepisy nie nakładają obowiązku wprowadzania takich ograniczeń z urzędu. Sąd podkreślił, że organy administracji nie są uprawnione do wyznaczania trasy inwestycji ani oceny jej racjonalności, a jedynie do oceny zgodności z prawem. W kwestii naruszenia praw strony, Sąd uznał, że nawet jeśli doszło do uchybień w doręczeniach, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, a skarżący mieli możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Sąd oddalił skargi, uznając decyzję Ministra za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, "salami slicing" jest niedopuszczalny, jednakże w niniejszej sprawie inwestor uzyskał decyzję środowiskową dla całego zamierzenia, a art. 5 ust. 2 specustawy przesyłowej dopuszcza składanie wniosków dotyczących części inwestycji, co nie stanowi obejścia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest uzyskanie decyzji środowiskowej dla całego przedsięwzięcia. Dopuszczalność składania wniosków dotyczących części inwestycji na mocy art. 5 ust. 2 specustawy przesyłowej nie jest równoznaczna z niedozwolonym podziałem mającym na celu uniknięcie oceny środowiskowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

specustawa przesyłowa art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych

Wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej może odnosić się do całości lub części tej inwestycji.

specustawa przesyłowa art. 8 § ust. 1 pkt 8c

Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych

Decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej powinna zawierać wskazanie nieruchomości, na których ustanowiony ma zostać zakaz lub nakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2, wraz z określeniem maksymalnej dopuszczalnej wysokości drzew, krzewów lub innej roślinności - w przypadku zakazu, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 3.

specustawa przesyłowa art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych

W celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia budowy strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją, użytkowaniem, remontami oraz usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ograniczy, za odszkodowaniem, sposób korzystania z nieruchomości.

Pomocnicze

specustawa przesyłowa art. 22 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych

Na wniosek inwestora w ramach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zgodnie z ust. 1, wojewoda ustanawia również zakaz wznoszenia i utrzymywania obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi, nakaz uzgadniania z inwestorem lokalizacji obiektów budowlanych, zakaz wykonywania nasadzeń lub utrzymania drzew, krzewów lub innej roślinności przekraczającej określoną wysokość.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Określenie kręgu stron postępowania administracyjnego.

ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie art. 82 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie art. 66 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie art. 72 § ust 1 pkt. 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 40 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

ustawa nowelizująca

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustaw regulujących przygotowanie i realizację kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej

ustawa ZRID

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

k.c. art. 140

Ustawa - Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestor uzyskał decyzję środowiskową dla całego zamierzenia, co wyklucza "salami slicing". Art. 5 ust. 2 specustawy przesyłowej dopuszcza składanie wniosków dotyczących części inwestycji. Ograniczenia dotyczące roślinności i zabudowy są ustanawiane tylko na wniosek inwestora. Organy administracji są związane wnioskiem inwestora i nie oceniają racjonalności inwestycji. Nawet jeśli doszło do naruszenia art. 10 k.p.a., nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżący nie wykazał tego wpływu. Opinia Dyrektora RDLP nie jest wiążąca dla organu wydającego decyzję. Analiza wariantów inwestycji odbywa się na etapie decyzji środowiskowej. Ograniczenie prawa własności jest dopuszczalne w granicach specustawy przesyłowej jako inwestycji celu publicznego.

Odrzucone argumenty

Zarzut "salami slicing" dotyczący podziału inwestycji. Zarzut niezgodności z decyzją środowiskową w zakresie przebiegu linii. Zarzut braku określenia ograniczeń wysokości roślinności i zabudowy. Zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez błędne określenie kręgu stron. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału. Zarzut nieuwzględnienia negatywnej opinii Dyrektora RDLP. Zarzut naruszenia prawa własności.

Godne uwagi sformułowania

"salami slicing" organy nie są jednocześnie uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. inwestor jest kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji

Skład orzekający

Wojciech Rowiński

przewodniczący

Mirosław Montowski

sprawozdawca

Aneta Żak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy przesyłowej dotyczących podziału inwestycji, ograniczeń w prawie własności, roli organów administracji w postępowaniu lokalizacyjnym oraz zasady czynnego udziału strony."

Ograniczenia: Dotyczy specustawy przesyłowej, ale zasady dotyczące podziału inwestycji i roli organów mogą mieć zastosowanie analogicznie do innych specustaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej inwestycji infrastrukturalnej (linia 400 kV) i porusza kwestie proceduralne oraz materialnoprawne istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i energetycznym, w tym kontrowersyjny zarzut "salami slicing".

Czy podział inwestycji energetycznej na części to "salami slicing"? Sąd wyjaśnia granice prawa.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 538/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Żak
Mirosław Montowski /sprawozdawca/
Wojciech Rowiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędziowie: sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.) asesor WSA Aneta Żak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skarg P. K., B. W. i I. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 13 stycznia 2023 r. znak: DLI-I.7620.27.2021.KT.8 w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej oddala skargi
Uzasadnienie
Decyzją z 13 stycznia 2023 r., znak: DLI-I.7620.27.2021.KT.8, Minister Rozwoju i Technologii (dalej także: "Minister", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 273 ze zm., zwanej dalej: "specustawą przesyłową"), po rozpatrzeniu odwołań: R. sp. z o.o. z siedzibą w P., M. K., P. K., B. W. i I. W. – uchylił w części decyzję Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda", "organ I instancji") z 22 października 2021 r. nr l-Pe-74/21 o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn.: "Budowa linii 400 kV [...]" i orzekł merytorycznie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał ww. decyzję organu I instancji w mocy.
Do wydania decyzji Ministra doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.
Wnioskiem z 31 sierpnia 2021 r., skorygowanym w trakcie prowadzonego postępowania, P. S.A. z siedzibą w K. (zwana dalej także: "inwestorem), wystąpiła do Wojewody Dolnośląskiego o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn.: "Budowa linii 400 kV [...]".
Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, Wojewoda wydał w dniu 22 października 2021 r. decyzję nr l-Pe-74/21 o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej obejmującej wnioskowane zamierzenie inwestycyjne.
Od decyzji Wojewody odwołanie – z zachowaniem ustawowego terminu – wnieśli: K. sp. z o.o. z siedzibą w P., M. K., P. K., B. W. oraz I. W.
Po rozpatrzeniu ww. odwołań, Minister w uzasadnieniu wspomnianej na wstępie decyzji z 13 stycznia 2023 r., znak: DLI-I.7620.27.2021.KT.8 w pierwszej kolejności przywołał treść art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 specustawy przesyłowej oraz wyjaśnił, że projektowane przedsięwzięcie mieści się w wykazie strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych określonych w załączniku do specustawy przesyłowej, w którym pod pozycją numer 11 wskazano inwestycję pn.: "Budowa linii 400 kV [...]".
Analizując złożony przez inwestora wniosek Minister stwierdził, że jest on kompletny i zawiera elementy wskazane w art. 4 ust. 1 i ust. 2 specustawy przesyłowej.
Następnie, organ odwoławczy poddał kontroli przeprowadzone przez Wojewodę postępowanie w sprawie wydania decyzji lokalizacyjnej dla projektowanego przedsięwzięcia przesyłowego i stwierdził, że organ I instancji prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, pouczył o prawie do składania wniosków, uwag i zastrzeżeń, wskazując miejsce, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.
Minister uznał, że decyzja Wojewody czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 8 ust. 1 specustawy przesyłowej. Zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie, w tym m.in.: określenie granic terenu objętego strategiczną inwestycją w zakresie sieci przesyłowej, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek w postaci ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wskazanie okresu, w jakim decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać powyższy skutek, w przypadku gdy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma nastąpić na czas określony.
Analizując decyzję Wojewody, organ odwoławczy stwierdził, że w związku z brakiem przejścia z mocy prawa jakichkolwiek nieruchomości na własność Skarbu Państwa, z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej stanie się ostateczna, organ I instancji prawidłowo nie ustalił terminu wydania nieruchomości. Zakresem decyzji Wojewody objęte są bowiem działki, w stosunku do których sposób wykonywania prawa własności został ograniczony poprzez zapewnienie inwestorowi prawa do wejścia na jej teren, w celu wykonania niezbędnych robót budowlanych, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej.
Minister stwierdził, że decyzja organu I instancji wymaga dokonania korekty merytoryczno-reformacyjnej. Zauważył, że w dniu 27 maja 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustaw regulujących przygotowanie i realizację kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 922), zwana dalej "ustawą nowelizującą", Inwestor wystąpił z wnioskiem o ustalenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji w dniu 31 sierpnia 2021 r. (wpływ do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego w dniu 3 września 2021 r.). W związku z powyższym, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy specustawy przesyłowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 maja 2021 r., tj. po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Dlatego organ odwoławczy przywołał art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 maja 2021 r.), który stanowi, że w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, oznaczonych zgodnie z art. 8 ust 1 pkt 8, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia budowy strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją, użytkowaniem, remontami oraz usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ograniczy, za odszkodowaniem, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia w szczególności na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do założenia, przeprowadzenia oraz korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Minister dostrzegł, że organ I instancji w pkt X decyzji posłużył się dotychczasowym brzmieniem art. 22 ust 1 specustawy przesyłowej, tj. sprzed jej nowelizacji z dnia 20 kwietnia 2021 r. W związku z powyższym, organ odwoławczy dokonał zmiany odpowiedniej części redakcyjnej decyzji Wojewody, szczegółowo wskazanej w pkt I decyzji drugoinstancyjnej.
Jednocześnie Minister podkreślił, że w trakcie trwania postępowania odwoławczego, inwestor pismami z 7 września 2022 r., 23 września 2022 r. i 15 listopada 2022 r. wystąpił o korektę zapisów decyzji Wojewody, poprzez jej doprecyzowanie w zakresie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości, wynikających z art. 22 ust. 1 lub art. 22 ust. 5 specustawy przesyłowej, wskazanych w pkt X zaskarżonej decyzji, w kolumnie 10 tabeli znajdującej się na stronach 14 - 39 rozstrzygnięcia organu I instancji. Inwestor wyjaśnił, że konieczność wprowadzenia ww. korekt wynika w zasadniczej mierze ze szczegółowych informacji uzyskanych po opracowaniu projektów budowlanych wraz z projektami technicznymi. W wyniku prac projektowych poczynione zostały uzgodnienia m.in. z gestorem sieci dystrybucyjnej, dotyczące infrastruktury SN/nn krzyżowanej, zbliżonej i kolidującej z projektowaną linią sieci przesyłowej. Technologia realizacji przedmiotowej inwestycji wymaga zastosowania linii tymczasowych na siedmiu odcinkach projektowanej linii z uwagi na konieczność zachowania ciągłości zasilania i bezpieczeństwa Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Inwestor podkreślił przy tym, iż zakres wnioskowanych zmian nie wykracza poza obszar realizacji przedmiotowej inwestycji wskazany w decyzji Wojewody.
Z tych względów, Minister uchylił wyszczególnione w pkt I swojej decyzji poszczególne zapisy (pozycje) z kolumny 10 tabeli zamieszczonej w decyzji organu I instancji i nadał im nową treść, zgodnie z ww. wystąpieniami inwestora.
Odnosząc się do zarzutów wniesionych odwołań Minister przypomniał, że zarówno Wojewoda orzekający w sprawie jako organ I instancji, jak i Minister działający jako organ odwoławczy, pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które będąc właściwe do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, nie są jednocześnie uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Niedopuszczalna jest również ocena przez ww. organy racjonalności, czy aspektów ekonomicznych i społecznych koncepcji przedstawionej przez inwestora. To inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej decyduje o przebiegu inwestycji oraz o wielkości terenu niezbędnego dla realizacji inwestycji. Minister zaznaczył, że organy wydające tego rodzaju decyzję są uprawnione jedynie do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Tylko bowiem stwierdzenie przez organ, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje ten organ do odmowy wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w wersji wnioskowanej przez inwestora.
Mając to na uwadze, pismem z 13 kwietnia 2022 r., znak: [...], organ odwoławczy wezwał inwestora do wypowiedzenia się w sprawie zagadnień dotyczących lokalizacji przedmiotowej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, poruszonych przez strony w swoich odwołaniach.
W piśmie z 4 maja 2022 r. inwestor odniósł się do uwag stron odwołujących się.
Powyższe stanowisko inwestora organ odwoławczy przesłał odwołującym przy piśmie z 20 maja 2022 r., znak: [...], zawiadamiając o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z której to możliwości strony nie skorzystały.
Po uzyskaniu stanowiska inwestora oraz przeanalizowaniu zarzutów podniesionych w odwołaniach Minister wskazał m.in., że kontrolowana decyzja Wojewody nie traktuje o lokalizacji jakiejkolwiek konstrukcji wsporczej linii. Jak wyjaśnił inwestor w piśmie z 28 marca 2022 r., lokalizacja konstrukcji wsporczych linii została określona w decyzji Wojewody Dolnośląskiego Nr l-Pe-47/21 z dnia 4 maja 2022 r. o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn.: "Budowa linii 400kV [...]". Jeśli zaś chodzi zakres terytorialny inwestycji objętej decyzją Wojewody, organ odwoławczy zauważył, że obszar ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości stron został oznaczony wypełnieniem w kolorze żółtym na mapie zasadniczej w skali 1:2000, stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji Wojewody.
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że wszelkie kwestie dotyczące oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym na zdrowie i życie ludzi, zostały przeanalizowane w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, prowadzonym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W., zakończonym decyzją z [...] lutego 2021 r., znak: [...] (zwaną dalej także: "decyzją RDOŚ"), opartą na przepisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 z późn. zm., zwanej dalej: "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie").
Za chybiony Minister uznał zarzut podnoszony przez I. W. i B. W., dotyczący naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 8c i art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, poprzez brak ujęcia w zaskarżonej decyzji ograniczeń na ich działce, polegających na wskazaniu maksymalnej dopuszczalnej wysokości drzew, krzewów, czy innej roślinności oraz brak wskazania zakazu bądź ograniczenia we wznoszeniu budynków z określeniem dopuszczalnej wysokości. Organ odwoławczy przywołał na tę okoliczność treść przepisów art. 22 ust. 1 i ust. 2 specustawy przesyłowej, wskazując, że art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej znajduje zastosowanie w odniesieniu do wszystkich nieruchomości objętych ograniczeniem w korzystaniu na mocy art. 22 ust. 1 ww. ustawy, ale tylko wtedy, gdy o ustanowienie takich zakazów/nakazów wystąpi inwestor. Powyższe wynika wprost ze zdania pierwszego treści przepisu art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej. Tymczasem, z akt sprawy, w szczególności wniosku inwestora wynika, że inwestor nie wystąpił o ustanowienie zakazów/nakazów, o których mowa w art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej w ramach ograniczeń sposobu korzystania z nieruchomości, ustalonych na podstawie art. 22 ust. 1 tego aktu prawnego.
W konsekwencji, Minister uznał, że brak postulowanych przez odwołujących się zapisów w decyzji Wojewody dotyczących ograniczeń na ich działce, nie może świadczyć o wadliwości zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się zaś do zarzutów P. K. i M. K., wedle których, w niniejszej sprawie doszło do celowego dzielenia przedsięwzięcia w wyniku zastosowania tzw. zasady "salami slicing", Minister wskazał, że zjawisko określone jako "salami slicing" polega na umyślnym dzieleniu planowanej inwestycji na części w celu obniżenia parametrów przedsięwzięcia i/lub kwalifikacji oraz ominięcia rygorów związanych z koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Niemniej, w ocenie Ministra, działania znamionującego takimi cechami - wbrew opinii odwołujących - nie można zarzucić inwestorowi, gdyż do wniosku inwestor dołączył m.in. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, która została wydana na rzecz realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa linii 400 kV [...]", co w całości pokrywa się z inwestycją objętą przedmiotowym postępowaniem. Tym samym, w niniejszym postępowaniu nie dochodzi do tzw. "salami slicing", bowiem inwestor nie podzielił planowanego przedsięwzięcia w celu uniknięcia obowiązku uzyskania dla niego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, skoro ją przedłożył.
Za niezrozumiały Minister uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 5 ust. 1 w zw. z art 1 ust. 1 w zw. art. 1 ust 2 pkt 4 specustawy przesyłowej poprzez błędną ich wykładnię, dopuszczającą objęciem zakresem decyzji lokalizacyjnej tylko części zadania inwestycyjnego w zakresie sieci przesyłowej wraz z niezbędnymi do wykonania robotami budowlanymi. Pomijając okoliczność, że to inwestor wyznacza miejsce oraz sposób realizacji inwestycji, organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust. 2 specustawy przesyłowej, wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej może odnosić się do całości lub części tej inwestycji. Tym samym, Minister wyjaśnił, że to inwestor podejmuje decyzję, czy realizować całość inwestycji w ramach jednego zadania, czy tez rozdzielić poszczególne elementy na kilka zadań inwestycyjnych. Dokonanie przez inwestora podziału i wystąpienie z więcej niż jednym wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, nie wiąże się z utratą związku pomiędzy odrębnie przygotowywanymi lub realizowanymi częściami strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowych. Zakończenie jednego z etapów inwestycji nie eliminuje możliwości wystąpienia z wnioskiem o decyzję o ustaleniu lokalizacji strategiczną inwestycji w zakresie sieci przesyłowych lub o pozwoleniu na budowę w odniesieniu do innego z etapów tej inwestycji.
Minister zwrócił uwagę, że wskazane przez odwołujących – P. K. i M. K., przepisy, do naruszenia których w ich ocenie doszło, tj. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. art. 1 ust. 2 pkt 4 specustawy przesyłowej, w ogóle nie odnoszą się do kwestii możliwości realizacji inwestycji w części, ale do unormowań dotyczących, wydania decyzji lokalizacyjnej na wniosek inwestora przez właściwego wojewodę oraz zakresu przedmiotowego stosowania specustawy przesyłowej. W konsekwencji nie mogło dojść do ich naruszenia w sposób wskazywany przez odwołujących.
Za chybiony organ odwoławczy uznał także zarzut ww. osób dotyczący naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 ust. 1 specustawy przesyłowej w zw. z art. 127 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania oraz wydanie decyzji w sytuacji, w której decyzja RDOŚ dotyczy innego przebiegu linii przesyłowej (innego wariantu). Organ odwoławczy wyjaśnił, że na etapie wydawania decyzji środowiskowej, nie jest konieczne opisywanie szczegółowo przedsięwzięcia ze wskazaniem numerów działek ewidencyjnych. Opis miejsca realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa wart. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, w celu ustalenia jego środowiskowych uwarunkowań w decyzji należy rozumieć jako lokalizację przedsięwzięcia - czyli umiejscowienie przedsięwzięcia w przestrzeni. Określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia powinno być na tyle szczegółowe, aby pozwalało na przeprowadzenie prawidłowej analizy przedsięwzięcia z punktu widzenia wymagań wynikających z treści art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Według Ministra, określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia powinno pozwolić na ustalenie optymalnych uwarunkowań środowiskowych spośród przedstawionych wariantów realizacji przedsięwzięcia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Opis miejsca realizacji przedsięwzięcia powinien być przede wszystkim racjonalny z punktu widzenia możliwego zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zapewnienia przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Z treści art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy nie wynika, aby ustawodawca określił sztywne ramy prawne opisu miejsca realizacji przedsięwzięcia, nie wskazał również obowiązkowych elementów takiego opisu. Szczegółowość opisu miejsca realizacji przedsięwzięcia musi być także dostosowana do rodzaju i specyfiki przedsięwzięcia. Ustawodawca nie stworzył zatem sztywnego modelu prawnego określenia miejsca realizacji przedsięwzięcia w decyzji środowiskowej (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II OSK 170/18).
Organ odwoławczy w oparciu o analizę akt sprawy, w tym zapisów decyzji RDOŚ oraz wyjaśnień inwestora, popartych załączoną dokumentacją, stwierdził, że decyzja Wojewody odpowiada swym zakresem decyzji RDOŚ wydanej dla przedmiotowej inwestycji, we wniosku o wydanie której, obszar realizacji prac oznaczono kolorem niebieskim, a kolorem różowym obszar 100 m od obszaru realizacji prac.
Minister nie zgodził się ponadto z odwołującymi, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art 4 ust. 3 specustawy przesyłowej w zw. z art. 106 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uzyskania pozytywnych opinii, tj. pozytywnej opinii Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we W. Wyjaśnił bowiem, że opinia, w przeciwieństwie do uzgodnienia, nie jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem nie wiąże organu administracyjnego rozstrzygającego sprawę. Organ zobowiązany do zasięgnięcia opinii nie jest prawnie związany stanowiskiem organu opiniującego. Współdziałanie, którego istotą jest wyrażenie opinii, zbliżone jest do konsultacji czy też doradztwa. Zatem znajdująca się w aktach sprawy opinia negatywna Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we W. (dalej także: "Dyrektor RDLP we W.") z 19 marca 2021 r. - wydana na podstawie art. 4 ust. 3 specustawy przesyłowej - nie jest wiążąca ani dla inwestora, ani dla organu wydającego decyzję o ustaleniu lokalizacji sieci przesyłowej. Stanowi ona natomiast materiał dowodowy, który organ powinien brać pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw prawnych do występowania o uzupełnienie takiej opinii, jak również do jej podważania. Organ odwoławczy dodał, że zajęcie stanowiska przez inny organ w trybie art. 106 k.p.a. - w analizowanym przypadku wyrażenie opinii przez Dyrektora RDLP we W. - nie stanowi rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Organ współdziałający nie jest bowiem organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie od sprawy, w której toczy postępowanie główne, lecz wypowiada się "jedynie" w ramach sprawy, która zawisła już przed organem prowadzącym postępowanie główne.
Minister za niezasadny uznał również zarzut M. K. dotyczący nieuznania go za stronę postępowania i w konsekwencji brak zapewnienia mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Podkreślił, że w sytuacji podniesienia zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, odwołujący natomiast, poza prostym wskazaniem, iż uniemożliwiono mu czynny udział w postępowaniu nie podjął nawet próby wskazania, jakich czynności procesowych nie mógł w związku z tym dokonać. Ponadto odwołujący nie złożył wniosków dowodowych również na etapie postępowania odwoławczego.
Z prowadzonej dla nieruchomości nr [...] obręb [...], objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji, księgi wieczystej, wynika, że jej właścicielem jest M. K. W związku z powyższym powinien zostać powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji, jak i o wydaniu decyzji Wojewody w drodze zawiadomienia wysłanego na adres zawarty w katastrze nieruchomości ze skutkiem doręczenia. Jednak organ odwoławczy zauważył, że dane zawarte w katastrze nieruchomości nie zawierają ww. informacji. Z załączonego do akt sprawy uproszczonego wypisu z rejestru gruntów, wydanego przez Starostę Ś. wynika bowiem, że właścicielami ww. działki nr [...] są P. K. i I. K.
Minister wyjaśnił przy tym, że ani inwestor, ani też organ orzekający nie mają obowiązku weryfikacji danych zawartych w ewidencji gruntów pełniącej funkcję katastru. Organy orzekające w ramach specustawy przesyłowej wydając decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji przesyłowej nie są władne do kwestionowania prawidłowości danych ewidencyjnych, które na podstawie art 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.), zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Tym samym, obowiązek doręczenia zawiadomień na adres strony wskazany w katastrze nieruchomości powoduje, że doręczenia nie mogą być dokonane na inny adres niż ten, który wynika z katastru. Organ nie ma uprawnienia, aby poddawać pod wątpliwość prawidłowość danych ujawnionych w katastrze nieruchomości. W przypadku ewentualnych błędów odnośnie adresu w ewidencji gruntów to na podmiocie, który jest ujawniony w tejże ewidencji, spoczywa uprawnienie do ich usunięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe, Minister uznał, że zawiadomienie odwołującego o wszczęciu przedmiotowego postępowania, jaki i wydaniu decyzji Wojewody nastąpiło zgodnie z ww. przepisami specustawy przesyłowej - w drodze obwieszczenia. W ocenie organu odwoławczego brak jest zatem podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Reasumując, Minister doszedł do wniosku, że przebieg planowanej inwestycji przesyłowej został ustalony prawidłowo zaś postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, jak i zaskarżona decyzja Wojewody - poza uchybieniem, co do którego organ odwoławczy orzekł merytorycznie - nie naruszają prawa, a zarzuty odwołujących nie zasługują na uwzględnienie.
Na powyższą decyzję skargi do tutejszego Sądu złożyli P. K. i M. K. oraz I. W. i B. W., reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników.
Pełnomocnik P. K. i M. K. zaskarżonej decyzji zarzucił - w oparciu o przepis art. 156 § 2 k.p.a - jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa poprzez powielenie błędów organu I instancji, poprzez:
a) naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne określenie kręgu stron postępowania administracyjnego, a to z pominięciem stron skarżących;
b) naruszenie art. 72 ust 1 pkt. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez akceptacje zakazanego przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości zjawiska tzw. "salami slicing";
c) naruszenie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 4 specustawy przesyłowej przez ich błędną wykładnię dopuszczającą objęciem zakresem decyzji lokalizacyjnej tylko części zadania inwestycyjnego w zakresie sieci przesyłowej wraz z niezbędnymi do wykonania robotami budowlanymi;
d) naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 5 ust. 1 specustawy przesyłowej w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania oraz wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji strategicznej inwestycji nie obejmuje inwestycji opisanej we wniosku inwestora z uwagi na inny przebieg projektowanej linii przesyłowej niż ten wskazany przy wydawaniu decyzji środowiskowej;
e) naruszenie art. 4 ust. 3 specustawy przesyłowej w zw. z art. 106 k.p.a. poprzez wydanie decyzji organu I instancji, bez uzyskania pozytywnych opinii lub z pominięciem wytycznych oraz wskazań wynikających z opinii, w sytuacji gdy specustawa przesyłowa z uwagi na przedmiot regulacji decyzji wydawanych w jej trybie wprost nakłada obowiązek uzyskania szeregu opinii, które zgodnie z ogólnymi zasadami procedury administracyjnej mają dla organu wydającego decyzję charakter wytycznych przy wydawaniu decyzji i powinny być co do zasady uwzględnione
Z uwagi na powyższe zarzuty pełnomocnik P. i M. K. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że P. K. i M. K. są właścicielami nieruchomości, nad którymi ma przebiegać projektowana linia 400 kV [...]. P. K. jest bowiem właścicielem nieruchomości obejmującej działkę nr [...], Am-2, obręb [...]. M. K. jest natomiast właścicielem nieruchomości obejmującej działkę nr [...] am-2, obręb [...].
Autor skargi zauważył, że zaskarżona decyzja obejmuje zamierzenie budowlane, które zostało podzielone na słupy oraz linie elektroenergetyczne w postępowaniu lokalizacyjnym. Z zakresu poprzedniego wniosku inwestora wyłączono część wykonawczą dotyczącą linii między słupami m.in. w obszarze nieruchomości stron skarżących. Tym samym, przedmiotową decyzją lokalizacyjną nie objęto całego zamierzenia i inwestycyjnego, gdyż dotyczy tylko linii elektroenergetycznej. Powyższy mechanizm i sekwencja zdarzeń w ocenie skarżących prowadzi do dzielenia jednego przedsięwzięcia na kilka mniejszych (tzw. "salami slicing") w celu uniknięcia konieczności spełnienia wszystkich wymogów prawem przewidzianych, w tym przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (dzięki temu, że owe mniejsze przedsięwzięcia nie przekraczają ustawowych progów), co jest niedopuszczalne.
Dalej skarżący podnoszą, że jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia obejmuje inny wariant przebiegu inwestycji. Powyższe można zauważyć, porównując charakterystykę przedsięwzięcia (tj. mapy załączonej do decyzji środowiskowej) z załącznikiem do skarżonej decyzji (zob. rys. 140). Różnice te także widać przy opisie długości planowanej inwestycji, które nie są takie same, a ponadto podane są w sposób nieprecyzyjny. Oznacza to, że inwestor nie legitymuje się decyzją wydaną na wariant trasy przewidziany do realizacji.
Z tego też tytułu organ powinien wezwać inwestora do przedłożenia nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, czego jednak zaniechał. Skarżący stwierdzają, że wydanie decyzji Ministra było zaś niemożliwe bez uprzedniego wezwania inwestora do uzupełnienia wskazanego braku.
Skarżący zauważają ponadto, że art. 4 ust. 2 specustawy przesyłowej zawiera wykaz opinii, o które inwestor powinien wystąpić przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Jedną z wymaganych opinii jest opinia dyrektora właściwej Regionalnej Dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Co ważne, z akt sprawy wynika, że Dyrektor RDLP we W. wydał opinię negatywną na temat przebiegu projektowanej inwestycji przesyłowej. Tymczasem, organ I instancji wydał decyzją pozytywną dla wnioskodawcy, powołując się w tym względzie jedynie na stanowisko inwestora wyrażone w złożonym wniosku.
Zdaniem autora skargi oznacza to, że Wojewoda nie poczynił własnych ustaleń w tym przedmiocie i nie zbadał prawidłowo przyczyn wydania negatywnej opinii, co będzie miało w konsekwencji negatywny wpływ gospodarkę leśną w tym rejonie. W rezultacie organ przedwcześnie wydał skarżoną decyzją. Pomimo bowiem tego, że opinie nie wiążą organu przy podejmowaniu decyzji, to jego obowiązkiem jest jednak dokładne ustalenie, jakie racje przemawiają za wydaniem określonego rozstrzygnięcia. Z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynika, że Wojewoda nie podjął nawet próby rozważań na temat zasygnalizowanego przez Dyrektora RDLP we W. problemu.
M. K. nie został uznany przez organ I instancji za stronę postępowania pomimo tego, że ma niezbicie interes prawny w tym postępowaniu, zgodnie z art. 28 k.p.a., gdyż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nieruchomości skarżących są przeznaczone w prawie miejscowym pod działalność górniczą. Z przepisów technicznych i górniczych wynika jednoznacznie, że pod liniami wysokich i średnich napięć nie można prowadzić działalności eksploatacyjnej. Zatem wydanie skarżonej decyzji prowadzić będzie do znacznej szkody majątkowej skarżących. Nadto z uwagi na realizacje inwestycji zostanie ograniczone ich prawo własności w związku z ustanowieniem ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zatem przepisem materialnoprawnym stanowiącym o ich interesie prawnym są przepisy dotyczące prawa własności i ochronie tego prawa – art. 140 ustawy - Kodeks cywilny.
Według autora skargi, niewątpliwie zatem Minister utrzymując w mocy decyzję organu I instancji i zawarte w niej rażące naruszenia przepisów prawa, sam dokonał rażącego naruszenia przepisów prawa, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości.
Z kolei w skargach wniesionych przez I. W. i B. W. zarzucono obrazę art. 8 ust. 1 pkt. 8c i art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej poprzez brak ujęcia w zaskarżonej decyzji ograniczeń na działkach skarżących, polegających na wskazaniu maksymalnej dopuszczalnej wysokości drzew, krzewów czy innej roślinności oraz brak wskazania zakazu bądź ograniczenia we wznoszeniu budynków z określeniem dopuszczalnej wysokości.
Z tego powodu skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący podnoszą, że w świetle art. 8 ust. 1 pkt. 8c i art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, elementem decyzji musi być określenie ograniczeń polegających na wskazaniu maksymalnej dopuszczalnej wysokości drzew, krzewów czy innej roślinności jaka może rosnąć na działce objętej przedmiotem postępowania. Kwestia jest o tyle istotna, iż działki skarżących mają charakter gruntu rolnego i dopiero precyzyjne ograniczenia wskazują na możliwość lub brak możliwości ich użytkowania. W zaskarżonej decyzji brak tego elementu.
Dodatkowo elementem decyzji zgodnie z art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej powinien być zakaz bądź ograniczenie we wznoszeniu budynków z określeniem dopuszczalnej wysokości. Wprawdzie działki skarżących mają charakter gruntu rolnego, ale nie przesądza to o braku możliwości zabudowy - choćby obiektami rolniczymi czy zabudowy zagrodowej. Wskazane wyżej ograniczenie jest obligatoryjnym elementem decyzji a takiego brak w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargi Minister wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargi nie okazały się zasadne.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Sąd oddalił skargi, gdyż uznał, że kwestionowana przez skarżących decyzja jest zgodna z prawem. Sąd w pełni podziela bowiem ustalenia i wnioski płynące z wykładni przepisów prawnych przyjętej przez Ministra.
Kontroli Sądu poddana została decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 13 stycznia 2023 r., znak: DLI-I.7620.27.2021.KT.8, którą organ odwoławczy uchylił w części decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 22 października 2021 r. nr l-Pe-74/21 o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn. "Budowa linii 400 kV [...]" oraz orzekł merytorycznie w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.
Podstawę prawną rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy specustawy przesyłowej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 specustawy przesyłowej, z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej wystąpiły do Wojewody Dolnośląskiego P. S.A. z siedzibą w K. Projektowana inwestycja mieści się w wykazie strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, określonych w załączniku do specustawy przesyłowej, w którym pod pozycją numer 11 wskazano inwestycję pn.: "Budowa linii 400 kV [...]".
Odpowiednio do wymagań stawianych w art. 4 ust. 1 specustawy przesyłowej (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w sprawie wydania przedmiotowej decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej), wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji ww. strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zawiera:
1. określenie linii rozgraniczających teren objęty wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy katastralnej w skali 1:2000,
2 określenie zmian w dotychczasowym sposobie zagospodarowania i uzbrojeniu terenu, a także analizę powiązania inwestycji z uzbrojeniem terenu,
3. charakterystykę planowanej inwestycji obejmującą określenie m.in. charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji,
4. decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z [...] lutego 2021 r., znak: [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa linii 400 kV [...]",
6. wskazanie nieruchomości lub ich części, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek w postaci ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości,
7. opinie, o których mowa w art. 4 ust. 2 specustawy przesyłowej, w tym pismo Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 31 marca 2021 r., znak: W/Arch.5183.107.2021.MK.
Mając na uwadze, że w ramach inwestycji objętej ww. wnioskiem nie jest przewidziana budowa stacji elektroenergetycznej, inwestor nie był zobowiązany do przedłożenia map z projektami podziału nieruchomości oraz wskazania nieruchomości, które staną się własnością Skarbu Państwa.
W ocenie tutejszego Sądu, słusznie Minister stwierdził, że złożony przez inwestora wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej jest kompletny i zawiera elementy wskazane w art. 4 ust. 1 i 2 specustawy przesyłowej.
Sąd podziela także stanowisko organu odwoławczego, że decyzja Wojewody czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 8 ust. 1 specustawy przesyłowej (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przedmiotowej decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej), z zastrzeżeniem uchybień, co do których dokonano sanacji w zaskarżonej decyzji, a wynikających z ustaleń faktycznych ujawnionych przez inwestora na etapie postępowania odwoławczego.
Przedmiotowe decyzje organów zawierają wszystkie niezbędne elementy określone w ww. przepisie, tj. zatwierdzenie linii rozgraniczających teren strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, warunki techniczne realizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i ochrony zabytków, warunki ochrony przeciwpożarowej dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek w postaci ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Prawidłowo w niniejszej sprawie, w związku z brakiem oznaczenia w decyzji nieruchomości znajdujących się w liniach rozgraniczających teren inwestycji, na których planowana jest budowa stacji elektroenergetycznej, i tym samym brakiem przejścia z mocy prawa jakichkolwiek nieruchomości na własność Skarbu Państwa, z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej stanie się ostateczna, organ I instancji prawidłowo nie ustalił terminu wydania nieruchomości. Zakresem decyzji Wojewody objęte zostały bowiem jedynie działki, w stosunku do których sposób wykonywania prawa własności został ograniczony poprzez zapewnienie inwestorowi prawa do wejścia na ich teren, w celu wykonania niezbędnych robót budowlanych, o których mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej.
Także projekt ww. decyzji został sporządzony przez osobę spełniającą warunki, o których mowa w art. 8 ust. 2 specustawy przesyłowej.
W kontekście zarzutów sformułowanych w skardze M. K. i P. K., w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest odnieść do sygnalizowanych naruszeń reguł postępowania administracyjnego. Ww. skarżący zarzucają bowiem przede wszystkim naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne określenie kręgu stron postępowania i w konsekwencji pominięcie ich w prowadzonej procedurze.
W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na aprobatę.
Należy zauważyć, że P. K. został prawidłowo powiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie i brał czynny udział w postępowaniu, będąc reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który – jak wynika z akt administracyjnych – w dniu 21 października 2021 r. zapoznał się z aktami sprawy. Opierając się na danych zamieszczonych w uzyskanej ewidencji gruntów i budynków, Wojewoda ustalił bowiem, że P. K. jest właścicielem działki nr ewid. [...] i współwłaścicielem działki nr ewid. [...], Am-2, obręb [...], objętych planowaną inwestycją. Przy czym z aktualnych na dzień wszczęcia postępowania w sprawie (29 września 2021 r.) wypisów z ewidencji gruntów i budynków wydanych przez Starostę Ś. wynikało, że współwłaścicielami działki nr ewid. [...] są P. K. i I. K. Stąd też to P. K. i I. K. zostali zawiadomieni przez organ I instancji odrębnym pismem o wszczęciu postępowania w sprawie. Zawiadomienia takiego nie otrzymał natomiast M. K., którego dane nie zostały jeszcze ujawnione we wskazanej ewidencji gruntów.
Niemniej jednak, zdaniem Sądu, powyższe naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy oraz możliwość obrony praw skarżącego – M. K. w toczącym się postępowaniu. Po pierwsze, z akt sprawy ponad wszelką wątpliwość wynika, że profesjonalny pełnomocnik M. K., umocowany już w dniu 3 sierpnia 2021 r. (zob. odpis pełnomocnictwa w aktach postępowania Ministra) zapoznał się z aktami sprawy w toku postępowania przed organem I instancji (co miało miejsce 21 października 2021 r.), w których to aktach postępowania znajdował się pełny wykaz nieruchomości objętych planowaną inwestycją, w tym działka nr ewid. [...], której właścicielem – na podstawie umowy darowizny z dnia 8 lipca 2021 r. zawartej z P. i I. K. został M. K. (zob. odpis z Księgi Wieczystej nr [...] - w aktach sprawy). Po drugie wszyscy zainteresowani zostali prawidłowo zawiadomieni tak o wszczęciu postępowania w sprawie, jak i o wydaniu decyzji Wojewody poprzez publikację obwieszczeń w sposób prawem przewidziany, w tym na tablicach ogłoszeń we wszystkich właściwych urzędach, w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w prasie lokalnej. Po trzecie, pełnomocnik M. K. otrzymał decyzję organu I instancji i skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania w imieniu skarżącego. Z kolei w piśmie z 20 maja 2022 r., znak: [...], organ odwoławczy zawiadomił wszystkie strony, w tym także pełnomocnika skarżących o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
W niniejszej sprawie Wojewoda wysłał zawiadomienia do podmiotów i pod adresami wskazanymi w katastrze nieruchomości. Nawet gdyby przyjąć, że Wojewoda dopuścił się naruszenia art. 10 k.p.a. względem M. K., to nie można tego naruszenia rozpatrywać w kontekście rażącego naruszenia prawa, które mogłoby skutkować potrzebą eliminacji z obroty prawnego zaskarżonych decyzji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i wynikającej z niego zasady zapewnienia stronie czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonania konkretnych czynności procesowych, przy czym w takiej sytuacji to na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (zob: m.in.: wyroki NSA: z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10, LEX nr 1070853; z 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1994/14, Lex 2108318; z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1027/17, Lex 2641938; wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 787/16, Lex 2152094). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący M. K. w żaden sposób nie wykazał, dokonania jakich to czynności procesowych, w tym złożenia jakich wniosków dowodowych, uniemożliwiło mu zaniedbanie organu I instancji polegające na braku doręczenia pisemnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie. Brak jest wskazania również w skardze do tutejszego Sądu, jakież to okoliczności sprawy nie zostały ustalone przez organy, które mogłyby mieć istotne znaczenie w sprawie, a niewyjaśnienie których miało zasadniczy wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie.
Poza tym, wbrew twierdzeniom skargi organom nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a., skoro ostatecznie w oparciu o uzyskany odpis z księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej działkę nr ewid. [...], Am-2, obręb [...], organ odwoławczy uznał M. K. za stronę postępowania i brał On udział w procedurze zakończonej decyzją Ministra.
Skarżący podnoszą ponadto, że inwestor dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia w postaci tzw. "salami slicing", mającego polegać na niedozwolonym podziale całości inwestycji na mniejsze części.
W tym względzie wymaga wyjaśnienia, że z działanie nazywane "salami slicing" oznacza dzielenie przedsięwzięcia wymagającego oceny środowiskowej na kilka mniejszych zamierzeń, które ze względu na swoje jednostkowe parametry takiej oceny nie wymagają i są realizowane jednocześnie lub etapowo w ramach formalnie odrębnych procesów inwestycyjnych jedynie w tym celu, by uniknąć przeprowadzania oceny całego podzielonego tak przedsięwzięcia. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. np. wyrok w sprawie C-142/07 z 25 lipca 2008 r. i w sprawie C-2/07 z 28 lutego 2008 r.). Trybunał stwierdził m.in., że: "Celu regulacji nie wolno omijać poprzez dzielenie przedsięwzięć, ponadto nieuwzględnienie ich łącznego rezultatu nie może skutkować w praktyce wyłączeniem ich w całości z obowiązku poddania ocenie, wówczas gdy rozpatrywane łącznie mogą wywierać znaczące skutki na środowisko naturalne".
Jak wobec tego trafnie wyjaśnił WSA w Poznaniu w wyroku z 22 grudnia 2022 r. (sygn. akt: II SA/Po 437/22, CBOSA) nie stanowi więc "salami slicing" dzielenie przedsięwzięcia, które nie będzie skutkowało pominięciem oceny oddziaływania na środowisko, np. wydanie kilku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla de facto jednego przedsięwzięcia, poprzedzonych oceną oddziaływania na środowisko. Ponadto nie będzie stanowiło niedozwolonego podziału przedsięwzięcia uzyskanie dla de facto jednego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedzonej oceną oddziaływania na środowisko i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdzie ocena nie była wykonana, gdyż organy uznały, że nie jest ona dla danej inwestycji wymagana. Nie stanowi też obejścia zakazu "salami slicing" dzielenie przedsięwzięcia, które nie będzie skutkowało pominięciem oceny oddziaływania na środowisko, np. wydanie kilku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla faktycznie jednego przedsięwzięcia, poprzedzonych oceną oddziaływania na środowisko.
W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy bez wątpienia tym bardziej nie mamy do czynienia ze zjawiskiem "salami slicing", skoro inwestor uzyskał decyzję środowiskową dla całego zamierzenia inwestycyjnego. Decyzja RDOŚ we W. z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] obejmuje środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia dla całości zamierzenia. Tym samym, etapowanie inwestycji, bądź też wydanie odrębnych decyzji lokalizacyjnych dla poszczególnych części zadania inwestycyjnego, które jako całość zostało objęte ww. decyzją RDOŚ nie stanowi próby obejścia prawa, ani też jakiegokolwiek naruszenia przepisów środowiskowych.
Wbrew argumentacji skargi, w takim postępowaniu inwestora oraz organów orzekających w sprawie nie sposób dopatrzyć się także obrazy przepisów specustawy przesyłowej. Przepisy ww. ustawy w art. 5 ust. 2 wprost bowiem przewidują, że wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej może odnosić się do całości lub części tej inwestycji.
W wyroku z dnia 13 września 2022 r. (sygn. akt II OSK 1412/22), NSA wyjaśnił, że to inwestor swobodnie decyduje, czy konkretny wniosek dotyczyć będzie całej inwestycji, czy tylko jej części, o czym stanowi art. 5 ust. 2 specustawy przesyłowej. Decyzja ta ma charakter związany, co oznacza, że w sytuacji, gdy wniosek o ustalenie lokalizacji czyni zadość wymaganiom formalnym i jest zgodny z przepisami prawa, to organ zobligowany jest wniosek uwzględnić i wydać decyzję pozytywną. Oznacza to jednocześnie, że organ związany jest żądaniem zawartym we wniosku i nie może wykroczyć poza jego granice w rozstrzygnięciu podjętym w sprawie.
Całkowicie niezasadny okazał się także zarzut niezgodności zaskarżonych decyzji z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia w zakresie przebiegu inwestycji i projektowanej linii przesyłowej. Przede wszystkim należy zauważyć, że do kwestii tej wyczerpująco odniósł się inwestor w piśmie z 4 maja 2022 r. (str. 7 - w aktach postępowania przed organem odwoławczym) wskazując, że obie decyzje dotyczą tego samego przebiegu linii przesyłowej, jak i tych samych nieruchomości, w tym działek nr ewid. [...] i [...]. Na dowód tego inwestor załączył do ww. pisma rysunki stanowiące załączniki graficzne do decyzji RDOŚ (arkusz nr 15) oraz fragment mapy stanowiącej załącznik do decyzji lokalizacyjnej
organu I instancji (rys. 140). Porównanie obu tych załączników graficznych nie daje podstaw do twierdzenia, że przebieg inwestycji jest tu różny. Poza tym nie mają racji skarżący sygnalizując inną długość planowanej inwestycji w rzeczonych decyzjach. W treści decyzji RDOŚ wskazano co prawda, że długość planowanej inwestycji wynosi 107,7 km, zaś w decyzji lokalizacyjnej podano parametr "ok. 108 km", przy czym ta druga wartość została wyrażona w przybliżeniu i nie dotyczy to z całą pewnością nieruchomości skarżących.
Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że interes właścicieli konkretnych nieruchomości, co do kwestionowania decyzji przesądzających o przebiegu inwestycji liniowych realizowanych w oparciu o przepisy specustawy przesyłowej w może dotyczyć wyłącznie tych ich odcinków, których przebieg skutkuje bezpośrednią ingerencją w ich prawa podmiotowe - prawo własności. Podnoszenie zaś zarzutów w kontekście rozstrzygnięć organu dotyczących innych nieruchomości nie może być traktowane jako obrona indywidualnego interesu prawnego. Podmiot posiadający prawo własności, użytkowania wieczystego lub inne ograniczone prawo rzeczowe jest stroną decyzji, ale tylko w części dotyczącej jego nieruchomości (por. M. W., Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz 2. wydanie, C.H. Beck Warszawa 2010).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zobowiązany jest zatem stwierdzić, że w ramach postępowania o lokalizację inwestycji strategicznej w zakresie sieci przesyłowej, przedmiotem zainteresowania i kontroli Sądu powinny być te kwestie związane z kontrolowanym zamierzeniem, które dotyczą uzasadnionego interesu prawnego poszczególnych skarżących. Wobec powyższego, skarżący nie mogą skutecznie domagać się weryfikacji przez Sąd tych rozwiązań objętych decyzją lokalizacyjną, które w żaden sposób nie dotyczyły ich nieruchomości.
Powyższe trzeba odnieść również do zarzutu skarżących – P. i M. K., wskazującego na nieuwzględnienie przez organy negatywnej opinii Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych we W. wyrażonej w piśmie z 19 marca 2021 r. Skarżący nie są bowiem właścicielami ani użytkownikami wieczystymi gruntów leśnych, których dotyczyła przedmiotowa opinia. Poza tym, w ocenie Sądu przywołany zarzut nie jest trafny, gdyż jak słusznie wyjaśniły organy orzekające w sprawie, z art. 11 ust. 1 specustawy przesyłowej w sprawach określonych w rozdziale 2 tej ustawy nie stosuje się przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co oznacza, że w niniejszej sprawie organ wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji nie jest związany opiniami podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 2 specustawy przesyłowej.
Głównym zarzutem podnoszonym przez skarżących – I. W. i B. W. jest natomiast kwestia braku określenia w zaskarżonej decyzji ograniczeń na działce tych skarżących, polegających na wskazaniu maksymalnej dopuszczalnej wysokości drzew, krzewów czy innej roślinności oraz brak wskazania zakazu bądź ograniczeń we wznoszeniu budynków z określeniem ich dopuszczalnej wysokości.
W tym względzie rację ma jednak organ odwoławczy wyjaśniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zamieszczenie powyższych informacji w rozstrzygnięciu Wojewody nie było wymagane.
Należy zauważyć, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku inwestora złożonego do organu w dniu 3 września 2021 r. Przepis art. 8 ust. 1 pkt 8c specustawy przesyłowej, którego naruszenia dopatruje się w niniejszej sprawie autor skargi, wszedł w życie z dniem 27 maja 2021 r., w drodze ustawy z 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustaw regulujących przygotowanie i realizację kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 922). Przepis ten rzeczywiście stanowi, że decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej powinna zawierać wskazanie nieruchomości, o których mowa w pkt 8, na których ustanowiony ma zostać zakaz lub nakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2, wraz z określeniem maksymalnej dopuszczalnej wysokości drzew, krzewów lub innej roślinności - w przypadku zakazu, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 3.
Niemniej, jak słusznie wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy, skarżący zdają się w ogóle nie dostrzegać, że wspomniany przepis odwołuje się do treści art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej, którego brzmienie również uległo zmianie dopiero z dniem 27 maja 2021 r. w rezultacie wejścia w życie regulacji przewidzianych ustawą nowelizującą. Przepis art. 22 ust. 2 specustawy przesyłowej przewiduje zaś, że na wniosek inwestora w ramach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zgodnie z ust. 1, wojewoda ustanawia również:
1) zakaz wznoszenia i utrzymywania obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi;
2) nakaz uzgadniania z inwestorem lokalizacji obiektów budowlanych;
3) zakaz wykonywania nasadzeń lub utrzymania drzew, krzewów lub innej roślinności przekraczających określoną wysokość.
Z treści przywołanego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej wskazane wyżej zakazy, w tym zakaz wznoszenia i utrzymywania budynków mieszkalnych i zakaz nasadzeń bądź utrzymania drzew, krzewów lub innej roślinności przekraczającej określoną wysokość – ustala się wyłącznie na wniosek inwestora. Skoro w niniejszej sprawie inwestor nie wystąpił z tego rodzaju wnioskiem w odniesieniu do nieruchomości skarżących, to zakaz taki nie mógł być zamieszczony w decyzji Wojewody.
Ponadto, ustosunkowując się do argumentacji skargi, Sąd czuje się w obowiązku zauważyć, że zgodnie z mającym zastosowanie w tej sprawie brzmieniem art. 8 ust. 1 pkt 8 specustawy przesyłowej, decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej musi zawierać oznaczenie nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1. Jak już wyjaśniono, wykaz takich nieruchomości został zamieszczony w decyzji Wojewody, a zatem decyzja organu I instancji spełnia powyższe wymaganie ustawowe.
Zarazem – jak już wyjaśniono – treść art. 8 ust. 1 i art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej nie przewiduje obowiązku organu do zawarcia w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej – w każdym przypadku i niejako z urzędu – ograniczeń w wysokości wznoszonych budynków, jak chcieliby tego skarżący. Tym samym, zarzut braku takiego elementu w decyzji organów, względem działek skarżących, należało uznać za nieuprawniony i pozbawiony uzasadnienia.
Sąd w pełni podziela także, znajdujący odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, pogląd organu odwoławczego, że zarówno Wojewoda, orzekający w sprawie jako organ I instancji, jak i Minister, działający jako organ odwoławczy, pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które będąc właściwe do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, nie są jednocześnie uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Niedopuszczalna jest również ocena przez ww. organy racjonalności, czy aspektów technicznych, ekonomicznych i społecznych koncepcji przedstawionej przez inwestora, w tym ewentualnych ograniczeń związanych ze sposobem kształtowania zabudowy na terenach objętych zamierzonym przedsięwzięciem.
To inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej decyduje o przebiegu inwestycji oraz o wielkości terenu niezbędnego dla realizacji inwestycji, samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji. Zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji. Ocenie dokonanej przez organy I i II instancji podlega zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach specustawy przesyłowej. Inwestor jest zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice.
Słusznie podniósł Minister, że orzecznictwo sądowoadministracyjne - zapadłe wprawdzie w odniesieniu do regulacji ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 176, tzw. "ustawy ZRID"), aktualne w pełni w świetle rozwiązań przyjętych w specustawie przesyłowej wzorowanych m.in. na specustawie drogowej - nie pozostawia co do ww. zagadnienia jakichkolwiek wątpliwości (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1705/17, z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 3221/14, i z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 93/14; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2952/16, z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2513/16, i z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2446/15, CBOSA).
Podkreślenia wymaga, że zaproponowany przez inwestora wariant przebiegu linii elektroenergetycznej został zweryfikowany przez odpowiednie organy, które zajęły stanowisko w sprawie oddziaływania inwestycji na środowisko oraz życie i zdrowie ludzi – jak już bowiem wyjaśniono, powyższe kwestie zostały przeanalizowane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. w toku postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto w toku postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, postanowieniem z 20 listopada 2020 r. znak: ZNS.9022.5.19.2020.JŁ, Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaopiniował pozytywnie przedmiotowe przedsięwzięcie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. To na etapie postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia odbyło się wariantowanie przebiegu przedmiotowej inwestycji i to właśnie w tym postępowaniu strony mogły wnosić uwagi co do trasy projektowanej linii 400 kV i żądać zmiany przebiegu przedmiotowej inwestycji. Z uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wynika natomiast, aby na etapie postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla omawianej inwestycji skarżący wnosili jakiekolwiek uwagi czy zastrzeżenia. Ponadto, strony niezadowolone z wybranego w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu realizacji przedmiotowej inwestycji miały prawo wniesienia odwołań od tego rozstrzygnięcia do organu odwoławczego (Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska). Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący nie skorzystali z powyższego uprawnienia.
Natomiast na etapie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej zarówno organ I jak i II instancji, nie posiadają kompetencji do badania alternatywnej trasy inwestycji, gdyż - jak wskazano powyżej - analiza potencjalnych wariantów przebiegu planowanej linii elektroenergetycznej przeprowadzona została na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ma rację także Minister, że przepisy specustawy przesyłowej nie zobowiązują inwestora do poprzedzenia wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej przeprowadzeniem konsultacji społecznych, które miałyby na celu ustalenie przebiegu projektowanej inwestycji z właścicielami bądź użytkownikami wieczystymi nieruchomości.
Sąd podzielił stanowisko Ministra, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa własności skarżących do należących do nich działek. Właściciele nieruchomości, w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej, zachowują prawo własności nieruchomości, które uległy ograniczeniu, jednakże muszą umożliwić inwestorowi realizację inwestycji przesyłowej, a następnie dostęp do niej w celu utrzymania, eksploatacji, konserwacji, remontu bądź usunięcia awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Inwestycja objęta decyzją Wojewody ingeruje w prawo własności skarżących do ww. nieruchomości. Jest to jednak ingerencja w granicach dopuszczonych przez ustawodawcę jako konieczna dla realizacji inwestycji przesyłowej, będącej inwestycją celu publicznego. Stąd też, wszelkie zarzuty skarżących dotyczące jakiegokolwiek naruszenia przysługującego im prawa własności są bezzasadne.
Dodatkowo wskazać należy, że przepis art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej stanowi, iż w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia budowy strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, a także prac związanych z rozbiórką, przebudową, zmianą sposobu użytkowania, utrzymaniem, eksploatacją, użytkowaniem, remontami oraz usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej ograniczy, za odszkodowaniem, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia w szczególności na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do założenia, przeprowadzenia oraz korzystania z tych przewodów i urządzeń. Z ww. przepisu wynika, że istotą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest umożliwienie przeprowadzenia budowy strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Niewątpliwie zatem ograniczenia ustanawiane na podstawie art. 22 ust. 1 specustawy przesyłowej powinny uprawniać inwestora do zajęcia nieruchomości w celu wybudowania sieci przesyłowej i związanych z nią obiektów i urządzeń, zobowiązując jednocześnie właściciela lub użytkownika wieczystego do znoszenia takiego czasowego zajęcia.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie dopatrzył się również jakichkolwiek naruszeń prawa w działaniu organów obu instancji, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji z urzędu.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI