VII SA/WA 537/04

VII SA/Wa 537/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Bożena Walentynowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 497/06 - Wyrok NSA z 2007-03-21
II OZ 446/06 - Postanowienie NSA z 2006-05-10
II OZ 447/06 - Postanowienie NSA z 2006-05-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Asesor WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2005 r. sprawy ze skarg Ligi Ochrony Przyrody Zarządu Okręgu [...], L. S., S. S., Z. G., A. L., T. Ż., A. K., W. W. – J., D. Ś., A. Z. – W., J. W., K. G., E. Z., A. K., G. Ł., Z. W., B. S., M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargi oddala.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...], znak: [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36, ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku inwestora Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę Terminalu nr x i budowę Terminalu nr y wraz z towarzyszącymi budynkami biurowymi i służb techniczno- eksploatacyjnych oraz infrastrukturą techniczną na terenie Międzynarodowego Portu Lotniczego im. [...] w W. przy ul. [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2004r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po zapoznaniu się z odwołaniem oraz oświadczeniem o jego wycofaniu przez Prezydenta Miasta [...] oraz z odwołaniami: P. C., J. K., J. W., i A. W., T. B., Z. W., G. Ł., A. P., Z. G., K. W., J. P. Gminy W."[...]", M. P., Jednostki Pomocniczej Gminy W."[...]", Z. K., M. K., E. M., M. i M. D., J. D., B.S., Stowarzyszenia Sąsiedzkiego "[...]", Stowarzyszenia "[...]", M. K., Ś. A., J. K., A. K., Wspólnoty Mieszkaniowej Osiedla G. I. Pana W. K., A. R., A. S., B. T., E. K., A. K., A. S. B. K., A. C., E. M., K. G., S. K., T. K., Z. S., M. P., M. C., J. i W. M., Z. D., L. i S. S., Okręgu [...] Ligi Ochrony Przyrody, W. Ż., H. i T. M., K. C., I. K., T. B., R. O., K. L., Z. i Z. R., B. B., H. B., J. B., A. K., Z. M., A. G., W. S., H. K., M. K., H. M., M. i E. D., A. K., K. D., W. J., J. J., R. K., A. S., K. W., E. K., J. B., G. D., I. G., J. C., Z. C., A. F., Z. F., K. I., H. C., K. C., E. A., T. Ż., A. C., W. W., M. N., J. K., D. Ś., A. M., R. S., I. W., W. W., J. S., K. K., A. K., P. K., J. S. G. K., G. B., Z. R., J. M., D. i J.Z., M. B., Z. S., D. i J. Z., Pani R. S., R. K., Z.i S. C., M. i W. S., B. i H. M., K. Ł., U. i W. M., W. E. D., A. S., J. B., R. B., J. W., Z.S., A. K., M. M., W. P., K. Z., G. G., A. S., L. P., K. P., G. P., S. M., M. P., H. Z., M. N., W. M., A. L., K. P., J. K. Ś. K., M. J., A. Z., P. Z., E. B., J. B., H. L., B. P., K. P., J. M., J. L., A. Ś., D. J., K. J., B. K., J. W., J. T., A. N., B. S., E. i C. Ł., T. G., J. G., K. D., J. i L. Z., M. i A. Z., D. i S. S., B. K., J. B., A. C., K. Z., M. i I. M., P. J., M. O., P. i W. J., J. B., B. i M. P., A. H., i M. M., C. i K. S., i A. P., A. H., P. W.. E. H., I. i R. K., S. W., L. J., I. i M. M., A. i G. Z.. M.B., H. i A. S., J. i J. M., A. i J. Ś., D. i M. K., S. K., D. B., E. Z. K. J., E.K., S. i B. C., A. P., E. T., M. B., M. O., J. K., I. i B. Ł., J. L., W. i K. D., T. K., J. B., A. Z., E. J., M. P., M. i G. C., K. P., R. C., Z. K., A. i B. K., J. S., Z. M., T. S., A. W., A. i M. S., M. G., J. Z., M. S., C. F., B. i Z. P., J. i S. M., J. L., J. R., Z. W., L. K., J. K., A. K., J. i T. G., B. i J. D., Z. Z.o, H. K., M. B., B. L., E. G., R. D., B. i P. C., S. i K. W., J. Z., D. G., L. Ochrony Przyrody Zarząd Okręgu [...], G. i D. P., A. O., L. i J. S., M. W., E. i Z. M., G. P., D. S., Z. S., M. Ł., B. i M. Ż., B. C., A. W., E. S., S. F., J.S., A.i J. W., E. K., J. O., A. I., A. P., J. Z., E. G., A. R., E. i A. K., A. M., Z. S., D. i J. Z., M. J., Z.S., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003r. [...] - umorzył postępowanie odwoławcze .
W wyniku dokonanej analizy akt sprawy organ odwoławczy wskazał, iż dniu 27 lutego 2004r. wpłynęło do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo Prezydenta Miasta [...] w którym informuje, że cofa odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.2003r. Mając na uwadze treść o art. 137 kpa, organ odwoławczy uwzględnił oświadczenie strony o cofnięciu odwołania i orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego, z tego powodu, że stało się ono bezprzedmiotowe.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że zgodnie z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. W niniejszej sprawie pozwolenie na budowę zostało wydane po 11 lipca 2003r., a więc pod rządami znowelizowanych przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., nr 207 poz. 2016). W myśl przepisu art. 28 ust. 2 tej ustawy stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
W opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieruchomości odwołujących się osób nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektów budowlanych, w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane, objętych zaskarżonym pozwoleniem na budowę. Przy realizacji omawianych w pozwoleniu obiektów budowlanych nie zachodzi żadne ograniczenie w prawach z tytułu istniejących przepisów techniczno budowlanych, które miałyby wpływ czy też zmuszały skarżących do ograniczenia użytkowania swoich nieruchomości. Odwołujący się nie mają więc żadnego interesu prawnego w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego.
Organ II instancji wskazał ponadto, iż Wojewoda [...] rozporządzeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. ustanowił obszar ograniczonego użytkowania terenów wokół Portu Lotniczego [...] "[...]" na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska, to jednak nie ma to wpływu na niniejsze postępowanie. Tak ustanowiony obszar wprowadza ograniczenia co do możliwości inwestowania w zakresie poszczególnych rodzajów budownictwa w stosunku do właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców na nieruchomościach zlokalizowanych w tym obszarze. Ograniczenia te związane są jednak z istnieniem lotniska i ruchem lotniczym a nie obiektami budowlanymi objętymi przedmiotowym pozwoleniem na budowę. Tym samym należy uznać, że obszar ograniczonego użytkowania ustanowiony w/w rozporządzeniem nie jest tożsamy z obszarem oddziaływania obiektów budowlanych objętych przedmiotowym pozwoleniem na budowę. Fakt, że poszczególne nieruchomości mogą znajdować się w obszarze ograniczonego użytkowania, nie daje podstaw do uznania, że władający tymi nieruchomościami są stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę, w rozumieniu przepisów art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane.
Wynika stąd, że wnoszący odwołania nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w/w Prawa budowlanego zaś podnoszone w odwołaniach kwestie dotyczą ruchu lotniczego i należą one do właściwości innych organów administracji publicznej i nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004r. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K., W. W., D. Ś., A. Z., J. W., K. G., E. Z. A. K., G. Ł., Z. W., B. S., M. K., reprezentowani przez adwokata A. T. wnosząc o jej uchylenie. Ponadto skargę na przedmiotową decyzję złożyli: T. Ż., A. L. i Z. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
W opinii skarżących, decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażąco naruszyła art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016) poprzez nieuzasadnioną odmowę skarżącym, będącym właścicielami lub użytkownikami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania lotniska - Międzynarodowego Portu Lotniczego [...] w W., prawa strony w postępowaniu o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]" pozwolenia na rozbudowę Terminalu nr x i budowę Terminalu nr y wraz z towarzyszącymi budynkami biurowymi i służb techniczno-eksploatacyjnych oraz infrastrukturą techniczną, na terenie Międzynarodowego Portu Lotniczego w W.
Zdaniem skarżących, decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażąco narusza przepisy postępowania, dające podstawę do wznowienia postępowania z uwagi na niezawiniony brak udziału strony. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo Budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżący w niniejsze sprawie spełniają warunki określone w/w przepisie, wszyscy bowiem są właścicielami albo użytkownikami nieruchomości, które znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu.
W uzasadnieniu skargi wskazano ponadto, iż obszar oddziaływania obiektu budowlanego - lotniska został wytyczony w wydanym, na podstawie art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska, Rozporządzeniu nr 39 Wojewody [...] z dnia 19 lipca 2003r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół Portu Lotniczego W. [...]. Skarżący zostali objęci tym obszarem. Ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania jest ustawowym potwierdzeniem szkodliwego oddziaływania obiektu - lotniska na nieruchomości znajdujących się na terenie tego obszaru.
W opinii strony skarżącej, postępowanie w niniejszej sprawie winno zostać zawieszone, zgodnie bowiem z art. 135 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska, do czasu ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania zawiesza się postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę. W ocenie skarżących, przyczyną rozbudowy lotniska jest zwiększenie jego przepustowości, a więc zintensyfikowanie jego działalności, a w konsekwencji rozszerzenie zakresu jego oddziaływania na coraz to nowe tereny. Skutkiem wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę i realizacji inwestycji będzie jej oddziaływanie poza jej granice. Jest to związane z przekraczaniem norm hałasu, co było jedną z przyczyn ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotniska.
W skardze podniesiono również, iż stwierdzenie nieważności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 roku w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania wokół Portu Lotniczego W. [...] nie ma wpływu na sytuację skarżących w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W czasie rozpatrywania bowiem odwołań skarżących od decyzji Wojewody [...] w/w Rozporządzenie obowiązywało, a tym samym wytyczało obszar ograniczonego użytkowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż dokumenty, które stanowiły podstawę wydania Rozporządzenia, takie jak "Kompleksowa ocena oddziaływania Lotniska W. [...] na środowisko" sporządzona w 2000 roku przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., Koncepcja Obszaru Ograniczonego Użytkowania dla Portu Lotniczego W. sporządzona w sierpniu 2002 roku przez Biuro Planowania Rozwoju W. SA. potwierdzają negatywny wpływ oddziaływania lotniska na tereny znajdujące się w jego zasięgu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję naruszył również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 127 §1 kpa oraz art. 105 § 1 kpa. Cofnięcie odwołania tylko przez jedną osobę nie może powodować umorzenia postępowania odwoławczego również w stosunku do innych skarżących.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła również Liga Ochrony Przyrody, wnosząc o wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jak i decyzji I instancji.
W skardze wskazano, iż wyłączenie na mocy artykułu 28 ust. 3 w postępowaniu w sprawie o pozwoleniu na budowę stosowania art. 31 k.p.a. oznacza, że od wejścia w życie nowelizacji, organizacje społeczne nie mogą brać udziału w powyższym postępowaniu. Wyłączenie to nie dotyczy organizacji ekologicznych, ponieważ znowelizowane prawo budowlane nie wyłącza przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.- Prawo Ochrony Środowiska dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska. Udział organizacji w niniejszym postępowaniu uzasadnia także konwencja z Arhus dnia 25 czerwca 1998r. O dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska ( Dz.U. z 2003r. Nr 78, poz. 706).
Przepisy prawa ochrony środowiska, przewidują dla każdego uprawnienie do składania skarg i wniosków w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa. Jeżeli organizacje ekologiczne, które powołując się na miejsce swojego działania zgłaszają chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony.
W opinii skarżącej Ligii atrybut strony postępowania przysługuje nie tylko właścicielom i użytkownikom wieczystym działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, ale również właścicielom działek dalej położonych, jeśli zamierzona inwestycja będzie miała wpływ na interesy chronione przepisem art. 5 ustawy 2 z 1994 r. -Prawo budowlane.
Ponadto w skardze zarzucono, iż raport w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie wyczerpuje wymogu określonego w art. 32 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W opinii strony skarżącej niezgodna jest aktualna numeracja geodezyjna i granic działek gruntu w projekcie budowlanym z numeracją i granicami działek wskazanymi w warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Niezgodna jest także numeracją działek zawarta we wniosku o zatwierdzenie pozwolenia na budowę z numeracja działek w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 26 września 2003r. Brak jest ponadto uzgodnień w zakresie ochrony środowiska w trybie art. 106 kpa warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzonej inwestycji.
Raport stwierdza bezzasadnie, że przedmiotowa inwestycja, skutkująca wzrostem liczby operacji lotniczych o przeszło 70% w stosunku do roku bieżącego, nie spowoduje przekroczenia negatywnego oddziaływania na klimat akustyczny poza granice obszaru ograniczonego użytkowania. Nie uwzględnia on także zapisów Dyrektywy Unii Europejskiej nr 2002/49/WE w sprawie oceny i zarządzania hałasem.
Ponadto wobec braku obligatoryjnego udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zdaniem skarżących uznać należy, że raport sporządzony został w warunkach nieważności o których mowa w art. 11 Ustawy prawo Ochrony środowiska, co w konsekwencji winno powodować nieważność pozwolenia na budowę.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004r. złożyły ponadto L. i S. S., wnosząc o jej uchylenie.
Skarżące w uzasadnieniu skargi podniosły, iż wyłączenie na mocy artykułu 28 ust. 3 w postępowaniu w sprawie o pozwoleniu na budowę stosowania art. 31 k.p.a. oznacza, że od wejścia w życie nowelizacji, organizacje społeczne nie mogą brać udziału w powyższym postępowaniu. Wyłączenie to nie dotyczy jednak organizacji ekologicznych, ponieważ znowelizowane prawo budowlane nie wyłącza przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo Ochrony Środowiska dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska.
Skarżące wskazały, iż jako mieszkanki cierpiące z powodu trwającej od kilku lat znacznych uciążliwości spowodowanych działalnością lotniska [...], zwracały się do Ligi Ochrony Przyrody o interwencje w sprawie niedopuszczenia do rozbudowy lotniska. Zdaniem strony skarżącej, atrybut strony postępowania przysługuje nie tylko właścicielom działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, ale również właścicielom działek położonych dalej, jeśli zamierzona inwestycja będzie miała wpływ na interesy chronione przepisem art. 5 ustawy 2 z 1994 r. -Prawo budowlane.
W skardze podniesiono ponadto, iż "hałas drgania ,wibracje cząsteczek powietrza i rozpylanie ton spalin paliwa lotniczego wydobywające z silników setek samolotów codziennie przelatujących nad domami południowej i wschodniej części W. oraz gmin z nimi sąsiadujących w porze dziennej i nocnej są przyczyną ,że życie dziesiątek tysięcy mieszkańców stało się koszmarem. Jest to bezsporny powód dla którego wszystkim mieszkańcom z powyższych obszarów przysługuje prawo do występowania w powyższej sprawie na prawach strony". Skarżące są mieszkankami na obszarze oznaczonym jako [...] , gdzie m.in. wyklucza się lokalizowanie inwestycji, których uciążliwości i szkodliwości dla środowiska wykraczałyby poza granice terenu inwestycji.
Skarga zawiera zarzut niezgodności raportu z art. 32 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego, niezgodność aktualnej numeracji geodezyjnej i granic działek gruntu w projekcie budowlanym z numeracją i granicami działek wskazanymi w warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oraz zarzut braku uzgodnień w zakresie ochrony środowiska w trybie art. 106 kpa warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzonej inwestycji.
W opinii skarżących, decyzja o pozwoleniu na budowę winna być uchylona z uwagi na niezgodność z decyzją Burmistrza Gminy W o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...], która stwierdza że projektowana inwestycja ani późniejszy sposób użytkowania nie może mieć ujemnego wpływu na stan środowiska. Ponadto wobec braku obligatoryjnego udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko uznać należy, że Raport sporządzony został w warunkach nieważności o których mowa w art. 11 Ustawy prawo Ochrony środowiska i powoduje, że wydane pozwolenie na budowę jest nieważne.
W odpowiedzi na skargi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargi nie zostały uwzględnione.
Podstawę rozstrzygnięcia decyzji wydanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowi art. 138 pkt. 3 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy może zakończyć postępowanie wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Będzie to miało miejsce, gdy strona cofnie odwołanie lub jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną.
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy trafnie przyjął, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego. Wskazać należy, iż pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 kpa oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji.
Nie każdy jednak związek między sferą subiektywnych praw i obowiązków podmiotu a sprawą administracyjną oznacza, że podmiot ten posiada w danej sprawie interes prawny. W orzecznictwie podkreśla się, że musi on mieć postać kwalifikowaną. Podmiot więc, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 kpa, nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Artykuł 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowiący lex specialis do art. 28 kpa określa, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem tego postępowania. Art. 3 pkt 20 ustala treść pojęcia "obszar oddziaływania obiektu" przez który należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. W świetle powołanego wyżej art. 28 ust 2 Prawa budowlanego nie wystarczy przekonanie właściciela sąsiedniej nieruchomości, że ma on interes prawny uzasadniający udział jako strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. W artykule tym przyjęto, że legitymacja procesowa ma charakter obiektywny, nakazujący ustalenie, przed wszczęciem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, przepisów, które wprowadzają związane z danym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu i na tej podstawie ustalenia kręgu występujących w nim stron.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie przyjął w zaskarżonej decyzji, że podmioty wnoszące odwołanie nie wykazały w sprawie żadnej z powyższych przesłanek ograniczających zagospodarowanie ich terenu a tym samym naruszenie prawem chronionego interesu. Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżący są właścicielami działek położonych w znacznej odległości od spornej inwestycji co wynika z wyrysu mapy miasta z zaznaczonymi nieruchomościami skarżących (k-138 i 139 akt sądowych). Jak wynika z powyższego dowodu najmniejsze odległości od planowanej inwestycji do miejsca położenia nieruchomości skarżących wynosi 1700 m, zaś pozostałe usytuowane są w odległościach: 2100m, 2380m, 3070m, 4020m, 4090, 5040m, 5240m, 5440m, 5660m, 6790m, 7450m. Funkcjonowanie przedmiotowej inwestycji nie pogorszy więc warunków życia ani nie spowoduje ograniczeń w zakresie dysponowania nieruchomościami, stąd też nie można uznać, iż skarżący posiadają przymiot strony. Przyszła budowa obiektów nie narusza prawa własności i nie utrudnia korzystania z nieruchomości zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. W tym miejscu należy podnieść, że wszystkie skargi, mimo, iż zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze, odmówiła przymiotu strony skarżącym – zawierały zarzuty merytoryczne do decyzji, którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę. Rozpoznanie skarg w tym zakresie wykraczałoby poza ramy niniejszego postępowania sądowego. Jego przedmiotem jest bowiem wyłącznie ocena, czy skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu dotyczącym rozbudowy Terminalu Nr x i budowy Terminalu Nr y w Porcie Lotniczym w W.
Sąd nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez pełnomocnika skarżących adwokata A. T. w piśmie procesowym (k-142) jak i skarżącego T. Ż. i Z. G., że rozbudowa Terminalu Nr x i budowa nowego Terminalu Nr y stanowi równoznaczność funkcjonowania lotniska jako całości przedsiębiorstwa lotniczego. Tej samej treści były zarzuty skargi L. i S. S.
Nie negując pojęcia "lotniska" zdefiniowanego w art. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. "Prawo lotnicze", należy zauważyć, iż niniejsze postępowanie dotyczy inwestycji wyłącznie dwóch elementów funkcjonującego już od lat lotniska, a mianowicie dwóch obiektów budynkowych: Terminalu Nr x i Terminalu Nr y. Realizacja tej ściśle określonej inwestycji ma nastąpić na terenach stanowiących własność Portów Lotniczych.
Na tym etapie realizacji zamierzonej inwestycji ocenie w aspekcie art. 28 ust 2 przepisów Prawa budowlanego może podlegać tylko ewentualne oddziaływanie tych konkretnych obiektów budowlanych na tereny otaczające. Nie może to być ocena funkcjonującego lotniska jako całego przedsiębiorstwa – czego domagali się skarżący.
Hałas i zanieczyszczenia powietrza czyli uciążliwości związane z działalnością przedsiębiorstwa lotniczego podnoszone przez skarżących – nie mogą być przedmiotem oceny Sądu – na etapie budowy terminali. Są to okoliczności badane podczas monitoringu przed ustaleniem strefy ograniczonego użytkowania terenów i na podstawie przepisów ustawy "Prawo ochrony środowiska" a nie przepisów "Prawa budowlanego". Tych ustaleń nie należy jednak łączyć z oceną obszaru oddziaływania obiektów budowlanych na tereny je otaczające. Ta ocena zaś wyłącznie decyduje o istnieniu legitymacji procesowej skarżących bądź jej braku.
Jak podniesiono na wstępie rozważań Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż skarżący nie wykazali posiadania przymiotu strony w niniejszym postępowaniu inwestycyjnym.
Pozwolenie na budowę, zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych, w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie zagrożone lub naruszone. Granice tych praw i interesów określają przepisy prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych wydanych na podstawie i w wykonaniu przepisów tego prawa lub przepisów wydanych dla ochrony środowiska. Poza tymi granicami, a zatem poza ochroną prawną wynikającą z norm prawa pozytywnego, pozostają natomiast protesty obywateli wyrażające ich osobiste zapatrywania, oczekiwania, postulaty i życzenia co do określonej polityki planowania przestrzennego, wzajemnych relacji między planowanymi lub realizowanymi inwestycjami. Nieuwzględnienie ich nie może jednak stanowić podstawy kwestionowania legalności pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu należało przyjąć - co zasadnie zrobił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - że interes skarżących w kontrolowanej sprawie przybrał postać interesu faktycznego. Ten zaś, mimo że ważny dla zainteresowanych, nie dawał podstaw do uznania ich za stronę postępowania o pozwoleniu na budowę w rozumieniu art. 28 kpa i 28 ust 2 Prawa budowlanego.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż skarżąca Liga Ochrony Przyrody nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Organizacja społeczna może, występować w postępowaniu administracyjnym w dwojakim charakterze. Jeżeli postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku organizacji społecznej albo jeżeli organizacja społeczna żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organizacja społeczna może również występować w sprawie dotyczącej innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny (art. 31 kpa). Wówczas wszakże organizacja społeczna może wnieść skargę tylko wtedy, gdy brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Z punktu widzenia uprawnienia do wniesienia skargi nie decyduje zakres uprawnień statutowych Ligi Ochrony Przyrody, lecz to, czy organizacja brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z akt rozpatrywanej sprawy wnika, iż Liga Ochrony Przyrody nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego bowiem postanowieniem z dnia [...] marca 2004r. uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Postanowienie to nie zostało zaskarżone, stało się więc ostateczne i wiążące. W związku z tym, że o uprawnieniu lub braku uprawnienia do wniesienia skargi rozstrzygają przepisy prawa materialnego, a ocena w tym zakresie wiąże się z rozstrzygnięciem merytorycznym tj. ostatecznym postanowieniem organu wyżej powołanym - to brak uprawnienia Ligi Ochrony Przyrody do wniesienia skargi powoduje jej oddalenie.
Zasadne ustalenie w toku postępowania odwoławczego przez organ II instancji, iż podmioty odwołujące się nie posiadają przymiotu strony uzasadniało wydanie decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Rozpoznane skargi nie podważyły słuszności orzeczenia organu odwoławczego.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargi jako bezzasadne należało oddalić.