VII SA/Wa 524/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-05-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzennelinie kolejoweuzgodnieniePrezes UTKWSA Warszawagminatransport kolejowybezpieczeństwo ruchu kolejowego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę gminy na postanowienie Prezesa UTK odmawiające uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej terenów przyległych do projektowanej linii kolejowej o znaczeniu państwowym.

Gmina zaskarżyła postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK), które odmówiło uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie terenów przyległych do projektowanych linii kolejowych o znaczeniu państwowym. Gmina zarzucała naruszenie przepisów dotyczących właściwości organów oraz niewłaściwą wykładnię przepisów. Sąd uznał, że Prezes UTK był właściwy do uzgodnienia projektu, a interpretacja przepisów dotyczących linii kolejowych o znaczeniu państwowym, obejmujących również linie projektowane, była prawidłowa. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK) z dnia 30 grudnia 2022 r., którym odmówiono uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części miejscowości P. w zakresie terenów przyległych do projektowanych linii kolejowych o znaczeniu państwowym. Gmina zarzucała Prezesowi UTK naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Prezes UTK jest organem właściwym do uzgodnienia projektu w tym zakresie, co miało naruszać kompetencje zarządu województwa. Ponadto, gmina podnosiła zarzut niewłaściwej wykładni przepisów dotyczących warunków uzgodnienia projektu planu miejscowego, wskazując, że Prezes UTK postawił warunek zmiany przeznaczenia terenów pod tereny kolejowe, mimo braku uzgodnienia z marszałkiem województwa terminu realizacji inwestycji celu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że Prezes UTK był właściwy rzeczowo do wydania zaskarżonego postanowienia, interpretując przepis art. 17 pkt 6 lit. b tiret jedenaste u.p.z.p. w powiązaniu z definicją legalną "linii kolejowej o znaczeniu państwowym" zawartą w ustawie o transporcie kolejowym (u.t.k.), która obejmuje również linie projektowane. Sąd podkreślił, że definicje legalne mają pierwszeństwo przed językiem ogólnym i należy je stosować w sposób spójny z innymi przepisami. Sąd uznał również, że zarzut naruszenia przepisów postępowania był niezasadny, a analiza materiału dowodowego została przeprowadzona prawidłowo. Sąd stwierdził, że Prezes UTK miał prawo wymagać uwzględnienia w planie miejscowym terenów pod projektowaną linię kolejową, aby nie utrudniać jej przyszłej realizacji, co było zgodne z ustaleniami studium i planu zagospodarowania przestrzennego województwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Prezes UTK jest właściwy rzeczowo do uzgodnienia projektu planu miejscowego w zakresie bezpieczeństwa transportu kolejowego w odniesieniu do obszarów przylegających do projektowanych linii kolejowych o znaczeniu państwowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja legalna "linii kolejowej o znaczeniu państwowym" zawarta w ustawie o transporcie kolejowym obejmuje również linie projektowane, a przepis art. 17 pkt 6 lit. b tiret jedenaste u.p.z.p. należy interpretować w powiązaniu z tą definicją. Właściwość Prezesa UTK wynika z jego zadań związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.z.p. art. 17 § pkt 6 lit. b tiret jedenasty

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 24 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.t.k. art. 4 § pkt 2a

Ustawa o transporcie kolejowym

Definicja "linii kolejowej o znaczeniu państwowym" obejmuje linie istniejące i projektowane.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 4 § pkt 8

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.t.k. art. 10 § ust. 1

Ustawa o transporcie kolejowym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 4b

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 36

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 11

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prezes UTK jest właściwy do uzgodnienia projektu planu miejscowego w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego w odniesieniu do projektowanych linii kolejowych o znaczeniu państwowym. Interpretacja przepisów dotyczących linii kolejowych o znaczeniu państwowym powinna uwzględniać definicję legalną obejmującą linie projektowane. Organ uzgadniający może stawiać warunki dotyczące przeznaczenia terenów, aby zapewnić zgodność planu z ustaleniami studium i planu województwa oraz nie utrudniać realizacji inwestycji celu publicznego.

Odrzucone argumenty

Prezes UTK nie jest organem właściwym do uzgodnienia projektu planu miejscowego w zakresie terenów przyległych do projektowanej linii kolejowej o znaczeniu państwowym. Warunek zmiany przeznaczenia terenów pod tereny kolejowe został postawiony bez uzgodnienia z marszałkiem województwa terminu realizacji inwestycji celu publicznego. Wykładnia przepisów dotyczących linii kolejowych o znaczeniu państwowym powinna być zwężająca i dotyczyć tylko linii istniejących.

Godne uwagi sformułowania

Definicje legalne są niezwykle silnymi dyrektywami wykładni. Ustawodawca nie wyklucza zatem, że konieczne jest uzgodnienie projektu planu zarówno z organem wymienionym w art. 17 art. 6 lit. b tiret u.p.zp., jak i Prezesem UTK. Zasadnie Prezes UTK podkreślił, że dopuszczenie realizacji nowych budynków i budowli kolidujących z przyszłą inwestycją celu publicznego należy uznać za niewłaściwe mając na uwadze trwające prace projektowe nad linią kolejową.

Skład orzekający

Wojciech Rowiński

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Janeczko

sędzia

Aneta Żak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgadniania planów miejscowych w kontekście projektowanych linii kolejowych o znaczeniu państwowym oraz właściwość Prezesa UTK w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgadniania planów miejscowych z Prezesem UTK w odniesieniu do linii kolejowych o znaczeniu państwowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia planowania przestrzennego w kontekście strategicznych inwestycji infrastrukturalnych, takich jak linie kolejowe o znaczeniu państwowym, oraz interpretacji przepisów przez sądy administracyjne.

Sąd rozstrzyga: Czy projektowana linia kolejowa o znaczeniu państwowym wymaga uwzględnienia w planie miejscowym?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 524/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Żak
Tomasz Janeczko
Wojciech Rowiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Minister Transportu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 17, art. 17 pkt 6 lit. b tiret jedenasty
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2003 nr 86 poz 789
art. 10 ust. 1, art. 4 pkt 8
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Asesor WSA Aneta Żak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2023 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 30 grudnia 2022 r. znak DOP-WUMP.481.149.2022.5.WP w przedmiocie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r., znak: DOP-WUPM.481.149.2022.5.WP, (dalej "postanowienie z 30 grudnia 2022r.") Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (dalej "Prezes UTK") odmówił uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. dla części miejscowości P. - etap A, w odniesieniu do obszarów przyległych do linii kolejowych: nr [...] - granica państwa, nr [...], nr [...] i nr [...], które zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 552 z późn. zm.), mają charakter linii kolejowych o znaczeniu państwowym.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z 15 grudnia 2022 r. Burmistrz Miasta i Gminy N. wystąpił ponownie do Prezesa UTK o uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. dla części miejscowości P. — etap A. W przedmiotowym wniosku Burmistrz wskazał, że wprowadzone do projektu zmiany są odpowiedzią na część z uwag wskazanych przez Prezesa UTK w postanowieniu z 12 września 2022 r., sygnatura: DOP-WPGP.481.733.2022.3.WP odmawiającym uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. dla części miejscowości P. - etap A. Poinformował również, że korekty projektu dotyczą także nieznacznych zmian przeznaczenia terenów w sąsiedztwie obszaru kolejowego, wynikających z rozpatrzenia uwag złożonych w trakcie wyłożenia do publicznego wglądu. We wniosku Burmistrz poinformował, że w myśl art. 15 ust. 3 pkt 4b ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 503, z późn. zm., zwanej dalej "u.p.z.p.") w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, umieszczonych w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub w ostatecznych decyzjach o lokalizacji drogi publicznej, linii kolejowej, linii tramwajowej, lotniska użytku publicznego, sieci przesyłowej, budowli przeciwpowodziowej, sieci szerokopasmowej, inwestycji w zakresie terminalu, inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego, przedsięwzięcia Euro 2012 lub decyzji lokalizacyjnych wydanych przez Komisję Planowania przy Radzie Ministrów w związku z realizacją inwestycji w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa. Przepis ten wymienia elementy treści planu miejscowego, które określa się "w zależności od potrzeb". Gdy więc organy gminy w toku procedury planistycznej stwierdzają potrzebę uregulowania któregoś z zagadnień wymienionych w powołanym przepisie, wówczas aktualizują same dla siebie obowiązek określenia tych treści w planie miejscowym. Granice planowanych inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, w tym linii kolejowych, są umieszczane w planie miejscowym, jako ustalenie fakultatywne, w oparciu o ustalenia ostatecznych decyzji o lokalizacji linii kolejowej. Dla terenów wskazanych w planie miejscowym nie wydano decyzji lokalizacyjnej.
Burmistrz podkreślił, że jak wynika z pisma organu uzgadniającego, linie kolejowe o znaczeniu państwowym nr [...] i nr [...] są dopiero projektowane, stąd po stronie organu planistycznego nie ma obowiązku wyznaczenia na tym obszarze terenów kolejowych. Wprowadzenie dla tych terenów przeznaczenia pod tereny kolejowe spowodowałoby zmianę przeznaczenia i skutkowało spadkiem wartości nieruchomości, a tym samym mogłoby rodzić po stronie gminy odpowiedzialność z art. 36 u.p.z.p. W ocenie Burmistrza obowiązek ujawnienia przebiegu linii kolejowej w planie miejscowym ma nastąpić jedynie na podstawie ostatecznej decyzji lokalizacyjnej, gdyż dopiero ta decyzja może zdjąć z gminy odpowiedzialność za skutki zmiany przeznaczenia terenów na tereny kolejowe. Burmistrz podniósł nadto, że w zależności od szczegółowości postanowień studium, gmina była w wyższym lub w niższym stopniu związana jego ustaleniami. Z tego względu biorąc pod uwagę brzmienie obowiązującego studium, dopuszczającego podtrzymanie w nowej edycji planów ustaleń obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie można zgodzić się, że samo studium będzie podstawą do wyznaczenia przeznaczenia pod tereny kolejowe dla przebiegu projektowanych linii kolejowych. W przedmiotowym przypadku przeznaczenia terenów wskazane w granicach terenu KK określonego w studium stanowią podtrzymanie i kontynuację ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. - obszar "B" obejmujący wsie: O., P., S., S., S., Z., Z. i Z.
Postanowieniem z 30 grudnia 2022 r. Prezes UTK odmówił uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. dla części miejscowości P. — etap A, w odniesieniu do obszarów przyległych do linii kolejowych: nr [...] - granica państwa, nr [...], nr [...] i nr [...], które zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 552, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r.", mają charakter linii kolejowych o znaczeniu państwowym.
Jednocześnie Organ wniósł o uwzględnienie następujących uwag:
1. zmianę przeznaczenia części terenów: drogi publicznej klasy głównej, drogi publicznej klasy dojazdowej, dróg publicznych klasy lokalnej, zieleni urządzonej, zieleni nieurządzonej, infrastruktury technicznej oznaczonych odpowiednio symbolami 2KDG, 3KDD, 5KDL, 6KDL, 3ZP, 8ZR.1, 1IT obejmujących część działek o numerach ewidencyjnych [...] obręb P., gmina N., powiat [...], województwo [...], stanowiących obszar kolejowy w myśl art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1984, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o transporcie kolejowym", pod tereny kolejowe;
2. zmianę przeznaczenia części terenów, dla których wyznaczono w części graficznej projektu planu przebieg projektowanych linii kolejowych, pod tereny kolejowe;
3. skorygowanie w części graficznej projektu planu granicy obszaru, w którym występują ograniczenia wynikające z sąsiedztwa obszaru kolejowego-,
4. wyrysowanie linii zabudowy oraz skorygowanie wyznaczonych linii zabudowy w części graficznej projektu planu dla terenów sąsiadujących z linią kolejową, zgodnie z art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym;
5. usunięcie w części graficznej projektu planu linii zabudowy dla terenów obsługi komunikacji kolejowej oznaczonych symbolami l-3KKu3;
6. zmianę treści § 5 ust 13 pkt 3 lit a części tekstowej projektu planu, na: obiektów radiokomunikacyjnych na terenach oznaczonych symbolami KK1, KKa3, KKd — maksymalnie 50m.
Pismem z 30 stycznia 2023 r. Burmistrz zaskarżył w części, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowienie Prezesa UTK z 30 grudnia 2022 r. w zakresie uwag 1, 2, 3 i 4, zarzucając naruszenie:
a) art. 17 pkt 6 lit b tiret jedenaste, art. 24 ust. 1 w zw. z art 17 pkt 6 lit. b tiret pierwsze u.p.z.p poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że Prezes UTK jest organem właściwym do uzgodnienia projektu planu miejscowego w zakresie sposobu zagospodarowania gruntów przyległych do planowanej linii kolejowej o znaczeniu państwowym, co narusza kompetencje zarządu województwa jako organu właściwego do o uzgodnienia projektu planu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych (art. 17 pkt 6 lit. b tiret 1 u.p.z.p.),
b) art. 24 ust. 1 i 2 w zw. z art. 44 u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji wskazanie jako warunku uzgodnienia projektu planu miejscowego zmiany przeznaczenia części terenów dla których wyznaczono w części graficznej planu przebieg projektowanych linii kolejowych pod tereny kolejowe, mimo że w postępowaniu planistycznym nie uzgodniono z marszałkiem województwa terminu realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i warunków wprowadzenia ich do planu miejscowego;
c) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz art. 124 i 107 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i rzetelnego przeprowadzenia postępowania, w tym w zakresie identyfikacji określonego normatywnie zadania skarżonego organu.
W odpowiedzi na skargę Prezes UTK wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021, poz. 137 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 "p.p.s.a."). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszym rzędzie nietrafny okazał się zarzut naruszenia art. 17 pkt 6 lit b tiret jedenaste, art. 24 ust. 1 w zw. z art 17 pkt 6 lit. b tiret pierwsze u.p.z.p poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżący kwestionował to, że Prezes UTK jest organem właściwym do uzgodnienia projektu planu miejscowego w zakresie sposobu zagospodarowania gruntów przyległych do planowanej linii kolejowej o znaczeniu państwowym i wskazywał, że narusza to kompetencje zarządu województwa jako organu właściwego do o uzgodnienia projektu planu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych (art. 17 pkt 6 lit. b tiret 1 u.p.z.p.). Na wstępie należy wskazać, że odmowa uzgodnienia dotyczy linii kolejowych o znaczeniu państwowym, które jeszcze nie istnieją, lecz są projektowane.
Przebieg procedury planistycznej uregulowany jest m. in. w art. 17 u.p.z.p W ramach procedury planistycznej wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego m.in. występuję o uzgodnienie z Prezesem Urzędu Transportu Kolejowego, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do linii kolejowej o znaczeniu państwowym lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego – art. 17 pkt 6 lit b tiret jedenaste u.p.z.p. W myśl natomiast art. 24 ust. 1 u.p.zp. organy, o których mowa art. 17 pkt 6, w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej, opiniują i uzgadniają, na swój koszt, projekt planu miejscowego. Uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185, dalej kp.a. ). Definicja ustawowa linii kolejowej została zawarta w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 602 z późn. zm, dalej "u.t.k.".). Jest to wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa przystosowana do prowadzenia ruchu pociągów. Natomiast linia kolejowej o znaczeniu państwowym została zdefiniowana w art. 4 pkt 2a u.t.k.. Jest nią istniejąca lub projektowana linia kolejowa, której budowa, utrzymanie i eksploatacja uzasadniona jest ważnymi względami gospodarczymi, społecznymi, ekologicznymi lub obronnymi. Uzgodnienie dotyczy w granicy projektowanego planu znajdują się trzy istniejące linie kolejowe: nr [...] - granica państwa, nr [...] i nr [...] oraz jedna projektowana linia kolejowa nr [...], które zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 552 z późn. zm.)., mają charakter linii kolejowych o znaczeniu państwowym.
Skarżący kwestionował właściwość rzeczową Prezesa UTK co do linii projektowanej argumentując, że w istocie organ dokonuje wykładni rozszerzającej. Skarżący argumentował, że z art. 17 pkt 6 lit. b tiret jedenaste u.p.z.p. wynika, że obowiązek uzgodnienia projektu planu powstaje, gdy zachodzą wskazane w nim przesłanki. Wynika także z niego, że warunki uzgodnienia, które może postawić Prezes Urzędu Transportu Kolejowego mają być związane z ochroną ruchu kolejowego lub samej linii kolejowej o znaczeniu państwowym, które już istnieją w terenie. Skarżący argumentował, że uzgodnienie dotyczyć ma zasad zagospodarowania gruntów przyległych do linii kolejowej o znaczeniu państwowym lub gdy zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego, a słowo "przylegać" to graniczyć z czymś, dotykać do czegoś bezpośrednio. Organ natomiast wskazywał na definicję legalną kolejowej o znaczeniu państwowym zawartą w art. 4 pkt 2a u.t.k. i argumentował, że proponowana przez skarżącego interpretacja ma charakter zwężający.
Zdaniem Sądu ocena wykładni przepisów dotyczących właściwości rzeczowej Prezesa UTK należy rozważać w kategoriach poprawności dokonanej interpretacji, a nie wykładni rozszerzającej czy zwężającej. W ocenie Sądu brzmienie art. 17 pkt 6 lit. b tiret jedenaste u.p.z.p. stanowi punkt wyjścia w procesie interpretacji. Normę zawarta w tym przepisie należy zrekonstruować w oparciu o definicję legalną linii kolejowej o znaczeniu państwowym zawartą w innej ustawie – a mianowicie u.t.k. Po pierwsze, skoro ustawodawca w art. 17 pkt 6 lit. b tiret jedenaste u.p.z.p. posługuje się nie tylko językiem ogólnym (nazywanym niekiedy niepoprawnie potocznym - por. A. Choduń , Język prawny a język potoczny, w Język – prawo – społeczeństwo , pod red. E. Malinwskiej, Opolo 2005 ), a jednocześnie językiem prawnym, to należy dać pierwszeństwo językowi prawnemu. Do kategorii języka prawnego należy sformułowanie użyte w art. 17 pkt 6 lit. b tiret jedenaste u.p.z.p. "linia kolejowej o znaczeniu państwowym". Jest to przy tym termin prawny , który został wprost zdefiniowany w ustawie, stąd nadawanie mu innej treści niż w definicji legalnej, nie jest poprawne, co zostanie wyjaśnione niżej. Po drugie, zasięg definicji legalnej "linii kolejowej o znaczeniu państwowym" sformułowana w u.t.k. obejmuje również u.p.z.p. Nie ulega bowiem wątpliwości, że u.t.k. jest ustawą podstawową z dziedziny transportu kolejowego. W takiej sytuacji definicje legalne dotyczące transportu kolejowego, sformułowane w u.t.k. a zatem swoistym kodeksie ("prawie") dotyczącym tej dziedziny obowiązują również w innych ustawach (por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady – reguły – wskazówki, Warszawa 2012r., s. 212-211).
Definicje legalne są przepisami prawnymi, z których odtwarza się szczególnego rodzaju normy, a mianowicie takie, które nakazują uwzględniać określone znaczenie. Inaczej rzecz ujmując normy zawarte w definicjach legalnych nakazują interpretatorom tekstu prawnego, by pewnym wyrażeniom występującym w przepisach prawnych nadawali odpowiednie znaczenie (zob. M. Zieliński, Op.cit., s. 213-214, szerzej na temat definicji – zob. W. Patryas, Definiowanie pojęć prawnych, Poznań 1997, Wydawnictwo Naukowe UAM). Są zatem niezwykle silnymi dyrektywami wykładni. Należy jednakże miejscu zauważyć, że definicje legalne – podobnie jak wszelkie pozostałe przepisy prawa – podlegają interpretacji (M. Zieliński, op.cit., s. 215). W teorii prawa wskazuje się, że co do zasady narzucone przez definicję znaczenie danego terminu nie przełamuje się nawet w sytuacji, gdyby treść językowa tej definicji podważała założenia o racjonalnym prawodawcy. Dopuszcza się jednak takie przełamanie, gdy definicja językowa nie jest jednoznaczna na gruncie interpretacyjnych reguł językowych (M. Zieliński, op.cit., s. 215).
Definicja legalna terminu "linia kolejowa o znaczeniu państwowym" odbiega od jego rozumienia w języku ogólnym ("potocznym"). Nie ulega bowiem wątpliwości, że linii kolejowa w języku ogólnym to wyłącznie linia istniejąca. Natomiast z jednoznacznej woli ustawodawcy jako linię kolejowa o znaczeniu państwowym wskazano nie tylko istniejącą linii kolejową , ale również projektowaną (a zatem jeszcze nie istniejącą). Nie sposób zatem próbować zrekonstruować normę określającą zakres kompetencji Prezesa UTK w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego w oderwaniu od powyższej definicji legalnej i uznać, że dotyczy ona wyłącznie istniejących linii kolejowych. Z tego względu czasownikowi "przylegać" (pochodzącemu z języka ogólnego) należy nadać takie znaczenie, które dałoby się pogodzić z definicją legalną terminu "linia kolejowa o znaczeniu państwowym". Należy dalej zauważyć, że definicja zawarta w art. 4 pkt 2a u.t.k. nie jest w pełni jednoznaczna, gdyż zwrot "projektowana" również podlega interpretacji. Wystarcza do tego jednak dyrektywy językowe wykładni. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN projektować to 1. «opracowywać projekt» 2. «układać plany, zamyślać coś» (https://sjp.pwn.pl/slowniki/projektowa%C4%87.html). Nie ulega wątpliwości , że projektowanie linii musi odnosić się do etapu, który jest uzewnętrzniony dla uczestników obrotu prawnego, w szczególności gminy sporządzającej plan zagospodarowanie przestrzennego. W przedmiotowej sprawie linia kolejowa o znaczeniu państwowym został ujęty zarówno w Studium, jak i Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa [...]. Fakt jej projektowania potwierdza również stanowisko zarządcy infrastruktury P. S.A. wyrażone w pismach z 10 maja 2022 r. nr [...] oraz z 28 grudnia 2022 r. nr [...], zaliczonych w poczet materiału dowodowego przez Prezesa UTK. Nie było to również kwestionowane przez skarżącego.
Odnosząc się do argumentu skargi dotyczącego przejęcia kompetencji innego podmiotu, w tym wypadku Marszałka Województwa, należy wskazać , że zarzut ten jest nietrafny. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.t.k. Prezes UTK jest centralnym organem administracji rządowej, będącym krajową władzą bezpieczeństwa i krajowym regulatorem transportu kolejowego w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej z zakresu bezpieczeństwa, interoperacyjności i regulacji transportu kolejowego, właściwym w sprawach: 1) regulacji transportu kolejowego, 2) licencjonowania transportu kolejowego, 3) nadzoru technicznego nad eksploatacją i utrzymaniem infrastruktury kolejowej oraz pojazdów kolejowych, 4) bezpieczeństwa ruchu kolejowego, 5) interoperacyjności i spójności technicznej transportu kolejowego, 6) licencji i świadectw maszynistów. Z tymi zadaniami skorelowany jest 17 pkt 6 lit. b tiret jedenaste u.p.z.p., zgodnie z którym Prezes UTK uzgadniania projekty planów w zakresie bezpieczeństwa transportu kolejowego w odniesieniu do obszarów przylegających do linii kolejowych o znaczeniu państwowym. Natomiast w myśl art. 17 art. 6 lit. b tiret u.p.zp. pierwsze organ wykonawczy gminy uzgadnia projekt planu z wojewodą, zarządem województwa, zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych. Ustawodawca nie wyklucza zatem, że konieczne jest uzgodnienie projektu planu zarówno z organem wymienionym w art. 17 art. 6 lit. b tiret u.p.zp., jak i Prezesem UTK. Dotyczy to sytuacji, gdy dane zadanie rządowe czy samorządowe będzie zarazem dotyczyło projektowanej linii kolejowej o znaczeniu państwowym, ujętej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. Podsumowując, w ocenie Sądu Prezes UTK był właściwy rzeczowo do wydania zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 w zw. z art. 44 u.p.z.p. należy wskazać, że był on niezasadny. Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.p.z.p. organy, o których mowa w art. 11 pkt 5 oraz art. 17 pkt 6, w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej, opiniują i uzgadniają, na swój koszt, odpowiednio projekt studium albo projekt planu miejscowego. Natomiast w myśl art. 24 ust. 2 up.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta może uznać za uzgodniony projekt studium albo projekt planu miejscowego w przypadku, w którym organy, o których mowa w ust. 1, nie określą warunków, na jakich uzgodnienie może nastąpić. Zgodnie z art. 44 ust. 1, 2 i 3 u.p.z.p ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa wprowadza się do planu miejscowego po uprzednim uzgodnieniu terminu realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i warunków wprowadzenia ich do planu miejscowego. Uzgodnienia, o których mowa w ust. 1, przeprowadza marszałek województwa z wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Koszty wprowadzenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego województwa do planu miejscowego oraz zwrotu wydatków na odszkodowania, o których mowa w art. 36 u.p.z.p, a także kwoty przeznaczone na pokrycie zwiększonych kosztów realizacji zadań gminnych są ustalane w umowie zawartej pomiędzy marszałkiem województwa a wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Burmistrz N. zarzucił, że Prezes UTK jako warunek uzgodnienia projektu planu miejscowego wprowadził zmiany przeznaczenia części terenów dla których wyznaczono w części graficznej planu przebieg projektowanych linii kolejowych pod tereny kolejowe, mimo że w postępowaniu planistycznym nie uzgodniono z marszałkiem województwa terminu realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym i warunków wprowadzenia ich do planu miejscowego.
Stanowisko to nie jest trafne. Kwestia projektowanej linii kolejowej o znaczeniu państwowym została ujęta w studium zagospodarowania przestrzennego oraz planie zagospodarowanie przestrzennego województwa. Organ planistyczny jest związany oboma tymi aktami przy tworzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym sensie, że nie może ich zignorować przy tworzeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uniemożliwić czy utrudnić realizację przyszłej inwestycji polegającej na budowie linii kolejowej o znaczeniu państwowym, które zostały ujęte w tych aktach planistycznych. Zgodnie z 9 ust. 4 u.p.z.p., ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W myśl zaś art. 20 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. W świetle ustaleń studium nie ulega wątpliwości, że konieczne było przeznaczenie terenów pod linię kolejową. Zignorowanie ustaleń studium naruszałoby art. 9 ust 4 up.zp.p. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa jest aktem prawym o jeszcze bardziej ogólnym charakterze niż studium, a w szczególności w planie tym nie określa się dokładnego przebiegu danej inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Nie oznacza to jednak, że Gmina N. jest zwolniona z obowiązku uwzględnienia w planie miejscowym inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym zgodnie z postanowieniami planu województwa (zob. m. in. art. 15 ust. 3 pkt 4b u.p.z.p.). Zadaniem organu wyspecjalizowanego, jakim jest Prezes UTK, jest dopilnowanie, aby szczegółowe postanowienia planu miejscowego, co do zakresu terenu niezbędnego do przeprowadzenia inwestycji (linii kolejowej o znaczeniu państwowym) pozostawały w zgodzie z aktami określającymi konkretny przebieg nowej, projektowanej linii kolejowej, a gdy przebieg ten nie jest jeszcze dokładnie ustalony, aby nie uniemożliwiały jej realizacji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20.09.2017 r., IV SA/Po 529/17, gdzie trafnie wskazano, że "nawet brak gotowości ze strony organu województwa do zawarcia porozumienia w kwestiach, o których mowa w art. 44 ust. 1 i 3 u.p.z.p., na etapie uzgadniania projektu planu - co, jak to już wyżej wskazano, samo w sobie nie powinno prowadzić do odmowy uzgodnienia przedłożonego projektu - nie zwalnia organów gminy od powstrzymywania się od takiego ukształtowania odnośnych postanowień uchwalanego planu miejscowego (np. w postaci dopuszczenia trwałej zabudowy), które w praktyce uniemożliwiałyby lub istotnie utrudniały wprowadzenie danej inwestycji "wojewódzkiej" do tego planu w przyszłości (na zasadach określonych w art. 44 u.p.z.p.)."). Taki sposób uksztaltowania projektu planu zagospodarowania, który ignoruje zapisy studium i planu zagospodarowania województwa, a w rezultacie uniemożliwia albo utrudnia w przyszłości realizację linii kolejowej o znaczeniu państwowym słusznie nie znalazł akceptacji centralnego organu administracji rządowej odpowiedzialnego za utrzymania i rozwój infrastruktury kolejowej. Zasadnie Prezes UTK podkreślił, że dopuszczenie realizacji nowych budynków i budowli kolidujących z przyszłą inwestycją celu publicznego należy uznać za niewłaściwe mając na uwadze trwające prace projektowe nad linią kolejową. Trafnie również prezes UTK wskazał, że realizacja linii kolejowej w oparciu o decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej może pociągnąć za sobą potrzebę realizacji dodatkowej infrastruktury kolejowej takiej jak obiekty GSM-R i ERTMS, mające na celu poprawę bezpieczeństwa transportu kolejowego. Ich realizacja nie odbywa się w oparciu o decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, co w przypadku przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszarów kolejowych na inne cele niż kolejowe, utrudni realizację tej inwestycji. Jednocześnie organ trafnie wskazał na możliwość, jaką daje art. 15 ust. 2 pkt 11 u.p.zp. , czyli tymczasowe zagospodarowanie terenu. Rozwiązanie takie wbrew zarzutom skarżącej umożliwiłoby zarówno uniknięcie konsekwencji finansowych po stronie gminy związanych z przeznaczeniem terenów pod projektowany teren linii kolejowej, której przebieg nie został jeszcze ustalony zgodnie z art. 44 u.p.z.p. jak i zapobiegało uniemożliwieniu czy utrudnieniu realizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym. Ujęcie w części graficznej projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego orientacyjnego przebiegu planowanych linii kolejowych nie czyni zadość postulatowi zakazowi uniemożliwiania czy utrudnienia tej inwestycji. Nie ma bowiem waloru normatywnego. Jest również mylące dla potencjalnych inwestorów.
Niezasadny był również zarzut naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz art. 124 i 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. W ocenie Sądu analiza materiału dowodowego została dokonana w sposób właściwy, umożliwiający wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Celem uzgodnienia dokonywanego przez Prezesa UTK jest zapewnienie, aby sposób zagospodarowania gruntów przyległych do linii kolejowej o znaczeniu państwowym lub zmiana tego sposobu nie wpływała negatywie na bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Zadaniem tego organu nie jest zastępowanie organów sporządzających plan do dokonywania w jego ustawowych obowiązkach. Zgodnie z art. 14 ust. 5 u.p.z.p. przed podjęciem uchwały o sporządzeniu miejscowego planu wójt, burmistrz, prezydent miasta przygotowuje materiały geodezyjne oraz ustala zakres niezbędnych prac planistycznych. W myśl art. 3 ust. 1 u.p.z.p kształtowanie i projektowanie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalenie miejscowych planów, należy do jej zadań własnych. To na organie wykonawczym gminy spoczywa obowiązek ustalenia granic obszaru kolejowego w myśl art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym, wyznaczenie linie zabudowy zgodnie z arb 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym i ustalenie granice obszarów, w których występują szczególne warunki zagospodarowania i ograniczenia.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI